Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 1

Frá Ægi ok goðom. Ægir, er ǫðro nafni hét Gymir, hann hafði búit ásom ǫl, þá er hann hafði fengit ketil inn mikla, sem nú er sagt. Til þeirar veitslo kom Óðinn ok Frigg, kona hans. Þórr kom eigi, þvíat hann var í austrvegi. Sif var þar, kona Þórs; Bragi ok Iðunn, kona hans; Týr var þar, hann var einhendr, Fenrisúlfr sleit hǫnd af hánom, þá er hann var bundinn. Þar var Niǫrðr ok kona hans, Skaði; Freyr ok Freyia; Víðarr, son Óðins; Loki var þar ok þiónustomenn Freys, Byggvir ok Beyla. Mart var þar ása ok álfa. Ægir átti tvá þiónustomenn, Fimafengr ok Eldir. Þar var lýsigull haft fyrir elzliós. Siálft barsk þar ǫl. Þar var griðastaðr mikill. Menn lofoðo miǫk, hverso góðir þiónustomenn Ægis vóro. Loki mátti eigi heyra þat, ok drap hann Fimafeng. Þá skóko æsir skiǫldo sína ok œpþo at Loka, ok elto hann braut til skógar, en þeir fóro at drekka.

Loki hvarf aptr ok hitti úti Eldi. Loki kvaddi hann:

‘Segðu þat, Eldir,svá at þú einugi
feti gangir framarr:
hvat hér innihafa at ǫlmálom
sigtíva synir!’

Eldir kvað:

‘Of vápn sín dœmaok um vígrisni sína
sigtíva synir:
ása ok álfa,er hér inni ero,
manngi er þér í orði vinr.’

Loki kvað:

‘Inn skal ganga,Ægis hallir í,
á þat sumbl at siá;
iǫll ok áfofœri ek ása sonom,
ok blend ek þeim svá meini miǫð!’

Eldir kvað:

‘Veitstu, ef þú inn gengr,Ægis hallir í,
á þat sumbl at siá,
hrópi ok rógief þú eyss á holl regin:
á þér muno þau þerra þat!’

Loki kvað:

‘Veitstu þat, Eldir,ef vit einir skolom
sáryrðom sakaz:
auðigr verðamun ek í andsvǫrom,
ef þú mælir til mart!’

Síðan gekk Loki inn í hǫllina. En er þeir sá, er fyrir vóro, hverr inn var kominn, þǫgnoðo þeir allir.

Loki kvað:

‘Þyrstr ek komþessar hallar til,
Loptr, um langan veg,
áso at biðia,at mér einn gefi
mæran drykk miaðar.
Hví þegið ér svá,þrungin goð,
at þér mæla ne megoð?
sessa ok staðivelið mér sumbli at,
eða heitið mik heðan!’

Bragi kvað:

‘Sessa ok staðivelia þér sumbli at
æsir aldregi,
þvíat æsir vito,hveim þeir alda skolo
gambansumbl um geta.’

Loki kvað:

‘Mantu þat, Óðinn,er vit í árdaga
blendom blóði saman?
ǫlvi bergialétstu eigi mundo,
nema okkr væri báðom borit.’

Óðinn kvað:

‘Rístu þá, Víðarr,ok lát úlfs fǫður
sitia sumbli at,
síðr oss Lokikveþi lastastǫfom
Ægis hǫllo í!’

Þa stóð Víðarr upp ok skenkþi Loka. En áðr hann drykki, kvaddi hann ásona:

‘Heilir æsir,heilar ásynior
ok ǫll ginnheilog goð!
nema sá einn áss,er innar sitr,
Bragi, bekkiom á!’

Bragi kvað:

‘Mar ok mækigef ek þér míns féar,
ok bœtir þér svá baugi Bragi,
síðr þú ásomǫfund um gialdir:
gremðu eigi goð at þér!’

Loki kvað:

‘Jós ok armbaugamundu æ vera
beggia vanr, Bragi:
ása ok álfa,er hér inni ero,
þú ert við víg varastr
ok skiarrastr við skot!’

Bragi kvað:

‘Veit ek, ef fyr útan værak,svá sem fyr innan emk
Ægis hǫll um kominn:
hǫfuð þittbæra ek í hendi mér —
lít ek þér þat fyr lygi!’

Loki kvað:

‘Sniallr ertu í sessi,skalattu svá gøra,
Bragi, bekkskrautuðr!
vega þú gakk,ef þú vreiðr sier —
hyggz vætr hvatr fyrir!’

Iðunn kvað:

‘Bið ek þik, Bragi,barna sifiar duga
ok allra óskmaga,
at þú Lokakveðira lastastǫfom
Ægis hǫllo í!’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Iðunn!þik kveð ek allra kvenna
vergiarnasta vera,
síztu arma þínalagðir, ítrþvegna,
um þinn bróðurbana!’

Iðunn kvað:

‘Loka ek kveðkalastastǫfom
Ægis hǫllo í;
Braga ek kyrri,biórreifan,
vilkat ek, at it vreiðir vegiz!’

Gefion kvað:

‘Hví it æsir tveirskoloð inni hér
sáryrðom sakaz?
†Loptski þat veit,at hann leikinn er
ok hann fiǫrgvall friá.†’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Gefion!þess mun ek nú geta,
er þik glapþi at geði:
sveinn inn hvíti,er þér sigli gaf,
ok þú lagðir lær yfir!’

Óðinn kvað:

‘Œrr ertu nú, Loki,ok ørviti,
er þú fær þér Gefion at gremi,
þvíat aldar ørlǫghygg ek at hon ǫll um viti
iafngǫrla sem ek.’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Óðinn!þú kunnir aldregi
deila víg með verom:
opt þú gaft,þeim er þú gefa skyldira,
inom slævorom, sigr.’

Óðinn kvað:

‘Veitstu, ef ek gaf,þeim er ek gefa ne skylda,
inom slævorom, sigr:
átta vetrvartu fyr iǫrð neðan
kýr mólkandi ok kona,
ok hefir þú þar bǫrn borit,
ok hugða ek þat args aðal.’

Loki kvað:

‘En þik síða kóðoSámseyo í,
ok draptu á vétt sem vǫlor;
vitka líkifórtu verþióð yfir,
ok hugða ek þat args aðal.’

Frigg kvað:

‘Ørlǫgom ykkromskylit aldregi
segia seggiom frá,
hvat it æsir tveirdrýgðoð í árdaga;
firriz æ forn rǫk firar.’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Frigg!þú ert Fiǫrgyns mær
ok hefir æ vergiǫrn verit,
er þá Véa ok Vilialétstu þér, Viðris kvæn,
báða í baðm um tekit.’

Frigg kvað:

‘Veitstu, ef ek inni ættakÆgis hǫllom í
Baldri líkan bur:
út þú ne kvœmirfrá ása sonom,
ok væri þá at þér vreiðom vegit!’

Loki kvað:

‘Enn vill þú, Frigg,at ek fleiri telia
mína meinstafi:
ek því réð,er þú ríða sérat
síðan Baldr at sǫlom!’

Freyia kvað:

‘Œrr ertu, Loki,er þú yðra telr
lióta leiðstafi:
ørlǫg Frigghygg ek at ǫll viti,
þótt hon siálfgi segi.’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Freyia!þik kann ek fullgǫrva:
era þér vamma vant:
ása ok álfa,er hér inni ero,
hverr hefir þinn hór verit.’

Freyia kvað:

‘Flá er þér tunga,hygg ek at þér fremr myni
ógott um gala;
reiðir ro þér æsirok ásynior,
hryggr muntu heim fara!’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Freyia!þú ert fordæða
ok meini blandin miǫk,
síztik at brœðr þínomstóðo blíð regin,
ok myndir þú þá, Freyia, frata.’

Niǫrðr kvað:

‘Þat er vá lítil,þótt sér varðir vers fái,
hós eða hvárs;
hitt er undr, er áss ragrer hér inn of kominn,
ok hefir sá bǫrn of borit!’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Niǫrðr!þú vart austr heðan
gíls um sendr at goðom;
Hymis meyiarhǫfðo þik at hlandtrogi
ok þér í munn migo.’

Niǫrðr kvað:

‘Sú eromk líkn,er ek vark langt heðan
gísl um sendr at goðom:
þá ek mǫg gat,þann er manngi fiár,
ok þikkir sá ása iaðarr.’

Loki kvað:

‘Hættu nú, Niǫrðr!hafðu á hófi þik!
munka ek því leyna lengr:
við systur þinnigatstu slíkan mǫg,
ok era þó óno verr.’

Týr kvað:

‘Freyr er betstrallra ballriða
ása gǫrðom í;
mey hann ne grœtir,né mannz kono,
ok leysir ór hǫptom hvern.’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Týr!þú kunnir aldregi
bera tilt með tveim:
handar innar hœgrimun ek hinnar geta,
er þér sleit Fenrir frá.’

Týr kvað:

‘Handar em ek vanr,en þú Hróðrs-vitnis:
bǫl er beggia þrá;
úlfgi hefir ok vel,er í bǫndom skal
bíða ragna røkkrs.’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Týr!þat varð þinni kono,
at hon átti mǫg við mér;
ǫln né penninghafðir þú þess aldregi
vanréttis, vesall!’

Freyr kvað:

‘Úlf sé ek liggiaárósi fyrir,
unz riúfaz regin:
því mundu næst,nema þú nú þegir,
bundinn, bǫlvasmiðr!’

Loki kvað:

‘Gulli keyptaléstu Gymis dóttur
ok seldir þitt svá sverð;
en er Muspellz synirríða Myrkvið yfir,
veitsta þú þá, vesall, hvé þú vegr.’

Byggvir kvað:

‘Veitstu, ef ek øðli ættaksem Ingunar-Freyr,
ok svá sællikt setr:
mergi smæramølða ek þá meinkráko
ok lemða alla í liðo.’

Loki kvað:

‘Hvat er þat it litla,er ek þat lǫggra sék,
ok snapvíst snapir?
at eyrom Freysmundu æ vera
ok und kvernom klaka.’

Byggvir kvað:

‘Byggvir ek heiti,en mik bráðan kveða
goð ǫll ok gumar;
því em ek hér hróðugr,at drekka Hropts megir
allir ǫl saman.’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Byggvir!þú kunnir aldregi
deila með mǫnnom mat;
ok þik í flets stráfinna ne mátto,
þá er vógo verar.’

Heimdallr kvað:

‘Ǫlr ertu, Loki,svá at þú er ørviti,
hví ne letskaðu, Loki?
þvíat ofdrykkiaveldr alda hveim,
er sína mælgi ne manat.’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Heimdallr!þér var í árdaga
it lióta líf um lagit:
aurgo bakiþú munt æ vera
ok vaka vǫrðr goða.’

Skaði kvað:

‘Létt er þér, Loki;munattu lengi svá
leika lausom hala,
þvíat þik á hiǫrvi skoloins hrímkalda magar
gǫrnom binda goð.’

Loki kvað:

‘Veitstu, ef mik á hiǫrvi skoloins hrímkalda magar
gǫrnom binda goð:
fyrstr ok øfstrvar ek at fiǫrlagi,
þars vér á Þiaza þrifom.’

Skaði kvað:

‘Veitstu, ef fyrstr ok øfstrvartu at fiǫrlagi,
þá er ér á Þiaza þrifoð:
frá mínom véomok vǫngom skolo
þér æ kǫld ráð koma.’

Loki kvað:

‘Léttari í málomvartu við Laufeyiar son,
þá er þú léts mér á beð þinn boðit;
getit verðr oss slíks,ef vér gǫrva skolom
telia vǫmmin vór.’

Þá gekk Sif fram ok byrlaði Loka í hrímkálki miǫð ok mælti:

‘Heill ver þú nú, Loki,ok tak við hrímkálki,
fullom forns miaðar,
heldr þú hana einalátir með ása sonom
vammalausa vera!’

Hann tók við horni ok drakk af:

‘Ein þú værir,ef þú svá værir,
vǫr ok grǫm at veri;
einn ek veit,svá at ek vita þikkiomk,
hór ok af Hlórriða,
ok var þat sá inn lævísi Loki.’

Beyla kvað:

‘Fiǫll ǫll skiálfa:hygg ek á fǫr vera
heiman Hlórriða;
hann ræðr ró,þeim er rœgir hér
goð ǫll ok guma.’

Loki kvað:

‘Þegi þú, Beyla!þú ert Byggvis kvæn,
ok meini blandin miǫk;
ókynian meirakoma með ása sonom;
ǫll ertu, deigia, dritin!’

Þá kom Þórr at ok kvað:

‘Þegi þú, rǫg vættr!þér skal minn þrúðhamarr,
Miǫllnir, mál fyrnema:
herða klettdrep ek þér hálsi af,
ok verðr þá þíno fiǫrvi um farit!

Loki kvað:

‘Iarðar burrer hér nú inn kominn;
hví þrasir þú svá, Þórr?
en þá þorir þú ekki,er þú skalt við úlfinn vega,
ok svelgr hann allan Sigfǫður.’

Þórr kvað:

‘Þegi þú, rǫg vættr!þér skal minn þrúðhamarr,
Miǫllnir, mál fyrnema:
upp ek þér verpok á austrvega,
síðan þik manngi sér!’

Loki kvað:

‘Austrfǫrom þínomskaltu aldregi
segia seggiom frá,
síz í hanska þumlungihnúkþir þú, einheri,
ok þóttiska þú þá Þórr vera.’

Þórr kvað:

‘Þegi þú, rǫg vættr!þér skal minn þrúðhamarr,
Miǫllnir, mál fyrnema:
hendi inni hœgridrep ek þik Hrungnis bana,
svá at þér brotnar beina hvat!’

Loki kvað:

‘Lifa ætla ek mérlangan aldr,
þóttu hœtir hamri mér;
skarpar álarþótto þér Skrýmis vera,
ok máttira þú þá nesti ná,
ok svaltstu þá hungri heill.’

Þórr kvað:

‘Þegi þú, rǫg vættr!þér skal minn þrúðhamarr,
Miǫllnir, mál fyrnema:
Hrungnis banimun þér í hel koma,
fyr nágrindr neðan!’

Loki kvað:

‘Kvað ek fyr ásom,kvað ek fyr ása sonom,
þats mik hvatti hugr;
en fyr þér einommun ek út ganga,
þvíat ek veit, at þú vegr.
Ǫl gørðir þú, Ægir;en þú aldri munt
síðan sumbl um gøra:
eiga þín ǫll,er hér inni er —
leiki yfir logi,
ok brenni þér á baki!’

Frá Loka. En eptir þetta falz Loki í Fránangrs forsi í lax líki. Þar tóko æsir hann. Hann var bundinn með þǫrmom sonar Nara. En Narfi, sonr hans, varð at vargi. Skaði tók eitrorm ok festi upp yfir annlit Loka: draup þar ór eitr. Sigyn, kona Loka, sat þar ok helt munnlaug undir eitrit. En er munnlaugin var full, bar hon út eitrit; en meðan draup eitrit á Loka. Þá kippþiz hann svá hart við, at þaðan af skalf iǫrð ǫll: þat ero nú kallaðir landskiálptar.