Páll biskup sá þat brátt, er hann kom til stóls í Skálaholti, at honum þótti þat skylt, at styðja ok styrkja ok til loka færa [þat] er hinn heilagi Þorlákr biskup hafði sinn vilja sýndan, ok hann lét kaupa til, en þat var at búa um klukkur þær, er hann hafði keypt til staðarins í Skálaholti, er þá voru beztar á öllu Íslandi;Páll biskup sá þat brátt, er hann kom til stóls í Skálaholti, at honum þótti þat skylt, at styðja ok styrkja ok til loka færa [þat] er hinn heilagi Þorlákr biskup hafði sinn vilja sýndan, ok hann lèt kaupa til, en þat var at búa um klukkur þær, er hann hafði keypt til staðarins í Skálaholti, er þá voru beztar á öllu Íslandi; ok hann hafði ok iiij tré haft út með klukkunum, tvítug at hæð, álnum at mæla.ok hann hafði ok iiij trè haft út með klukkunum, tvítug at hæð, álnum at mæla. Páll biskup fekk til síðan þann mann, er hagastr var á öllu Íslandi á tré, er Ámundi Árnason hét, ok lét gjöra stöpul svá mjök vandaðan at efnum ok smíði, at hann bar eigi miðr af öllum trésmíðum á Íslandi, en áðr kirkjan sjálf.Páll biskup fèkk til síðan þann mann, er hagastr var á öllu Íslandi á trè, er Ámundi Árnason hèt, ok lèt gjöra stöpul svá mjök vandaðan at efnum ok smíði, at hann bar eigi miðr af öllum trèsmíðum á Íslandi, en áðr kirkjan sjálf. Hann lét gjöra kirkju uppi í stöplinum, ok rið upp at gánga, ok vígði hann þá kirkju hinum heilaga Þorláki biskupi, hinn tíunda dag í jólum, ok bjó þá kirkju at öllu fagrliga, ok fekk þar hvervetna til þat er hafa þurfti.Hann lèt gjöra kirkju uppi í stöplinum, ok rið upp at gánga, ok vígði hann þá kirkju hinum heilaga Þorláki biskupi, hinn tíunda dag í jólum, ok bjó þá kirkju at öllu fagrliga, ok fèkk þar hvervetna til þat er hafa þurfti. Hann lét Atla prest, skrifara, penta allt ræfr innan í stöplinum ok svá bjórinn, og tjalda allan it neðra, þrennum tjöldum, vel ok fagrliga, ok svá lét hann skrifa yfir sérhvers leiði þeirra niðrsetníng, hvers þeirra er þar hvíla í stöplinum.Hann lèt Atla prest, skrifara, penta allt ræfr innan í stöplinum ok svá bjórinn, og tjalda allan it neðra, þrennum tjöldum, vel ok fagrliga, ok svá lèt hann skrifa yfir sèrhvers leiði þeirra niðrsetníng, hvers þeirra er þar hvíla í stöplinum. Hann lagði eigi minna fé til stöpulsmíðar, at því er honum hugðist sjálfum at, en iiijc hundraða, eðr þaðan af meira.Hann lagði eigi minna fè til stöpulsmíðar, at því er honum hugðist sjálfum at, en iiijc hundraða, eðr þaðan af meira. Hann keypti klukkur þær í stöpulinn, er hinar mestu gersemar voru jafnmiklar, at þeim manni norrænum, er Kolr hét.Hann keypti klukkur þær í stöpulinn, er hinar mestu gersemar voru jafnmiklar, at þeim manni norrænum, er Kolr hèt. Hann keypti enn fleiri klukkur til stöpulsins, ok svá samhríngjur tvær uppi í kirkjunni, ok prýddi hann í hvívetna, þat er hugum mátti hyggja, bæði kirkju ok stöpul í búníngi öllum, í bríkum ok krossum, í skriptum, líkneskjum ok lömpum, ok í glergluggum, ok í biskups skrúði allskyns. Hann lét ok steinþró höggva ágæta hagliga, þá er hann var í lagðr eptir andlát sitt;Hann lèt ok steinþró höggva ágæta hagliga, þá er hann var í lagðr eptir andlát sitt; ok hann lét búa gröf virðuliga í stöplinum, þeirra manna, er honum þótti mestr vandi á.ok hann lèt búa gröf virðuliga í stöplinum, þeirra manna, er honum þótti mestr vandi á.
Á enu þriðja ári biskupsdóms Páls biskups, andaðist Jón Loptsson, faðir hans, allra heilagra dag, sá maðr, er þá var göfgastr höfðíngi á öllu Íslandi. Hann virði sér þat mikit niðrfall vera, er þá var þess manns við misst, er mest mátti hans virðíng hefja ok styrkja, ok var skyldastr til allra manna.Hann virði sèr þat mikit niðrfall vera, er þá var þess manns við misst, er mest mátti hans virðíng hefja ok styrkja, ok var skyldastr til allra manna. En allsvaldandi guð, er hans gipt ok gæfu lét ávallt vaxa dag frá degi, en aldri minka, gæddi svá hans virðing, at engi maðr hafði áðr á Íslandi orðit af sínum frændum jafngöfigr ok tiginn, sem hann varð þá af sínum náfrænda, Þorláki hinum helga biskupi, af því at þá birtist dýrð hans ok heilagleikr, fyrst fyrir norðan land, ok þar eptir um allt Ísland, ok öll lönd önnur, þau er í nánd voru.En allsvaldandi guð, er hans gipt ok gæfu lèt ávallt vaxa dag frá degi, en aldri minka, gæddi svá hans virðing, at engi maðr hafði áðr á Íslandi orðit af sínum frændum jafngöfigr ok tiginn, sem hann varð þá af sínum náfrænda, Þorláki hinum helga biskupi, af því at þá birtist dýrð hans ok heilagleikr, fyrst fyrir norðan land, ok þar eptir um allt Ísland, ok öll lönd önnur, þau er í nánd voru. En þótt Páll biskup vyrði þessum tíðindum fegnari en flestir aðrir, þá fór hann svá varúðliga með því máli, at hann hafði alla höfðíngja ok hina vitrustu menn fyrir sér mest um þetta atkvæði ok meðferð þessa máls;En þótt Páll biskup vyrði þessum tíðindum fegnari en flestir aðrir, þá fór hann svá varúðliga með því máli, at hann hafði alla höfðíngja ok hina vitrustu menn fyrir sèr mest um þetta atkvæði ok meðferð þessa máls; ok var þat eigi trútt, at eigi legðist sá orðrómr á af nokkrum mönnum, at hann vildi þetta mál lítt á lopt færa, af heilagleik hins sæla Þorláks biskups; en honum kom þó þat til, at hann vildi svá launa guði dýrð þá, er hann lét verða á hans dögum, er áðr hafði aldri slík orðit, at hann vildi þá meðferð alla hafa, er ván var at guði mætti bezt þykkja.en honum kom þó þat til, at hann vildi svá launa guði dýrð þá, er hann lèt verða á hans dögum, er áðr hafði aldri slík orðit, at hann vildi þá meðferð alla hafa, er ván var at guði mætti bezt þykkja. Þótti honum vanfært með vera, sem var, at mundángs mikit væri aftekit í fyrstu, ok eigi mætti at sönnu at finna; en engi trúði fyrr né framkvæmdi, en hann, dýrð ok heilagleik hins sæla Þorláks biskups, þótt hann færi með varúðligar en aðrir;en engi trúði fyrr nè framkvæmdi, en hann, dýrð ok heilagleik hins sæla Þorláks biskups, þótt hann færi með varúðligar en aðrir; en þó var þat allra manna ráð hinna vitrustu, með orðsendíngu Brands biskups, at helgr dómr Þorláks biskups væri upptekinn or jörðu hit sama sumar, eptir því sem hann hafði sjálfr, fyrir sagt í berri vitran Þorvalds prests á jólum hinum næstum áðr. Eptir þíng þat hit sama sumar, er þetta var ráðit, sendi Páll biskup orð Brandi biskupi, ok bræðrum sínum Sæmundi ok Ormi, ok sonum Gizurar Hallssonar: Þorvaldi ok Magnúsi, Þorleifi Þorlákssyni or Hítardal, móðurföður Herdísar, Katli syni hans, Þorláki Ketilssyni, bróður Herdísar, Guðmundi presti Árasyni, er síðar varð biskup á Hólum, ok mörgum öðrum sínum ástvinum. Páll biskup gjörði dýrliga veizlu þeim mönnum, er þar komu, ok var þar þá síðan tekinn upp or jörðu heilagr dómr hins sæla Þorláks biskups, ok búit þá um virðuliga sem sómdi, eptir forsjá ok fyrirsögn Páls biskups, ok fylgðu jarteinir þá þegar þar stórar, sem sagt verðr í sögu hans, ok var þat dýrð hans en gæfa Páls biskups.
Hit næsta sumar eptir var leiddr í lög messudagr Þorláks biskups um allt land, ok sett fasta fyrir, tveggja dægra. Eptir þat sóktu menn þángat of allt land, at dýrka hinn sæla Þorlák biskup, í vökum ok föstum, í bænahaldi ok fégjöfum, ok svá sóttu ok þeir menn þángat, er í förum voru, á hverjum misserum fjölmennir, bæði útlenzkir menn ok íslenzkir, ok færðu heit sín þar, er þeir höfðu heitið, ok seldu í hönd Páli biskupi ok sögðu honum sérhverja atburði sinna áheita ok jarteina þeirra, er þeir þágu á móti, ok voru honum þat ávallt feginsögur.Eptir þat sóktu menn þángat of allt land, at dýrka hinn sæla Þorlák biskup, í vökum ok föstum, í bænahaldi ok fègjöfum, ok svá sóttu ok þeir menn þángat, er í förum voru, á hverjum misserum fjölmennir, bæði útlenzkir menn ok íslenzkir, ok færðu heit sín þar, er þeir höfðu heitið, ok seldu í hönd Páli biskupi ok sögðu honum sèrhverja atburði sinna áheita ok jarteina þeirra, er þeir þágu á móti, ok voru honum þat ávallt feginsögur. Þeir báru allir á brott sannár raunir heilagleiks ok dýrðar hins sæla Þorláks biskups, en rausn ok stórmennsku Páls biskups; en þó áðr væri mikil virðíng Páls biskups, sem verðugt var, áðr upp kæmi helgi Þorláks biskups, þá gæddi þat ímjök metorð hans, er hann átti sanngöfugastan móðurbróður, ok væntu margir, at hít fornkveðna mundi sannast: at "móðurbræðrum verði menn líkastir", ok þótti þar líkindi mörg á gjörast, at þar mundi ok svá vera, af því at hann gjörði marga hluti eptir því, sem hinn sæli Þorlákr biskup hafði gjört. Hann var ráðvandr ok rækinn at tíðagjörð; hann var meinlætasamr í föstum ok í klæðabúníngi; hann hafði ok ákenníng allra hluta þeirra, er hann mátti varr við verða at hinn sæli Þorlákr biskup hafði í sínum háttum, lítilæti ok ölmusugæði, harðlífi ok þolinmæði, sem hvárrtveggi þeirra varð í raun margri ok mikilli í sínum biskupsdómi.
Þá er Páli biskupi þótti nokkut safnast ok samandragast fjárhlutr sá, er menn gáfu af góðvilja hinum sæla Þorláki biskupi, þá sýndi hann þat brátt, hvat honum bjó í skapi. Hann keypti þá síðan við gullsmið, þann er Þorsteinn hét ok þá var hagastr maðr at málmi á öllu Íslandi;Hann keypti þá síðan við gullsmið, þann er Þorsteinn hèt ok þá var hagastr maðr at málmi á öllu Íslandi; en svá urðu tilföng af hans hendi, at ekki skorti þat er hafa þurfti til þeirrar smíðar, er hann vildi smíða láta. Hann lét taka til skríngjörðar, ok lagðist þar til ógrynni fjár í gulli ok gimsteinum, ok í brendu silfri.Hann lèt taka til skríngjörðar, ok lagðist þar til ógrynni fjár í gulli ok gimsteinum, ok í brendu silfri. Hann lagði þar ok eigi minna fé til skrínis ok smíðarkaups, með tillögum annarra manna, en iiij ° hundraða.Hann lagði þar ok eigi minna fè til skrínis ok smíðarkaups, með tillögum annarra manna, en iiij ° hundraða. Þat smíði var mjök svá vandat, at þat bar eigi minna af öðrum skrínum, þeim er á Íslandi voru, um fegrð en um vöxt, ok var þat betr en þriggja álna, en ekki var annat betr en álnar lángt, þeirra er þá voru á Íslandi. Engi man spyrja þess vitra manna, er skrínit sér, hvert stórmenni sá maðr hefir verit, er þá gersemi hefir gjöra látið, eða til hvers hann hefir ok færr verit fyrir efna sakir.Engi man spyrja þess vitra manna, er skrínit sèr, hvert stórmenni sá maðr hefir verit, er þá gersemi hefir gjöra látið, eða til hvers hann hefir ok færr verit fyrir efna sakir.
Á dögum Páls biskups kom utan af Grænlandi Jón biskup, ok var í Austfjörðum um vetrinn, en kom síðan á ofanverðri lángaföstu í Skálaholt, á fund Páls biskups, ok kom þar at skírdegi, ok vígðu þeir báðir mikinn crisma, ok höfðu þeir margar tölur trúligar ok spakligar ræður sín á milli. Páll biskup tók við honum með hinni mestu sæmd, ok veitti honum virðuliga veizlu meðan hann var, en leysti hann á brott með mikilli stórmennsku, bæði í fégjöfum ok í annarri virðíng.
Jón biskup gaf mönnum ráð til, hversu vín skal gjöra af krækiberjum, eptir því sem Sverrir konúngr hafði honum fyrir sagt.
En svá bar til, at þá hit næsta sumar eptir gat nær hvergi ber á Íslandi; en sá maðr er Eirekr hét, ok bjó skamt frá Skálaholti, á bæ þeim, er heitir á Snorrastöðum, bar saman nokkut vín, ok varð vel, á því hinu sama sumri.en sá maðr er Eirekr hèt, ok bjó skamt frá Skálaholti, á bæ þeim, er heitir á Snorrastöðum, bar saman nokkut vín, ok varð vel, á því hinu sama sumri. En Jón biskup fór til Noregs ok síðan til Róms, ok ræddi hvervetna, þar sem hann kom, frá rausn ok tign Páls biskups.
Á dögum Páls biskups, þá er Gizurr Hallsson hafði lögsögu, þá gekk mest af sér ránglæti manna um álnir, bæði útlenzkra ok íslenzkra manna, at eigi þótti svá lengr vera mega;Á dögum Páls biskups, þá er Gizurr Hallsson hafði lögsögu, þá gekk mest af sèr ránglæti manna um álnir, bæði útlenzkra ok íslenzkra manna, at eigi þótti svá lengr vera mega; gaf þat ráð til Páll biskup, at menn skyldi hafa stikur, þær er væri tveggja álna at lengd. Styrktu þá aðrir höfðíngjar með biskupi, Gizurr ok synir hans: Þorvaldr ok Hallr ok Magnús, þat mál; einnig bræðr hans: Sæmundr, er þá var göfgastr maðr á öllu Íslandi, ok Ormr, er bæði var lögspakr ok at flestu forvitri, ok allir höfðíngjar, ok voru þá lög á lögð, eptir því sem ávallt hefir haldizt síðan.
Á hinu sjöunda ári biskupsdóms Páls biskups andaðist Absalon erkibiskup í Danmörk, Benedictusdag; ok á því hinu sama ári andaðist Brandr biskup, Sixtusdag, þá er hann hafði biskup verit átta vetr hins fjórða tigar, hinn mesti skörúngr.
Eptir andlát Brands biskups kjöru Norðlendíngar til biskups Guðmund prest Arason, ok fékk Páll biskup honum bréf sín á fund Einars erkibiskups, ok var Guðmundr vígðr til biskups í Þrándheimi, X nóttum fyrir Jónsmessu biskups ok var þá Hákon konúngr í Noregi, son Sverris konúngs. Guðmundr biskup fór til Íslands hit sama sumar, ok kom í Austfjörðu, ok fundust þeir Páll biskup, ok gjörðu mikla sæmd sín í milli í veizlu ok fégjöfum.Guðmundr biskup fór til Íslands hit sama sumar, ok kom í Austfjörðu, ok fundust þeir Páll biskup, ok gjörðu mikla sæmd sín í milli í veizlu ok fègjöfum. Síðan fór Guðmundr biskup til Hóla, ok sat þar at stóli með óhægindum hinum mestum fyrir margs sakir.
Auðræði urðu brátt ei mikil, en afvenslur þóttu varla með mikilli stillíngu, en þeir sem fyrir urðu virðu hann heldr stirðan ok stríðan í sínum boðorðum, en því vinsælli varð Páll biskup ok ástsælli við alþýðu landsmanna, sem menn sá hvervetna hans forsjá, en hægindi hans viðrvistar ok boðorða við alla, þá er til hans áttu hníga, ok æsktu sér slíks yfirboða allir landsmenn, ef kosti ætti.Auðræði urðu brátt ei mikil, en afvenslur þóttu varla með mikilli stillíngu, en þeir sem fyrir urðu virðu hann heldr stirðan ok stríðan í sínum boðorðum, en því vinsælli varð Páll biskup ok ástsælli við alþýðu landsmanna, sem menn sá hvervetna hans forsjá, en hægindi hans viðrvistar ok boðorða við alla, þá er til hans áttu hníga, ok æsktu sèr slíks yfirboða allir landsmenn, ef kosti ætti.