Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 61

Cecilia hét systir Magnúss jarls skilgetin;Cecilia hèt systir Magnúss jarls skilgetin; hon var gipt austr í Noreg; ok átti hana sá maðr er Isakr hét.ok átti hana sá maðr er Isakr hèt. Kolr hét son þeirra.Kolr hèt son þeirra. Kolr sat at búum sínum á Ögðum, sem fyrr var ritað, ok var allra manna vitrastr; hann fór ekki í Orkneyjar. Kolr var spekíngr mikill. Kali son hans óx þar upp, ok var inn efniligsti maðr, meðal-maðr á vöxt, kominn vel á sik,

Chapter 62

Limaðr manna bezt, ljósjarpr á hár; manna var hann vinsælastr ok atgervi-maðr meiri en vel-flestir menn aðrir. Hann orti vísu þessa:

"Tafl em ek örr at efla,
íþróttir kann ek níu,
týni ek trauðla rúnum,
tíð er mér bók ok smíðir:
Skríða kann ek á skíðum,
skýt ek ok ræ ' k svá at nýtir,
hvárt-tveggja kann ek hyggja
harp-slátt ok brag-þáttu."
"Tafl em ek örr at efla,
íþróttir kann ek níu,
týni ek trauðla rúnum,
tíð er mèr bók ok smíðir:
Skríða kann ek á skíðum,
skýt ek ok ræ ' k svá at nýtir,
hvárt-tveggja kann ek hyggja
harp-slátt ok brag-þáttu."

Kali var jafnan með Sölmundi frænda sínum, syni Sigurðar sneisar, hann var gjallkeri í Túnsbergi, ok átti bú á Austr-Ögðum, hann var höfðíngi ok hafði sveit mikla. Þeir vóru mjök jafnaldrar frændr.

Þá var Kali xv. vetra, er hann fór með kaupmönnum vestr til Englands, ok hafði góðan kaupeyri. Þeir heldu til þess staðar er Grímsbær heitir.Þeir hèldu til þess staðar er Grímsbær heitir. Þar kom mikit fjölmenni, bæði af Noregi, Orkneyjum ok af Skotlandi, ok svá ór Suðreyjum. Þar fann Kali þann mann, er nefndist Gilli-kristr; hann spurði þá margs af Noregi; ok talaði flest við Kala; gjörðist þar félagskapr mikill.gjörðist þar fèlagskapr mikill. Hann sagði Kala í trúnaði, at hann hét Haraldr, ok Magnús konúngr berbeinn var faðir hans, en móðurætt hans var í Suðreyjum, ok sum á Írlandi.Hann sagði Kala í trúnaði, at hann hèt Haraldr, ok Magnús konúngr berbeinn var faðir hans, en móðurætt hans var í Suðreyjum, ok sum á Írlandi. Hann spurði Kala hversu honum mundi fagnat ef hann kæmi til Noregs. Kali segir, at honum þætti líkligr Sigurðr konúngr til at fagna honum vel, ef eigi spilti aðrir menn um. Þeir Gilli-kristr ok Kali skiptust gjöfum við at skilnaði þeirra; hét hvárr öðrum sinni vinátta fullkominni, hvar sem enn bæri fundi at.hèt hvárr öðrum sinni vinátta fullkominni, hvar sem enn bæri fundi at. En ekki segir Gilli-kristr fleirum mönnum þar trúnað sinn.

Eptir þetta fór Kali vestan á enu sama skipi, ok kómu utan at Ögðum, ok heldu þaðan norðr til Björgynjar.Eptir þetta fór Kali vestan á enu sama skipi, ok kómu utan at Ögðum, ok hèldu þaðan norðr til Björgynjar. Þá kvað Kali vísu þessa:

Vær höfum vaðnar leirur
vikur fimm megin-grimmar,
saurs vara vant er várum
viðr, í Grímsbæ miðjum:
Nú er þat er márs of mýrar
megin-kátliga látum
branda-elg of bylgjur
Björgynjar til dynja.
Chapter 63

En er þeir kómu til bæjarins var þar fyrir fjölmenni mikit, bæði norðan ór landi ok sunnan, ok fjöldi af öðrum löndum, er þangat hafði flutt gæzku mikla. Gengu þeir skipverjar í skytninga at skemta sér.Gengu þeir skipverjar í skytninga at skemta sèr. Kali var þá skarts-maðr mikill, ok hafði sundrgjörðir miklar, er hann var ný-kominn af Englandi. Fanst honum þá mikit um sik ok mörgum öðrum, þvíat hann var góðrar ættar, ok sjálfr vel mentr. En í þeim skytníngi er hann drakk, var fyrir einn göfugr maðr úngr, er Jón hét;En í þeim skytníngi er hann drakk, var fyrir einn göfugr maðr úngr, er Jón hèt; hann var son Petrs Serkssonar or Sogni; hann var þá lendr maðr. Móðir hans hét Helga, dóttir Háreks af Sætrum.Móðir hans hèt Helga, dóttir Háreks af Sætrum. Jón var áburðarmaðr mikill. Unnr hét húsfreyja göfug er garðinn átti þann er þeir drukku í.Unnr hèt húsfreyja göfug er garðinn átti þann er þeir drukku í. Gjörðist þá með þeim Jóni ok Kala félagskapr mikill, ok skildust með kærleikum.Gjörðist þá með þeim Jóni ok Kala fèlagskapr mikill, ok skildust með kærleikum. Fór Jón þá suðr í Sogn til búa sinna, en Kali austr á Agðir til föður síns. Kali var ok löngum með Sölmundi frænda sínum. Gekk svá fram nökkur misseri, at Kali var á sumrum í kaupferðum, en heima of vetrum eðr með Sölmundi frænda sínum.

Þat var eitt sumar, er Kali hafði farit norðr til Þróndheims, at hann lá veðrfastr undir ey þeirri, er Dollz heitir. Í eyjunni var einn hellir mikill, er Dollz-hellir er kallaðr; í hell [i] num var féván mikil.í hell [i] num var fèván mikil. Þeir kaupmenninir réðu til ok gengu [í] hellinn, ok höfðu þar it mesta torfæri.Þeir kaupmenninir rèðu til ok gengu [í] hellinn, ok höfðu þar it mesta torfæri. Þeir kómu at þar er vatn var um þveran hellinn; ok treystust engir at fara yfir vatnit, nema Kali, ok annarr maðr er Hávarðr hét, húskarl Sölmundar. Þeir lögðust yfir vatnit, ok höfðu snæri á meðal sín. Kali lagðist fyrir, ok hafði eldi-skíð í hendi loganda, ok elds-virki meðal herða sér.Kali lagðist fyrir, ok hafði eldi-skíð í hendi loganda, ok elds-virki meðal herða sèr. Þeir lögðust yfir vatnið, ok kómu á land; þar var hraunótt ok ódaunn mikill; fengu þeir ok varla tandrat ljósit. Þá ræddi Kali um, at þeir mundi eigi fara lengra, ok bað þá gera þar varða til minnis. Þá kvað Kali vísu:

Hér hefig háfan reistan
harð-geðjuðum varða
"Dollz í dökkum helli
draug; leita ' g svá bauga:
Eigi veit hverr ýtir
unn-skíða ferr síðan
langa braut ok ljóta
leið yfir vatn it breiða."
Hèr hefig háfan reistan
harð-geðjuðum varða
"Dollz í dökkum helli
draug; leita ' g svá bauga:
Eigi veit hverr ýtir
unn-skíða ferr síðan
langa braut ok ljóta
leið yfir vatn it breiða."
Chapter 64

Eptir þat hurfu þeir aptr, ok kómu heilir til manna sinna; fóru síðan ór hellinum; er ekki getið um þeirra ferð, at til tíðinda yrði á því sumri. Kómu aptr til Björgynjar, ok fór Kali í inn sama skytníng til Unnar húsfreyju. Þar var ok fyrir Jón Petrsson ok heima-maðr hans, er Brynjúlfr hét;Þar var ok fyrir Jón Petrsson ok heima-maðr hans, er Brynjúlfr hèt; mart var þar annarra hans manna, þótt eigi sé nefndir.mart var þar annarra hans manna, þótt eigi sè nefndir.

Þat var eitt kveld er þeir Jón Petrsson ok Kali vóru gengnir at sofa, en margir sátu eptir ok drukku. Þá var mart talat, er menn vóru druknir mjök; ok kom þar, at rætt var um mann-jöfnuð, ok þat, hverir þá þóttu göfgastir menn af lendum mönnum í Noregi. Flutti Brynjúlfr þat fram, at Jón Petrsson væri bazt mannaðr ok ættborinn af inum yngrum mönnum fyrir sunnan Staðen Hávarðr félagi Kala taldi til Sölmund, ok taldi hann öngu verr mentan en Jón;Flutti Brynjúlfr þat fram, at Jón Petrsson væri bazt mannaðr ok ættborinn af inum yngrum mönnum fyrir sunnan Staðen Hávarðr fèlagi Kala taldi til Sölmund, ok taldi hann öngu verr mentan en Jón; kallaði ok, at Víkverjar mundi hann miklu meira virða en Jón Petrsson. Hér af gjörðist deila mikil.Hèr af gjörðist deila mikil. Ok er ölit mælti með þeim, þá varð eigi betr til gætt en svá, at Hávarðr hljóp upp ok fekk sér tré eitt, ok setti þegar í höfuð Brynjúlfi, svá at hann fell þegar í úvit;Ok er ölit mælti með þeim, þá varð eigi betr til gætt en svá, at Hávarðr hljóp upp ok fèkk sèr trè eitt, ok setti þegar í höfuð Brynjúlfi, svá at hann fèll þegar í úvit; ok hljópu menn til hans.

En Hávarði varð í brott skotið á fund Kala, ok sendi Kali hann suðr í Alviðru til prests þess er Ríkarðr hét, "Ok ber honum," segir hann, "orð mín til, at hann taki við þér þar til er ek ferr heim austr."En Hávarði varð í brott skotið á fund Kala, ok sendi Kali hann suðr í Alviðru til prests þess er Ríkarðr hèt, "Ok ber honum," segir hann, "orð mín til, at hann taki við þèr þar til er ek ferr heim austr." Kali fekk honum mann til föruneytis ok bát einn;Kali fèkk honum mann til föruneytis ok bát einn; ok róa þeir suðr þar til er þeir koma í Græninga-sund. Þá mælti Hávarðr við förunaut sinn: "Nú eru vit kom" nir ór hunda-hljóði; ok munu vér hér hvíla okkr," ok leggjast til svefns.ok munu vèr hèr hvíla okkr," ok leggjast til svefns.

Nú er þar til at taka, at Brynjulfr vitkaðist, ok var honum fylgt á fund Jóns, ok segir hann honum atburð þenna; ok svá at þá var manninum í brott skotið. Jón gat ins sanna um ferðir hans; ok lét taka róðrar-skútu;ok lèt taka róðrar-skútu; ok gengu þar á tíu menn; var þar Brynjúlfr fyrir mönnum. Þeir róa síðan suðr, ok koma suðr í Græninga-sund er ljóst var af degi. Þá sá þeir at skip lá fyrir þeim á fjörunni. "Ok má vera," segir Brynjulfr, "at þessir kunni oss at segja nakkvat frá Hávarði." Gengu þeir upp, ok fundu þá; vóru þeir Hávarðr þá ný-vaknaðir. Brynjúlfr bar þegar vápn á Hávarð; ok vóru þeir félagar báðir vegnir á þeim fundi.ok vóru þeir fèlagar báðir vegnir á þeim fundi. Ok nú fóru þeir Brynjúlfr við þessum tíðindum aptr til Björgynjar, ok segja Jóanni; ok eptir þetta vissi þetta allr bæjar-lýðr. Kali lét sér mjök misboðit í þessum vígum.Kali lèt sèr mjök misboðit í þessum vígum. Ok er menn fóru í millum þeirra Jóns, segir Jón, at hann vill at Kali dæmi einn um þat, er honum þykkir sér misboðit í;Ok er menn fóru í millum þeirra Jóns, segir Jón, at hann vill at Kali dæmi einn um þat, er honum þykkir sèr misboðit í; þar skyldi utan konúngs rétt [r] ok aðildar-manna.þar skyldi utan konúngs rètt [r] ok aðildar-manna. Ok tók Kali þenna kost; en þó vóru engir kærleikar með þeim Jóni. Þá fór Kali heim austr brátt eptir þetta.

Ok er þeir feðgar fundust, ok Kali hefir sagt frá þessum tíðindum ok mála-lyktum, þá segir Kolr: "Undarliga þótti mér þér sýnast, er þú tókt nokkura sætt fyrr en Sölmundr frændi þinn væri við;Ok er þeir feðgar fundust, ok Kali hefir sagt frá þessum tíðindum ok mála-lyktum, þá segir Kolr: "Undarliga þótti mèr þèr sýnast, er þú tókt nokkura sætt fyrr en Sölmundr frændi þinn væri við; þykki mér þú nú vant við kominn, ok mega lítinn hlut í eiga, nema leita um sættir;þykki mèr þú nú vant við kominn, ok mega lítinn hlut í eiga, nema leita um sættir; ok eigi mundi Sölmundr svá gjöra, ef þinn húskarl væri drepinn ok hans skipveri." Kali segir: "Þetta mun vera sann-mæli, faðir, at ek mun hafa skjótt á litið; ok vartú fjarri at kenna mér ráðin;ok vartú fjarri at kenna mèr ráðin; mun opt sýnast at ek em eigi jafn-djúpvitr sem þú. En ek hugsaða þat, at Sölmundr væri eigi at nærr sínum sóma, þótt ek hafnaða þeim, er mér var boðinn;En ek hugsaða þat, at Sölmundr væri eigi at nærr sínum sóma, þótt ek hafnaða þeim, er mèr var boðinn; ok eigi kalla ek ykkr Sölmundi svívirðíng í, at þiggja einsköpun af Jóni fyrir ykkarn mála-hlut ef hann býðr ykkr; en grunr er mér á hvárt nakkvat þarf til þess at taka;en grunr er mèr á hvárt nakkvat þarf til þess at taka; en vandalaust kalla ek mér við Brynjúlf, meðan ek hefir engum ummælum upp lokit, ok við engu fé tekit."en vandalaust kalla ek mèr við Brynjúlf, meðan ek hefir engum ummælum upp lokit, ok við engu fè tekit." Mart töluðust þeir við feðgar, ok tengdi nakkvat síns vegar hvárr þeirra. Sendu þeir menn síðan at segja Sölmundi tíðindi þessi. Eptir þat fundust þeir feðgar ok Sölmundr. Vildi Kolr at menn væri sendir til Jóns, at leita um sættir; en Sölmundr ok Hallvarðr bróðir Hávarðs vildu ekki nema mannhefndir, ok kölluðu úfellt at biðja Sygni sætta. En þó var þat ráð tekit, sem Kolr vildi, með þeim kosti, at Kolr hét því, at skiljast eigi við þessi mál, fyrr en Sölmundr hefði sinn sóma;En þó var þat ráð tekit, sem Kolr vildi, með þeim kosti, at Kolr hèt því, at skiljast eigi við þessi mál, fyrr en Sölmundr hefði sinn sóma; skyldi þá ok Kolr öll ráð fyrir gjöra málinu. En er sendimenn kómu aptr, segja þeir at þúngliga var tekit þeirra örindi; ok synjaði Jón þverliga at bæta þenna mann fé, er áðr hafði sér til óhelgi verkat.ok synjaði Jón þverliga at bæta þenna mann fè, er áðr hafði sèr til óhelgi verkat. Sölmundr kvað þetta hafa farit eptir getu sinni, at eigi mundi þat til sæmdar, at biðja Jón sætta; bað nú Kol til leggja þau ráð at dygði. Kolr segir: "Vill Hallvarðr sik í nokkura hættu leggja til hefnda eptir bróður sinn, ok kann vera, at þó verði lítt fram gengt." Hallvarðr kvaðst ekki sik vilja spara til hefnda eptir bróður sinn, "þótt þat sé nokkur mann-hætta."Hallvarðr kvaðst ekki sik vilja spara til hefnda eptir bróður sinn, "þótt þat sè nokkur mann-hætta." Kolr segir: "Þá skaltú fara norðr í Sogn leyniliga til þess manns, er Uni heitir; hann býr skamt frá Jóni; hann er vitr maðr ok nakkvat févani, þvíat Jón hefir lengi þröngt kosti hans; hann er vin [minn] mikill, ok nú hniginn nakkvat á aldr. Honum skaltú færa sex merkr vegnar, er ek sendi honum til þess, at hann leggi ráð til, attú komir hefndum fram við Brynjúlf eðr annan heima-mann Jóns, þann er honum þætti eigi minna lát í. En ef þetta verðr fram gengt, þá skal Uni koma þér á Studlu til Kyrpínga-Orms frænda míns, ok sona hans, Ögmundar ok Erlíngs;En ef þetta verðr fram gengt, þá skal Uni koma þèr á Studlu til Kyrpínga-Orms frænda míns, ok sona hans, Ögmundar ok Erlíngs; ok þykki mér sem þú sér þá heim kominn.ok þykki mèr sem þú sèr þá heim kominn. Bið Una síðan selja jörð sína ok ráðast híngat til mín." Hallvarðr býst nú til ferðar þessar. Ok er frá ferð hans eigi sagt en hann kom einn dag at kveldi til Una, ok nefndist ekki sínu nafni. Þeir Uni spyrjast almæltra tíðinda. Ok um kveldit, er menn sátu við elda, þá frétti gestrinn mjök eptir tignum mönnum þar í Sogni ok Hörðalandi. Uni sagði, at þar þótti engi lendr maðr ríkari en Jón, bæði fyrir ættar sakir, ok þó újafnaðar; ok spurði hvárt þeir hefði þess öngar minjar suðr í landit. Hann gestrinn var fár umb, er hann mælti svá. Ok eptir þat drifu menn frá eldunum, svá at þeir urðu tveir eptir. Þá tók Uni til orða ok mælti svá: "Hvárt nefndist þú Hallvarðr?" segir hann, "Nei," segir hann gestrinn; ok nefndist sem um kveldit. Uni mælti: "Af er þá minn vandi," segir hann, "ok þat munda ek ætla, ef ek héta Brynjúlfr, attú hétir Hallvarðr;Uni mælti: "Af er þá minn vandi," segir hann, "ok þat munda ek ætla, ef ek hèta Brynjúlfr, attú hètir Hallvarðr; en þó skulu vit nú ganga at sofa." Gestrinn tók þá til hans ok mælti: "Eigi skulu vit enn ganga;" Seldi þá fram fésjóðinn, ok segir at Kolr sendi honum silfr þat með kveðju sinni "Til þess, attú leggir ráð með mér, at ek koma fram hefndum eptir bróður minn;" ok segir honum þá allt ráð Kols.Gestrinn tók þá til hans ok mælti: "Eigi skulu vit enn ganga;" Seldi þá fram fèsjóðinn, ok segir at Kolr sendi honum silfr þat með kveðju sinni "Til þess, attú leggir ráð með mèr, at ek koma fram hefndum eptir bróður minn;" ok segir honum þá allt ráð Kols. Uni mælti: "Makligr væri Kolr góðs frá mér;Uni mælti: "Makligr væri Kolr góðs frá mèr; en eigi má ek vita, hvers þér verðr af auðit um hefnd við Brynjúlf;en eigi má ek vita, hvers þèr verðr af auðit um hefnd við Brynjúlf; en híngat er hans ván á morgin eptir klæðum frillu sinnar." Ok nú fylgdi Uni honum út til hrossa-húss, er stóð fyrir durum úti, ok fal hann þar í etu-stalli. Þat var áðr menn stóðu upp; en inni hafði hann legit um nóttina. Þá er Hallvarðr hafði litla stund verit í hrossa-húsinu, sá hann, at maðr ferligr var kominn á bæinn, ok kallar, at konan skyldi búast. Hon tók klæði sín, ok berr út. Þykkist Hallvarðr þá vita, hverr vera mun. Gengr hann þá út. Brynjúlfr hafði lagit af sér vápnin, er hann batt klæðin konunnar.Brynjúlfr hafði lagit af sèr vápnin, er hann batt klæðin konunnar. Ok þegar er þeir finnast, höggr Hallvarðr Brynjúlf banahögg; gekk þá aptr í hrossa-húsit ok fal sik þar. Meðan vígit varð, hafði konan gengit inn at minnast við heima-menn. Ok er hon kom út, sá hon verks ofmerki; ok hljóp inn með ópi miklu ok felmti, svá at henni helt við úvit, ok sagði þó tíðindin.ok hljóp inn með ópi miklu ok felmti, svá at henni hèlt við úvit, ok sagði þó tíðindin. Uni bóndi hljóp út, ok sagði at gestrinn mundi verit hafa flugumaðr; ok sendi þegar mann Jóni, at segja tíðindin; ok eggjaði sem mest at leita eptir manninum; ok fyrir þat grunaði engi maðr hann of þessi ráð. Hallvarðr var í hrossa-húsinu þar til er af leið hin mesta leitin. En eptir þat fór hann með ráði Una til þess er hann kom á Stuðlu til þeirra Orms feðga, ok fengu þeir honum föruneyti heim austr. Tóku þeir Kolr ok Sölmundr vel við honum, ok undu nú vel sínum hlut; ok nú spyrjast tiðindi þessi, ok verða menn vissir ins sanna. Líkar nú Jóni allþúngt. Ok líða svá þau misseri. Ok annan vetr, er dró at Jólum, bjóst Jón heiman með þrjá tigi manna; ok brá á þat, at hann mundi fara kynnis-ferð upp á Sætr til Háreks móður-föður síns. Ok svá gjörði hann, ok fær þar góðar viðtökur. Ok er þeir talast við frændr, segir Jón, at hann ætlar þaðan á Austr-Agðir á fund Sölmundar. Hárekr latti þess, ok sagði at hlutr hans lá ekki undir, þótt þeir væri nú skildir. Jón lézt eigi því una, at Brynjúlfs væri óhefnt.Jón lèzt eigi því una, at Brynjúlfs væri óhefnt. Hárekr lézt ætla, at hlutr hans mundi eigi batna, þótt þeir ættist fleira við.Hárekr lèzt ætla, at hlutr hans mundi eigi batna, þótt þeir ættist fleira við. En þó hafði hann þaðan þrjá tigi manna; ok fóru með hálft hundrað manna austr it efra, ok ætluðu at koma á úvart þeim Sölmundi ok Kol. En er Jón var ný-farinn heiman, brást Uni við, ok fór suðr á Stuðlu á fund Orms; ok fengu þeir feðgar honum föruneyti suðr til Kols; ok kom hann þar at Jólum, ok sagði at hann hugði at Jón væri í atferð til þeirra. Kolr gjörir þegar njósnir á alla vega frá sér, þagat er honum var Jóns ván;Kolr gjörir þegar njósnir á alla vega frá sèr, þagat er honum var Jóns ván; ok fór hann til fundar við Sölmund, ok sátu þeir frændr með fjölmenni. Þeim kom njósn um ferðir Jóns, ok fóru þeir í móti honum; varð fundr þeirra við skóg einn; slær þar þegar í bardaga; vóru þeir Kolr miklu fleiri ok höfðu sigr. En Jón lét marga menn, ok flýði sjálfr á skóg.En Jón lèt marga menn, ok flýði sjálfr á skóg. Hann varð sárr á fæti, ok gröri þat svá illa, at hann var jafnan haltr síðan; ok kallaðr Jón fótr. Hann kom heim norðr á Langa-föstu, ok þótti hans ferð in hæðiligsta. Nú leið svá þessi vetr. En of sumarit eptir lét Jón drepa tvá frændr Kols, Gunnar ok Áslák.En of sumarit eptir lèt Jón drepa tvá frændr Kols, Gunnar ok Áslák. Litlu síðarr kom Sigurðr konúngr til bæjarins, ok var þá kært fyrir honum þetta vankvæði. Eptir þat gjörði konúngr orð hvárum-tveggjum, ok stefndi þeim til sín. Kómu þeir þá til konúngs með frændr sína ok vini; var þá leitað um sættir; ok kom því svá, at konúngs dómr skyldi vera á málum þeirra öllum, ok gengu hvárir-tveggju til festa við aðra. Sigurðr konúngr gjörði sætt þeirra með ráði inna beztu manna. Var þat bundit í sætt þeirra, at Jón Petrsson skyldi fá Íngiríðar Kols dóttur; skyldi þá takast vinátta með tengdum, en víg fallast í faðma. Atför við Kol ok sár Jóns var líkt manna-láti austr þar; en sárum var saman jafnat, en bættr skakki. Skyldu ok hvárir-tveggju öðrum lið veita, bæði utan-lands ok innan-lands. Þat fylgdi ok þessi sætt, at Sigurðr konúngr gaf Kala Kolssyni Orkneyjar hálfar við Pál jarl Hákonarson, ok jarls-nafn með. Hann gaf honum ok nafn Rögnvalds jarls Brúsasonar, þvíat Gunnhildr móðir hans sagði hann verit hafa gjörfiligastan allra Orkneyínga-jarla, ok þótti þat heilla-vænligt. Þenna hlut Orkneyja hafði átt Magnús inn helgi móður-bróðir Rögnvalds Kala. Eptir þessa sætt skildust þeir með kærleikum miklum, er áðr vóru fjándmenn.

Chapter 65

Þenna vetr eptir sat Sigurðr konúngr í Oslu. En um várit á Langa-föstu tók hann sótt ok andaðist einni nótt eptir Máriu-messu. Þá var Magnús son hans þar í bænum, ok átti þegar þíng, ok var til konúngs tekinn of allt land eptir því sem menn höfðu svarit Sigurði konúngi. Tók hann þá konúngs réhirzlur í sitt vald.Tók hann þá konúngs rèhirzlur í sitt vald. Haraldr gilli var þá í Túnsbergi, er hann frétti andlát Sigurðar konúngs;Haraldr gilli var þá í Túnsbergi, er hann frètti andlát Sigurðar konúngs; þá hafði hann stefnur við vini sína. Sendi hann þá eptir þeim Rögnvaldi frændum, þvíat hann hafði jafnan verit vin hans, síðan þeir fundust í Englandi. Þeir feðgar höfðu ok mestu til leiðar komit of skírslu Haralds við Sigurð konúng, með fulltíngi annarra lendra manna, Íngimars Sveinssonar ok Þjóstólfs Álasonar. Var þat ráð þeirra Haralds at eiga Hauga-þíng þar í Túnsbergi. Var þar Haraldr til konúngs tekinn yfir hálft land. Vóru þat þá kallaðir nauða-eiðar, er hann hafði svarit föðurleifð sína af hendi sér, áðr hann næði skírslunni.Vóru þat þá kallaðir nauða-eiðar, er hann hafði svarit föðurleifð sína af hendi sèr, áðr hann næði skírslunni. Drifu þá menn til hans ok gjörðust honum handgengnir, ok varð hann allfjölmennr. Þá fóru orð á meðal þeirra frænda. Ok stóð svá vij. nætr áðr sættum varð á komit, með því móti at hálft land skyldi hafa hvárr þeirra við annan, en Magnús konúngr hafði langskip Sigurðar konúngs ok borðbúnað ok allar féhirðslur;Ok stóð svá vij. nætr áðr sættum varð á komit, með því móti at hálft land skyldi hafa hvárr þeirra við annan, en Magnús konúngr hafði langskip Sigurðar konúngs ok borðbúnað ok allar fèhirðslur; ok undi hann þó verr við sinn hlut. Hann fjándskapaðist á alla vini Haralds. Magnús konúngr vildi ok eigi haldast láta gjöf þá, er Sigurðr konúngr gaf Rögnvaldi Orkneyjar ok jarlsdóm; þvíat hann fylgdi fastast málum Haralds í öllum skiptum þeirra, ok skildist aldregi við mál hans áðr lauk öllum skiptum þeirra. Þeir Magnús ok Haraldr vóru þrjá vetr konúngar yfir Noregi svá at helzt sætt þeirra at kalla, en it fjórða sumar börðust þeir á Fyrileif.Þeir Magnús ok Haraldr vóru þrjá vetr konúngar yfir Noregi svá at hèlzt sætt þeirra at kalla, en it fjórða sumar börðust þeir á Fyrileif. Þá hafði Magnús