Bókastaðir

Þat var tíðinda inn tíunda dag Jóla í Gareksey, at Sveinn Ásleifarson sat ok drakk með húskörlum sínum. Hann tók til orða, ok gneri nefit: "Þat er ætlan mín, at nú sé Haraldr jarl á för til Eyjanna."Hann tók til orða, ok gneri nefit: "Þat er ætlan mín, at nú sè Haraldr jarl á för til Eyjanna." Þeir segja, húskarlar hans, at þat væri úlíkligt fyrir sakir storma þeirra er á lágu. Hann kvaðst vita, at þeim mundi svá þykkja: "Mun ek nú ok," segir hann, "eigi gjöra jarli njósn fyrir hugboð mitt eitt saman; en þó grunar mik at því sé verr ráðit."en þó grunar mik at því sè verr ráðit." Fell þá niðr þat tal;Fèll þá niðr þat tal; ok drukku þeir sem áðr.

Haraldr jarl byrjaði ferð sína at Jólum út í Orkneyjar; hann hafði fjogur skip ok tíu tigi manna, hann lá tvær nætr við Grímsey. Þeir lendu í Hafnar-vági í Hrossey. Þeir gengu þaðan inn þrettánda dag Jóla í Fjörð. Þeir vóru í Orka-haugi, meðan él dró á; ok ærðust þar tveir menn fyrir þeim; ok var þeim þat farar-tálmi mikill. Þá var af nótt, er þeir kómu í Fjörð. Var þar þat tíðinda, at Erlendr jarl var kominn á skip sitt; en hann hafði drukkit of daginn uppi at húsi. Þeir Haraldr jarl drápu þar tvá menn, ok hét annarr Ketill;Þeir Haraldr jarl drápu þar tvá menn, ok hèt annarr Ketill; en þeir tóku höndum fjóra menn: Arnfinn bróður Anakols, Ljótr hét annarr, ok tvá aðra.en þeir tóku höndum fjóra menn: Arnfinn bróður Anakols, Ljótr hèt annarr, ok tvá aðra. Haraldr jarl fór aptr í Þórsá, ok þeir Þorbjörn klerkr. En þeir bræðr fóru til Lamba-borgar, Benedikt ok Eirekr; ok höfðu Arnfinn með sér.ok höfðu Arnfinn með sèr. Þegar of nóttina, er Erlendr jarl varð varr við úfriðinn, þá sendi hann menn til Garekseyjar, at segja Sveini. Ok lét hann þegar eptir of daginn hrinda skipum á sjá;Ok lèt hann þegar eptir of daginn hrinda skipum á sjá; ok fór til fundar við Erlend jarl, sem hann hafði orð til sent; ok vóru þeir þá á skipum lengi vetrar. Þeir Benedikt, bræðr, sendu þau orð, at Arnfinnr mundi því at eins lauss látinn, ef þeir Erlendr jarl léti þá hafa skip þat, er þeir höfðu tekit fyrir Kjareks-stöðum.Þeir Benedikt, bræðr, sendu þau orð, at Arnfinnr mundi því at eins lauss látinn, ef þeir Erlendr jarl lèti þá hafa skip þat, er þeir höfðu tekit fyrir Kjareks-stöðum. Jarl var þess fúsari at laust væri látið skipit; en Anakol latti þess, ok sagði at Arnfinnr mundi á brott komast þann vetr, þótt eigi sé þat til unnit.en Anakol latti þess, ok sagði at Arnfinnr mundi á brott komast þann vetr, þótt eigi sè þat til unnit. Þat var Miðviku-dag inn næsta fyrir Föstu, at þeir Anakol ok Þorsteinn Rögnuson fóru yfir á Nes með tuttugu menn á skútu; ok kómu við nótt. Þeir drógu skútuna í leyni-vág einn undir borg nokkura. Þeir ganga upp, ok leyndust í kjörrum skamt frá húsi í Þrasvík; en þeir bjoggu svá um á skipinu, at svá var at sjá, sem menn lægi í hverju rúmi. Komit hafði verit til skipsins um morguninn, ok grunað þar ekki um. Þeir Anakol sá menn róa á skipi útan frá borg ok lenda í ár-ós. Þá sá þeir ok mann ríða utan frá borginni, ok annan ganga; ok kendu þar Eirek. Þá skiptu þeir Anakol liði sínu ok gengu tíu til sæfar með ánni; ok gættu, at engi kæmist til skipsins; en aðrir tíu gengu á bæinn. Eirekr kom litlu fyrr á bæinn, ok gekk til skála-húss. Þá heyrði hann til vápnaðra manna; ok hljóp hann þá [í] skálann, ok út aðrar dyrnar, ok vildi til skipsins; en þar vóru menn fyrir, ok varð hann þar handtekinn ok færðr út í Eyjar Erlendi jarli. Vóru þá sendir menn til Haralds jarls, ok sagt honum, at Eirekr mundi eigi fyrr lauss látinn, en þeir Arnfinnr kæmi heilir til Erlends jarls; ok þat gekk eptir því sem mælt var. Of várit eptir bjóst Haraldr jarl af Katanesi; ok fóru norðr á Hjaltland. Hann ætlaði at taka af lífi Erlend únga; en hann hafði beðit Margrétar, móður jarls; en hon hafði synjat. Eptir [þat] fær hann sér sveitar, ok nam hana á brott ór Orkneyjum;Eptir [þat] fær hann sèr sveitar, ok nam hana á brott ór Orkneyjum; ok flutti hana norðr í Hjaltland, ok settist í Morseyjar-borg; hafði hann þar viðbúnað mikinn.

En er Haraldr jarl kom á Hjaltland, settist hann of borgina, ok bannaði allar til-flutníngar. En þar [er] úhægt atsókn við at koma. Fóru menn þá til, ok leituðu um sættir með þeim. Beiddist Erlendr þess, at jarl skyldi gipta honum konuna; en bauð sik til styrktar við jarl; ok sagði, at honum lægi meira við at hann fengi ríki sitt; en kallaði þat vænst til, at hann gjörði sér vini sem flesta.en kallaði þat vænst til, at hann gjörði sèr vini sem flesta. Þetta fluttu margir með Erlendi. Ok urðu þær mála-lyktir, at þeir sættast; ok fekk Erlendr Margrétar;ok fèkk Erlendr Margrètar; ok réðst síðan til fylgðar með jarli;ok rèðst síðan til fylgðar með jarli; ok fóru þeir of sumarit austr til Noregs. Ok er þat spurðist í Orkneyjar, þá gjörðu þeir Erlendr jarl ráð sín; ok fýsti Sveinn, at þeir skyldi fara í hernað, ok afla sér svá fjár.ok fýsti Sveinn, at þeir skyldi fara í hernað, ok afla sèr svá fjár. Ok svá gjörðu þeir; ok fóru suðr til Breiðafjarðar, ok herjuðu fyrir austan Skotland. Þeir fóru suðr til Beruvíkr.

Knútr inn auðgi hét maðr;Knútr inn auðgi hèt maðr; hann var kaupmaðr, ok sat jafnan í Beruvík. Þeir Sveinn tóku skip mikit ok gótt er Knútr átti, ok á fé mikit;Þeir Sveinn tóku skip mikit ok gótt er Knútr átti, ok á fè mikit; þar var ok á kona hans. Eptir þat fóru þeir suðr undir Blýhólma. Knútr var þá í Beruvík, er hann spurði ránit; hann keypti at Beruvíkr-mönnum hundraði marka silfrs, at þeir sætti eptir fénu.hann keypti at Beruvíkr-mönnum hundraði marka silfrs, at þeir sætti eptir fènu. Þat vóru flest kaupmenn, er leptir fénu leituðu.Þat vóru flest kaupmenn, er leptir fènu leituðu. Þeir fóru fjórtán skipum at leita þeirra. Þá er þeir Erlendr ok Sveinn lágu undir Blýhólmum, ræddi Sveinn um kveldit, at menn skyldi liggja tjaldlausir; kvað sér ván vera, at Beruvíkr-menn mundi koma fjölmennir til þeirra of nóttina.kvað sèr ván vera, at Beruvíkr-menn mundi koma fjölmennir til þeirra of nóttina. En veðr var hvast á; ok gáfu menn ekki gaum at því, er hann mælti; ok lágu allir menn undir tjöldum, nema á skipi Sveins var eigi tjaldat fyrir aptan siglu. Sveinn sat upp í lyptíngu í loðkápu, á kistu einni; ok kvaðst svá mundu búinn vera um nóttina. Einarr skeifr hét maðr á skipi Sveins;Einarr skeifr hèt maðr á skipi Sveins; hann ræddi um, at of-sögum væri sagt frá hreysti Sveins: "Hann er kallaðr karlmaðr betri en aðrir menn; en nú þorir hann eigi at tjalda yfir skipi sínu." Sveinn lét sem hann heyrði eigi.Sveinn lèt sem hann heyrði eigi. Varðmenn vóru uppi á hólmanum. Sveinn heyrði at þeir urðu eigi ásáttir hvat þeir sá. Hann gékk upp til þeirra, ok spurði of hvat þeir þrætti. Þeir létust eigi vita hvat þeir sá.Þeir lètust eigi vita hvat þeir sá. Sveinn var allra manna skygnastr; ok er hann hugði at, sá hann at skip fóru at þeim norðan fjórtán saman. Hann gekk í skip sitt, ok bað varðmenn ganga á skipin, ok segja hvat títt var. Sveinn bað menn vaka, ok reka af sér tjöldin.Sveinn bað menn vaka, ok reka af sèr tjöldin. Eptir þat gjörðist kall mikit; ok æptu flestir á Svein; ok spurðu hvat til ráðs skyldi taka. Hann bað menn vera hljóða; en kvað þat sitt ráð, at leggja skipunum á milli hólmans ok landsins, "Ok freista ef þeir sigli svá um oss fram; en ef þat verðr eigi, þá róm vér í mót þeim sem harðast."en ef þat verðr eigi, þá róm vèr í mót þeim sem harðast." En aðrir ráðsmenn mæltu í mót, ok töldu þat eitt ráð at sigla undan. Ok svá var gert. Þá mælti Sveinn: "Ef þér vilit undan sigla, beitið þá í haf út."Þá mælti Sveinn: "Ef þèr vilit undan sigla, beitið þá í haf út." Sveinn varð seinst búinn. Anakol beið hans. En er skip Sveins gekk meira, þá lét hann minka siglíngina, ok beið Anakols;En er skip Sveins gekk meira, þá lèt hann minka siglíngina, ok beið Anakols; ok vildi eigi, at hann yrði eptir einskipa. Þá mælti Einarr skeifr, er þeir Sveinn sigldu við allt segl: "Sveinn," segir hann, "er eigi þat, at kyrt standi skipit várt?" Sveinn segir: "Eigi ætla ek," segir

Hann, "En þat ræð ek, attú leitir eigi optarr á hreysti mína, ef þú skynjar eigi fyrir hræðslu sakir, hvárt skipit skríðr undir þér eðr eigi;Hann, "En þat ræð ek, attú leitir eigi optarr á hreysti mína, ef þú skynjar eigi fyrir hræðslu sakir, hvárt skipit skríðr undir þèr eðr eigi; þvíat þat er allra skipa skjótast undir segli." Beruvíkr-menn sigldu suðr um þá; en þeir Sveinn snéru þá inn undir meginlandit. Ok er þeir kómu undir Morsey, þá sendi Sveinn menn til Eiðina-borgar at segja Skota-konúngi frá herfangi þeirra. En áðr þeir kómu til borgarinnar riðu tólf menn í móti þeim ok höfðu við slagálar sér hosur fullar af silfri.En áðr þeir kómu til borgarinnar riðu tólf menn í móti þeim ok höfðu við slagálar sèr hosur fullar af silfri. Ok er þeir fundust, spurðu inir Skozku menn at Sveini Ásleifarsyni. Þeir sögðu til hans, ok spurðu hvat þeir vildu honum. Skotar sögðu, at þeim var sagt, at Sveinn væri handtekinn, ok Skota-konúngr hefði sent þá at leysa hann út með fé því er þeir fóru með.Skotar sögðu, at þeim var sagt, at Sveinn væri handtekinn, ok Skota-konúngr hefði sent þá at leysa hann út með fè því er þeir fóru með. Sveins-menn segja aptr þeim kvitt; ok fóru á fund Skota-konúngs, ok sögðu honum eyrindi sín. Konúngr taldi lítt at féláti Knúts, ok sendi Sveini skjöld dýran ok fleiri góðar gjafar.Konúngr taldi lítt at fèláti Knúts, ok sendi Sveini skjöld dýran ok fleiri góðar gjafar. Þeir Erlendr jarl ok Sveinn fóru of haustið til Orkneyja ok kómu heldr síð.

Þetta sumar fór Haraldr jarl til Noregs, sem fyrr var getið. Þá kom ok utan af Mikla-garði í Noreg Rögnvaldr jarl, ok Erlíngr skakki; sem fyrr var ritað. kom Rögnvaldr jarl lítlu fyrir Jól í Orkneyjar.

Þá fóru menn þegar í milli þeirra Rögnvalds jarls ok Erlends jarls, ok leituðu um sættir. Kærðu menn þá einka-mál þau er verit höfðu með bóndum ok Erlendi jarli, at hann skyldi eigi verja Rögnvaldi jarli sinn hlut Eyjanna. Varð þá komit á stefnu-lagi með þeim jörlum í Kirkjuvági; ok á þeirri stefnu sættust þeir, ok bundu þat eiðum. Þetta var tveim nóttum fyrir Jól; ok sættust á þat, at hálfar Eyjar skyldi hafa hvárr þeirra, ok verja báðir fyrir Haraldi jarli eðr öðrum, ef til kallaði. Þá hafði Rögnvaldr jarl engan skipa-kost fyrr en of sumarit eptir, er skip hans kómu austan ór Noregi. Þenna vetr stóð allt kyrt. En of várit eptir gjörðu jarlar ráð sitt í mót Haraldi jarli, ef hann kæmi austan; ok fóru þeir Erlendr jarl ok Sveinn Ásleifarson til Hjaltlands, ok skyldu sæta honum, ef hann bæri þar at. Rögnvaldr jarl fór yfir til Þórsár; þvíat þeim var ván, at Haraldr mundi þangat leita, er hann kæmi austan; þvíat hann átti þar marga frændr ok vini. Þeir Erlendr jarl ok Sveinn vóru á Hjaltlandi of sumarit; ok dvöldu skip öll, svá at engi gengi til Noregs. Haraldr jarl fór of sumarit austan ór Noregi, ok hafði sjau skip. Hann tók Orkneyjar; en þrjú skip hans urðu sæhafa til Hjaltlands; ok tóku þeir Erlendr jarl þau. Þá er Haraldr jarl kom í Orkneyjar, spurði hann þar þau tíðindi, at þeir Rögnvaldr jarl ok Erlendr jarl vóru sáttir, ok þar skyldi hálfar Eyjar hvárr hafa við annan. Þóttist Haraldr jarl þá sjá sinn kost, at honum mundi ekki ætlat af löndum. Tók hann þá þat ráð, at fara yfir á Nes á fund Rögnvalds jarls, áðr þeir Erlendr jarl kæmi af Hjaltlandi. Þeir Erlendr jarl ok Sveinn vóru þá á Hjaltlandi, er þeir spurðu at Haraldr jarl var kominn í Orkneyjar. Heldu þeir þá þegar suðr í Eyjar á fimm skipum, ok fengu í Dynröst strauma váðvæna, ok storm veðrs;Hèldu þeir þá þegar suðr í Eyjar á fimm skipum, ok fengu í Dynröst strauma váðvæna, ok storm veðrs; ok skildi þar með þeim; bar þá Svein ap [tr] til Friðar-eyjar á tveim skipum; ok hugðu þeir jarl týndan. Heldu þeir þaðan suðr undir Sandey;Hèldu þeir þaðan suðr undir Sandey; ok lá þar fyrir Erlendr jarl með þrjú skip, ok var þar fagna-fundr mikill. Fóru þeir þaðan til Rögnvaldseyjar; ok spurðu þar, at Haraldr jarl var farinn yfir á Nes. En þat er at segja frá ferðum Haralds jarls: at hann kom í Þórsá ok hafði sex skip. Rögnvaldr jarl var þá uppi í Suðrlandi; ok sat þar at brúðkaupi því, er [hann] gipti Ingiríði, dóttur sína, Eireki stagbrell. Kom honum þegar njósn, at Haraldr jarl var kominn í Þórsá. Rögnvaldr jarl reið fjölmennr frá brúðhlaupinu ofan í Þórsá. Eirikr stagbrellr var frændi Haralds jarls, ok átti hann allan hlut í at sætta þá; ok margir aðrir fluttu þat með honum; ok sögðu, at þeim var einsætt, at láta sik eigi á skilja, fyrir sakir frændsymi ok fóstr-lags ok félagskapar, er verit hafði.ok sögðu, at þeim var einsætt, at láta sik eigi á skilja, fyrir sakir frændsymi ok fóstr-lags ok fèlagskapar, er verit hafði. Kom því svá, at stefnu-lagi varð á komit með þeim ok griðum; ok skyldi þeir finnast í kastala einum í Þórsá ok tala tveir einir; en jafn-margir skyldu menn hvárs vera hjá kastalanum. Þeir töluðu lengi, ok lagðist vel á með þeim. Þeir höfðu fundizt ekki fyrr síðan Rögnvaldr jarl kom í land. Ok er á leið daginn, var sagt Rögnvaldi jarli, at lið Haralds jarls dreif þannig með vápnum. Haraldr jarl kvað þat ekki saka mundu. Því næst heyrðu þeir út til höggva stórra; ok hljópu þeir þá út. Þar var kominn Þorbjörn klerkr með mikla sveit manna; ok setti þegar áverkum á mönnum Rognvalds jarls, er þeir fundust. Jarlar kölluðu, at þeir skyldi eigi berjast. Hljópu menn þá til ór staðnum ok skildu þá. Þar fellu þrettán húskarlar Rögnvalds jarls;Þar fèllu þrettán húskarlar Rögnvalds jarls; enn hann varð sárr í andliti. Eptir þat áttu vinir þeirra hlut at sættum með þeim; ok kom svá, at þeir sættust, ok bundu af nýju félag sitt með eiðum.ok kom svá, at þeir sættust, ok bundu af nýju fèlag sitt með eiðum. Þetta var fjórum nóttum fyrir Mikkals-messu. Þá var ok þat ráðit, at þeir skulu fara þegar of nóttina út í Orkneyjar á hendr þeim Erlendi ok Sveini. Þeir heldu þrettán skipum vestr á Pétlands-fjörð, ok heldu til Rögnvalds-eyjar, ok lendu í Víðivági ok gengu þar á land.Þeir hèldu þrettán skipum vestr á Pétlands-fjörð, ok hèldu til Rögnvalds-eyjar, ok lendu í Víðivági ok gengu þar á land. Þeir Erlendr jarl lágu á skipum í Barðsvík, ok sá þeir þaðan fjölmenni á Rögnvalds-ey, ok gerðu þannig njósnir; ok urðu þeir þá vísir, at jarlar höfðu sætzt. Þat var þeim ok sagt, at þeir mundi þeim eigi láta kosti strandhöggva, eðr annarra vist-fanga; ok mundi svá ætla at sitja þeim mat þar í Eyjunum. Þá gengu þeir Erlendr-jarl á tal, ok leitaði hann ráða við lið sitt. En þat kom ásamt með þeim, at Sveinn skyldi fyrir sjá, hvert ráð at skyldi taka. En Sveinn veitti þann órskurð, at þegar of nóttina skyldi þeir sigla yfir til Ness; ok sagði at þeir hefði ekki styrk til at deila við þá báða þar í Eyjunum. Gerði hann þat yfirbragð fyrir alþýðu, at þeir mundu fara í Suðreyjar ok vera þar of vetrinn. Þetta var Mikkals-messu aptan, er þeir sigldu á fjörðinn. En þegar er þeir kómu á Katanes, hljópu þeir upp í bygð, ok keyrðu ofan strandhögg stór, ok hjoggu í skip sitt. Stormar vóru á miklir ok vánd veðrátta, ok var fjörðinn jafnan ófærr. En þegar er leiði gaf, sendi Sveinn menn á báti handan af Nesinu, at Erlendr jarl hafði höggit strandhögg á Katanesi, ok lágu búnir at sigla til Suðreyja þegar er byrr gæfi. Ok er þessi tíðindi kómu til eyrna Rögnvaldi jarli, skaut hann húsþíngi á, ok talaði fyrir liði sínu. Bað menn vera vara, ok gæta sín vel, ok liggja hverja nótt á skipum;

"Þvíat mér er Sveins á engri stundu örvæna í Orkneyjar, því heldr er hann gjörði meira orð á at hann mundi ór landi.""Þvíat mèr er Sveins á engri stundu örvæna í Orkneyjar, því heldr er hann gjörði meira orð á at hann mundi ór landi."

Á öndurðum vetri fóru þeir Sveinn ór Þórsá ok vendu vestr fyrir Skotland. Þeir höfðu sjau skip, ok öll vel skipuð ok stór. Þeir tóku róðrar-leiði. En er þeir vóru á leið komnir á braut af Nesinu, fóru njósnar-menn Rögnvalds jarls út í Eyjarnar, ok sögðu honum þessi tíðindi. Jarlar lögðu þá skipum sínum til Skálp-eiðs; ok vildi Rögnvaldr jarl at þeir lægi á skipum sínum um hríð. Þá er þeir Sveinn kómu mjök svá vestr at Stauri, ræddi Sveinn um, at þeir mundi ekki kvelja sik lengr á róðri; ok bað þá snúa skipunum, ok vinda segl sín. Þessi ráðagjörð þótti mönnum heldr úmerkilig; en þó var svá gjört sem Sveinn vildi. En er þeir höfðu um siglt, tölðu snekkjurnar skjótt fyrir vindinum. Ok er ekki getið um ferð þeirra, fyrr en þeir koma í Orkneyjar í Vágaland. Þar spurðu þeir, at jarlar lágu við Skálpeið fjórtán skipum fyrir Knarrar-stöðu [m]. Þar var þá Erlendr úngi, ok Eirekr stagbrellr, ok mart annarra göfugra manna.

Þorbjörn klerkr var farinn austr í Fjörðu í Papule til Hákonar karls, mágs síns. Þorbjörn átti þá Íngigerði dóttur hans. Þat var fjórum nóttum fyrir Simons-messu er Sveinn veitti þann órskurð, at hann vildi leggja at jörlum um nóttina. En þat þótti mönnum heldr úráðligt við þann liðs-mun sem var. Sveinn vildi þó ráða. Ok svá var; þvíat jarl var þess fúsari.

Um kveldit gjörði á drífu-él blautt. Þá gekk Rögnvaldr jarl af skipi sínu, ok ætlaði í Örfuru til bús síns; vissi hann sér einskis ótta vánir;vissi hann sèr einskis ótta vánir; hann var með sétta mann. Þeir kómu á Knarrar-staði í élinu. Þar bjó Bótólfr begla, Íslenzkr maðr, ok skáld gott. Hann bað Rögnvald jarl vera þar með sér of nóttina;Hann bað Rögnvald jarl vera þar með sèr of nóttina; ok lagði þar mörg orð á. Gengu þeir inn; ok vóru dregin af þeim klæði; lögðust þeir til svefns; en Bótólfr skyldi halda vörð. Þá nótt ina sömu lögðu þeir Erlendr jarl at þeim Haraldi jarli; ok kómu á úvart; svá at þeir urðu eigi fyrr varir við, en þeir heyrðu heröpit. Hljópu þeir þá til vápna, ok vörðust drengiliga. Þar varð mikit mannfall; ok lauk svá atsókninni, at Haraldr jarl hljóp á land upp, þá er fimm einir menn stóðu á skipinu. Þar fell Bjarni, bróðir Erlends únga, göfugr maðr, ok tíu tigir manna með honum;Þar fèll Bjarni, bróðir Erlends únga, göfugr maðr, ok tíu tigir manna með honum; en fjöldi varð sárr. Allir menn hljópu af skipum, ok flýðu á land upp. Fátt fell af þeim Erlendi jarli.Fátt fèll af þeim Erlendi jarli. En jarl tók þar fjórtán skip er jarlar áttu, ok allt fé þat er á var.En jarl tók þar fjórtán skip er jarlar áttu, ok allt fè þat er á var. Þá er lokit var inu mesta starfinu, fréttu þeir, at Rögnvaldr jarl hafði gengit af skipi sínu um kveldit, ok fyrst upp á Knarrar-staði.Þá er lokit var inu mesta starfinu, frèttu þeir, at Rögnvaldr jarl hafði gengit af skipi sínu um kveldit, ok fyrst upp á Knarrar-staði. Ok þangat fóru þeir. Bótólfr búandi var úti fyrir durum er þeir kómu þar; ok fagnar hann þeim vel. Þeir spurðu hvárt Rögnvaldr jarl væri nökkut þar. Bótólfr kvað hann þar hafa verit um nóttina. En þeir létu ákafliga, ok spurðu hvar hann væri þá;En þeir lètu ákafliga, ok spurðu hvar hann væri þá; ok kváðu hann vita mundu. Bótólfr rétti höndina upp um garðinn;Bótólfr rètti höndina upp um garðinn; ok kvað vísu:

Jarls-menn tóku skeið ór túninu; ok þóttist sá bezt hafa er mest gat hlaupit, ok fyrst fengi vald yfir jarli. En Bótólfr gekk inn, ok vakti jarl; ok segir honum þau tíðindi, er orðit höfðu of nóttina, ok svá hvat jarls-menn höfðust at. Hljópu þeir þá upp, ok klæddust; ok fóru þegar á brott, ok í Örfuru til bús jarls. Ok er þeir kómu þar, var þar fyrir Haraldr jarl á laun. Fóru þeir þá þegar yfir á Nes á sínum báti hvárr þeirra, annarr með þriðja mann, en annarr við fjórða mann. Allir menn þeirra fóru yfir á Nes, svá sem far fengu. Þeir Erlendr jarl ok Sveinn tóku öll skip jarlanna, ok ofa-fé mikit.Þeir Erlendr jarl ok Sveinn tóku öll skip jarlanna, ok ofa-fè mikit. Sveinn Ásleifarson lét skipta til handa sér gersimum Rögnvalds jarls öllum, þeim er teknar vóru á skipi hans, ok sendi Rögnvaldi jarli yfir til Ness.Sveinn Ásleifarson lèt skipta til handa sèr gersimum Rögnvalds jarls öllum, þeim er teknar vóru á skipi hans, ok sendi Rögnvaldi jarli yfir til Ness. Sveinn fýsti þess, at þeir Erlendr jarl legði skipum sínum út í Vága-land; ok skyldi þar liggja við fjörðinn, er þeir sæi skipa-ferðir, þegar er færi frá Nesinu. Þótti þaðan gott at sæta áhlaupum, ef færi gæfi á. En Erlendr jarl réð, fyrir sakir áeggjanar liðsmanna, at þeir fóru norðr til Damins-eyjar;En Erlendr jarl rèð, fyrir sakir áeggjanar liðsmanna, at þeir fóru norðr til Damins-eyjar; ok drukku þar um daga í skála miklum; en lögðu hvern aptan skipin í tengsl, ok sváfu á þeim of nætr; ok leið svá fram á Jóla-föstu. Þat var fimm nóttum fyrir Jól er Sveinn Ásleifarson fór austr í Sandvík til Sigríðar, frændkonu sinnar; hann skyldi sætta hana við nábúa sinn, þann er Björn hét.hann skyldi sætta hana við nábúa sinn, þann er Björn hèt. En áðr hann fór, ræddi hann um við Erlend jarl, at hann skyldi sofa á skipum um nóttina, ok vera þá eigi úvarari þótt hann væri eigi við. Sveinn var eina nótt at Sigríðar frændkonu sinnar.

Gísl hét maðr;Gísl hèt maðr; hann var landseti Sveins, ok kærr vinr. Hann feldi bæn at Sveini, at hann skyldi þar gista at hans, ok sjá yfir ráð hans. Hann hafði látið heita mungát, ok vildi þat veita þeim Sveini. Þá er þeir kómu um kveldit til Gils, var þeim sagt, at Erlendr jarl hefði eigi gengit til skipa um kveldit. Þegar er Sveinn spurði þetta, sendi hann Margað Grímsson til jarlsins, ok tvá menn aðra; ok bað hann gefa gaum at ráðum hans, þótt hann gjörði eigi svá ena fyrri nótt: "En þat þykki mér uggligt, at ek þurfa skamma hríð ráð at gjöra fyrir jarli þessum."ok bað hann gefa gaum at ráðum hans, þótt hann gjörði eigi svá ena fyrri nótt: "En þat þykki mèr uggligt, at ek þurfa skamma hríð ráð at gjöra fyrir jarli þessum."

Þeir Margaðr fóru á fund Erlends jarls, ok sögðu honum orð Sveins. Menn jarls kvóðu honum undarliga farit; sögðu at honum þótti annat leiti ekki úfært; en stundum var hann svá hræddr, at hann vissi eigi hvar hann skyldi varðveita sik eðr aðra. Sögðu þeir þat, at þeir vildu sofa í ró á landi, ok fara eigi til skipa. Jarl kvað svá vera skyldu, sem Sveinn hafði fyrir mælt. Ok kom því svá, at jarl gekk á skip sitt með fjóra menn ok tuttugu; en allir aðrir lágu at húsi. Þeir Margaðr, lágu í annarri vík skamt þaðan.

Þessa nótt ena sömu kómu þeir Rögnvaldr jarl ok Haraldr jarl at óvörum Erlendi jarli, svá at varðmenn þeir, er vöktu á eyjunni ok á skipinu, urðu hvárigir varir við fyrr en þeir gengu upp á skipit. Ormr hét maðr, en annarr Úfi;Ormr hèt maðr, en annarr Úfi; þeir vóru í fyrirrúmi á skipi Erlends jarls. Úfi hljóp upp, ok vildi vekja jarl; ok fekk eigi vakit hann;ok fèkk eigi vakit hann; svá var hann dauð-drukkinn. Úfi þreif jarl í fang sér;Úfi þreif jarl í fang sèr; ok hljóp útbyrðis með hann; [ok] í eptirbát, er flaut við skipit; en Ormr hljóp á annat borð, ok komst hann á land. En jarl lézt ok flestir menn aðrir þeir er á skipunum voru.En jarl lèzt ok flestir menn aðrir þeir er á skipunum voru. Þeir á Sveins skipi vöknuðu við heróoit; hjoggu þeir strengina, ok lögðu þeir fyrir nesit. En nýlýsi var mikit, ok sá þeir þá, at jarlarnir lögðu frá. Þóttust þeir þá skilja at umskipti mundu orðin með þeim. Reru húskarlar Sveins þá á brott, ok fóru fyrst til Rennadals;Rèru húskarlar Sveins þá á brott, ok fóru fyrst til Rennadals; en sendu Sveini mann, at segja honum slíkt er þá höfðu þeir spurt. Haraldr jarl vildi gefa grið mönnum Erlends jarls; en Rögnvaldr jarl vildi bíða fyrst, hvárt fyndist lík hans, eðr hefði hann undan komizt. Lík Erlends jarls fanst tveim nóttum fyrir Jól; var sét spjót-skapt standa upp ór þara-brúki.var sèt spjót-skapt standa upp ór þara-brúki. Ok er til var komit, stóð þat spjót í gögnum hann. Var lík hans fært til kirkju; en þá vóru gefin grið mönnum jarls, ok svá húskörlum Sveins fjórum er teknir vóru. Jóann hét maðr, er kallaðr var vengr;Jóann hèt maðr, er kallaðr var vengr; hann var systur-son Jóns vengs, er fyrr var getið; hann hafði verit með Hákoni karli, ok hafði gjört systur hans barn, ok hlaupizt þá á braut í víkíng með Anakol; en nú var hann við Erlendi jarli, ok hafði þá eigi við bardagann verit. Menn Erlends jarls sóttu í Kirkjuvág, ok gættu sín í Magnús-kirkju. Jarlarnir fara ok þangat, ok var þar þá lagðr sáttar-fundr í kirkjunni. Þá náði Jón eigi fyrr sættum af jörlum, en hann hét at gjöra brúðlaup til konunnar.Þá náði Jón eigi fyrr sættum af jörlum, en hann hèt at gjöra brúðlaup til konunnar. Þar svörðu allir menn jörlunum eiða, ok gjörðu þeir þat mál heldr úvant. Jón vengr bazt á hendi Haraldi jarli, ok gjörðist ármaðr hans.

Þá er Sveinn Ásleifarson spurði fall Erlends jarls, fór hann til Rennadals, ok fann þar húskarla sína. Kunnu þeir glöggliga at segja frá tíðindum er gjörzt höfðu í Daminsey. Síðan fóru þeir Sveinn til Hrólfs-eyjar, ok kómu þar at flæði sæfar. Þeir báru reiða allan frá skipinu, ok sá fyrir. Þeir skiptu mönnum í bygðir, ok heldu njósnum frá sér til jarlanna, ok annarra hinna stærri manna, hvat hverigir höfðust at, Sveinn Ásleifarson gekk þar á fjall upp við hinn sétta mann, ok öðrum-megin til sæfar, ok leyndust þannig í myrkrinu heim á bæ nokkurn.Þeir skiptu mönnum í bygðir, ok hèldu njósnum frá sèr til jarlanna, ok annarra hinna stærri manna, hvat hverigir höfðust at, Sveinn Ásleifarson gekk þar á fjall upp við hinn sétta mann, ok öðrum-megin til sæfar, ok leyndust þannig í myrkrinu heim á bæ nokkurn. Þeir heyrðu inn mælgi mikla. Þar vóru þeir feðgar, Þorfinnr ok Ögmundr, ok Erlendr mágr þeirra. Hann Erlendr hældist því fyrir þeim feðgum, at hann hefði Erlendi jarli veitt bana-sár; en allir þóttust þeir allvel barizt hafa. Ok er Sveinn heyrði þetta, hleypr hann inn í húsit at þeim, ok förunautar hans eptir honum. Sveinn varð skjótastr; ok hjó hann Erlend þegar bana-högg; en þeir tóku Þorfinn höndum, ok höfðu með sér;en þeir tóku Þorfinn höndum, ok höfðu með sèr; en Ögmundr var sárr nokkut. Þeir Sveinn fóru á Þínga-völl; þar bjó þá Helgi, föður-bróðir Sveins, ok vóru þar öndurð Jólin á laun. Rögnvaldr jarl fór til Damins-eyjar at Jólunum, en Haraldr jarl var eptir at Kirkjuvági. Rögnvaldr jarl sendi menn á Þínga-völl til Helga, ok bað hann segja Sveini frænda sínum, ef hann vissi nokkut til, hvar hann var, at jarl vill bjóða honum til sín um Jólin; ok kvaðst vilja eiga hlut at, at sætta þá Harald jarl. Ok er Sveini kómu þessi orð, fór hann á fund Rögnvalds jarls við hinn sétta mann, ok var með hönum ofanverð Jólin.Ok er Sveini kómu þessi orð, fór hann á fund Rögnvalds jarls við hinn sètta mann, ok var með hönum ofanverð Jólin. En eptir Jólin var lagðr sáttar-fundr með þeim Sveini ok jörlunum; skyldi þar þá lúka öllum málum þeim er þá var eigi sæzt á áðr. Ok er þeir fundust, átti Rögnvaldr jarl hlut at at sætta þá Harald jarl ok Svein. En flestir menn vóru þar tillaga-illir, þeir er eigi vóru annat-hvárt vinir eðr frændr Sveins; en hinir sögðu, at jafnan mundi úrói standa af Sveini, ef hann væri eigi gjörr á brott ór Eyjunum. En þat var [ð] at sætt, at Sveinn skyldi gjalda mörk gulls hvárum jarlinum, ok láta hálfar jarðir sínar ok langskip gott. Sveinn svarar gjörðinni: "Þá munu sættir bezt haldast ef ek em úhrakiðr til." Eigi vildi Rögnvaldr jarl hafa gjaldit af Sveini; kveðst í engu vilja hrekja hann; kveðst miklu meiri slægja þykkja til vinátta hans en í fé. Haraldr jarl fór eptir sættina til Gareks-eyjar til bús Sveins, ok bjó þá heldr úspakliga kornum hans, ok öðru því sem hann átti. En er Sveinn spurði þetta, kærði hann fyrir Rögnvaldi jarli, ok kallaði þetta sætta-brigði; ok kvaðst vilja fara heim ok sjá um föng sín. Rognvaldr jarl mælti: "Ver með mér, Sveinn;Rognvaldr jarl mælti: "Ver með mèr, Sveinn; ok vil ek senda orð jarli, ok leggja enn í umræðu mál yður. En ek vil eigi at þú ætlir þat at keppa við Harald jarl; því at þér mun hann verða of-maðr í deildum, þótt þú sér mikill fyrir þér ok vaskr maðr."því at þèr mun hann verða of-maðr í deildum, þótt þú sèr mikill fyrir þèr ok vaskr maðr." En Sveinn vildi eigi letjast láta, ok fór með hinn tíunda mann á skútu í Gareksey; ok kómu síð um kveldit. Þeir sá eld í bak-húsi; fór Sveinn þagat til; vildi hann, at þeir tæki eldinn, ok bæri at skálanum, ok brenndi bæinn, ok jarl inni. Sveinn Blakara son hét maðr;Sveinn Blakara son hèt maðr; hann var mest-háttar þeirra manna er óru þar með Sveini; hann latti þessa mest, ok kallaði vera mega at jarl væri eigi á bænum. En þótt hann væri þar, segir hann, at þeir myndu eigi láta ná útgöngu konu hans né dætr;En þótt hann væri þar, segir hann, at þeir myndu eigi láta ná útgöngu konu hans nè dætr; en segir, at þat var úfært at brenna þær inni. Þeir Sveinn gengu þá at durum, ok inn fyrir skála-dyrnar. Hljópu þeir menn þá upp, er í skálanum vóru, ok kómu aptr hurðu. Urðu þeir Sveinn þá varir, at jarl var eigi á bænum. En þeir er inni vóru, gáfu upp vörnina, ok seldu þeim Sveini vápnin; ok gengu út allir slyppir; ok gaf Sveinn grið öllum húskörlum jarls. Sveinn steypti niðr öllu mungáti sínu, ok hafði á braut með sér konu sína ok dætr.Sveinn steypti niðr öllu mungáti sínu, ok hafði á braut með sèr konu sína ok dætr. Hann spurði Íngiríði konu sína, hvar Haraldr jarl væri; en hon vildi eigi segja. "Þegi þú þá, ok bend oss." Eigi vildi hon þat. Hon var frændkona jarls. Af höndum seldi Sveinn vápnin sum, er þeir kómu á skip. Lokit var sættum þeirra jarls þá er þetta spurðist. Haraldr jarl var farinn til lítillar eyjar at veiða héra.Haraldr jarl var farinn til lítillar eyjar at veiða hèra. Sveinn helt til Hellis-eyjar;Sveinn hèlt til Hellis-eyjar; hon er sæbrött ey, ok hellir mikill í berginu; ok fell sær fyrir hellis-dyrnar at flæðum.ok fèll sær fyrir hellis-dyrnar at flæðum. Þá er húskarlar Haralds jarls fengu vápn sín af þeim Sveini, fóru þeir þegar á fund Haralds jarls, ok sögðu honum um skipti þeirra Sveins. Jarlinn lét þá þegar hrinda fram skipi sínu, ok eggjaði, at þeir skyldu róa eptir þeim, "Ok látum nú til stáls sverfa með oss."Jarlinn lèt þá þegar hrinda fram skipi sínu, ok eggjaði, at þeir skyldu róa eptir þeim, "Ok látum nú til stáls sverfa með oss." Tóku þeir þá róðr eptir þeim, ok sá þá hvárir aðra, ok kendusk. Ok er Sveinn sér at þeir jarl draga eptir þeim, ræddi Sveinn um: "Vær munum verða at leita oss ráðs nokkurs;Ok er Sveinn sèr at þeir jarl draga eptir þeim, ræddi Sveinn um: "Vær munum verða at leita oss ráðs nokkurs; þvíat mér er eigi um at finna hann, þannig sem til bakat er, við liðs-mun þann er vera mun.þvíat mèr er eigi um at finna hann, þannig sem til bakat er, við liðs-mun þann er vera mun. Munu vær þat ráð taka," segir hann, "at fara til hellisins, ok vita hvat þar skapist at váru máli." Svá gjörðu þeir Sveinn. Kómu til hellisins at atfalli; settu þar upp skipit; því at hellinum veik í bjargit upp; féll þar sær fyrir hellis-munnann. Þeir Haraldr jarl fóru at leita þeirra um daginn um eyna; ok fundu þá eigi; þeir sá ok skipa-farar engar frá eyjunni. Þetta undruðust þeir mjök; þótti þeim úlíkligt, at Sveinn mundi hafa sokkit niðr. Þeir reru um-hverfum eyna at leita Sveins, ok fundu eigi, sem líkligt var.Þeir rèru um-hverfum eyna at leita Sveins, ok fundu eigi, sem líkligt var. Gjörðu þeir þat helzt af, at þá Svein mundi borit hafa at öðrum eyjum. Reru þeir þannig þá at leita, sem þeim þótti líkligast. Var þat mjök jafn-skjótt, er þeir jarl reru á brott, ok sjórinn féll frá hellis-munnanum. Þeir Sveinn höfðu heyrt viðræðu þeirra jarls, ok hans manna. Sveinn lét eptir skip sitt í hellinum, en þeir tóku byrðing einn fornan í eyjunni, er múnkar áttu, ok heldu til Sandeyjar.Sveinn lèt eptir skip sitt í hellinum, en þeir tóku byrðing einn fornan í eyjunni, er múnkar áttu, ok hèldu til Sandeyjar. Gengu þeir þar upp, en hrundu út byrðínginum; ok rak hann um strandir, þar til er hann braut. En þeir Sveinn gengu upp á eyna, ok kómu á bæ þann, er heitir á Völunesi; þar bjó sá maðr, er hét Bárðr, frændi Sveins.þar bjó sá maðr, er hèt Bárðr, frændi Sveins. Þeir kölluðu hann út leyniliga, ok sagði Sveinn at hann vildi þar vera. Bárðr kvað hann mundu slíku ráða, "En ekki þori ek, at þér sét eigi á laun."Bárðr kvað hann mundu slíku ráða, "En ekki þori ek, at þèr sèt eigi á laun." Þeir gengu inn, ok vóru einir í húsi, svá at vand-bálkr einn var í milli þeirra ok annarra manna. Laundyrr vóru á húsinu, því er þeir Sveinn vóru í, ok var hlaðit í grjóti lausliga. Þann aptan kom Jón vængr, ármaðr Haralds jarls ok þeir sjau saman. Tók Bárðr bóndi vel við þeim; ok vóru gjörfir eldar stórir fyrir þeim, ok bökuðust þeir við. Jón var óðmálugr, ok ræddi um tíðindi þau, er gjörzt höfðu um skipti þau, er jarlar höfðu við ázt ok Sveinn; ámælti hann mjök Sveini, ok kvað hann vera griðníðíng ok engum trúan; hafði hann nú sæzt við Harald jarl, ok vildi þegar fara at honum ok brenna hann inni; sagði ok aldri mundu vera frið í landi fyrr en Sveinn væri ór landi rekinn. Bárðr bóndi ok föru-nautar Jóns svöruðu heldr fyrir Svein. Eptir þat tók Jón at ámæla Erlendi jarli; ok kvað þat eigi skaða þótt hann hefði látizt; kallaði hann þann ofsa-mann, at engi mátti frjálst höfuð strjúka fyrir honum. Ok er Sveinn heyrði þetta, þá mátti hann eigi standast; ok þreif til vápna sinna, ok hljóp at laundurum, ok hratt ór grjótinu. Þá varð hark mikit. Sveinn ætlaði at hlaupa fyrir skáladyrnar. Jón sat í skyrtu ok línbrókum. Ok er hann heyrði til Sveins, batt hann eigi lengi skó sína, ok hljóp út frá eldinum, ok þegar í brott af bænum. En niðmyrkr var á, ok frost mikit. Hann kom um nóttina á annan bæ, ok var kalinn mjök á fótum, svá at af leysti sumar tærnar. Sveinn gaf grið förunautum Jóns fyrir orð Bárðar bónda. Sveinn var þar um nóttina. En eptir um morginninn fóru þeir brott þaðan með skútu, er Bárðr átti, ok fekk Sveini.En eptir um morginninn fóru þeir brott þaðan með skútu, er Bárðr átti, ok fèkk Sveini. Fóru þeir þá suðr til Rögnvalds-eyjar, ok lendu í Barðsvík, ok vóru við helli einn. Sveinn var stundum um daginn at húsi, ok drakk þar; en svaf við skip um nætr, ok gætti sín svá við úvinum sínum.