Bókastaðir

Þa [t] var einn morgin snemma, at þeir Sveinn sá langskip mikit [fara] frá Hrossey ok til Rögnvalds-eyjar; ok kendi Sveinn þegar, at þat var skip Rögnvalds jarls, þat er hann var sjálfr vanr at stýra; ok lögðu til Rögnvalds-eyjar, ok þar at sem lá skúta þeirra Sveins; ok gengu fimm menn upp af skipi jarls; en þeir Sveinn vóru á hæð nokkurri ok grýttu þaðan á menn jarls. Ok er þeir sá þat af skipinu, brutu menn upp vápn sín. En er þeir Sveinn sá þat, hljópu þeir af hæðinni ok í fjöruna, ok hrundu út skútunni ok hljópu þar á. Langskipit hafði rent upp, svá at þat var fast. Sveinn stóð upp í skútunni, er þeir reru út hjá langskipinu, ok hafði spjót í hendi.Sveinn stóð upp í skútunni, er þeir rèru út hjá langskipinu, ok hafði spjót í hendi. En er Rögnvaldr jarl sá þat, þá tók hann skjöld, ok setti fyrir sik; en Sveinn skaut eigi spjótinu. En er jarl sá at skilja mundi með þeim, lét hann bregða upp friðskildi, ok beiddi at þeir Sveinn skyldi at landi fara.En er jarl sá at skilja mundi með þeim, lèt hann bregða upp friðskildi, ok beiddi at þeir Sveinn skyldi at landi fara. En er Sveinn sá þat, bað hann sína menn at landi leggja, ok kveðst enn við þat bezt una, ef hann yrði sáttr við Rögnvald jarl.

Eptir þat gengu þeir á land, Rögnvaldr jarl ok Sveinn, ok töluðu tveir samt lengi; ok lagðist vel á með þeim. Ok er þeir sátu á talinu, þá sá þeir sigling Haralds jarls, er hann fór frá Katanesi ok til Vágalands. Ok er skipit bar undir eyna, þá spurði Sveinn jarl, hvat til ráða skyldi taka. Jarl segir at Sveinn skyldi fara yfir á Nes þá þegar. Þetta var á Langaföstu. Þeir fóru jafnsnemma ór Rögnvalds-ey. Fór jarl til Hrosseyjar, en Sveinn fór vestr í Straumey; ok sá þeir Haraldr jarl skipit, ok þóttust kenna, at Sveinn átti. Heldu þeir þegar á fjörðinn eptir þeim.Hèldu þeir þegar á fjörðinn eptir þeim. Ok er þeir Sveinn sá at jarl helt eptir þeim, þá gengu þeir frá skipinu ok leyndust.Ok er þeir Sveinn sá at jarl hèlt eptir þeim, þá gengu þeir frá skipinu ok leyndust. En er Haraldr jarl kom til Straumeyjar, sá þeir skipit Sveins; ok grunaði þá, at manna-vistir mundi vera nærri, ok vildu því eigi á land ganga. Ámundi hét maðr ok var Hnefason;Ámundi hèt maðr ok var Hnefason; hann var vinr Haralds jarls, en föður-bróðir stjúp-barna Sveins Ásleifarsonar; hann fór á milli þeirra, ok gat því við komit, at haldast skyldi hin sama sætt sem gjör hafði verit um vetrinn. Þá hljóp á stormr veðrs, ok urðu þeir þar at vera hvárir-tveggju um náttina; ok skipaði Ámundi þeim í eina rekkju báðum, Haraldi jarli ok Sveini. Í því húsi hvíldu margir menn hvárs þeirra. Eptir sætt þessa fór Sveinn yfir á Nes, en Haraldr jarl yfir í Orkneyjar. Þat spurði Sveinn til orða jarls, at hann kallaði sætt þeirra heldr lausliga.

Lítinn gaum gaf Sveinn at því. Hann fór suðr í Dala, ok var um Páskana með Sumarliða vin sínum; en Haraldr jarl fór norðr á Hjaltland, ok var þar mjök lengi um várit. Sveinn fór sunnan ep [tir] Páskana, ok mætti á leiðinni bræðrum Jóns vængs tveimr; hét annarr Bunu Pétr, en annarr Blán.hèt annarr Bunu Pètr, en annarr Blán. Þeir Sveinn tóku þá höndum, ok tóku af þeim féit allt, en fluttu þá til lands;Þeir Sveinn tóku þá höndum, ok tóku af þeim fèit allt, en fluttu þá til lands; var þeim þá högginn gálgi. Ok er allt var til búit, mælti Sveinn, at þeir skyldi hlaupa á land upp; kvað Jóni bróður þeirra þat meiri skamm at þeir lifði. Þeir vóru lengi úti, ok kalnir mjök, er þeir kómu til bæja. Sveinn fór þaðan í Suðreyjar til Ljóðhúsa, ok dvaldist þar um hríð. En er Jón vængr spurði, at Sveinn hafði handtekit bræðr hans, en vissi eigi hvat er hann hafði af þeim gjört, þá fór hann í Eyna-helgu, ok tók þar Ólaf, son Sveins Ásleifarsonar, fóstra Kolbeins hrúgu, ok fór með í Vestrey. Þá fundu þeir Rögnvald jarl á Hreppis-nesi. Ok er jarl sá Ólaf þá mælti [hann]: "Hví ertú hér, Ólafr?" svarar: "Jón vængr veldr því."Ok er jarl sá Ólaf þá mælti [hann]: "Hví ertú hèr, Ólafr?" svarar: "Jón vængr veldr því." Jarl leit til Jóns ok mælti: "Hví fluttir þú Ólaf híngat?" Hann svaraði: "Sveinn tók bræðr mína, ok veit ek eigi nema hann hafi drepit þá." Jarl mælti: "Flyt þú hann aptr sem skjótast, ok dirf þik eigi, at gjöra honum nokkut til meins, hvat sem af bræðrum þínum er vorðit; þvíat þér mun fyrir hvárigum vært í Eyjum, Sveini né Kolbeini, ef þú gjörir honum nokkut."þvíat þèr mun fyrir hvárigum vært í Eyjum, Sveini nè Kolbeini, ef þú gjörir honum nokkut."

Eptir Páska um várit byrjaði Sveinn ferð sína ór Suðreyjum, ok hafði sex tigi manna. Hann helt til Orkneyja, ok fyrst til Hrólfs-eyjar.Hann hèlt til Orkneyja, ok fyrst til Hrólfs-eyjar. Þar tóku þeir þann mann er Hákon karl hét;Þar tóku þeir þann mann er Hákon karl hèt; hann hafði verit með Haraldi jarli þá er Erlendr jarl fell.hann hafði verit með Haraldi jarli þá er Erlendr jarl fèll. Hákon leystist af þrem mörkum gulls, ok frelsti sik svá við Svein. Þar í Hrólfsey fundu þeir Sveinn skip þat, er jarlar höfðu gjört af Sveini, ok vóru höggin ór borðin tvau. Þat hafði Rögnvaldr jarl gjöra látið, þvíat einginn hafði viljat kaupa né þiggja skipit at jörlum.Þat hafði Rögnvaldr jarl gjöra látið, þvíat einginn hafði viljat kaupa nè þiggja skipit at jörlum. Sveinn helt þaðan til Hross-eyjar, ok fann Rögnvald jarl í Byrgis-heraði.Sveinn hèlt þaðan til Hross-eyjar, ok fann Rögnvald jarl í Byrgis-hèraði. Tók jarl honum þá vel, ok var Sveinn með honum um várit. Rögnvaldr jarl kveðst því hafa höggit borð ór skipinu, at hann vildi eigi at hann gjörði skyndi-ræði þar í Eyjunum þá er hann kæmi ór Suðreyjum. Sveinn var við fimtánda mann með Rögnvaldi jarli. Haraldr jarl kom af Hjaltlandi um várit á Hvíta-dögum. Ok þegar hann kom í Orkneyjar, sendi Rögnvaldr jarl menn til hans, at segja, at hann vildi at þeir Sveinn sættist af nýju. Ok var þá lagiðr sáttar-fundr Föstudag í Helgu-viku í Magnús-kirkju; ok gekk Rögnvaldr jarl með breiðöxi til fundarins, ok Sveinn með honum. Gekk þá saman sættin sú hin sama, sem efnuð var um vetrinn.

Þá gaf Rögnvaldr jarl Haraldi jarli skip þat, er átt hafði Sveinn, en gaf Sveini allt annat þat er gjört var, ok á hans hluta kom. Þeir Rögnvaldr jarl ok Sveinn stóðu hjá kirkju-durunum meðan seglit var út borit; þvíat þat hafði verit upp lagit í Magnúskirkju; ok var Sveinn heldr ófrýnligr, er þeir báru út seglit. Laugardaginn eptir, þá er lokit var nón-tíðum, kómu menn Haralds jarls á fund Sveins Ásleifarsonar, ok sögðu, at hann vildi at Sveinn kæmi til tals við hann. Þetta bar Sveinn fyrir Rögnvald jarl; ok fýsti hann Svein lítt þessar ferðar; kveðst eigi vita hverju trúa mætti. En Sveinn fór eigi at síðr, ok þeir sex saman. Jarl sat í lítilli stofu á þver-palli, ok Þorbjörn klerkr hjá honum. Fátt var manna annat hjá jarli. Þeir kvöddu jarl virðuliga; hann tók vel kveðju þeirra. Gáfu þeir Sveini rúm at sitja; sátu þeir um hríð ok drukku. Eptir þat gekk Þorbjörn, ok sögðu þeir Sveinn svá, at þá grunaði mjök um tiltekjur jarls. Þorbjörn kom aptr litlu [síðarr], ok gaf Sveini skarlats-kyrtil, ok skikkju, ok sverð; kvaðst eigi vita hvárt hann vildi gjöf kalla, þvíat þessir gripir höfðu teknir verit frá Sveini um vetrinn. Sveinn tók við gjöfum þessum. Haraldr jarl gaf Sveini langskipit þat er hann hafði átt, ok hálfar eignir sínar ok jarðir. Hann bauð Sveini at vera með sér, ok kvað þeirra vingan alldri skyldu skilja.Hann bauð Sveini at vera með sèr, ok kvað þeirra vingan alldri skyldu skilja. Vel tók Sveinn þessu; ok fór þegar um nóttina, ok sagði Rögnvaldi jarli hversu farit hafði með [þeim] Haraldi jarli. Rögnvaldr jarl lét vel yfir þessu;Rögnvaldr jarl lèt vel yfir þessu; ok bað Svein til gæta, at þeir yrði eigi úsáttir.

Nokkuru síðarr réðust þeir til herferðar þrír höfðíngjar, Sveinn, Þorbjörn, Eirekr.Nokkuru síðarr rèðust þeir til herferðar þrír höfðíngjar, Sveinn, Þorbjörn, Eirekr. Þeir fóru fyrst til Suðreyja. Þeir fóru allt vestr í Syllíngar, ok unnu þar sigr mikinn í Maríu-höfn Kolumba-messu, ok fengu ofa-mikit herfang. Fóru eptir þat til Orkneyja, ok urðu vel ásáttir.

Eptir sætt þeirra Rögnvalds jarls, ok Haralds jarls, ok Sveins Ásleifarsonar, vóru jarlar jafnan báðir samt, ok hafði Rögnvaldr jarl ráð fyrir; en samþykki þeirra var gott. Þá er þeir kómu heim ór Syllíngum fór Þorbjörn klerkr til Haralds jarls ok gjörðist ráðgjafi hans. Sveinn fór heim í Gareksey, ok sat þar með fjölmenni á vetrum, ok hafði herfang sitt til kostnaðar sér, með öðrum föngum, þeim er hann átti þar í Eyjum.Sveinn fór heim í Gareksey, ok sat þar með fjölmenni á vetrum, ok hafði herfang sitt til kostnaðar sèr, með öðrum föngum, þeim er hann átti þar í Eyjum. Hann var mest hallr undir Rögnvald jarl. Hvert sumar var hann í hernaði. Þat var mælt, at Þorbjörn klerkr bætti ekki um með þeim frændum, Rögnvaldi jarli ok Haraldi jarli. Þórarinn kylli-nef hét hirðmaðr Rögnvalds jarls ok vin hans;Þórarinn kylli-nef hèt hirðmaðr Rögnvalds jarls ok vin hans; hann var jafnan með jarli. Þorkell hét sveitúngr Þorbjarnar klerks ok vin.Þorkell hèt sveitúngr Þorbjarnar klerks ok vin. Þá Þórarinn ok Þorkel skildi á við drykk í Kirkjuvági, ok vann Þorkell á Þórarni, ok komst síðan á fund Þorbjarnar. Lögunautar Þórarins sóttu eptir Þorkatli; en þeir Þorbjörn vörðust ór lopti einu. Þá var [sagt] jörlum; ok koma þeir heim at skilja þá. Þorbjörn vildi eigi at Rögnvaldr jarl dæmdi þetta mál; ok gaf sök á eptir-ferðinni. En þá er Þórarinn var heill sára sinna, þá drap hann Þorkel, er hann gekk til kirkju. Þórarinn hljóp í kirkju; en þeir Þorbjörn hljópu eptir honum ok sveitúngar hans. Þá var sagt Rögnvaldi jarli; ok gekk hann til fjölmennr, ok spurði, hvárt Þorbjörn vildi brjóta upp kirkjuna.ok gèkk hann til fjölmennr, ok spurði, hvárt Þorbjörn vildi brjóta upp kirkjuna. Þorbjörn sagði, at kirkjan ætti þeim ekki at halda, er inni var. Rögnvaldr jarl kvað kirkjuna mundu úbrotna at sinni; ok var Þorbirni þraungt frá kirkjunni. Ekki var sæzt á þetta. Fór Þorbjörn yfir á Nes, ok var þar um hríð. Þá varð mart til með þeim; þvíat Þorbjörn gjörði margar úspektir, bæði um kvenna-mál, ok um víga-för. Þorbjörn fór leyniliga í Orkneyjar á skútu með þrjá tigi manna, ok lendi við Skálp-eið. Hann gekk til Kirkjuvágs með fjórða mann. Hann hljóp einn saman inn í skytníng um kveld, þar er Þórarinn var inni ok drakk. Þorbjörn hjó hann þegar bana-högg; síðan hljóp hann í myrkrit langt á brott. Fyrir þessa sök gjörði Rögnvaldr jarl Þorbjörn klerk útlægan fyrir allt sitt ríki. Þorbjörn fór yfir á Nes, ok var með Hösvi mági sínum á laun; hann var kallaðr hinn sterki; hann átti Ragnhildi systur Þorbjarnar; þeirra son var Stefann ráðgjafi, fylgdar-maðr Þorbjarnar. Litlu síðarr fór Þorbjörn á fund Melkólms Skotakonúngs, ok var með honum í góðu yfirlæti. Með Skota-konúngi var sá maðr, er hét Gilli-odran;Með Skota-konúngi var sá maðr, er hèt Gilli-odran; hann var ættstórr, ok újafnaðar-maðr mikill; hann varð fyrir reiði Skota-konúngs fyrir úspekt ok manndráp, er hann gjörði í ríki hans. Gilli-odran hljóp í Orkneyjar, ok tóku jarlar við honum. Gilli-odran var á Katanesi ok hafði ármenníng jarla. Helgi hét göfugr bóndi á Katanesi, hann var vinr Rögnvalds jarls.Helgi hèt göfugr bóndi á Katanesi, hann var vinr Rögnvalds jarls. Þá Gilli-odran skildi á um ármenníngina, ok fór Gilli-odran at honum ok drap hann. En eptir vígit fór hann vestr í Skotlands-fjörðu, ok tóku við honum sá höfðíngi, er hét Sumarliði höldr;En eptir vígit fór hann vestr í Skotlands-fjörðu, ok tóku við honum sá höfðíngi, er hèt Sumarliði höldr; hann hafði ríki í Dölum í Skotlands-fjörðum. Sumarliði átti Ragnhildi, dóttur Ólafs Suðreyja-konúngs bitlíngs. Móðir Ragnhildar var Ingibjörg, dóttir Hákonar jarls Páls-sonar. Þessi vóru börn þeirra Sumarliða ok Ragnhildar: Dufgall konúngr, Rögnvaldr, ok Engus; þat er köllu Dalverja-ætt. Rögnvaldr jarl stefndi til sín Sveini Ásleifarsyni áðr hann færi í hernað. Ok er þeir fundust, bað Rögnvaldr jarl hann hafa til-sjár við Gilli-odran, ef honum gæfi færi á. Sveinn lézt eigi vita hvers af yrði auðit.Sveinn lèzt eigi vita hvers af yrði auðit.