Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 1
Ár var alda,þat er arar gullo,
hnigo heilog vǫtnaf Himinfiǫllom:
þá hafði Helga,inn hugomstóra,
Borghildr borití Brálundi.
Nótt varð í bœ,nornir kvómo,
þær er ǫðlingialdr um skópo:
þann báðo fylkifrægstan verða
ok buðlungabetstan þikkia.
Snøro þær af afliørlǫgþátto,
þá er borgir brautí Brálundi;
þær um greiddogullin símo
ok und mána salmiðian festo.
Þær austr ok vestrenda fálo:
þar átti lofðungrland á milli;
brá nipt Neraá norðrvega
einni festi,ey bað hon halda.
Eitt var at angriYlfinga nið
ok þeiri meyio,er munuð fœddi:
hrafn kvað at hrafni— sat á hám meiði,
andvanr áto —:‘Ek veit nøkkot.
Stendr í brynioburr Sigmundar,
dœgrs eins gamall,— nú er dagr kominn —
hvessir augosem hildingar:
sá er varga vinr:vit skolom teitir!’
Drótt þótti sádǫglingr vera,
kvóðo með gumnomgóð ár komin.
Siálfr gekk vísiór vígþrimo
ungom fœraítrlauk grami.
Gaf hann Helga nafnok Hringstaði,
Sólfiǫll, Snæfiǫllok Sigarsvǫllo,
Hringstǫð, Hátúnok Himinvanga,
blóðorm búinn,brœðr Sinfiǫtla.
Þá nam at vaxafyr vina brióst
álmr ítrborinn,ynðis lióma.
Hann galt ok gafgull verðungo,
sparði eigi hilmirhodd blóðrekinn.
Skamt lét vísivígs at bíða,
þá er fylkir varfimtán vetra,
ok hann harðan létHunding veginn,
þann er lengi réðlǫndom ok þegnom.
Kvǫddo síðanSigmundar bur
auðs ok hringaHundings synir,
þvíat þeir áttoiǫfri at gialda
fiárnám mikitok fǫður dauða.
Létat buðlungrbótir uppi,
né niðia in heldrnefgiǫld fáa;
ván kvað hann mundoveðrs ins mikla
grára geiraok gremi Óðins.
Fara hildingarhiǫrstefno til,
þeirrar er lǫgðoat Logafiǫllom;
sleit Fróða friðfiánda á milli,
fara Viðris greyvalgiǫrn um ey.
Settiz vísi,þá er vegit hafði
Álf ok Eyiólf,und Arasteini,
Hiǫrvarð ok Hávarð,Hundings sono;
farit hafði hann allriætt geirmímis.
Þá brá liómaaf Logafiǫllom,
en af þeim liómomleiptrir kvómo:
þá var und hiálmomá Himinvanga . . . .
Brynior vóro þeirablóði stokknar,
en af geiromgeislar stóðo.
Frá árligaór úlf iði
dǫglingr at þvídísir suðrœnar,
ef þær vildi heimmeð hildingom
þá nótt fara.Þrymr var álma.
En af hestiHǫgna dóttir
— líddi randa rym —ræsi sagði:
‘Hygg ek, at vér eigimaðrar sýslor,
en með baugbrotabiór at drekka.
Hefir minn faðirmeyio sinni
grimmom heititGranmars syni;
en ek hefi, Helgi,Hǫðbrodd kveðinn
konung óneisansem kattar son.
Þá kømr fylkirfára nátta,
nema þú hánom vísirvalstefno til
eða mey nemirfrá mildingi.’
‘Uggi eigi þúÍsungs bana!
fyrr mun dólga dynr,nema ek dauðr síak!’
Sendi ároallvaldr þaðan,
of lopt ok um lǫg,leiðar at biðia,
iðgnóganógnar lióma
brǫgnom bióðaok burom þeira.
‘Biðið skiótligatil skipa ganga
ok ór Brandeyiobúna verða!’
Þaðan beið þengill,unz þinig kvómo
halir hundmargirór Heðinseyio.
Ok þar af *stǫndomór Stafnsnesi
beit *hans út skriðook búin gulli.
Spurði HelgiHiǫrleif at því:
‘Hefir þú kannaðakoni óneisa?’
En ungr konungrǫðrom sagði:
seint kvað at teliaaf Trǫnoeyri
langhǫfðoð skipund líðondom,
þau er í Ǫrvasundútan fóro:
‘tólf hundroðtryggra manna!
þó er í Hátúnomhálfo fleira,
víglið konungs:ván erom rómo!’
Svá brá stýrirstafntiǫldom af,
at mildingamengi vakþi,
ok dǫglingardagsbrún séa,
ok siklingarsnøro upp við tré
vefnistingomá Varinsfirði.
Varð ára ymrok iárna glymr,
brast rǫnd við rǫnd,røro víkingar;
eisandi gekkund ǫðlingom
lofðungs flotilǫndom fiarri.
Svá var at heyra,er saman kvómo
Kólgo systirok kilir langir,
sem biǫrg eða brimbrotna myndi.
Draga bað Helgihá segl ofarr —
varðat hrǫnnomhǫfn þingloga —
þá er ógurligÆgis dóttir
stagstiórnmǫromsteypa vildi.
En þeim siálfomSigrún ofan,
fólkdiǫrf, um bargok fari þeira:
snøriz ramligaRán ór hendi
giálfrdýr konungsat Gnipalundi.
Svát þar um aptaní Unavágom
flaust fagrbúinflióta knátto,
en þeir siálfirfrá Svarinshaugi
með hermðar hugher kǫnnoðo.
Frá goðborinnGuðmundr at því:
‘Hverr er landreki,sá er liði stýrir,
ok hann feiknaliðfœrir at landi?’
Sinfiǫtli kvað— slǫng upp við rá
rauðom skildi,rǫnd var ór gulli;
þar var sundvǫrðr,sá er svara kunni
ok við ǫðlingaorðom skipta! —:
‘Segðu þat í aptan,er svínom gefr
ok tíkr yðrarteygir at solli,
at sé Ylfingaraustan komnir,
gunnar giarnir,at Gnipalundi!
Þar mun HǫðbroddrHelga finna,
flugtrauðan gram,í flota miðiom,
sá er opt hefirǫrno sadda,
meðan þú á kvernomkystir þýiar!’
‘Fátt mantu, fylkir,fornra spialla,
er þú ǫðlingomósǫnno bregðr!
Þú hefir etnarúlfa krásir
ok brœðr þínomat bana orðit,
opt sár soginmeð svǫlom munni,
hefr í hreysihvarleiðr skriðit!’
Þú vart it skœðaskass, valkyria,
ǫtol, ámátlig,at Alfǫður;
mundo einheriarallir beriaz,
svévís kona,um sakar þínar!
Þú vart vǫlvaí Varinseyio,
skollvís kona,bartu skrǫk saman;
kvaztu engi manneiga vilia,
segg bryniaðan,nema Sinfiǫtla!
Nío átto vitá nesi Sága
úlfa alna,ek var einn faðir!’
‘Faðir varattufenrisúlfa,
ǫllom ellri,svá at ek muna,
síz þik geldofyr Gnipalundi
þursa meyiar,á Þórsnesi!
Stiúpr vartu Siggeirs,látt und stǫðom heima,
varglióðom vanrá viðom úti;
kómo þér ógǫgnǫll at hendi,
þá er brœðr þínombrióst raufaðir;
gørðir þik frægianaf firinverkom!
Þú vart brúðr Granaá Brávelli,
gullbitloð, vartgǫr til rásar;
hafða ek þér móðrimart skeið riðit,
svangri und sǫðli,†simul forbergis!’
‘Sveinn þóttir þúsiðlauss vera,
þá er þú Gullnisgeitr mólkaðir,
en í annat sinnImðar dóttir,
tǫttrughypia!Vill þú tǫlo lengri?’
‘Fyrr vilda ekat Frekasteini
hrafna seðiaá hræom þínom,
en tíkr yðrarteygia at solli
eða gefa gǫltom!Deili grǫm við þik!’

Helgi:

‘Væri ykkr, Sinfiǫtli,sœmra myklo
gunni at heyiaok glaða ǫrno,
en sé ónýtomorðom at bregðaz,
þótt hringbrotarheiptir deili!
Þikkiat mér góðirGranmars synir,
þó dugir siklingomsatt at mæla;
þeir hafa markatá Móinsheimom,
at hug hafahiǫrom at bregða.’
Þeir af ríkirenna léto
Svipuð ok Sveggiuð,Sólheima til,
dala dǫggótta,døkkvar hlíðir.
Skalf Mistar marr,hvars megir fóro.
Mœtto þeir tiggiaí túnhliði,
sǫgðo stríðligastilli kvómo.
Úti stóð Hǫðbroddr,hiálmi faldinn,
hugði hann ióreiðættar sinnar:
‘Hví er hermðar litrá Hniflungom?’
‘Snúaz hér at sandisnæfgir kiólar,
rakka hirtirok rár langar,
skildir margir,skafnar árar,
gǫfukt lið Gylfa,glaðir Ylfingar.
Liggia hér í grindomfyr Gnipalundi
brimdýr blásvǫrtok búin gulli;
ganga fimtánfólk upp á land,
þó er í sogn útsiau þúsundir.
Þar er myklo mestmengi þeira.
Muna nú Helgihiǫrþing dvala.’
‘Renni rǫkn bitloðtil reginþinga,
en Sporvitnirat Sparinsheiði,
Mélnir ok Mýlnirtil Myrkviðar!
látið engi manneptir sitia,
þeira er benlogombregða kunni!
Bióði þér Hǫgnaok Hrings sonom,
Atla ok Yngva,Álf inom gamla;
þeir ro giarnirgunni at heyia.
Látom Vǫlsungaviðrnám fáa!’
Svipr einn var þat,er saman kvómo
fǫlvir oddarat Frekasteini.
Ey var Helgi,Hundings bani,
fyrstr í fólki,þar er firar bǫrðoz,
œstr á ímo,alltrauðr flugar;
sá hafði hilmirhart móðakarn!
Kómo þar ór himnihiálmvitr ofan
— óx geira gnýr —þær er grami hlífðo.
Þá kvað þat Sigrún— sárvitr flugo,
át hálo skæraf Hugins barri —:
‘Heill skaltu, vísi,virða nióta,
áttstafr Yngva,ok una lífi,
er þú felt hefirinn flugar trauða
iǫfur, þann er olli*ægis dauða!
Ok þér, buðlungr,samir bæði vel
rauðir baugarok in ríkia mær.
Heill skaltu, buðlungr,bæði nióta
Hǫgna dótturok Hringstaða,
sigrs ok landa!þá er sókn lokit.’