Chapter 1
Þióðrekr konungr var með Atla ok hafði þar látit flesta alla menn sína. Þióðrekr ok Guðrún kærðo harma sín á milli. Hon sagði hánom ok kvað:
Mær var ek meyia— móðir mik fœddi —,
biǫrt, í búri,unna ek vel brœðrom —
unz mik Giúkigulli reifði,
gulli reifði,gaf Sigurði.
biǫrt, í búri,unna ek vel brœðrom —
unz mik Giúkigulli reifði,
gulli reifði,gaf Sigurði.
Svá var Sigurðrof sonom Giúka,
sem væri grœnn laukrór grasi vaxinn,
eða hiǫrtr hábeinnum hvǫssom dýrom,
eða gull glóðrauttaf grá silfri.
sem væri grœnn laukrór grasi vaxinn,
eða hiǫrtr hábeinnum hvǫssom dýrom,
eða gull glóðrauttaf grá silfri.
Unz mér fyrmunðomínir brœðr,
at ek ætta verǫllom fremra;
sofa þeir ne máttot,né of sakar dœma,
áðr þeir Sigurðsvelta léto.
at ek ætta verǫllom fremra;
sofa þeir ne máttot,né of sakar dœma,
áðr þeir Sigurðsvelta léto.
Grani rann at þingi —gnýr var at heyra —
en þá Sigurðrsiálfr eigi kom;
ǫll vóro sǫðuldýrsveita stokkin,
ok of vanið vási,und vegondom.
en þá Sigurðrsiálfr eigi kom;
ǫll vóro sǫðuldýrsveita stokkin,
ok of vanið vási,und vegondom.
Gekk ek grátandivið Grana rœða,
úrughlýra,ió frá ek spialla;
hnipnaði Grani þá,drap í gras hǫfði —
iór þat vissi:eigendr ne lifðot.
úrughlýra,ió frá ek spialla;
hnipnaði Grani þá,drap í gras hǫfði —
iór þat vissi:eigendr ne lifðot.
Lengi hvarfaðak,lengi hugir deildoz,
áðr ek of frægakfólkvǫrð at gram.
áðr ek of frægakfólkvǫrð at gram.
Hnipnaði Gunnarr;sagði mér Hǫgni
frá Sigurðarsárom dauða:
‘Liggr of hǫggvinnfyr handan ver
Gothorms bani,of gefinn úlfom.
frá Sigurðarsárom dauða:
‘Liggr of hǫggvinnfyr handan ver
Gothorms bani,of gefinn úlfom.
Líttu þar Sigurðá suðrvega!
þá heyrir þúhrafna gialla,
ǫrno gialla,ætsli fegna,
varga þiótaum veri þínom.’
þá heyrir þúhrafna gialla,
ǫrno gialla,ætsli fegna,
varga þiótaum veri þínom.’
‘Hví þú mér, Hǫgni,harma slíka,
vilia laussi,vill um segia?
Þitt skyli hiartahrafnar slíta
víð lǫnd yfir,†en þú vitir manna!’
vilia laussi,vill um segia?
Þitt skyli hiartahrafnar slíta
víð lǫnd yfir,†en þú vitir manna!’
Svaraði Hǫgnisinni eino,
trauðr góðs hugar,af trega stórom:
‘Þess áttu, Guðrún,grœti at fleiri,
at hiarta mitthrafnar slíti!’
trauðr góðs hugar,af trega stórom:
‘Þess áttu, Guðrún,grœti at fleiri,
at hiarta mitthrafnar slíti!’
Hvarf ek ein þaðan,annspilli frá,
á við, lesavarga leifar:
gørdiga ek hiúfra,né hǫndom slá,
né kveina umsem konor aðrar,
þá er sat soltinum Sigurði.
á við, lesavarga leifar:
gørdiga ek hiúfra,né hǫndom slá,
né kveina umsem konor aðrar,
þá er sat soltinum Sigurði.
Nótt þótti mérniðmyrkr vera,
er ek sárla satkyfir Sigurði;
úlfar þóttomkǫllo betri,
ef þeir léti miklífi týna
eða brendi miksem birkinn við!
er ek sárla satkyfir Sigurði;
úlfar þóttomkǫllo betri,
ef þeir léti miklífi týna
eða brendi miksem birkinn við!
Fór ek af fiallifimm dœgr talið,
unz ek hǫll Hálfs,háva, þekþak;
unz ek hǫll Hálfs,háva, þekþak;
sat ek með Þórosiau misseri,
dœtr Hákonar,í Danmǫrko.
Hon mér at gamnigullbókaði
sali suðrœnaok svani danska;
dœtr Hákonar,í Danmǫrko.
Hon mér at gamnigullbókaði
sali suðrœnaok svani danska;
hǫfðo vit á skriptom,þat er skatar léko,
ok á hannyrðomhilmis þegna,
randir rauðar,rekka Húna,
hiǫrdrótt, hiálmdrótt,hilmis fylgio;
ok á hannyrðomhilmis þegna,
randir rauðar,rekka Húna,
hiǫrdrótt, hiálmdrótt,hilmis fylgio;
skip Sigmundarskriðo frá landi,
gyltar grímor,grafnir stafnar;
byrðo vit á borða,þat er þeir bǫrðoz,
Sigarr ok Siggeirr,suðr á Fióni.
gyltar grímor,grafnir stafnar;
byrðo vit á borða,þat er þeir bǫrðoz,
Sigarr ok Siggeirr,suðr á Fióni.
Þá frá Grímildr,gotnesk kona,
†hvat ek væra hyggioð . . . . .
Hon brá borðaok buri heimti,
þrágiarnliga,þess at spyria,
hverr vildi sonsystur bœta,
eða ver veginnvildi gialda.
†hvat ek væra hyggioð . . . . .
Hon brá borðaok buri heimti,
þrágiarnliga,þess at spyria,
hverr vildi sonsystur bœta,
eða ver veginnvildi gialda.
Gǫrr léts Gunnarrgull at bióða,
sakar at bœta,ok it sama Hǫgni.
Hon frétti at því,hverr fara vildi
vigg at sǫðla,vagn at beita,
hesti ríða,hauki fleygia,
ǫrom at skiótaaf ýboga.
sakar at bœta,ok it sama Hǫgni.
Hon frétti at því,hverr fara vildi
vigg at sǫðla,vagn at beita,
hesti ríða,hauki fleygia,
ǫrom at skiótaaf ýboga.
†Valdarr Dǫnommeð Iarizleifi,
Eymóðr þriðimeð Iarizkári
inn gengo þá,iǫfrom líkir,
Langbarz liðar,hǫfðo loða rauða,
skreyttar brynior,steypþa hiálma,
skálmom gyrðir,hǫfðo skarar iarpar.
Eymóðr þriðimeð Iarizkári
inn gengo þá,iǫfrom líkir,
Langbarz liðar,hǫfðo loða rauða,
skreyttar brynior,steypþa hiálma,
skálmom gyrðir,hǫfðo skarar iarpar.
Hverr vildi mérhnossir velia,
hnossir veliaok hugat mæla,
ef þeir mætti mérmargra súta
tryggðir vinna —né ek trúa gørðak.
hnossir veliaok hugat mæla,
ef þeir mætti mérmargra súta
tryggðir vinna —né ek trúa gørðak.
Fœrði mér Grímildrfull at drekka,
svalt ok sárlikt,ne ek sakar myndak:
þat var um aukiturðar magni,
svalkǫldom sæok sonar dreyra.
svalt ok sárlikt,ne ek sakar myndak:
þat var um aukiturðar magni,
svalkǫldom sæok sonar dreyra.
Vóro í hornihvers kyns stafir
ristnir ok roðnir— ráða ek ne máttak —,
lyngfiskr langr,lanz Haddingia
ax óskorit,innleið dýra.
ristnir ok roðnir— ráða ek ne máttak —,
lyngfiskr langr,lanz Haddingia
ax óskorit,innleið dýra.
Vóro þeim bióribǫl mǫrg saman,
urt allz viðarok akarn brunninn,
umdǫgg arins,iðrar blótnar,
svíns lifr soðin,þvíat hon sakar deyfði.
urt allz viðarok akarn brunninn,
umdǫgg arins,iðrar blótnar,
svíns lifr soðin,þvíat hon sakar deyfði.
†En þá gleymðo,er getit hǫfðo,
ǫll iǫfursiórbiúg í salt†.
Kvómo konungarfyr kné þrennir,
áðr hon *siálfa miksótti at máli.
ǫll iǫfursiórbiúg í salt†.
Kvómo konungarfyr kné þrennir,
áðr hon *siálfa miksótti at máli.
‘Gef ek þér, Guðrún,gull at þiggia,
fiǫlð allz féar,at þinn *fǫður dauðan,
hringa rauða,Hlǫðvés sali,
ársal allan,at iǫfur fallinn;
fiǫlð allz féar,at þinn *fǫður dauðan,
hringa rauða,Hlǫðvés sali,
ársal allan,at iǫfur fallinn;
húnskar meyiar,þær er hlaða spiǫldom
ok gøra gull fagrt,svá at þér gaman þikki —
ein skaltu ráðaauði Buðla,
gulli gǫfgoð,ok gefin Atla!’
ok gøra gull fagrt,svá at þér gaman þikki —
ein skaltu ráðaauði Buðla,
gulli gǫfgoð,ok gefin Atla!’
‘Vilk eigi ekmeð veri ganga,
né Brynhildarbróður eiga!
samir eigi mér,við son Buðla
ætt at auka,né una lífi!’
né Brynhildarbróður eiga!
samir eigi mér,við son Buðla
ætt at auka,né una lífi!’
‘Hirðaðu hǫlðomheiptir gialda,
þvíat vér hǫfomvaldit fyrri!
svá skaltu láta,sem þeir lifi báðir,
Sigurðr ok Sigmundr,ef þú sono fœðir!’
þvíat vér hǫfomvaldit fyrri!
svá skaltu láta,sem þeir lifi báðir,
Sigurðr ok Sigmundr,ef þú sono fœðir!’
‘Máka ek, Grímildr,glaumi bella,
né vígrisinsvánir telia,
síz Sigurðarsárla drukko
hrægífr, Huginnhiartblóð saman!’
né vígrisinsvánir telia,
síz Sigurðarsárla drukko
hrægífr, Huginnhiartblóð saman!’
‘Þann hefi ek allraættgǫfgastan
fylki fundit,ok framarst nøkkvi;
þann skaltu eiga,unz þik aldr viðar —
verlaus vera,nema þú vilir þenna!’
fylki fundit,ok framarst nøkkvi;
þann skaltu eiga,unz þik aldr viðar —
verlaus vera,nema þú vilir þenna!’
‘Hirðaðu bióðabǫlvafullar,
þrágiarnliga,þær kindir mér!
Hann mun Gunnargrandi beita
ok ór Hǫgnahiarta slíta.
Munkat ek létta,áðr lífshvatan
eggleiks hvǫtuðaldri næmik.’
þrágiarnliga,þær kindir mér!
Hann mun Gunnargrandi beita
ok ór Hǫgnahiarta slíta.
Munkat ek létta,áðr lífshvatan
eggleiks hvǫtuðaldri næmik.’
Grátandi Grímildrgreip við orði,
er burom sínombǫlva vætti
ok mǫgom sínommeina stórra:
er burom sínombǫlva vætti
ok mǫgom sínommeina stórra:
‘Lǫnd gef ek enn þér,lýða sinni,
Vínbiǫrg, Valbiǫrg,ef þu vill þiggia —
eig þú um aldr þatok uni, dóttir!’
Vínbiǫrg, Valbiǫrg,ef þu vill þiggia —
eig þú um aldr þatok uni, dóttir!’
‘Þann mun ek kiósaaf konungom,
ok þó af niðiomnauðig hafa!
Verðr eigi mérverr at ynði,
né bǫl brœðraat bura skióli!’
ok þó af niðiomnauðig hafa!
Verðr eigi mérverr at ynði,
né bǫl brœðraat bura skióli!’
Senn var á hestihverr drengr litinn,
en víf valneskhafit í vagna:
vér siau dagasvalt land riðom,
en aðra siauunnir kníðom,
en ina þriðio siauþurt land stigom.
en víf valneskhafit í vagna:
vér siau dagasvalt land riðom,
en aðra siauunnir kníðom,
en ina þriðio siauþurt land stigom.
Þar hliðverðirhárar borgar
grind upp luko,áðr í garð riðom.
grind upp luko,áðr í garð riðom.
Vakþi mik Atli— en ek vera þóttomz
full illz hugarat frændr dauða —:
full illz hugarat frændr dauða —:
‘Svá mik nýliganornir vekia,
vílsinnis spávildi at ek réða:
hugða ek þik, Guðrún,Giúka dóttir,
læblǫndnom hiǫrleggia mik í gǫgnom.’
vílsinnis spávildi at ek réða:
hugða ek þik, Guðrún,Giúka dóttir,
læblǫndnom hiǫrleggia mik í gǫgnom.’
‘Þat er fyr eldi,er iárn dreyma,
fyr dul ok vildrósar reiði:
mun ek þik við bǫlvibrenna ganga,
líkna ok lækna,þótt mér leiðr sier.’
fyr dul ok vildrósar reiði:
mun ek þik við bǫlvibrenna ganga,
líkna ok lækna,þótt mér leiðr sier.’
‘Hugða ek hér í túniteina fallna,
þá er ek vildakvaxna láta,
rifnir með rótom,roðnir í blóði,
bornir á bekki,beðit mik at tyggva.
þá er ek vildakvaxna láta,
rifnir með rótom,roðnir í blóði,
bornir á bekki,beðit mik at tyggva.
Hugða ek mér af hendihauka fliúga,
bráða lausa,bǫlranna til;
hiǫrto hugða ek þeiravið hunang tuggin,
sorgmóðs sefa,sollin blóði.
bráða lausa,bǫlranna til;
hiǫrto hugða ek þeiravið hunang tuggin,
sorgmóðs sefa,sollin blóði.
Hugða ek mér af hendihvelpa losna,
glaums andvana,gylli báðir;
hold hugða ek þeiraat hræom orðit,
nauðigr náinýta ek skyldak.’
glaums andvana,gylli báðir;
hold hugða ek þeiraat hræom orðit,
nauðigr náinýta ek skyldak.’
‘Þar muno seggirum sœing dœma
ok hvítingahǫfði næma:
þeir muno feigir,fára nátta
fyr dag litlodróttom bergia.’
ok hvítingahǫfði næma:
þeir muno feigir,fára nátta
fyr dag litlodróttom bergia.’
‘Læga ek síðan— né ek sofa vildak —
þrágiarn í kǫr —þat man ek gǫrva . . .’
þrágiarn í kǫr —þat man ek gǫrva . . .’