Bókastaðir

Um várit búask þeir í hernað, ok er þeir váru búnir, spyrr Oddr fǫður sinn, hvar hann vísi honum til nǫkkurs víkings, þess er nǫkkur veig sé í.

Grímr mælti: "Sóti heitir víkingr, hann liggr suðr fyrir Skíðu; hann er mikill fyrir sér, hann hefir fjóra tigu skipa ok auð fjár."

Eptir þat skilja þeir; halda þeir frændr suðr með landi fimm skipum. Ok er á leið sumarit, þá spyrr Sóti til ferða þeira Odds ok ferr þegar í móti þeim. Sóti fær þá andviðri; fekk hann þá njósn af sigling þeira.

Hann mælti þá: "Nú skulu vér leggja skip vár hvert af stafni annars; skal dreki minn liggja í miðjum flotanum. Ek hefi spurt, at Oddr er kappsmaðr mikill, mun hann sigla at skipum várum. En er þeir hafa felt seglin, þá skulu vér slá hring utan at skipum þeira ok láta ekki mannsbarn á brott komask."

Nú er at segja frá tiltekjum Odds. Er þeir sá flota Sóta, þá mælti Oddr: "Sé ek fyrirætlan Sóta, at vér skylim sigla at skipum þeira."

Guðmundr segir: "Mun þat eigi heldr úráðligt við liðsmun þann, sem er?"

Oddr mælti: "Eigi skal únýta ráð Sóta, ek mun sigla fyrir dreka mínum."

Oddr hét á menn sína, bað bera aptr frá siglu allan þunga, þann er þeir mætti. Síðan bað hann alla menn herklædda vera fyrir aptan siglu, en er þetta var gert, bað hann slá við ǫllu segli. Byrr var at enn bezti, geisaði drekinn uppi fast Hálfdanarnautr, hann var járnaðr allr framan um barðit, en þessa tiltœkis varði engan mann. Sóti verðr nú eigi fyrr varr við, en drekinn rendi upp á dreka Sóta flatan, váru þeir þá at at herklæðask; hljópu þeir Oddr þá á drekann Sóta ok ruddu þeir hann þá á skammri stundu ok drápu Sóta.

Oddr gerir þá kosti víkingum, hvárt þeir vilja halda við hann bardaga eða taka grið, en þeir gáfusk þegar upp. Oddr tók þar drekann Sótanaut ok þrjú ǫnnur ok úgrynni fjár; valði hann ok af liðinu þat, er honum þótti bazt búit ok vígligast.

Síðan sneru þeir norðr aptr ok léttu eigi fyrr, en þeir kómu norðr í Hrafnistu; tók Grímr við þeim báðum hǫndum ok býðr þeim til sín, ok þat þágu þeir. Sátu þeir þar nú of vetrinn með mikinn prís.

En er á leið misserin, þá búa þeir Oddr skip sín ór landi. Þeir hafa nú fimm skip. Oddr vandar nú liðit mjǫk, ok er þeir váru búnir, gengr Oddr at fǫður sínum ok mælti: "Nú skaltu vísa oss til víkings þess, er þú veizt verstan ok mestan."

Grímr segir: "Þat er nú bæði, at þér erut miklir fyrir yðr, enda þykkir yðr þat. Vísa mun ek yðr til þeira tveggja víkinga, er ek veit mesta ok bezt at sér; annarr heitir Hjálmarr enn hugumstóri en annarr Þórðr stafngláma."

Oddr mælti: "Hvar hafa þeir friðland, eða hvé mart lið hafa þeir?"

Grímr segir: "Þeir hafa fimmtán skip ok hundrað manna á hverju skipi, en þeir hafa friðland á Svíþjóðu; þar ræðr fyrir konungr sá, er heitir Ingjaldr enn illráði. Þeir hafa þar vetrsetu ok landvǫrn ok eru úti hvert sumar á herskipum."

Þeir Oddr biðja nú fǫður sinn vel lifa; sigla þeir nú austr með landi; er nú ekki sagt frá ferð þeira, fyrr en þeir kómu við Svíþjóð ok lǫgðu við nes eitt, þat er gekk til hafs. Þeir tjǫlduðu þar yfir skipum sínum, ok síðan gengu þeir á land ok upp á nesit. En þar lágu þeir ǫðrum megin undir nesinu með fimmtán skipum, Hjálmarr ok Þórðr, ok hǫfðu herbúðir á landi ok váru at leiki þar hjá tjǫldunum. Þeir Oddr snúa nú til skipa sinna ok sǫgðu þessi tíðendi.

Guðmundr spyrr, hvat nú skal at hafask.

Oddr mælti: "Nú skal skipta liði váru í helminga, skulu þér halda helmingi liðs fram fyrir nesit ok œpa heróp, en ek mun ganga á land upp með helming liðs ok fram et efra með skóginum; munu vér þá œpa óp annat. Nú má þat vera, at þeir bregði við ok hyggi lið várt meira. Kann vera, at þeir hlaupi á merkr á brott."

Þeir gera nú svá. En er þeir heyra heróp þeira Guðmundar, þá bregða þeir ekki við, er at leikinum váru. Því næst heyra þeir annat heróp koma upp. Þá námu þeir stað, er úti váru, ok þegar þat leið af, þá taka þeir til leiks sem áðr.

Þeir Oddr snúa þá aptr hvárirtveggju ok mælti Oddr: "Meiri ván þykki mér, at meira þurfim vér við, ok ekki muni þessir skelfask við úfriðinn."

Guðmundr spurði, hvat þá skyldi til ráðs taka.

Oddr mælti: "Á þessa menn skal ekki stelask; skulu vér liggja hér í nótt."

Nú gera þeir svá, ok þegar er vígljóst var, herklæðask þeir Oddr ok ganga á land til fundar við Hjálmar.

Ok þegar þeir Hjálmarr sjá víkinga á landi með herklæðum, herklæðask þeir ok ganga á land ok lið þeira, ok í mót þeim Oddi, ok þegar nemr kall, spyrr Hjálmarr, hverr fyrir liði því réði.

Oddr sagði til sín.

Hjálmarr mælti: "Ertu sá, er fór til Bjarmalands fyrir nǫkkurum vetrum, eða hvert er erendi þitt hingat?"

Oddr segir: "Ek vil reyna, hvárr okkarr er meiri maðr."

Hjálmarr segir: "Hvé mǫrg skip hefir þú?"

Oddr mælti: "Vér hǫfum fimm skip ok hundrað manna á hverju, eða hversu hafi þér?"

"Vér hǫfum fimmtán skip," segir Hjálmarr, "ok hundrað manna á hverju, en engu skal þik þat skipta; hér skulu sitja hjá tíu skipshafnir ok skal maðr manni í mót."

Oddr segir: "Drengiliga er þat mælt."

Ok eptir þat búask hvárirtveggju til bardaga ok fylkja liði sínu ok berjask síðan, meðan dagr endisk. Þá er brugðit upp friðskildi, ok spyrr Hjálmarr Odd, hversu honum þykki hafa at farit um daginn. Oddr lét vel yfir.

"Viltu leik þenna optar?" segir Hjálmarr.

"Ekki ætla ek annat," segir Oddr, "þvíat ek fann aldri betri drengi fyrri né harðfengri."

Nú binda menn sár sín of kveldit ok fara til herbúða hvárirtveggju. En um morgininn fylkja hvárirtveggju liði sínu ok búask til orrostu ok berjask dag annan. Um kveldit var brugðit upp friðskildi, ok þá spyrr Oddr, hversu honum þykki at hafa farit.

Hann lét vel yfir: "ok muntu vilja leik þenna enn þriðja dag?"

"Já," segir Oddr, "nú skal sverfa til stáls með oss."

Þá mælti Þórðr: "Er þar fjárván mikil á skipum þínum?"

"Eigi er þat," segir Oddr, "þvíat vér hǫfum enskis fjár aflat í sumar."

"Hér heyrða ek sagt," kvað Þórðr, "frá úvitrostum mǫnnum, þvíat vér berjumsk fyrir ofrkapp eitt ok metnað."

"Hvat viltu nú at hafask at því?" segir Oddr.

"Ek vil," segir Þórðr, "at vér gerim félag."

"Vel líkar mér þat," segir Oddr, "en eigi veit ek, hversu Hjálmari er um gefit."

Hjálmarr mælti: "Ek vil þau ein víkingalǫg hafa, er ek hefi áðr haft."

Oddr segir: "Heyra vil ek þau, áðr ek játa."

Hjálmarr mælti: "Ek vil aldri hrátt eta né lið mitt ok eigi blóð drekka. Þat er ok margra manna siðr, at vinda vǫðva í klæðum ok kalla þat þá soðit, en mér þykkir þat vera varga matr. Ek vil aldri kaupmenn ræna né búkarla meira en svá sem ek þarf til strandhǫggva, ok leggja þó verð eptir fult. Ek vil ok aldri konur láta ræna, hvargi sem þær finnask með miklum fjárhlut. Tekr ok nǫkkurr minna manna konu nauðga eða leiðir nauðga til skipa, sá skal engu fyrir týna nema lífi sínu, hvárt er hann er ríkr eða úríkr."

Oddr mælti: "Vel þykki mér lǫg þín, ok undir ǫll þau vil ek ganga."

Nú gera þeir félag sitt ok hafa þeir nú jafnmikit lið allir saman, sem þeir Hjálmarr, áðr þeir fundusk. Þá spyrr Oddr, hvat þeir vili at hafask, eða hvar þeir viti fjárván nǫkkura.

Hjálmarr segir: "Á Sælund veit ek berserki þá fimm, er harðfengri eru en flestir aðrir; heitir Brandr ok Agnarr, Ásmundr ok Ingjaldr ok Álfr. Þessir eru brœðr ok hafa sex skip."

Oddr lézk vilja, at þeir heldi til móts við berserkina.

Ok því næst koma þeir við Sælund ok finna þar á þessi skip. En þat var þar til tíðenda, at berserkir váru gengnir á land upp fimm saman. Þeir Oddr tjalda yfir skipum sínum, ok um kveldit fara menn at sofa.

Um nóttina tekr Oddr vápn sín hljóðliga ok gengr á land einn saman; hann stefnir þangat, sem hann vissi ván berserkjanna. En um morgininn, er ljóst var, gengu berserkir til skipa ok þá mœta þeir Oddi, ok slær þar þegar í bardaga harðan; veita þeir Oddi grimmliga atsókn, en hann versk þeim harðfengliga. Ok svá lýkr þeira leik, at hann drepr þá alla, en hann var lítt sárr.

Snemma um morgininn saknar Ásmundr Odds ok segir Hjálmari, at Oddr er af skipum genginn. Þá segir Hjálmarr: "Þat mun eigi bregðask, at hann mun farinn til fundar við berserkina. Nú skulu vér ok eigi vera sýslulausir."

Hjálmarr heldr nú þar til sex skipum, er víkingarnir váru, ok bjuggusk við hvárirtveggju, ok síðan lýstr þar saman bardaga. Var þat alt jafnskjótt, er Oddr kom ofan, ok þá hafði Hjálmarr hroðit skip þeira ǫll; hǫfðu þeir þar aflat úgrynni fjár.

Um haustit býðr Hjálmarr Oddi til Svíþjóðar með sér, ok þat þá hann, en þeir Ásmundr ok Guðmundr ok Sigurðr með sínu liði fara norðr til Hrafnistu ok mæla mót með sér um várit við Elfi. Þeir Hjálmarr ok Oddr koma nú í Svíþjóð ok því næst til hirðar Ingjalds konungs ok fá þar vegsamligar viðtǫkur ok dvǫlðusk nú þar um vetrinn. Þar lagðisk svá mikil virðing á Odd, at engi maðr hafði þar útíginn fengit þvílíka, bæði sakir vits ok atgervi. Hjálmarr gaf Oddi þrjú en ríkustu bú [í Svíþjóðu. Konungr á dóttur eina, þá er Ingibjǫrg er nefnd. Svá er frá henni sagt, at hon var] meyja fríðust ok vel at sér of flesta hluti.

Einn tíma talar Oddr til Hjálmars þessum orðum: "Hví biðr þú eigi konungs dóttur? Ek sé, at hugr ykkarr ferr saman."

Hjálmarr segir: "Ek hefi beðit, en konungr vill eigi gipta hana útígnum manni."

"Þá skulu vit," segir Oddr, "draga saman lið okkat at sumri ok gera konungi tvá kosti, annathvárt at hann berisk við okkr, eða gipti þér Ingibjǫrgu, dóttur sína."

"Eigi vil ek þat," segir Hjálmarr; "ek hefi hér lengi friðland haft."

Nú sitja þeir þar um vetrinn; en um várit búa þeir skip sín ok halda í hernað, finna þá Ásmund við Elfi; rœða þeir þá með sér, hvert halda skal of sumarit. Oddr kvezk vilja halda í vestrvíking, en Hjálmarr bað hann ráða.

Hafa þeir tuttugu skip af Noregi; Oddr hefir dreka sinn Hálfdanarnaut. Nú koma þeir fyrst við Orkneyjar ok herja þar ok leggja undir sik eyjarnar. Þeir áttu þar margar orrostur ok hǫfðu sigr í ǫllum. Því næst venda þeir suðr undir Skotland ok herja þar; þeir leggja undir sik mikit af Skotlandi ok sátu þar tvá vetr.