Frá Vǫlsungom. Sigmundr konungr, Vǫlsungs sonr, átti Borghildi af Brálundi. Þau héto son sinn Helga, ok eptir Helga Hiǫrvarzsyni. Helga fóstraði Hagall.
Hundingr hét ríkr konungr. Við hann er Hundland kent. Hann var hermaðr mikill ok átti marga sono, þá er í hernaði vóro. Ófriðr ok dylgior vóro á milli þeira Hundings konungs ok Sigmundar konungs; drápo hvárir annarra frændr. Sigmundr konungr ok hans ættmenn héto Vǫlsungar ok Ylfingar.
Helgi fór ok niósnaði til hirðar Hundings konungs á laun. Hemingr, sonr Hundings konungs, var heima. En er Helgi fór í brott, þá hitti hann hiarðarsvein ok kvað:
hvern í bryniobragnar feldo,
er úlf gráaninni hǫfðoð,
þar er Hamal hugðiHundingr konungr!’
Hamall hét sonr Hagals. — Hundingr konungr sendi menn til Hagals at leita Helga. En Helgi mátti eigi forðaz annan veg, en tók klæði ambóttar ok gekk at mala. Þeir leitoðo ok fundo eigi Helga. Þá kvað Blindr inn bǫlvísi:
era þat karls ætt,er á kvernom stendr,
steinar rifna,støkkr lúðr fyrir!
er vísi skalvalbygg mala;
heldr er sœmrihendi þeiri
meðalkaflien mǫndultré!’
Hagall svaraði ok kvað:
er mær konungsmǫndul hrœrir:
hon skævaðiskýiom øfri
ok vega þorðisem víkingar,
áðr hana Helgihǫpto gørði;
systir er hon þeiraSigars ok Hǫgna,
því hefir ǫtol augoYlfinga man.’
Undan komz Helgi ok fór á herskip. Hann feldi Hunding konung ok var síðan kallaðr Helgi Hundingsbani.
Hann lá með her sinn í Brunavágom ok hafði þar strandhǫgg, ok áto þar hrátt. Hǫgni hét konungr. Hans dóttir var Sigrún, hon varð valkyria ok reið lopt ok lǫg; hon var Sváva endrborin. Sigrún reið at skipom Helga ok kvað:
hvar, hermegir,heima eigoð?
hvers bíðið érí Brunavágom?
hvert lystir yðrleið at kanna?’
eigom heimaí Hléseyio!
bíðom byriarí Brunavágom!
austr lystir ossleið at kanna!’
eða gǫgl alinGunnar systra?
hví er brynia þínblóði stokkin?
hví skal und hiálmomhrátt kiǫt eta?’
fyr vestan ver,ef þik vita lystir,
er ek biǫrno tókí Bragalundi
ok ætt araoddom saddak;
því var á legi mérlítt steikt etit!’
Hundingr konungrhníga at velli!
bar sókn saman,er sefa hefndoð,
ok busti blóðá brimis eggiar.
gær á morgongrams aldrlokom;
þó tel ek slœgianSigmundar bur,
er í valrúnomvígspiǫll segir.’
snót svinnhugoð!er sefa hefndo?
margir ro hvassirhildings synir
ok ámunirossom niðiom!’
þá er þú byggðirblóðga stafna
ok úrsvalarunnir léko;
nú vil dyliazdǫglingr fyr mér,
en Hǫgna mærHelga kennir!’
Granmarr hét ríkr konungr, er bió at Svarinshaugi. Hann átti marga sono: Hǫðbroddr, annarr Guðmundr, þriði Starkaðr. — Hǫðbroddr var í konungastefno; hann fastnaði sér Sigrúno, Hǫgna dóttur. En er hon spyrr þat, þá reið hon með valkyrior um lopt ok um lǫg at leita Helga.
Helgi var þá at Logafiǫllom ok hafði barits við Hundings sono. Þar feldi hann þá Álf ok Eyiólf, Hiǫrvarð ok Hervarð, ok var hann allvígmóðr, ok sat undir Arasteini. Þar hitti Sigrún hann ok rann á háls hánom ok kysti hann ok sagði hánom ørindi sitt, svá sem segir í Vǫlsungakviðo inni forno:
heim nam hon Helgahǫnd at sœkia,
kysti ok kvaddikonung und hiálmi —
þá varð hilmihugr á vífi.
en iǫfur annaneiga vildak;
*þó siámk, fylkir,frænda reiði:
hefi ek míns fǫðurmunráð brotit!’
hafa kvaz hon Helgahylli skyldo;
fyrr léts hon unnaaf ǫllom hug
syni Sigmundar,en hon sét hafði.
né illan hugættar þinnar!
þú skalt, mær ung,at mér lifa;
ætt áttu, in góða,er ek *siámk!’
Helgi samnaði þá miklom skipaher ok fór til Frekasteins, ok fengo í hafi ofviðri mannhætt. Dá kvómo leiptr yfir þá, ok stóðo geislar í skipin. Þeir sá í loptino, at valkyrior nío riðo, ok kendo þeir Sigrúno. Dá lægði storminn, ok kvómo þeir heilir til lanz.
Granmars synir sáto á biargi nøkkoro, er skipin sigldo at landi. Guðmundr hlióp á hest ok reið á niósn á bergit við hǫfnina; þá hlóðo Vǫlsungar seglom. Dá kvað Guðmundr, svá sem fyrr er ritat í Helgakviðo:
ok feiknaliðfœrir at landi?’
Sinfiǫtli, Sigmundar sonr, svaraði, ok er þat enn ritat.
Guðmundr reið heim með hersǫgo. Dá sǫmnoðo Granmars synir her. Kómo þar margir konungar. Dar var Hǫgni, faðir Sigrúnar, ok synir hans Bragi ok Dagr. Dar var orrosta mikil, ok fello allir Granmars synir ok allir þeira hǫfðingiar, nema Dagr, Hǫgna sonr, fekk grið ok vann eiða Vǫlsungom. — Sigrún gekk í valinn ok hitti Hǫðbrodd at kominn dauða. Hon kvað:
Hǫðbroddr konungr,hníga at armi!
Liðin er ævi— opt náir hrævi
gránstóð gríðar!— Granmars sona.’
Dá hitti hon Helga ok varð allfegin. Hann kvað:
— þó kveð ek nøkkvinornir valda —:
fello í morgonat Frekasteini
Bragi ok Hǫgni— varð ek bani þeira! —,
en at HlébiǫrgomHrollaugs synir
— þann sá ek gylfagrimmúðgastan,
er barðiz bolr,var á brott hǫfuð! —
niðiar þínir,at nám orðnir.
Vantattu vígi,var þér þat skapat,
at þú at rógiríkmenni vart!’
Þá grét Sigrún. Hann kvað:
vinnat skiǫldungar skǫpom!’
‘Lifna munda ek nú kiósa,er liðnir ero,
ok knætta ek þér þó í faðmi felaz!’
Þetta kvað Guðmundr, Granmars sonr:
lætr gunnfanagullinn fyr stafni?
Þikkia mér friðrí farar broddi;
verpr vígroðaum víkinga.’
Sinfiǫtli kvað:
flótta trauðan,í flota miðiom;
hann hefir øðliættar þinnar,
arf Fiǫrsunga,und sik þrungit!’
†sáttir samanum sakar dœma.
Mál kveð ek, Hǫðbroddr,hefnd at vinna,
er vér lægra hlutlengi bárom!’
ok bergskorarbrattar klífa,
hafa þér í hendiheslikylfo;
þat er þér blíðaraen brimis dómar!’
gunni at heyiaok glaða ǫrno,
en ónýtomorðom at bregða,
þótt hildingarheiptir deili!
þó dugir siklingomsatt at mæla;
þeir merkt hafaá Móinsheimom,
at hug hafahiǫrom at bregða;
ero hildingarhølz ti sniallir.’
Helgi fekk Sigrúnar, ok átto þau sono. Var Helgi eigi gamall. Dagr, Hǫgna sonr, blótaði Óðin til fǫðurhefnda. Óðinn léði Dag geirs síns. Dagr fann Helga, mág sinn, þar sem heitir at Fiǫturlundi. Hann lagði í gǫgnom Helga með geirnom. Þar fell Helgi. En Dagr reið til Sevafialla ok sagði Sigrúno tíðindi:
þvíat ek hefi nauðigrnipti grœtta:
fell í morgonund Fiǫturlundi
buðlungr, sá er varbetstr í heimi
ok hildingomá hálsi stóð.’
þeir er Helgahafðir unna
at ino liósaLeiptrar vatni
ok at úrsvǫlomUnnar steini!
þótt óskabyrreptir leggiz!
Rennia sá marr,er und þér renni,
þóttu fiándr þínaforðaz eigir!
nema siálfom þérsyngvi um hǫfði!
Þá væri þér hefntHelga dauða,
ef þú værir vargrá viðom úti,
auðs andvaniok allz gamans,
hefðir eigi mat,nema á hræom spryngir!’
Dagr kvað:
er þú brœðr þínombiðr forskapa!
Einn veldr Óðinnǫllo bǫlvi,
þvíat með sifiungomsakrúnar bar.
ǫll Vandilsvéok Vígdali —
hafðu hálfan heimharms at giǫldom,
brúðr baugvarið,ok burir þínir!’
ár né um nætr,at ek una lífi,
nema af liði lofðungslióma bregði,
renni und vísavígblær þinig,
gullbitli vanr,knega ek grami fagna!
fiándr sína allaok frændr þeira,
sem fyr úlfióðar rynni
geitr af fialli,geiska fullar!
sem ítrskapaðraskr af þyrni,
eða sá dýrkálfr,dǫggo slunginn,
er øfri ferrǫllom dýrom
ok horn glóavið himinn siálfan!’
Haugr var gǫrr eptir Helga En er hann kom til Valhallar, þá bauð Óðinn hánom ǫllo at ráða með sér. Helgi kvað:
fótlaug getaok funa kynda,
hunda binda,hesta gæta,
gefa svínom soð,áðr sofa gangir!’
Ambótt Sigrúnar gekk um aptan hiá haugi Helga ok sá, at Helgi reið til haugsins með marga menn. Ambótt kvað:
eða ragna rǫk— ríða menn dauðir,
er ióa yðraoddom keyrið! —
eða er hildingomheimfǫr gefin?’
né aldar rof,þóttu oss lítir,
þótt vér iói óraoddom keyrim,
heldr er hildingomheimfǫr gefin.’
Heim gekk ambótt ok sagði Sigrúno.
ef þik fólks iaðarfinna lystir!
Upp er haugr lokinn:kominn er Helgi;
dólgspor dreyra:dǫglingr bað þik,
at þú sárdropasvefia skyldir.’
Sigrún gekk í hauginn til Helga ok kvað:
sem átfrekirÓðins haukar,
er val vito,varmar bráðir,
eða dǫgglitirdags brún séa!
en þú blóðugribrynio kastir —
hár er þitt, Helgi!hélo þrungit,
allr er vísivaldǫgg sleginn,
hendr úrsvalarHǫgna mági!
hvé skal ek þér, buðlungr,þess bót of vinna!’
er Helgi erharmdǫgg sleginn:
grætr þú, gullvarið!grimmom tárom,
sólbiǫrt! suðrœn!áðr þú sofa gangir;
hvert fellr blóðuktá bríóst grami,
úr svalt, innfiálgt,ekka þrungit.
þótt mist hafimmunar ok landa!
skal engi maðrangrlióð kveða,
þótt mér á bríóstibeniar líti!
nú ero brúðirbyrgðar í haugi,
lofða dísir,hiá oss liðnom!’
Sigrún bió sæing í hauginom.
angrlausa miǫk,Ylfinga niðr!
vil ek þér í faðmi,fylkir, sofna,
sem ek lofðungilifnom myndak!’
síð né snimma,at Sevafiǫllom,
er þú á armiólifðom søfr,
hvít, í haugi,Hǫgna dóttir,
ok ertu kvik,in konungborna!
láta fǫlvan ióflugstig troða;
skal ek fyr vestanvindhiálms brúar,
áðr Salgofnirsigrþióð veki.’
Þeir Helgi riðo leið sína; en þær fóro heim til bœiar. Annan aptan lét Sigrún ambótt halda vǫrð á hauginom. En at dagsetri, er Sigrún kom til haugsins — hon kvað:
Sigmundar burrfrá sǫlom Óðins;
kveð ek grams þiniggrænaz vánir,
er á asklimomernir sitia
ok drífr drótt ǫlldraumþinga til.’
dís skiǫldunga!draughúsa til!
verða ǫflgariallir á nóttom
dauðir dólgar, mær!en um daga liósa.’
Sigrún varð skammlíf af harmi ok trega.
Þat var trúa í forneskio, at menn væri endrbornir; en þat er nú kǫlloð kerlingavilla. Helgi ok Sigrún er kallat at væri endrborin. Hét hann þá Helgi Haddingiaskati, en hon Kára, Hálfdanar dóttir, svá sem kveðit er í Károlióðom, ok var hon valkyria.