Chapter 1
Grípir hét sonr Eylima, bróðir Hiǫrdísar. Hann réð lǫndom ok var allra manna vitrastr ok framvíss. — Sigurðr reið einn saman ok kom til hallar Grípis. Sigurðr var auðkendr. Hann hitti mann at máli úti fyrir hǫllinni; sá nefndiz Geitir. Þá kvaddi Sigurðr hann máls ok spyrr:
‘Hverr byggir hérborgir þessar?
hvat þann þióðkonungþegnar nefna?’
‘Grípir heitirgumna stióri,
sá er fastri ræðrfoldo ok þegnom.’
hvat þann þióðkonungþegnar nefna?’
‘Grípir heitirgumna stióri,
sá er fastri ræðrfoldo ok þegnom.’
‘Er horskr konungrheima í landi?
Mun sá gramr við mikganga at mæla?
Máls er þarfimaðr ókunnigr:
vil ek fliótligafinna Grípi!’
Mun sá gramr við mikganga at mæla?
Máls er þarfimaðr ókunnigr:
vil ek fliótligafinna Grípi!’
‘Þess mun glaðr konungrGeiti spyria,
hverr sá maðr síe,er máls kveðr Grípi?’
‘Sigurðr ek heiti,borinn Sigmundi,
en Hiǫrdís erhilmis móðir!’
hverr sá maðr síe,er máls kveðr Grípi?’
‘Sigurðr ek heiti,borinn Sigmundi,
en Hiǫrdís erhilmis móðir!’
Þá gekk GeitirGrípi at segia:
‘Hér er maðr úti,ókuðr, kominn;
hann er ítarligrat áliti;
sá vill, fylkir,fund þinn hafa.’
‘Hér er maðr úti,ókuðr, kominn;
hann er ítarligrat áliti;
sá vill, fylkir,fund þinn hafa.’
Gengr ór skálaskatna dróttinn
ok heilsar velhilmi komnom:
‘Þiggðu hér, Sigurðr!Væri sœmra fyrr!
En þú, Geitir, takvið Grana siálfom!’
ok heilsar velhilmi komnom:
‘Þiggðu hér, Sigurðr!Væri sœmra fyrr!
En þú, Geitir, takvið Grana siálfom!’
Mæla námook mart hiala,
þá er ráðspakirrekkar fundoz.
‘Segðu mér, ef þú veitst,móðurbróðir:
hvé mun Sigurðisnúna ævi?’
þá er ráðspakirrekkar fundoz.
‘Segðu mér, ef þú veitst,móðurbróðir:
hvé mun Sigurðisnúna ævi?’
‘Þú munt maðr veramæstr und sólo
ok hæstr borinnhveriom iǫfri,
giǫfull af gulli,en gløggr flugar,
ítr álitiok í orðom spakr.’
ok hæstr borinnhveriom iǫfri,
giǫfull af gulli,en gløggr flugar,
ítr álitiok í orðom spakr.’
‘Segðu, gegn konungr!gørr, en ek spyria,
snotr! Sigurði,ef þú siá þikkiz:
hvat mun fyrst gøraztil farnaðar,
þá er ór garði emkgenginn þínom?’
snotr! Sigurði,ef þú siá þikkiz:
hvat mun fyrst gøraztil farnaðar,
þá er ór garði emkgenginn þínom?’
‘Fyrst muntu, fylkir!fǫður um hefna
ok Eylimaallz harms reka;
þú munt harðaHundings sono,
snialla, fella;mundu sigr hafa.’
ok Eylimaallz harms reka;
þú munt harðaHundings sono,
snialla, fella;mundu sigr hafa.’
‘Segðu, ítr konungr!ættingi! mér,
heldr horskliga,er vit hugat mælom:
sér þú Sigurðarsnǫr brǫgð fyrir,
þau er hæst faraund himins skautom?’
heldr horskliga,er vit hugat mælom:
sér þú Sigurðarsnǫr brǫgð fyrir,
þau er hæst faraund himins skautom?’
‘Mundu einn vegaorm inn frána,
þann er gráðugr liggrá Gnitaheiði;
þú munt báðomat bana verða,
Regin ok Fáfni;rétt segir Grípir.’
þann er gráðugr liggrá Gnitaheiði;
þú munt báðomat bana verða,
Regin ok Fáfni;rétt segir Grípir.’
‘Auðr mun œrinn,ef ek eflik svá
víg með virðom,sem þú víst segir!
Leið at hugaok lengra seg:
hvat mun enn veraævi minnar?’
víg með virðom,sem þú víst segir!
Leið at hugaok lengra seg:
hvat mun enn veraævi minnar?’
‘Þú munt finnaFáfnis bœli
ok upp takaauð inn fagra,
gulli hlœðaá Grana bógo;
ríðr þú til Giúka,gramr vígrisinn!’
ok upp takaauð inn fagra,
gulli hlœðaá Grana bógo;
ríðr þú til Giúka,gramr vígrisinn!’
‘Enn skaltu hilmií hugazrœðo,
framlyndr iǫfurr!fleira segia:
gestr em ek Giúka,ok ek geng þaðan —
hvat mun enn veraævi minnar?’
framlyndr iǫfurr!fleira segia:
gestr em ek Giúka,ok ek geng þaðan —
hvat mun enn veraævi minnar?’
‘Søfr á fiallifylkis dóttir,
biǫrt, í brynio,ept bana Helga;
þú munt hǫggvahvǫsso sverði,
brynio rístameð bana Fáfnis.’
biǫrt, í brynio,ept bana Helga;
þú munt hǫggvahvǫsso sverði,
brynio rístameð bana Fáfnis.’
‘Brotin er brynia,brúðr mæla tekr,
er vaknaðivíf ór svefni —
hvat mun snót at heldrvið Sigurð mæla,
þat er at farnaðifylki verði?’
er vaknaðivíf ór svefni —
hvat mun snót at heldrvið Sigurð mæla,
þat er at farnaðifylki verði?’
‘Hon mun ríkiom þérrúnar kenna,
allar, þær er aldireignaz vildo,
ok á mannz tungomæla hveria,
lif með lækning;lifðu heill, konungr!’
allar, þær er aldireignaz vildo,
ok á mannz tungomæla hveria,
lif með lækning;lifðu heill, konungr!’
‘Nú er því lokit,numin ero frœði,
ok em braut þaðanbúinn at ríða —
leið at hugaok lengra seg:
hvat mun meirr veraminnar ævi?’
ok em braut þaðanbúinn at ríða —
leið at hugaok lengra seg:
hvat mun meirr veraminnar ævi?’
‘Þú munt hittaHeimis byggðir
ok glaðr veragestr þióðkonungs.
Farit er, Sigurðr,þats ek fyrir vissak;
skala fremr en sváfregna Grípi!’
ok glaðr veragestr þióðkonungs.
Farit er, Sigurðr,þats ek fyrir vissak;
skala fremr en sváfregna Grípi!’
‘Nú fær mér ekkaorð, þatstu mæltir,
þvíat þú fram um sér,fylkir, lengra;
veitstu ofmikitangr Sigurði,
því þú, Grípir, þatgørra segia.’
þvíat þú fram um sér,fylkir, lengra;
veitstu ofmikitangr Sigurði,
því þú, Grípir, þatgørra segia.’
‘Lá mér um œskoævi þinnar
liósast fyrirlíta eptir;
rétt emka ekráðspakr taliðr,
né in heldr framvíss;farit, þats ek vissak!’
liósast fyrirlíta eptir;
rétt emka ekráðspakr taliðr,
né in heldr framvíss;farit, þats ek vissak!’
‘Mann veit ek engifyr mold ofan,
þann er fleira séfram en þú, Grípir!
Skalattu leyna,þótt liót sée,
eða mein gørizá mínom hag!’
þann er fleira séfram en þú, Grípir!
Skalattu leyna,þótt liót sée,
eða mein gørizá mínom hag!’
‘Era með lǫstomlǫgð ævi þér;
láttu, inn ítri! þatǫðlingr! nemaz!
þvíat uppi mun,meðan ǫld lifir,
naddéls boði!nafn þitt vera!’
láttu, inn ítri! þatǫðlingr! nemaz!
þvíat uppi mun,meðan ǫld lifir,
naddéls boði!nafn þitt vera!’
‘Verst hyggiom því:verðr at skiliaz
Sigurðr við fylkiat sógǫro;
leið vísa þú— lagt er allt fyrir —
mærr, mér, ef þú vilt,móðurbróðir!’
Sigurðr við fylkiat sógǫro;
leið vísa þú— lagt er allt fyrir —
mærr, mér, ef þú vilt,móðurbróðir!’
‘Nú skal Sigurðisegia gǫrva,
allz þengill miktil þess neyðir!
Mundo víst vita,at vætki lýgr:
dœgr eitt er þérdauði ætlaðr!’
allz þengill miktil þess neyðir!
Mundo víst vita,at vætki lýgr:
dœgr eitt er þérdauði ætlaðr!’
‘Vilkat ek reiðiríks þióðkonungs,
góðráðs, at heldr,Grípis, þiggia!
Nú vilk víst vita,þótt viltki sé:
hvat á sýnt Sigurðrsér fyr hǫndom?’
góðráðs, at heldr,Grípis, þiggia!
Nú vilk víst vita,þótt viltki sé:
hvat á sýnt Sigurðrsér fyr hǫndom?’
‘Flióð er at Heimis,fagrt álitom
— hana Brynhildibragnar nefna —,
dóttir Buðla,en dýrr konungr
harðugðikt man,Heimir, fœðir.’
— hana Brynhildibragnar nefna —,
dóttir Buðla,en dýrr konungr
harðugðikt man,Heimir, fœðir.’
‘Hvat er mik at því,þótt mær síe,
fǫgr áliti,fœdd at Heimis?
þat skaltu, Grípir,gǫrva segia,
þvíat þú ǫll um sérørlǫg fyrir!’
fǫgr áliti,fœdd at Heimis?
þat skaltu, Grípir,gǫrva segia,
þvíat þú ǫll um sérørlǫg fyrir!’
‘Hon firrir þikflesto gamni,
fǫgr áliti,fóstra Heimis;
svefn þú ne søfr,né um sakar dœmir,
gáraðu manna,nema þú mey séir.’
fǫgr áliti,fóstra Heimis;
svefn þú ne søfr,né um sakar dœmir,
gáraðu manna,nema þú mey séir.’
‘Hvat mun til líknalagt Sigurði?
Segðu, Grípir, þat,ef þú siá þikkiz!
Mun ek meynamundi kaupa,
þá ina fǫgrofylkis dóttur?’
Segðu, Grípir, þat,ef þú siá þikkiz!
Mun ek meynamundi kaupa,
þá ina fǫgrofylkis dóttur?’
‘It munoð allaeiða vinna,
fullfastliga;fá munoð halda:
verit hefir þú Giúkagestr eina nótt —
mantattu horskaHeimis fóstro.’
fullfastliga;fá munoð halda:
verit hefir þú Giúkagestr eina nótt —
mantattu horskaHeimis fóstro.’
‘Hvárt er þá, Grípir— get þú þess fyr mér! —
sér þú geðleysií grams skapi,
er ek skal við mey þámálom slíta,
er ek allz hugarunna þóttomk?’
sér þú geðleysií grams skapi,
er ek skal við mey þámálom slíta,
er ek allz hugarunna þóttomk?’
‘Þú verðr, siklingr,fyr svikom annars,
mundo Grímhildargialda ráða:
mun bióða þérbiarthaddat man,
dóttur sína,dregr hon vél at gram.’
mundo Grímhildargialda ráða:
mun bióða þérbiarthaddat man,
dóttur sína,dregr hon vél at gram.’
‘Mun ek við þá Gunnargørva hleyti
ok Guðrúnoganga at eiga?
fullkvæni þáfylkir væri,
ef meintregarmér angraðit!’
ok Guðrúnoganga at eiga?
fullkvæni þáfylkir væri,
ef meintregarmér angraðit!’
‘Þik mun Grímhildrgǫrva véla,
mun hon Brynhildarbiðia fýsa
Gunnari til handa,gotna drótni;
heitr þú fliótliga fǫrfylkis móður.’
mun hon Brynhildarbiðia fýsa
Gunnari til handa,gotna drótni;
heitr þú fliótliga fǫrfylkis móður.’
‘Mein ero fyr hǫndom,má ek líta þat,
ratar gǫrligaráð Sigurðar,
ef ek skal mærrarmeyiar biðia
ǫðrom til handa,þeirar ek unna vel!’
ratar gǫrligaráð Sigurðar,
ef ek skal mærrarmeyiar biðia
ǫðrom til handa,þeirar ek unna vel!’
‘Ér munoð allireiða vinna,
Gunnarr ok Hǫgni,en þú, gramr, þriði,
þvíat litom víxla,er á leið eroð,
Gunnarr ok þú;Grípir lýgr eigi!’
Gunnarr ok Hǫgni,en þú, gramr, þriði,
þvíat litom víxla,er á leið eroð,
Gunnarr ok þú;Grípir lýgr eigi!’
‘Hví gegnir þat?hví skolom skipta
litom ok látom,er á leið erom?
þar mun fláræðifylgia annat,
atalt með ǫllo:enn segðu, Grípir!’
litom ok látom,er á leið erom?
þar mun fláræðifylgia annat,
atalt með ǫllo:enn segðu, Grípir!’
‘Lit hefir þú Gunnarsok læti hans,
mælsko þínaok meginhyggior —
mundu fastna þérframlundaða
systur Atla;sér vætr fyr því.’
mælsko þínaok meginhyggior —
mundu fastna þérframlundaða
systur Atla;sér vætr fyr því.’
‘Verst hyggiom því:vándr munk heitinn,
Sigurðr, með seggiom,at sógǫro!
Vilda ek eigivélom beita
iǫfra brúði,er ek œzta veitk!’
Sigurðr, með seggiom,at sógǫro!
Vilda ek eigivélom beita
iǫfra brúði,er ek œzta veitk!’
‘Þú munt hvíla,hers oddviti!
mærr! hiá meyio,sem þín móðir sé;
því mun uppi,meðan ǫld lifir,
þióðar þengill!þitt nafn vera.
mærr! hiá meyio,sem þín móðir sé;
því mun uppi,meðan ǫld lifir,
þióðar þengill!þitt nafn vera.
Saman muno brullaupbæði drukkin,
Sigurðar ok Gunnars,í sǫlom Giúka.
Þá hǫmom víxlið,er it heim komið.
Hefir hvárr fyr þvíhyggio sína.’
Sigurðar ok Gunnars,í sǫlom Giúka.
Þá hǫmom víxlið,er it heim komið.
Hefir hvárr fyr þvíhyggio sína.’
‘Mun góða kvánGunnarr eiga,
mærr, með mǫnnom— mér segðu, Grípir! —
þóat hafi þriár nætrþegns brúðr hiá mér,
snarlynd, sofit?slíks erot dœmi!
mærr, með mǫnnom— mér segðu, Grípir! —
þóat hafi þriár nætrþegns brúðr hiá mér,
snarlynd, sofit?slíks erot dœmi!
Hvé mun at ynðieptir verða
mægð með mǫnnom?mér segðu, Grípir!
mun Gunnaritil gamans ráðit
síðan verða,eða siálfom mér?’
mægð með mǫnnom?mér segðu, Grípir!
mun Gunnaritil gamans ráðit
síðan verða,eða siálfom mér?’
‘Minnir þik eiða,máttu þegia þó,
antu Guðrúnogóðra ráða;
en Brynhildr þikkiz,brúðr, vargefin,
snót fiðr vélarsér at hefndom.’
antu Guðrúnogóðra ráða;
en Brynhildr þikkiz,brúðr, vargefin,
snót fiðr vélarsér at hefndom.’
‘Hvat mun at bótombrúðr sú taka,
er vélar vérvífi gørðom?
Hefir snót af mérsvarna eiða,
enga efnda,en unat lítit!’
er vélar vérvífi gørðom?
Hefir snót af mérsvarna eiða,
enga efnda,en unat lítit!’
‘Mun hon Gunnarigǫrva segia,
at þú eigi veleiðom þyrmðir,
þá er ítr konungraf ǫllom hug,
Giúka arfi,á gram trúði.’
at þú eigi veleiðom þyrmðir,
þá er ítr konungraf ǫllom hug,
Giúka arfi,á gram trúði.’
‘Hvat er þá, Grípir?get þú þess fyr mér!
mun ek saðr veraat sǫgo þeiri?
eða lýgr á miklofsæl kona
ok á siálfa sik?segðu, Grípir, þat!’
mun ek saðr veraat sǫgo þeiri?
eða lýgr á miklofsæl kona
ok á siálfa sik?segðu, Grípir, þat!’
‘Mun fyr reiðirík brúðr við þik
ne, af oftrega,allvel skipa;
viðr þú góðrigrand aldregi,
þó ér víf konungsvélom beittoð.’
ne, af oftrega,allvel skipa;
viðr þú góðrigrand aldregi,
þó ér víf konungsvélom beittoð.’
‘Mun horskr Gunnarrat hvǫton hennar,
Guthormr ok Hǫgniganga síðan?
muno synir Giúkaá sifiugom mér
eggiar rióða?enn segðu, Grípir!’
Guthormr ok Hǫgniganga síðan?
muno synir Giúkaá sifiugom mér
eggiar rióða?enn segðu, Grípir!’
‘Þá er Guðrúnogrimt um hiarta,
er brœðr hennarþér til bana ráða,
ok at øngo verðrynði síðan
vitro vífi;veldr því Grímhildr.
er brœðr hennarþér til bana ráða,
ok at øngo verðrynði síðan
vitro vífi;veldr því Grímhildr.
Því skal hugga þik,hers oddviti!
sú mun gipt lagiðá grams ævi:
munat mætri maðrá mold koma,
und sólar siǫt,en þú, Sigurðr, þikkir!’
sú mun gipt lagiðá grams ævi:
munat mætri maðrá mold koma,
und sólar siǫt,en þú, Sigurðr, þikkir!’
‘Skiliomk heilir!Munat skǫpom vinna!
Nú hefir þú, Grípir, velgǫrt, sem ek beiddak!
Flióttt myndir þúfríðri segia
mína ævi,ef þú mættir þat!’
Nú hefir þú, Grípir, velgǫrt, sem ek beiddak!
Flióttt myndir þúfríðri segia
mína ævi,ef þú mættir þat!’