Bókastaðir

Nú dregr Oddr þá saman berserkina í eina kǫs alla ok sveigir þar at utan viðu. Þetta er skamt frá sjá; hann leggr þar í hjá þeim vápn ok klæði þeira ok rænti þá at allz engum hlut. Síðan berr hann at utan torf ok eyss á sandi. Síðan tekr hann Hjálmar; hann lagði hann á bak sér ok bar til strandar ofan, en hann gengr út á skip ok berr þá af, er fallnir váru, ok verpr þar haug annan, ok er þat sagt af þeim mǫnnum er þar hafa komit, at muni sjá merki enn í dag.

Nú lætr Oddr Hjálmar á skip út ok flyz undan landi, ok nú tekr hann til íþróttar þeirar, er honum var léð, at hann dregr segl upp í logni, ok siglir til Svíþjóðar með Hjálmar dauðan; hann tók þar land, sem hann kaus á. Dregr hann upp skip sitt ok leggr síðan Hjálmar á bak sér ok berr hann heim til Uppsala, ok leggr hann niðr úti fyrir hallardyrum, ok gengr inn í hǫllina, ok hefir brynju Hjálmars í hendi sér ok hjálm ok leggr niðr á hallargólfit fyrir konungi, ok segir honum síðan tíðendi, þau er gerz hǫfðu. En síðan gengr hann þangat, er Ingibjǫrg sat á stóli; hon saumaði Hjálmari skyrtu.

"Hér er hringr," segir hann, "er Hjálmarr sendi þér á deyjanda degi, ok kveðju sína með."

Hon tekr við hringinum, ok lítr á ok svarar allz engu ok hnígr aptr at stólsbrúðum ok deyr þegar.

Þá skellir Oddr upp ok hlær: "Eigi hefir þat fleira verit um hríð, at vel hafi at farit; nú skulu þau njótaz dauð, er þau máttu eigi lifandi!"

Þá tekr Oddr hana upp ok berr út í fangi sér ok leggr hana í faðm Hjálmari fyrir hallardyrum. Nú gerir Oddr menn eptir konungi ok vill, at hann sé, hversu hann hafði um búit. Konungr kom ok sér þat; váru þau grafin ok bæði saman, ok fagnar konungr Oddi vel ok setr hann í hásæti hjá sér. Var síðan erfi drukkit eptir þau, ok þá er fram borinn hjálmr ok brynja, er Hjálmarr hafði átt, ok þykkir mǫnnum mikils um vert afreksferð hans. Með mikilli vegsemð var um búit leiði þeira Hjálmars ok Ingibjargar eptir tilskipan Odds, ok er nu úti at segja frá Hjálmari.

Nú dvelz Oddr nǫkkura hríð í Svíþjóðu, ok leggr konungr til hans mikil metorð, svá at hann skyldi ǫllu ráða því með konunginum, sem hann vildi. Oddr hefir nú landvǫrn fyrir Svíþjóðu.

Frá því er nú sagt eitt sumar, at Oddr siglir liði sínu til Gotlands ok hefir X skip. Þar varð fyrir honum víkingr sá, er Sæviðr hét. Hann var mikill kappi ok hverjum manni meiri ok sterkari ok hafði alla ævi sína úti legit á herskipum. Hann hafði hálfan sétta tug skipa; hann leggr þegar til orrostu við Odd með ǫllu liði sínu, en af því at liðsmunr var mikill, þá snýr mannfalli þegar í lið Odds, ok svá lýkr um kveldit, at rudd eru skip ǫll fyrir Oddi, þar til er hann stendr einn upp sinna manna. Ok þá stokkr hann fyrir borð — en náliga var myrkt — ok leggz þegar í brott frá skipunum. Þetta getr einn maðr sét ok þrífr gaflak ok skýtr eptir honum, ok kemr í kálfa honum ok bítr svá, at í beini nam stað. Odda kom nú í hug, at meiri ván væri, at hann sé nú í flótta særðr; snýr nú aptr í stað ok at skipunum. Jafnskjótt sem þeir víkingarnir geta þetta at líta, hafa þeir þegar hendr á honum; leggja nú fjǫtur á fœtr Oddi, en bogastreng at hǫndum. Sæviðr fær nú til þrjár tylftir manna at vaka yfir Oddi, en alt fólk annat fór at sofa, ok flest á landi. En er herrinn var sofnaðr, þá mælti Oddr: "Þér erut vesælir menn: vakit eptir mér, en hafit ekki til gamans. Gerit nú annathvárt, at einnhverr yðarr skemti, ella mun ek skemta."

Þeir kváðuz gjarna vilja, at hann skemti, ok kváðu hann mikinn ágætismann vera. Eptir þat kveðr Oddr þeim kvæði ok hvert at ǫðru, þar til er þeir váru sofnaðir allir. Þá ekr Oddr sér þar at, er ox lá; hann gnýr þar við bakinu, þar til er bogastrengrinn skarz, ok er Oddr var lauss á hǫndum, þá ók hann af sér fjǫtrinum. Því næst leitar Oddr at skeyti sínu ok fann ǫrvamelinn ok svá boga sinn. Síðan sneri Oddr í skóg. Nú leið af nóttin, ok um morgininn ætlar Sæviðr at láta drepa Odd; sendir nú menn út á skip, sófu þar varðmenn, en Oddr var í brott.

Sæviðr dvelz þar nǫkkura daga, en Oddr hefir njósn af athǫfn hans: svaf hann þá á landi í tjaldi. Oddr leitar þá um nótt til tjalds Sæviðar; urðu varðmenn eigi fyrr varir við, en Oddr feldi á þá tjaldit ok barði þeim tjaldkúlur ok létti eigi fyrr, en Sæviðr var drepinn, ok allir þeir, er þar váru í tjaldi með honum. Oddr býz þeim víkingunum til formannz, ok þeir játa því; ferr Oddr nú víða um lǫnd ok vinnr stór verk, en sat jafnan í Svíþjóðu á vetrum.

Eitt vár sendir Oddr menn norðr í Hrafnistu, at þeir frændr hans Guðmundr ok Sigurðr kœmi norðan. Þeir bjuggu ok þegar sína ferð ok mæltu fund sinn í Eikreyjum. Þetta vár sagði Oddr upp þjónustu við Ingjald Svíakonung; helt Oddr þá til Eikreyja, ok er þeir funduz frændr, segir hann þeim skil á, at hann vill halda í útlǫnd liði sínu. Þeir létu vel yfir því; fóru þeir nú um sumarit, en hvar sem þeir kómu í ókunn lǫnd, þá buðu konungar Oddi at hafa í þeira ríki hvat er hann vildi.

Þenna vetr eptir sótti Oddr með liði sínu út á Grikkland, ok þar fekk hann sér skip ok sigldi út undir Sikiley; þat var þá kristit. Sá ábóti réð þar fyrir einu klaustri, er Hugi hét; hann var enn mesti ágætismaðr; hann fekk spurn af, at þar váru heiðnir menn komnir norðan ór heimi; fór þessi enn góði ábóti þá til fundar við þá ok tók tal við Odd; sagði ábóti honum marga hluti frá dýrð guðs; lét Oddr sér þat alt vel skiljaz. Áboti bað þá Odd at láta skíraz, en hann kvaz mundu sjá fyrst siðu þeira. Oddr ferr nú einn dag til kirkju með sínum mǫnnum; heyrðu þeir þar klukknahljóð ok fagran sǫng. Áboti fór þá enn til tals við Odd ok spurði, hversu þeim gætiz at sið þeira.

Oddr lét vel yfir; "munu vér nu," segir Oddr, "sitja hér í vetr með yðru lofi."

Ábóti kvað svá vera skyldu.

Sem Oddr hafði þar setit fram um jól, lágu illgerðamenn úti ok herjuðu á Sikiley. Hugi ábóti átti þá tal við Odd ok bað hann frelsa land þeira af illþýði. Oddr játar því; býr hann nú her sinn. Þenna vetr fór hann víða um Grikklands eyjar ok herjaði ok vann stór verk ok fekk auð fjár. Þar kom hann fremst, er heitir Akvitánaland; þar réðu fyrir fjórir hǫfðingjar, ok þar átti Oddr orrostu mikla ok feldi þar alla þessa hǫfðingja ok mikit fólk annat ok fekk þar øróf fjár.

Þar um kvað hann þessa vísu:

Eptir þat heldr Oddr aptr til Sikileyjar ok dvalðiz þar um hríð. Var Oddr þá skírðr af Huga ábóta ok allr herr hans. Eptir þat siglir Oddr út til Jórsalalands, ok þá fekk hann storm svá mikinn ok grunnsævi, at þar braut skip hans ǫll. Þar týnduz ok menn hans allir, svá at einn komz hann á land með því móti, at hann rak með skipflaki nǫkkuru til lands. Hann hafði ǫrvamel sinn með sér. Hér um kvað Oddr þessa vísu:

Oddr er nú kominn á Jórsalaland; hann snýr nú leið sinni út til Jórdánar, þar ferr hann ór klæðum ǫllum ok ór skyrtu sinni, ok helt hon ǫllum kostum sínum. Hann snýr nú austr með hafinu til Sýrlands ok hefir ǫrvamel sinn á baki.

Oddr ferr nú land af landi; er ekki sagt af ferð hans, fyrr en hann kemr austr á Ungaraland. Þar réðu fyrir landi konungar II ungir, hétu Vilhjálmr ok Knútr; þeir hǫfðu fyrir skǫmmu tekit við fǫðurleifð sinni. Vilhjálmr var þeira ellri ok vildi hann einn hafa forráð fyrir þeim, en Knútr unði því eigi; urðu þeir af því missáttir ok heldu úfríð. En af því at Vilhjálmr var þeira reyndr meir í orrostum, þá varð hann liðfleiri ok drjúgari; kom Knútr á flótta ok lét lið mikit. Stǫkk hann þá ór ríki sínu; aflaði hann þá liðs hvargi sem hann fekk.

Þá er svá er komit, kemr Oddr til móz við Knút konung ok bauð honum lið sitt. Konungr spurði, hverr hann væri, en Oddr sagði. Knútr konungr mælti: "Hefir þú farit til Bjarmalands fyrir lǫngu?"

"Já," sagði Oddr, "var ek þar."

Konungr mælti þá: "Velkominn skaltu með oss vera; skaltu geraz forstjóri fyrir liði mínu."

Nú dróz lið mikit til Knúz konungs, ok eptir þat snýz hann aptr með herinn til síns lands. Oddr mælti þá til Knúz: "Nú vil ek, at þú sendir menn til konungs, bróður þíns, ok bjóðir honum frið ok jafnsætti ok helmingaskipti á ríki."

Konungr segir: "Þessa fǫr vil ek, at þú farir."

Oddr hefir nú með sér C manna ok finnr Vilhjálm konung ok segir honum boð bróður síns. Vilhjálmr konungr segir, at hann vill enskis skiptis Knúti konungi unna á ríki meira en hann sé innan hirðar. Oddr kvað hann eflaust mega þat vita, at Knútr konungr mun eptir leita sínum hluta. Þeir skilðu at svá mæltu.

Oddr ferr nú ok segir Knúti konungi svá skapat, ok at þeim var allra sætta varnat. Eptir þat stefna þeir herinum í mót Vilhjálmi konungi, ok þegar þeir finnaz, slær þar í mikinn bardaga. Oddr gekk svá hart fram, at hann brauz á skjaldborg Vilhjálms konungs, ok um síðir lagði hann sverði í gegnum hann; fell konungr þá undir merkjum sínum. Var þá œpt sigróp um allan herinn. Knútr konungr lét þá stǫðva bardagann ok bjóða ǫllum mǫnnum grið. Tók þat þá ǫll alþýða; játtu honum allir menn þá hlýðni ok gáfu þar til trú sína. Eptir þat settiz Knútr konungr í ríki sitt; bauð hann þá Oddi alla kosti með sér.

Hér um kvað Oddr þessa vísu: