Þá er Rǫgnvaldr hafði jarl verit tvá vetr ok tuttugu síðan er Páll jarl var handtekinn, þá fóru þeir jarlar yfir á Katanes at áliðnu sumri eptir vanða. Ok er þeir kómu í Þórsá, þá fréttu þeir kvitt nokkurn, at Þorbjǫrn mundi vera upp í Þórsdal á laun, ok eigi all-fámennr; ok mundi ætla þaðan til áhlaupa, ef fœri gæfisk á. Þá heimta jarlar menn at sér, ok fóru með hundrað liðs; ok riðu tuttugu, en aðrir gengu. Þeir fóru um kveldit upp um dalinn, ok tóku þar nokkur gisting, sem var erg nǫkkut. Þat kǫllu vér setr.
Um kveldit, er menn sátu við elda, hnaus Rǫgnvaldr jarl mjǫk títt. Haraldr jarl mælti: "Hvellr hnerri, frændi."
Þeir fóru upp um dalinn um morgininn. Ok reið Rǫgnvaldr jarl jafnan fyrir um daginn, ok sá maðr, er Ásólfr hét, Gunnason af Ǫgðum, Norrœnn maðr; annarr hét Jómarr frændi jarls. Fimm riðu þeir saman fyrir upp eptir Kálfadal.
Ok er [þeir] fóru at bœnum er heitir at Forsi, var Hallvarðr bóndi uppi á korn-amstri einu, ok hlóð, en heima-menn báru at honum. Þeir Haraldr jarl riðu nokkuru síðarr. En er Hallvarðr kendi Rǫgnvald jarl, heilsaði hann honum með nafni, ok mælti ákafa-hátt, ok spurði at tíðindum; ok mátti jafn-vel heyra þótt fjarri væri. Þetta var skamt frá stofu; ok stóðu húsin á brekku nokkurri hárri; en geilar þrǫngar at ríða at bœnum, ok við-brekt mjǫk.
Á þessum bœ var Þorbjǫrn klerkr inni, ok sat við drykk. Geilarnar gengu at hús-endanum við gaflhlaðit, ok vóru þar dyrr á húsunum, en aðrar vóru á gaflhlaðinu, ok hlaðit í grjóti laus-liga.
Þá er þeir Þorbjǫrn heyrðu orðtakit, ok Hallvarðr heilsaði þeim Rǫgnvaldi jarli, hljópu þeir þegar til vápna sinna ok brutu grjótit ór laun-durunum ok hljópu þar út. Þorbjǫrn hleypr fyrir gaflhlaðit, ok á geila-garðinn. Vóru þeir jarl þá komnir at durunum. Þá hjó Þorbjǫrn þegar til jarls; en Ásólfr brá við hendinni, ok tók af hǫndina. Síðan kom sverðit á hǫku jarls, ok var þat mikit sár.
Ásólfr mælti, er hann fekk hǫggit: "Fylgi þeir betr jarli, er honum eigu gjafir at launa." Hann var þá átján vetra gamall, ok var ný-kominn til jarls.
Rǫgnvaldr jarl vildi hlaupa af baki, er [hann] sá Þorbjǫrn, ok varð fótrinn fastr í stigreipinu. Í því kom Stefann at, ok lagði spjóti á jarli. Þorbjǫrn veitti þá annat sár jarli. En í því lagði Jómarr spjóti í lær Þorbirni, ok rendi lagit í smá-þarmana. Snéru þeir Þorbjǫrn þá á bak húsunum; ok var þar at hlaupa fyrir brekku mikla, ok á mýri blauta.
Í því kómu þeir Haraldr jarl; ok bar svá til leiðinni, at þeir kómu á móti þeim Þorbirni; ok kendu þá hvárir aðra.
Þá mæltu menn jarls, at þeir skyldi snúa eptir þeim Þorbirni, þeir er vissu hvat fyrir var ætlat; en Haraldr jarl latti þess, ok kveðsk bíða vilja atkvæða Rǫgnvalds jarls um þetta mál. "Þvíat Þorbjǫrn er vanda-maðr minn mikill, sem þér vitið, fyrir frændsemis sǫkum, ok margra annarra venzla, er í milli eru."
En þeir menn, er hjá Rǫgnvaldi jarli vóru, styrmdu yfir honum dauðum; ok leið mjǫk lǫng stund áðr þeir Haraldr jarl fréttu tíðindin.
Vóru þeir þá komnir á mýrina ok yfir fenit, þat er gekk eptir mýrinni. En af áeggjan fǫruneytis jarla, hljópu þeir Haraldr jarl ofan á mýrina, ok fundusk við fenit, svá at sínum-megin vóru at hvárir, ok vǫrðu þeir Þorbjǫrn díkis-bakkann. Drifu þá til hans menn af bœnum, þeir sem honum hǫfðu fylgt, ok urðu þeir saman fimm tigir manna. Þeir vǫrðusk þá drengiliga, ok hǫfðu vígi gótt; þvíat fenit var bæði djúpt ok breitt, en mýrin blaut at fram; ok mátti þeirri einni atsókninni við koma, er þeir skutusk á með spjótum. Þorbjǫrn mælti, at þeir skyldi engum aptr skjóta.
Ok er skotin þurru, þá hǫfðusk þeir orð við; ok kallaði Þorbjǫrn á Harald jarl, ok mælti svá: "Þess vil ek biðja yðr, frændi, at þér gefit mér grið; en ek vil bjóða þetta mál á yðvart vald, at þér dœmit einir; vil ek þar engan hlut undan draga, þann er ek má, at yður sœmd sé þá meiri en áðr. Væntir mik ok, frændi, at þú munir muna, at þær deilur hafa verit, at þú mundir eigi þann mun gjǫra með okkr Rǫgnvaldi jarli ok mér, at þú mundir drepa mik, þótt ek hefða þetta verk unnit, þá er hann færði þik mest undir ǫlboga, ok lét þik engu ráða, heldr en svein sinn; en ek gaf þér beztar gjafir, ok leitaða ek þér virðingar í ǫllu því er ek mátta. En verk þetta, er ek hefir unnit, er glæpr mikill; ok liggr þat á mér; en ríkit allt er fallit í yðvart vald. Megu þér ok þat vita, at þenna kost ætlaði Rǫgnvaldr jarl mér, sem nú hefi ek honum veitt; ok er þat mitt hugboð, frændi, þótt þannveg hefði at borizk, at ek væra látinn, en Rǫgnvaldr jarl lifði, at þér mundit gjǫra hann at viðsæmingar-manni; en þér vilit gjǫra mik at dauðamanni." Þorbjǫrn fór hér um mǫrgum orðum ok áheyriligum.
Fluttu þetta ok margir menn með honum, ok báðu honum griða. Kom svá, at jarl tók at hlýða á, er margir fluttu.
Þá tók til orða Magnús, son Hávarðs Gunnasonar, gœðingr jarla ok frændi; hann var þar gǫfgastr maðr í liðinu með Haraldi jarli. Hann sagði svá: "Eigi kunnu vér yðr ráð at kenna, jarl, eptir þessi hinu miklu stórvirki. En segja mun ek hverr orðrómr á mun leggjask, ef Þorbirni eru grið gefin eptir þetta verk; ok þat annat, at hann þorir at segja yðr í augu upp nær í hverju orði, at hann hafi þetta it illa verk fyrir þik gjǫrt, eða þér til sæmdar unnit, er þér, ok ǫllum frændum jarls man eilíf skǫmm ok ósæmd at vera, ef hans er eigi hefnt: Hygg ek þat vini Rǫgnvalds jarls fyrir satt hafa, at þú munir fyrir lǫngu verit hafa ráðbana-maðr jarls, en nú hafi fram komit. Eða hyggr þú, at hann muni af þér bera vitundina, þá er hann skal sik undan sǫkum fœra, en engi heldr svǫrum upp fyrir yðr, þar er hann segir yðr nú í augu upp, at hann hafi þetta óverkan fyrir yðr unnit. En hversu máttú meirr sanna þat en þú gefir honum nú grið. Em ek ok ráðinn í at aldri skal hann af mér grið hafa, ef nokkurir dugandis-menn vilja mér fylgja, hvárt sem yðr er þat ljúft eða leitt." Slíkt hit sama mæltu brœðr hans, Þorsteinn ok Hákon, ok Sveinn Hróaldsson.
Snéru þeir þá brott frá jarli ok upp með díkinu, ok leituðu hvar þeir máttu yfir komask.
Ok er þeir Þorbjǫrn sá, at þeir Magnús snúa upp með díkinu, þá tók Þorbjǫrn til orða: "Nú mun þá á hafa skilit um ráða-gjǫrðina; mun jarl vilja gefa mér grið, en Magnús mun í móti mæla."
En meðan þeir tǫluðu þetta, hófusk þeir Þorbjǫrn frá díkinu. Þeir Haraldr jarl stóðu á díkis-bakkanum. Ok er hann sá, at ekki mundi verða af griða-gjǫfinni, hljóp hann yfir fenit með ǫllum vápnum sínum, ok var níu álna yfir díkit. Fǫru-nautar hans hljópu eptir honum; ok gat engi yfir hlaupit; en flestir gátu fengit bakkann, ok sloðruðu svá at landi. Menn Þorbjarnar eggjuðu at þeir skyldu snúa á móti þeim jarli, eða, á móti þeim Magnúsi, ok láta þar verða umskipti með þeim.
Þá mælti Þorbjǫrn: "Þat þykki mér ráð, at þat taki hverr upp sem líkligast þykkir at dugi; en ek mun enn leita á fund Haralds jarls."
Flestir menn lǫttu þess, ok beiddu hann heldr leita á skóga ok forða sér. Þorbjǫrn tók ekki undir þat ráð. Riðluðusk þeir fǫrunautar hans frá honum ok leituðu sér ymsa vega hjálpar. En þeir Þorbjǫrn urðu eptir níu saman. Ok er hann sér, at Haraldr jarl er kominn yfir díkit, ferr hann á mót honum, ok fell á kné fyrir honum, ok kvezk fœra honum hǫfuð sitt. Margir jarls-menn báðu enn Þorbirni griða.
Þá tók jarl til orða: "Forða þér, Þorbjǫrn; eigi nenni ek at drepa þik, en eigi vil ek sjá þik síðan." Fóru þeir þá ofan með Kálfadals-á, er þeir rœddusk þetta við. Þeir Magnús sóttu eptir þeim. Ok er jarl sá þat, mælti hann: "Forða þér, Þorbjǫrn; eigi berjumsk ek fyrir þik við mína menn."
Þá skildusk þeir Þorbjǫrn frá fǫruneyti jarls ok til auðna-selja nokkura, þeirra er heita Ásgríms-erg. Þeir Magnús sóttu eptir þeim Þorbirni; ok báru þegar eld at húsinu. Þeir Þorbjǫrn vǫrðusk drengiliga. Ok er húsit tók at falla ofan af bruna, gengu þeir Þorbjǫrn út; ok vóru þegar vápn borin á þá, er þeim mátti við koma; vóru þeir áðr ok mjǫk sóttir af elds-gangi; Létusk þeir þar allir félagar níu. Ok er leitat var til sárá-fars Þorbjarnar; hǫfðu út sigit iðrin í þat sárit er Jómarr hafði veitt honum.
Haraldr jarl fór leið sína ofan eptir dalnum. En þeir Magnús vendu aptr til Fors, ok veittu umbúnað líki Rǫgnvalds jarls, ok fluttu ofan í Þórsá.
Fóru þeir Haraldr jarl þaðan út í Orkneyjar með líkit með fǫgru fǫruneyti, ok veittu grǫpt at Magnús-kirkju í kórnum; ok hvíldi hann þar, til þess er Bjarni biskup lét upp taka helgan dóm hans at leyfi páfans. Þar á steininum, sem blóð Rǫgnvalds jarls hafði á komit, þá er hann lézk, má sjá enn í dag svá fagrt sem ný-blœtt sé.
Rǫgnvaldr jarl var mjǫk harmdauði, þvíat hann var all-vinsæll þar í Eyjunum ok víða annars-staðar. Hann hafði verit hjálpar-maðr mikill mǫrgum mǫnnum, ǫrr af fé, hógværr ok vinhollr; íþrótta-maðr mikill, ok skáld gott.
Dóttur eina barna átti hann á lífi, Ingigerði, er átti Eirekr stagbrellr. Þeirra bǫrn vóru þau: Haraldr ungi, ok Magnús mangi, Rǫgnvaldr, ok Ingibjǫrg, Elín, Ragnhildr.
Þat var tíðinda eitthvert sinn, at Sveinn Ásleifarson fór í vár-víking, þá fór með honum Hákon son Haralds jarls; þeir hǫfðu fimm róðrar-skip ok ǫll stór. Þeir herjuðu um Suðreyjar. Þá var fólk svá hrætt við hann í Suðreyjum, at menn fálu allt lausafé sitt í jǫrðu eða urðum. Sveinn fór allt suðr til Manar, ok varð illt til fjár. Þaðan sigldu þeir út undir Írland, ok herjuðu þar.
En er þeir kómu nær suðr undir Dýflinn, þá sigldu þar af hafi kjólar tveir, er komnir vóru af Englandi, ok ætluðu til Dýflinnar; þeir vóru hlaðnir Enskum klæðum, ok var þar á gœzka mikil. Þeir Sveinn lǫgðu at kjólunum, ok buðu þeim til bardaga. Lítil varð vǫrn Enskra manna, áðr Sveinn réð til uppgǫngu. Urðu Enskir menn þá hǫndlaðir. Ok ræntu þar hverjum penningi þeim sem á var kjólnuum; nema Enskir menn hǫfðu ígangs-klæði sín ok nokkurar vistir, ok fóru síðan með kjólana. En þeir Sveinn fóru í Suðreyjar, ok skiptu herfangi sínu.
Þeir sigldu vestan með prís miklum. Þeir gjǫrðu til ágætis sér, er þeir lágu í hǫfnum, at þeir tjǫlduðu Enskum klæðum yfir sér. En er þeir sigldu í Orkneyjar, saumuðu þeir klæðin framan á seglin, svá at þannig var í at sjá, sem af skrúði einu væri gjǫr seglin. Þetta kǫlluðu þeir skrúð-víking.
Sveinn fór heim í Gareksey til bús síns. Hann hafði tekit af kjólunum vín mikit, ok mjǫð Enskan. Þá er Sveinn hafði skamma stund heima verit, bauð hann til sín Haraldi jarli, ok gjǫrði í mót honum virðuliga veizlu. Þá er Haraldr jarl var at veizlunni, varð þeim mart talat af risnu Sveins.
Jarl mælti: "Þat vilda ek nú, Sveinn, at þú legðir af hernaðinn; er nú gott heilum vagni heim at aka. En þú veizt þat, at þú hefir lengi fœddan þik við hernaðinn ok lið þitt; en ójafnaðar-mǫnnum ferr svá flestum, at þeir látask í hernaðinum, ef þeir taka sik eigi sjálfir frá."
Þá svaraði Sveinn, ok leit til jarls, ok mælti með brosu, ok sagði svá: "Vel er þetta mælt, herra, ok vin-gjarnliga; mun ok gott at þiggja heilræði af yðr; en kæra þat sumir, at þér sét litlir jafnaðar-menn."
Jarl svaraði: "Ek verð at ábyrgjask minn hlut; en mælgi gengr mér til."
Sveinn mælti: "Gott mun yðr til ganga, herra. Skal ok svá vera, at af skal láta hernaðinum; þvíat ek finn at ek eldumsk; en þverr kraptrinn mikit í vásinu ok hernaðinum. Skal nú fara í haust-víking; ok vilda ek at hon yrði eigi með minnum afburðum en vár-víkingin var; en eptir þat skal af láta herfǫrum."
Jarl svarar: "Þat er vant at sjá, félags-maðr, hvárt fyrr kemr, hel eða langframi."
Eptir þetta fell niðr rœðan. Haraldr jarl fór á brott af veizlunni, ok var út leiddr með sœmiligum gjǫfum. Skildusk þeir Sveinn með miklum kærleikum.