Bókastaðir

Klerkr hafði þá mest landráð með honum fyrst er Rögnvaldr jarl fór ór Orkneyjum.

Rögnvaldr jarl bjóst um sumarit ór Orkneyjum; ok varð heldr síð-búinn; þvíat þeir urðu lengi at bíða Eindriða, er skip hans kom eigi austan ór Noregi þat er hann hafði gjöra látið um vetrinn. En er þeir vóru búnir, heldu þeir á brott ór Orkneyjum fimtán stór-skipum.En er þeir vóru búnir, hèldu þeir á brott ór Orkneyjum fimtán stór-skipum. Þessir vóru þar skipstjórnar-menn: Rögnvaldr jarl, Viljalmr biskup, Erlíngr skakki, Áslákr Erlendsson, Guðþormr, Mjólu-Kollr af Háloga-landi, Magnús Hávarðsson, Sveinn Hróaldsson, Eindriði úngi, Jón Petrsson fótr; ok þeir fimm er eigi eru nefndir; þeir vóru menn Eindriða. Þeir sigldu ór Orkneyjum, ok suðr til Skotlands, ok svá til Englands. Ok er þeir sigldu fyrir Norðimbraland fyrir Humru-minni kvað Ármóðr vísu:

Þeir sigldu þaðan suðr fyrir England ok til Vallands. Ekki er sagt frá ferðum þeirra, fyrr en þeir koma til sæborgar þeirrar er Narbon hét.Ekki er sagt frá ferðum þeirra, fyrr en þeir koma til sæborgar þeirrar er Narbon hèt. Þar var þat til tíðinda, at jarl sá, er fyrir hafði ráðit staðnum, var andadr; hann hét Germanus.hann hèt Germanus. Hann átti eptir dóttur eina únga ok fríða er Ermingerðr hét.Hann átti eptir dóttur eina únga ok fríða er Ermingerðr hèt. Hon varðveitti þá föðurleifð sína með ráði inna göfgustu manna, frænda sinna. Þeir gjörðu þat ráð með drotníngu, at hon skyldi bjóða jarli til veizlu virðiligrar; sögðu at við þat mundi hon fræg verða, ef hon fagnaði vel svá göfgum mönnum þeim er svá langt vóru til komnir, ok enn mundu víða bera frægð hennar. Drotníng bað þá fyrir þessu sjá. Ok er þetta var ráðit fyrir þeim, vóru sendir menn til jarls, ok sagt at drotníng byði honum til veizlu með svá mikit fjölmenni sem hann vill til hafa sótt. Jarl tók því þakksamliga; valdi hann allt lið sitt it bezta til þessar ferðar með sér.valdi hann allt lið sitt it bezta til þessar ferðar með sèr. Ok er þeir kómu til veizlunnar, var þar inn bezti fagnaðr, ok engi hlutr sparaðr til sá er jarli var þá meiri sómi en áðr. Þat var einn dag er jarl sat at veizlunni, at drotníng gekk inn í höllina, ok margar konur með henni; hon hafði borðker í hendi af gulli. Hon var klædd inum beztum klæðum, hafði laust hárit, sem meyjum er títt at hafa, ok hafði lagt gullhlað um enni sér.Hon var klædd inum beztum klæðum, hafði laust hárit, sem meyjum er títt at hafa, ok hafði lagt gullhlað um enni sèr. Hon skenkti jarli; en meyjarnar léku fyrir þeim.en meyjarnar lèku fyrir þeim. Jarl tók hönd hennar með kerinu, ok setti hana í kné sér;Jarl tók hönd hennar með kerinu, ok setti hana í knè sèr; ok tölu ðu [þau] mart um daginn.

Þá kvað jarl vísu:

Jarl dvaldist þar mjök lengi í all-góðum fagnaði. Staðar-menn fýstu jarl at staðfestast þar; ok mæltu mjök á veðr um, at þeir mundi gipta honum frúna. Jarl kvaðst fara vilja ferð þá, er hann hafði ætlat; en kvaðst koma mundu þar, er hann færi aptr; ok mundu þau þá gjöra ráð sín sem þeim líkaði. Eptir þat býst jarl á brott þaðan með föruneyti sínu. Ok er þeir sigldu vestr fyrir Þrasnes, hafa þeir byr góðan. Sátu þeir þá ok drukku ok vóru all-kátir. Þá kvað jarl vísu:

Þetta kvað Ármóðr:

Oddi inn litli kvað vísu:

Þeir fóru þar til er þeir kómu vestr á Galizuland of vetrinn fyrir Jól; ok ætluðu þar at sitja of Jólin. Þeir leituðu við landsmenn, at þeir mundi setja þeim torg til matkaupa; þvíat landit var skarpt; ok íllt matland; ok þótti landsmönnum þúngt at fæða þar her mannz. En þar var þat tíðinda, at í landinu sat höfðíngi sá, er þar var útlendr, í kastala einum; ok hafði á lands-mönnum pyndíngar miklar. Hann herjaði á þá [þegar], ef þeir játtu eigi öllu því er hann beiddi; bauð hann þeim it mesta ofríki ok kúgan. Ok er jarl leitaði eptir við landsmenn of matkaup, gjörðu þeir honum þann kost, at þeir mundi setja þeim torg framan til Föstu, en þeir skyldi ráða af höndum þeim kastala-mennina með nokkuru móti; ok skyldi Rögnvaldr jarl brjóta straum fyrir, at hafa fé allt þat er fengist af þeim.ok skyldi Rögnvaldr jarl brjóta straum fyrir, at hafa fè allt þat er fengist af þeim. Þetta berr jarl upp fyrir sína menn, ok leitaði ráðs við þá hvern upp skal taka. En flestir vóru fúsir at leita á kastala-menn, ok þótti þat vænligt til fé-fanga.En flestir vóru fúsir at leita á kastala-menn, ok þótti þat vænligt til fè-fanga. Ok gengu þeir Rögnvaldr jarl at þeim kosti við landsmenn. En er leið at Jólum kallar jarl sína menn á tal ok mælti: "Nú höfum vér setið hér um hríð, ok höfum ekki átt við kastala-menn;En er leið at Jólum kallar jarl sína menn á tal ok mælti: "Nú höfum vèr setið hèr um hríð, ok höfum ekki átt við kastala-menn; en landsmenn letjast heldr á kaupum við oss; þykki mér sem þeir hugsi at þat verði lokleysa, sem vér hétum þeim;þykki mèr sem þeir hugsi at þat verði lokleysa, sem vèr hètum þeim; er þat þó ekki drengiligt, at leita ekki við þat er vér höfum heitið.er þat þó ekki drengiligt, at leita ekki við þat er vèr höfum heitið. Nú vil ek, Erlingr frændi, hafa ráð við yðr hvern veg vér skulum vinna kastalann;Nú vil ek, Erlingr frændi, hafa ráð við yðr hvern veg vèr skulum vinna kastalann; þvíat ek veit at þér erut hér ráðagjörðarmenn mestir;þvíat ek veit at þèr erut hèr ráðagjörðarmenn mestir; en þó vil ek þess biðja þá menn sem hér eru, at hverr leggi til þat er líkligast er at dugi."en þó vil ek þess biðja þá menn sem hèr eru, at hverr leggi til þat er líkligast er at dugi." Erlíngr svaraði ræðu jarls: "Eigi vil ek þegja við yðru boði; en engi em ek ráðagjörðamaðr; er ok heldr at kveðja at þessu þá menn, er fleira hafa sét, ok vanari er [u] slíkum ferðum;er ok heldr at kveðja at þessu þá menn, er fleira hafa sèt, ok vanari er [u] slíkum ferðum; sem er Eindriði úngi. En hér mun fara sem mælt er, at" ' Skjóta mun verða til fugls áðr fái.En hèr mun fara sem mælt er, at" ' Skjóta mun verða til fugls áðr fái. ' Megum vér "ok freista at gefa til nokkut ráð, fyrir hvat sem kemr.' Megum vèr "ok freista at gefa til nokkut ráð, fyrir hvat sem kemr. Skulum vér í dag, ef yðr sýnist þat eigi úráðligt eðr öðrum skipstjórnar-mönnum, ganga til skógar allir;Skulum vèr í dag, ef yðr sýnist þat eigi úráðligt eðr öðrum skipstjórnar-mönnum, ganga til skógar allir; ok beri hverr þrjár axl-byrðar á baki undir kastalann; þvíat mér lízt svá sem límit muni eigi traust vera, ef mikill eldr er at borinn.þvíat mèr lízt svá sem límit muni eigi traust vera, ef mikill eldr er at borinn. Skulum vér svá láta ganga þrjá daga hina næstu, ok sjá hvat at skipast."Skulum vèr svá láta ganga þrjá daga hina næstu, ok sjá hvat at skipast." Þeir gjörðu sem Erlíngr bauð. Ok er því starfi var lokit, var komit fram at Jólum. Vildi biskup eigi láta þeim atgöngu veita meðan Jóla-hátíðin stæði yfir.

Sá höfðíngi hét Guðifreyr er kastalann bygði;Sá höfðíngi hèt Guðifreyr er kastalann bygði; hann var vitr maðr, ok hniginn nokkut á aldr. Hann var klerkr góðr, ok hafði farit víða, ok kunni margar túngur. Hann var maðr ágjarn, ok újafnaðar-maðr mikill. Hann kallar saman menn sína, er hann sá tiltekjur þeirra, ok mælti við þá: "Þetta ráð sýnist mér vitr-ligt, ok oss skaðsamligt, er Norðmenn hafa upp tekit;Hann kallar saman menn sína, er hann sá tiltekjur þeirra, ok mælti við þá: "Þetta ráð sýnist mèr vitr-ligt, ok oss skaðsamligt, er Norðmenn hafa upp tekit; mun oss svá gefast, ef eldr er at borinn, at stein-veggrinn mun vera útraustr um kastalann, en Norðmenn sterkir ok hraustir; munu vér eiga ván af þeim snarprar orrostu, ef þeir komast í færi;munu vèr eiga ván af þeim snarprar orrostu, ef þeir komast í færi; vil ek nú ráðast um við yðr hvern upp skal taka í þessum vanda sem [at] oss er fallinn." En hans menn allir báðu hann fyrir sjá. Þá tók hann til orða: "Þat er hit fysta mitt ráð: at þér skulut knýta um mik snæri, ok láta mik síga ofan fyrir kastala-vegginn í nótt.Þá tók hann til orða: "Þat er hit fysta mitt ráð: at þèr skulut knýta um mik snæri, ok láta mik síga ofan fyrir kastala-vegginn í nótt. Skal ek hafa vánd klæði, ok fara í herbúðir Norðmanna, ok vita hvers ek verða víss." Þetta var ráð tekit, sem hann sagði fyrir. Ok er Guðifreyr kom til Rögnvalds jarls, ok sagðist vera stafkarl einn, ok mælti á Völsku; þat skildu þeir helzt. Hann fór um allar búðir, ok bað sér matar.Hann fór um allar búðir, ok bað sèr matar. Hann skildi at með Norðmönnum var öfund mikil ok sveitar-dráttr; var Eindriði fyrir annarri en jarl fyrir annarri. Guðifreyr kom til Eindriða; ok kom sér í tal við hann;ok kom sèr í tal við hann; kærði hann fyrir honum, at höfðíngi sá er kastalann helt hefði sent hann þangat;kærði hann fyrir honum, at höfðíngi sá er kastalann hèlt hefði sent hann þangat; "Vill hann eiga við þik félagskap;"Vill hann eiga við þik fèlagskap; ok væntir þess, at þú munir honum grið gefa, ef kastalinn verðr unninn; ann hann þér betr gersima sinna, ef þú vilt slíkt á mót leggja, en þeim er hann vilja hafa at dauða-manni."ann hann þèr betr gersima sinna, ef þú vilt slíkt á mót leggja, en þeim er hann vilja hafa at dauða-manni." Slíkt töluðu þeir ok mart annat. En jarl var leyndr; fór þetta allt af hljóði í fyrstu. Ok er Guðifreyr hafði dvalizt um hríð með jarls-mönnum, þá snöri hann aptr til sinna manna. En því fluttu þeir ór kastalanum ekki þat er þeir áttu, at þeir vissu eigi hvárt atlagan mundi takast; þeir máttu ok ekki trúa landsfólkinu.

Þat var tíunda dag Jóla, er Rögnvaldr jarl stóð upp. Var veðr gott. Bað hann þá menn sína vápnast, ok lét blása liðinu upp [til] kastalans.Bað hann þá menn sína vápnast, ok lèt blása liðinu upp [til] kastalans. Drógu þeir þá viðinn at, ok hlóðu bál umhverfis veggina. Skipaði jarl mönnum til atgöngu, hvar hverigir skyldu at ganga. Jarl gengr at sunnan með Orkneyínga; Erlíngr ok Áslákr vestan; Jón ok Guðþormr austan; Eindriði úngi norðan, með sínar sveitir. Ok er þeir vóru búnir til atsóknar, slógu þeir eldi í bálið. Þá kvað jarl.

Þeir taka nú at sækja fast at bæði með eldi ok vápnum. Skutu þeir þá hart í virkit; þvíat eigi mátti annarri atsókn við koma. Kastala-menn stóðu laust á vegginum; þvíat þeir urðu at gæta sín við skotum. Þeir steyptu ok út brennanda biki ok brennu-steini; ok varð jarls-mönnum lítið mein at því. Fór þat svá sem Erlíngr gat, at kastala-veggrinn hrundi fyrir eldinum, er límit þoldi eigi; ok urðu á stór hlið. Sigmundr öngull hét hirðmaðr jarls;Sigmundr öngull hèt hirðmaðr jarls; hann var stjúpson Sveins Ásleifar-sonar; hann var drengiligr maðr, ok þó eigi allt full-vaxinn. Hann sótti einna manna fastast at kastalanum, ok gekk jafnan fram fyrir jarlinn. Ok er atsókn hafði verit um hríð, þá hrukku allir menn af kastala-vegginum. Veðr var á af suðri, ok lagði reykinn at þeim Eindriða. Ok þá er eldrinn tók sem fastast at sækja, lét jarl bera vatn í, ok kæla. grjótið þat er brunnit var.Ok þá er eldrinn tók sem fastast at sækja, lèt jarl bera vatn í, ok kæla. grjótið þat er brunnit var. Ok var þá hvíld á atsókninni. Rögnvaldr jarl kvað þá vísu:

Ok enn kvað hann:

Þá kvað Sigmundr öngull:

Eptir þat réð jarl til uppgöngu ok Sigmundr öngull.Eptir þat rèð jarl til uppgöngu ok Sigmundr öngull. Varð þar lítil viðrtaka; ok kómust þeir í kastalann. Var þar mart manna drepit; en þeir er lífit þágu, gáfu sik upp í vald jarli. Þar tóku þeir mikit fé;Þar tóku þeir mikit fè; en ekki fundu þeir höfðíngjann, ok nær enga dýrgripi. Var þá þegar mikil umræða, hversu Guðifreyr mundi hafa undan komizt. Höfðu þeir þá þegar hinn mesta grun á Eindriða únga, at hann mundi honum hafa undan skotið, ok mundi hann hafa farit brott með reyk til skógar.

Eptir þetta dvöldust þeir Rögnvaldr jarl skamma stund á Galiciu-landi; ok heldu vestr fyrir Spán.ok hèldu vestr fyrir Spán. Þeir herjuðu víða um Spánland hit heiðna, ok fengu þar mikit fé.Þeir herjuðu víða um Spánland hit heiðna, ok fengu þar mikit fè. Þeir runnu upp í þorp eitt, sem jarl sagði þeim. En [þeir er byggu þorpit, hljópu saman ok réðu til bardaga.En [þeir er byggu þorpit, hljópu saman ok rèðu til bardaga. Var þar hart viðrnám, ok flýðu landsmenn at lyktum, en mart var drepit. Þá kvað jarl vísu:

Eptir þat sigldu þeir vestr fyrir Spán, ok fengu þar storm mikinn; ok lágu þar þrjá daga um akkeri, svá at þeir höfðu all-mikit vás; ok lagði nær at þeir mundi brjóta skipin. Þá kvað jarl:

Eptir þat undu þeir segl sín, ok beittu út at Nörva-sundum all-þveran byr. Þá kvað Oddi hinn litli:

Ok er þeir beittu at sundinu, kvað jarl vísu:

Þeir sigldu í gegnum Nörva-sund, ok tók þá at hægja veðrit. Ok þá er þá bar ór sundunum, þá skildist Eindriði úngi frá föruneyti jarls með sex skipum. Sigldi hann yfir hafit til Marseliar; en þeir Rögnvaldr jarl lágu eptir við sundin; ok töluðu menn mart um, at Eindriði hefði nú sjálfr skírslu til gjört, hvárt hann hefði Guðifrey undan komit. Jarl lét þá vinda segl sín, sigldu þeir á haf, ok stefndu hit syðra með Serklandi.Jarl lèt þá vinda segl sín, sigldu þeir á haf, ok stefndu hit syðra með Serklandi. Þá kvað Rögnvaldr jarl:

Ekki er getið um ferð þeirra jarls, fyrr en þeir koma suðr fyrir Serkland; ok lágu í nánd Sardínar-ey; ok vissu ekki til landa. Þann-veg var veðri farit, at á lögðust logn mikil, þokur ok silægjur; — þá var ljós nótt, — ok sá þeir nær ekki frá skipum, ok fórst þeim því seint. Þat var einn morgin at af lypti þokunni. Stóðu menn upp, ok lituðust um. Þá spurði jarl, ef menn sæi nökkut tíðenda. Þeir kvóðust ekki sjá, nema eyjar tvær, lítlar ok sæbrattar. Ok er þeir sá til eyjanna í annat sinn; þá var horfin önnur eyin. Þetta sögðu þeir jarli. Hann tók til orða: "Þat munu engar eyjar verit hafa; þat munu vera skip þau er menn hafa út híngat í heim, er þeir kalla Drómunda; eru þau skip svá mikil sem hólmar til at sjá. En þar er annarr drómundrinn hefir legit, þar mun lagzt hafa á vindr á hafit, ok munu þeir hafa siglt á brott. En þessir munu vera farandi menn; annathvárt kaupmenn, eðr fara annan veg at örendum" "sínum." Eptir þat lætr jarl kalla til sín biskup ok alla skipstjórnar-menn. Tók hann þá til orða: "Yðr kveð ek at þessu, herra biskup, ok Erlíng frænda minn: Sjái þér nokkut ráð eðr efni vár, at vér megim nokkurn sigr á þeim vinna, er á drómundinum eru?"Tók hann þá til orða: "Yðr kveð ek at þessu, herra biskup, ok Erlíng frænda minn: Sjái þèr nokkut ráð eðr efni vár, at vèr megim nokkurn sigr á þeim vinna, er á drómundinum eru?" Biskup svarar: "Torvelt get ek yðr verða at leggja langskipin undir drómundinn, þvíat þér munut eigi geta betr en krækt breiðöxi á borðit;Biskup svarar: "Torvelt get ek yðr verða at leggja langskipin undir drómundinn, þvíat þèr munut eigi geta betr en krækt breiðöxi á borðit; en þeir munu hafa brennu-stein ok vellanda bik, at færa undir fætr yðr ok yfir höfuð. Megu þér sjá, jarl, svá vitr sem þér erut, at þat er hin mesta úfæra at leggja lið sitt ok sjálfan sik í svá mikla hættu."Megu þèr sjá, jarl, svá vitr sem þèr erut, at þat er hin mesta úfæra at leggja lið sitt ok sjálfan sik í svá mikla hættu." Þá tók Erlíngr til orða: "Herra biskup," segir hann, "líkligt er þat, at þér munit þetta gjörst kunna at sjá, at úsigrvænligt mun vera at leggja at þeim.Þá tók Erlíngr til orða: "Herra biskup," segir hann, "líkligt er þat, at þèr munit þetta gjörst kunna at sjá, at úsigrvænligt mun vera at leggja at þeim. En þann veg hyggst mér at, þótt vér freistim at leggja undir drómundinn, at mér þykkir vera mega, at hinn mesta vápna-burðinn beri út af skipunum várum, ef vér síbyrðum við.En þann veg hyggst mèr at, þótt vèr freistim at leggja undir drómundinn, at mèr þykkir vera mega, at hinn mesta vápna-burðinn beri út af skipunum várum, ef vèr síbyrðum við. En ef eigi er svá, þá megum vér skjótt frá leggja, þvíat þeir munu ekki elta oss á drómundinum."En ef eigi er svá, þá megum vèr skjótt frá leggja, þvíat þeir munu ekki elta oss á drómundinum." Jarl tók til orða: "Þetta er drengiliga mælt, ok nær mínu skaplyndi. Vil ek þat nú bert gjöra fyrir skipstjórnar-mönnum ok allri alþýðu, at hverr maðr skal búast í sínu rúmi, ok vápna sik með hinum beztum föngum. Síðan skulum vér leggja at þeim.Síðan skulum vèr leggja at þeim. En ef þeir eru kristnir kaupmenn, þá er kostr at gjöra frið við þá; en ef þeir eru heiðíngjar, sem mik varir, þá mun almáttigr guð vilja veita oss þá miskunn, at vér munum vinna sigr á þeim.en ef þeir eru heiðíngjar, sem mik varir, þá mun almáttigr guð vilja veita oss þá miskunn, at vèr munum vinna sigr á þeim. En af herfangi því er vér fám, þar skulum vér fá fátækum mönnum hinn fimmtöganda penning."En af herfangi því er vèr fám, þar skulum vèr fá fátækum mönnum hinn fimmtöganda penning." Eptir þat brutu menn upp vápn sín, ok vig-gyrðluðu skip sín, ok bjoggust um eptir þeim efnum, sem þeir höfðu til. Skipar jarl til, hvar hverigir skyldu at leggja. Greiddu þeir þá atróðr, ok lögðu at sem vaskligast.

En er þeir sá þat, er á drómundinum vóru, at skipin röru at þeim, ok menn ætluðu til atsóknar við þá, tóku þeir pell ok dýrgripi, ok báru út á borðin, ok gerðu þá háreysti mikit; ok þótti jarls-mönnum sem þeir eggjaði Norðmenn á hendr sér.ok þótti jarls-mönnum sem þeir eggjaði Norðmenn á hendr sèr. Rögnvaldr jarl lagði sitt skip aptr með drómundinum á stjórn-borða, en Erlíngr á bak-borða aptr þar. Þeir Jón ok Aslákr [lögðu] fram á sitt borð hvárr; en aðrir um mitt skip á bæði borð; ok síbyrðu við öllum skipunum. Ok er þeir kómu undir drómundinn, var hann svá borðhár at þeir máttu ekki vápnum við koma. En þeir steyptu loganda brennu-steini ok loganda biki yfir þá. Ok var þat svá sem Erlíngr gat til, at mestan vápna-burðinn bar út af skipunum; ok þurftu þeir ekki at hlífa sér þannig er vissi inn at drómundinum.ok þurftu þeir ekki at hlífa sèr þannig er vissi inn at drómundinum. En þeir er vóru á annat borð, höfðu skjöldu yfir höfðum sér, ok hlífðu sér þannig.En þeir er vóru á annat borð, höfðu skjöldu yfir höfðum sèr, ok hlífðu sèr þannig. Ok er þeim ortist ekki á um sóknina, lagði biskup frá sitt skip ok tva [u] önnur; ok völdu þeir þangat bogmenn sína; ok lögðu þeir í skotmál, ok skutu þaðan á drómundinn; ok var sú þá mest atsóknin. Færðu þeir þá við hlífarnar; en hugsuðu lítt um hvat er þeir höfðust at, er undir drómundinn höfðu lagt. Rögnvaldr jarl hét þá á sína menn, at þeir skyldu taka öxar sínar, ok höggva borðin á drómundinum þar er minst væri járna-farit á.Rögnvaldr jarl hèt þá á sína menn, at þeir skyldu taka öxar sínar, ok höggva borðin á drómundinum þar er minst væri járna-farit á. En er menn á öðrum skipunum sá athöfn jarls-manna, tóku þeir ok slíkt ráð. Þar er þeir Erlíngr höfðu at lagt, hekk akkeri mikit á drómundinum, ok var kræekt fleininum á borðit, en leggrinn vissi ofan at skipi Erlíngs.Þar er þeir Erlíngr höfðu at lagt, hèkk akkeri mikit á drómundinum, ok var kræekt fleininum á borðit, en leggrinn vissi ofan at skipi Erlíngs. Auðunn hinn rauði hét stafnbúi Erlíngs;Auðunn hinn rauði hèt stafnbúi Erlíngs; honum [var] lypt á akkeris-stokkinn. En síðan heimti hann [at] sér fleiri menn, svá at þeir stóðu sem þeir máttu þreyngst á stokkinum, ok hjoggu þaðan borðin sem þeir máttu;En síðan heimti hann [at] sèr fleiri menn, svá at þeir stóðu sem þeir máttu þreyngst á stokkinum, ok hjoggu þaðan borðin sem þeir máttu; ok var þat höggit miklu efst. Ok er þeir höfðu höggit svá stórar dyrr, at þeir máttu ganga inn í drómundinn, réðu þeir þá til uppgöngu;Ok er þeir höfðu höggit svá stórar dyrr, at þeir máttu ganga inn í drómundinn, rèðu þeir þá til uppgöngu; ok kómu þeir jarl í hin neðri rúmin, en þeir Erlíngr í hin efri. Ok er hvárirtveggju koma upp í skipit, verðr þar orrosta bæði mikil ok hörð. Á drómundinum váru Saraceni.

Þat köllum vér Maumets villumenn.Þat köllum vèr Maumets villumenn. Þar var mart Blámanna; ok veittu þeir hina hörðustu móttöku. Erlíngr fekk þar sár mikit á hálsinn við herðarnar, er hann hljóp upp í drómundinn.Erlíngr fèkk þar sár mikit á hálsinn við herðarnar, er hann hljóp upp í drómundinn. Þat gréri svá illa, at hann bar jafnan hallt höfuðit síðan. Því var hann Skakkr kallaðr. Ok er þeir kómu saman, Rögnvaldr jarl ok Erlíngr, hrukku Saraceni undan fram í skipit, en jarls-menn gengu þá upp hverr at öðrum. Urðu þeir þá fleiri, ok gengu at fast. Þeir sá, at á drómundinum var einn maðr sá, at bæði var meiri ok fríðari en aðrir; þat höfðu Norðmenn fyrir satt, at sá mundi vera höfðíngi þeirra. Rögnvaldr jarl mælti, at þeir skyldu eigi bera vápn á hann, ef þeir mætti öðru-vísi fá hann. Þá báru þeir skjöldu at honum; ok varð svá tekinn, ok færðr síðan á skip biskups, ok fáir menn með honum. Þeir drápu þar mart fólk, ok fengu mikit fé, ok margar gersimar.Þeir drápu þar mart fólk, ok fengu mikit fè, ok margar gersimar. Þá er þeir höfðu lokit hinu mesta starfi, settust þeir niðr, ok hvíldu sik. Þá kvað jarl þetta:

Ok enn kvað hann:

Menn ræddu um tíðindin þessi er þar höfðu gjörzt. Sagði þá hverr þat er sét þóttist hafa.Sagði þá hverr þat er sèt þóttist hafa. Ræddu menn ok um, hverr fyrstr hafði upp gengit á drómundinn, ok urðu eigi á þat sáttir. Þá mæltu sumir, at þat væri úmerkiligt, at þeir hefði eigi allir eina sögn frá þeim stór-tíðindum. Ok þar kom, at þeir urðu á þat sáttir, at Rögnvaldr jarl skyldi ór skera; skyldu þeir þat allir flytja síðan. Þá kvað jarl:

Þá er þeir höfðu ruddan drómundinn, þá lögðu þeir í hann eld, ok brendu. Ok er þat sá maðrinn, sá hinn mikli, er þeir höfðu hertekit, brá honum við mjök, ok gjörðist litverpr, ok mátti sik eigi kyrran hafa. En þó at þeir leitaði. orða við hann, þá mælti hann ekki, ok engan veg bendi hann; ok ekki brá hann sér við, hvárt er þeir hétu honum góðu eðr illu.ok ekki brá hann sèr við, hvárt er þeir hètu honum góðu eðr illu. En þá er drómundrinn tók at loga, sá þeir at svá sem logandi sfor hlypi í sjóinn. Þat fekk mikils hinum hertekna manni.Þat fèkk mikils hinum hertekna manni. Þat höfðu þeir fyrir satt, at þeir hefði úvandliga leitað fjárins; ok nú hefði runnit málmrinn í elds-ganginum, hvárt er verit hefði gull eðr silfr. Þeir Rögnvaldr jarl sigldu þaðan suðr undir Serkland; ok lágu undir sæborg einni, ok gjörðu þar sjau nátta grið, við staðar-menn; ok áttu við þá kaup, ok seldu þeim mans-fólk. Engi maðr vildi kaupa hinn mikla mann. Ok eptir þat gaf jarl honum fararleyfi við fimta mann. Hann kom ofan um morgininn eptir með sveit manna, ok sagði þeim, at hann var öðlíngr af Serklandi, ok hafði þaðan verit leystr með drómundinum ok öllu því fé er þar var á.Hann kom ofan um morgininn eptir með sveit manna, ok sagði þeim, at hann var öðlíngr af Serklandi, ok hafði þaðan verit leystr með drómundinum ok öllu því fè er þar var á. Lézt honum ok þat vest þykkja, at þeir brendu drómundinn;Lèzt honum ok þat vest þykkja, at þeir brendu drómundinn; ok fóru þar svá illa miklu fé, at engi naut: "En nú á ek mikit vald á yðru máli.ok fóru þar svá illa miklu fè, at engi naut: "En nú á ek mikit vald á yðru máli. Þér skulut nú frá mér þess mest njóta, er þér gáfut mér líf, ok leituðut mér slíkrar sæmdar, sem þér máttuð;Þèr skulut nú frá mèr þess mest njóta, er þèr gáfut mèr líf, ok leituðut mèr slíkrar sæmdar, sem þèr máttuð; en gjarna vilda ek, at vér sæimst aldri síðan.en gjarna vilda ek, at vèr sæimst aldri síðan. Ok lifit nú heilir ok vel!" Eptir þat reið hann á land upp. En Rögnvaldr jarl sigldi þaðan suðr til Krítar; ok lágu þar í ofviðri miklu. Þá kvað Ármóðr vísu, er hann helt vörð um náttina á jarls skipi:Þá kvað Ármóðr vísu, er hann hèlt vörð um náttina á jarls skipi:

Þeir jarl lágu undir Krít þar til er þeim gaf byr til Jórsala-lands, ok komu til Akrs-borgar Frjádag snemma, ok gengu þá upp með prís miklum ok farar-blóma þeim er þar var sjald-sénn.Þeir jarl lágu undir Krít þar til er þeim gaf byr til Jórsala-lands, ok komu til Akrs-borgar Frjádag snemma, ok gengu þá upp með prís miklum ok farar-blóma þeim er þar var sjald-sènn. Þorbjörn svarti orti þá vísu:

Þeir jarl dvöldust í Akrs-borg um hríð. Þar kom sótt í lið þeirra, ok önduðust margir göfgir menn. Þar andaðist Þorbjörn svarti, lendr maðr. Oddi hinn litli kvað:

Þeir Rögnvaldr jarl fóru þá ór Akrs-borg, ok sóttu alla hina helgustu staði á Jórsala-landi. Þeir fóru allir til Jórdanar, ok lauguðust þar. Þeir Rögnvaldr jarl ok Sigmundr öngull lögðust yfir ána; ok gengu þar á land, ok þangat til sem var hrís-kjörr nokkurr, ok riðu þar á knúta stóra. Þá kvað jarl:

Þá kvað Sigmundr:

Jarl kvað:

Síðan fóru þeir aptr til Jórsala-borgar. Ok er þeir kómu útan at borginni, þá kvað Rögnvaldr jarl:

Þeir Rögnvaldr jarl fóru um sumarit af Jórsalalandi; ok ætluðu norðr til Mikla-garðs; ok kómu um haustið til þess staðar, er heitir í Imbólum. Þeir dvöldust þar mjök lengi í staðnum. Þar var þat orðtak haft í staðnum, ef menn gengust á móti þar er þröng var, ok þóttist annarr þurfa at [sá vægði göngunni, er á móti gekk, þá segir hann svá: "Miðhæfi! miðhæfi!" Þat var eitt kveld er þeir jarl gengu ór bænum. Ok er Erlíngr skakki gekk út á bryggjuna til skips síns, gengu staðar-menn í móti honum, ok mæltu: "Miðhæfi! miðhæfi!" Erlíngr var drukkinn mjök, ok lét sem hann heyrði eigi.Erlíngr var drukkinn mjök, ok lèt sem hann heyrði eigi. Ok er þá bar saman, stökk Erlíngr af bryggjunni, ok ofan í leirinn, er undir var; ok hljópu menn hans til at draga hann upp, ok urðu at færa hann af hverju klæði, ok þvá. Um morgininn eptir, er þeir jarl fundust, ok honum var sagt, brosti hann at, ok kvað: