Chapter 1
Frá Borgnýio ok Oddrúno. Heiðrekr hét konungr; dóttir hans hét Borgný. Vilmundr hét, sá er var friðill hennar. Hon mátti eigi fœða bǫrn, áðr til kom Oddrún, Atla systir; hon hafði verit unnusta Gunnars, Giúka sonar. Um þessa sǫgo er hér kveðit.
Heyrða ek segiaí sǫgom fornom,
hvé mær um komtil Mornalanz;
engi máttifyr iǫrð ofan
Heiðreks dótturhiálpir vinna.
hvé mær um komtil Mornalanz;
engi máttifyr iǫrð ofan
Heiðreks dótturhiálpir vinna.
Þat frá Oddrún,Atla systir,
at sú mær hafðimiklar sóttir;
brá hon af stallistiórnbitloðom,
ok á svartansǫðul of lagði.
at sú mær hafðimiklar sóttir;
brá hon af stallistiórnbitloðom,
ok á svartansǫðul of lagði.
Lét hon mar faramoldveg sléttan,
unz at hári komhǫll standandi;
ok hon inn um gekkendlangan sal
— svipti hon sǫðliaf svǫngom ió —,
ok hon þat orðaallz fyrst um kvað:
unz at hári komhǫll standandi;
ok hon inn um gekkendlangan sal
— svipti hon sǫðliaf svǫngom ió —,
ok hon þat orðaallz fyrst um kvað:
‘Hvat er frægstá foldo hér,
eða hvat er *hlézHúnalanz?’
‘Hér liggr Borgný,of borin verkiom,
vina þín, Oddrún —vittu, ef þú hiálpir!’
eða hvat er *hlézHúnalanz?’
‘Hér liggr Borgný,of borin verkiom,
vina þín, Oddrún —vittu, ef þú hiálpir!’
‘Hverr hefir vísirvamms um leitat?
hví ero Borgnýiarbráðar sóttir?’
hví ero Borgnýiarbráðar sóttir?’
‘Vilmundr heitirvinr haukstalda,
hann varði meyvarmri blæio,
fimm vetr alla,svát hon sinn fǫður leyndi.’
hann varði meyvarmri blæio,
fimm vetr alla,svát hon sinn fǫður leyndi.’
Þær, hykk, mæltoþvígit fleira:
gekk mild fyr knémeyio at sitia;
ríkt gól Oddrún,ramt gól Oddrún,
bitra galdra,at Borgnýio.
gekk mild fyr knémeyio at sitia;
ríkt gól Oddrún,ramt gól Oddrún,
bitra galdra,at Borgnýio.
Knátti mær ok mǫgrmoldveg sporna,
bǫrn þau in blíðovið bana Hǫgna.
Þat nam at mælamær fiǫrsiúka,
svá at hon ekki kvaðorð it fyrra:
bǫrn þau in blíðovið bana Hǫgna.
Þat nam at mælamær fiǫrsiúka,
svá at hon ekki kvaðorð it fyrra:
‘Svá hiálpi þérhollar véttir,
Frigg ok Freyiaok fleiri goð,
sem þú feldir mérfár af hǫndom!’
Frigg ok Freyiaok fleiri goð,
sem þú feldir mérfár af hǫndom!’
‘Hnékat ek af þvítil hiálpar þér,
at þú værir þessverð aldregi;
hét ek ok efndak,er ek hinig mælta,
at ek hvívetnahiálpa skyldak,
þá er ǫðlingararfi skipto.’
at þú værir þessverð aldregi;
hét ek ok efndak,er ek hinig mælta,
at ek hvívetnahiálpa skyldak,
þá er ǫðlingararfi skipto.’
Þá nam at setiazsorgmóð kona,
at telia bǫlaf trega stórom:
at telia bǫlaf trega stórom:
‘Var ek upp aliní iǫfra sal
— flestr fagnaði —,at fira ráði.
Unða ek aldriok eign fǫður
fimm vetr eina,svá at minn faðir lifði.
— flestr fagnaði —,at fira ráði.
Unða ek aldriok eign fǫður
fimm vetr eina,svá at minn faðir lifði.
Þat nam at mælamál it efsta
siá móðr konungr,áðr hann sylti:
siá móðr konungr,áðr hann sylti:
Mik bað hann gœðagulli rauðo
ok suðr gefasyni Grímildar;
kvaða hann ina œðrialna myndo
mey í heimi,nema miǫtuðr spilti.’
ok suðr gefasyni Grímildar;
kvaða hann ina œðrialna myndo
mey í heimi,nema miǫtuðr spilti.’
‘Œr ertu, Oddrún!ok ørvita,
er þú mér af fáriflest orð of kvað!
en ek fylgðak þérá fiǫrgynio,
sem vit brœðrom tveimof bornar værim!’
er þú mér af fáriflest orð of kvað!
en ek fylgðak þérá fiǫrgynio,
sem vit brœðrom tveimof bornar værim!’
‘Man ek enn, hvat þúmæltir um aptan,
þá er ek Gunnarigørðag drekko:
slíks dœmi kvaðattusíðan mundo
meyio verðanema mér einni. —
þá er ek Gunnarigørðag drekko:
slíks dœmi kvaðattusíðan mundo
meyio verðanema mér einni. —
. . . . .
En hann Brynhildibað hiálm geta:
hana kvað hann óskmeyverða skyldo.
hana kvað hann óskmeyverða skyldo.
Brynhildr í búriborða rakþi,
hafði hon lýðaok lǫnd um sik —
iǫrð dúsaðiok upphiminn,
þá er bani Fáfnisborg um þátti.
hafði hon lýðaok lǫnd um sik —
iǫrð dúsaðiok upphiminn,
þá er bani Fáfnisborg um þátti.
Þá var víg vegitvǫlsko sverði
ok borg brotin,sú er Brynhildr átti —
vara langt af því,heldr válítit,
unz þær vélarvissi allar.
ok borg brotin,sú er Brynhildr átti —
vara langt af því,heldr válítit,
unz þær vélarvissi allar.
Þess lét hon harðarhefndir verða,
svá at vér ǫll hǫfomœrnar raunir:
þat mun á hǫlðahvert land fara,
er hon lét sveltazat Sigurði!
svá at vér ǫll hǫfomœrnar raunir:
þat mun á hǫlðahvert land fara,
er hon lét sveltazat Sigurði!
En ek Gunnarigatk at unna,
bauga deili,sem Brynhildr skyldi.
bauga deili,sem Brynhildr skyldi.
Buðo þeir árlabauga rauða,
ok brœðr mínombœtr ósmáar;
bauð hann enn við mérbú fimtáan,
hliðfarm Grana,ef hann hafa vildi.
ok brœðr mínombœtr ósmáar;
bauð hann enn við mérbú fimtáan,
hliðfarm Grana,ef hann hafa vildi.
En Atli kvazeigi vilia
mund aldregiat megi Giúka.
Þeygi vit máttomvið munom vinna,
nema ek helt hǫfðivið hringbrota.
mund aldregiat megi Giúka.
Þeygi vit máttomvið munom vinna,
nema ek helt hǫfðivið hringbrota.
Mælto margirmínir niðiar,
kvóðoz okkr hafa*orðit bæði;
en mik Atli kvaðeigi myndo
lýti ráðané lǫst gøra.
kvóðoz okkr hafa*orðit bæði;
en mik Atli kvaðeigi myndo
lýti ráðané lǫst gøra.
En slíks skylisynia aldri
maðr fyr annan,þar er munuð deilir!
maðr fyr annan,þar er munuð deilir!
Sendi Atliáro sína
um myrkvan viðmín at freista —
ok þeir kvómo,þar er þeir koma ne skyldot,
þá er breiddo vitblæio eina.
um myrkvan viðmín at freista —
ok þeir kvómo,þar er þeir koma ne skyldot,
þá er breiddo vitblæio eina.
Buðo vit þegnombauga rauða,
at þeir eigi tilAtla segði —
en þeir óligaAtla sǫgðo,
ok hvatligaheim skundoðo.
at þeir eigi tilAtla segði —
en þeir óligaAtla sǫgðo,
ok hvatligaheim skundoðo.
En þeir Guðrúnogǫrla leyndo,
þvíat hon heldr vitahálfo skyldi!
þvíat hon heldr vitahálfo skyldi!
Hlymr var at heyrahófgullinna,
þá er í garð riðoGiúka arfar;
þeir ór Hǫgnahiarta skáro,
en í ormgarðannan lǫgðo.
þá er í garð riðoGiúka arfar;
þeir ór Hǫgnahiarta skáro,
en í ormgarðannan lǫgðo.
Var ek enn farineino sinni
til Geirmundar,gørva drykkio;
nam horskr konungrhǫrpo sveigia,
þvíat hann hugði miktil hiálpar sér,
kynríkr konungr,of koma mundo.
til Geirmundar,gørva drykkio;
nam horskr konungrhǫrpo sveigia,
þvíat hann hugði miktil hiálpar sér,
kynríkr konungr,of koma mundo.
Nam ek at heyraór Hléseyio,
hvé þar af stríðomstrengir mælto;
bað ek ambáttirbúnar verða,
vilda ek fylkisfiǫrvi biarga!
hvé þar af stríðomstrengir mælto;
bað ek ambáttirbúnar verða,
vilda ek fylkisfiǫrvi biarga!
Létom fliótafar sund yfir,
unz ek alla sákAtla garða.
unz ek alla sákAtla garða.
Þá kom in armaút skævandi,
móðir Atla— hon skyli morna! —
ok Gunnarigróf til hiarta,
svá at ek máttigakmærom biarga.
móðir Atla— hon skyli morna! —
ok Gunnarigróf til hiarta,
svá at ek máttigakmærom biarga.
Opt undromk þat,hví ek eptir mák,
linnvengis bil,lífi halda,
er ek ógnhvǫtomunna þóttomz,
sverða deili,sem siálfri mér!
linnvengis bil,lífi halda,
er ek ógnhvǫtomunna þóttomz,
sverða deili,sem siálfri mér!
Satstu ok hlýddir,meðan ek sagðak þér
mǫrg ill um skǫpmín ok þeira.
Maðr hverr lifirat munom sínom —
nú er um genginngrátr Oddrúnar.’
mǫrg ill um skǫpmín ok þeira.
Maðr hverr lifirat munom sínom —
nú er um genginngrátr Oddrúnar.’