Bókastaðir

Í þenna tíma, er Hákon jarl hafði ríki í Orkneyjum, bjó sá maðr í Dali á Katanesi, er Moddan hét, göfugr maðr ok vellauðigr.Í þenna tíma, er Hákon jarl hafði ríki í Orkneyjum, bjó sá maðr í Dali á Katanesi, er Moddan hèt, göfugr maðr ok vellauðigr. Hans dætr vóru þær Helga ok Frakökk ok Þorleif. Helga Moddansdóttir var frilla Hákonar jarls; ok var þeirra son Haraldr, er kallaðr var inn sléttmáli;ok var þeirra son Haraldr, er kallaðr var inn slèttmáli; en Ingibjörg dóttir þeirra, er átti Ólafr bitlíngr Suðreyja-konúngr, ok Margrét var ok þeirra dóttir.en Ingibjörg dóttir þeirra, er átti Ólafr bitlíngr Suðreyja-konúngr, ok Margrèt var ok þeirra dóttir. Frakökk Moddansdóttir var gipt þeim manni, er Ljótr hét níðíngr í Suðrlandi;Frakökk Moddansdóttir var gipt þeim manni, er Ljótr hèt níðíngr í Suðrlandi; ok var þeirra dóttir Steinvör in digra, er átti Þorljótr í Rekavík. Þeirra son var Ölvir rósta, ok Magnús, Ormr ok Moddan, Einriði; ok Auðhildr [dóttir]. Önnur dóttir Frakakkar var Guðrún, er átti Þorsteinn höldr fjarans-muðr; þeirra son var Þorbjörn klerkr. Þorleif Moddansdóttir átti ok dóttur er Gunnhildr hét.Þorleif Moddansdóttir átti ok dóttur er Gunnhildr hèt. Hákon jarl átti ok annan son er Páll hét, ok var kallaðr inn úmálgi;Hákon jarl átti ok annan son er Páll hèt, ok var kallaðr inn úmálgi; hann var fályndr ok vinsæll. Með þeim bræðrum var jafnan fátt, er þeir óxu upp. Hákon jarl Pálsson varð sótt-bitinn þar í Eyjunum. Þótti mönnum þat skaði mikill, þvíat of hans daga ofanverða var góðr friðr; en bændum var mikill grunr of samþykki þeirra bræðra Páls ok Haralds.

Eptir lát Hákonar jarls tóku synir hans ríki; ok vóru þeir snemmendis úsamþykkir ok skiptu ríkinu í helmínga. Þar gjörðust brátt greinir miklar með stórmenni, ok hurfu gæðingar mjök í tvá staði. Haraldr jarl helt Katanes af Skota-konúngi;Haraldr jarl hèlt Katanes af Skota-konúngi; var hann þar löngum; en stundum uppi á Skotlandi, þvíat hann átti þar marga frændr ok vini. Þá er Haraldr jarl var staddr í Suðrlandi kom til hans sá maðr er Sigurðr hét, er kallaðist son Aðalbrigðs prests;Þá er Haraldr jarl var staddr í Suðrlandi kom til hans sá maðr er Sigurðr hèt, er kallaðist son Aðalbrigðs prests; hann var kallaðr slembi-djákn; hann kom þá ofan af Skotlandi; ok hafði verit með Davíð Skota-konúngi, ok hafði hann lagt á hann virðíngar miklar. Haraldr jarl tók við honum forkunnar vel. Fór Sigurðr út í Orkneyjar með Haraldi jarli, ok svá Frakökk Moddansdóttir, því at þá var dauðr Ljótr níðíngr búandi hennar; höfðu þær Helga systr þá mikil landráð með Haraldi jarli. Sigurðr slembir var í miklum kærleikum við öll þau. Þá fylgði honum Auðhildr dóttir Þorleifar Moddansdóttur; ok var þeirra dóttir Íngigerðr, er síðan átti Hákon kló. Auðhildi hafði átta Eirekr streita; þeirra son var Eirekr stagbrellr. Þá er þau Sigurðr ok Frakökk kómu í Eyjarnar gjörðist brátt sveitar-dráttr mikill, ok heimta hvárir-tveggi jarlar sem flesta vini sína at sér.Þá er þau Sigurðr ok Frakökk kómu í Eyjarnar gjörðist brátt sveitar-dráttr mikill, ok heimta hvárir-tveggi jarlar sem flesta vini sína at sèr. Þeir vóru kærstir Páli jarli, Sigurðr á Vestnesi, er átti Ingibjörgu ina tignu frændkonu jarla, ok Þorkell Sumarliðason, er jafnan var með Páli jarli, ok kallaðr fóstri. Hann var náfrændi Mágnuss ins helga, ok manna vinsælastr. Svá virðu vinir Haralds jarls sem Þorkell mundi þá bræðr sízt spara til deilu, fyrir sakir harma þeirra, er hann hafði beðit af Hákoni jarli föður þeirra. Þessu kom svá, at þeir Haraldr jarl ok Sigurðr slembir gjörðu til Þorkels fóstra ok drápu hann. En er þat spurði Páll jarl, lét hann sér allmjök misboðit;En er þat spurði Páll jarl, lèt hann sèr allmjök misboðit; ok samnaði þegar liði at sér.ok samnaði þegar liði at sèr. En þá gengu þegar njósnir til Haralds jarls, ok dró hann ok lið at sér.En þá gengu þegar njósnir til Haralds jarls, ok dró hann ok lið at sèr. En er þessa urðu varir vinir þeirra beggja, fóru þeir til ok leituðu um sættir; áttu þá ok allir menn hlut í at þeir skyldu sættast. Páll jarl var svá reiðr, at hann vildi eigi sættast, nema þeir menn væri allir brott gjörfir er at víginu höfðu verit. En með því at bóndum þótti stór mein á vera of deilur þeirra, þá lögðu allir menn orð til, at þeir skyldu sáttir vera. Kom því svá, at Sigurðr var á brott gjörr ór Eyjunum ok þeir menn aðrir er Páli jarli þóttu mest sakaðir of verkit. Haraldr jarl helt upp bótum eptir víg Þorkels.Haraldr jarl hèlt upp bótum eptir víg Þorkels. Þat var ok mælt í sætt þessi, at batna skyldi frændsymi þeirra bræðra Páls ok Haralds, ok skyldu þeir vera báðir samt of Jól ok allar inar stærstu hátíðir.

Sigurðr slembir fór á brott ór Orkneyjum ok upp á Skotland, ok dvaldist þar um hríð með Melkólmi Skota-konúngi í góðu yfirlæti; ok þótti hann þar inn mesti afreks-maðr at öllum karlmannligum íþróttum.

Dvaldist hann of hríð í Skotlandi áðr hann fór út í Jórsala-heim.

Þat var of daga þeirra bræðra Haralds jarls ok Páls, at þeir skyldu taka Jóla-veizlu í Örfjöru at búi Haralds jarls, ok skyldi hann þeim halda kostinn fyrir beggja þeirra hönd. Hann var þar í viðbúnaði miklum ok starfa. Þær systur vóru þar, Frakökk ok Helga móðir jarls, ok sátu í litlu-stofu at saumum sínum. Haraldr jarl gekk þá í stofuna, en þær systr sátu á þver-palli; ok lá línklæði ný-saumat á meðal þeirra, hvítt sem fönn. Jarl tók upp klæðit, ok sá at þat var víða gull-saumat. Hann spurði: "Hverr á gersimi þessa?" Frakökk segir: "Þat er ætlat Páli bróður þínum." Jarl segir: "Hví vandi þér honum svá mjök klæði?Jarl segir: "Hví vandi þèr honum svá mjök klæði? Eigi leggi þér jafnmikla stund á at gjöra mér klæði."Eigi leggi þèr jafnmikla stund á at gjöra mèr klæði." Jarl [var] ný-staðinn upp, ok var í skyrtu einni ok línbrókum, ok hafði kastað mötli á herðar sér.Jarl [var] ný-staðinn upp, ok var í skyrtu einni ok línbrókum, ok hafði kastað mötli á herðar sèr. Hann kastaði af sér mötlinum ok rakti í sundr línklæðit.Hann kastaði af sèr mötlinum ok rakti í sundr línklæðit. Móðir hans þreif til, ok bað hann eigi öfunda þótt bróðir hans ætti góð klæði. Jarl hnykti af henni, ok bjóst til í at fara. Þá hnyktu þær af sér faldinum, ok reyttu sik;Þá hnyktu þær af sèr faldinum, ok reyttu sik; ok kváðu líf hans við liggja, ef hann færi í klæðit. Þær grétu þá báðar mjök.Þær grètu þá báðar mjök. Jarl fór í eigi at síðr, ok lét falla ofan um sik.Jarl fór í eigi at síðr, ok lèt falla ofan um sik. En jafnskjótt sem klæðit hrundi ofan um hann, kom hrollr í hörund honum; ok brátt fylgdi þar verkr mikill. Ok af því lagðist jarl í rekkju, ok lá skamma stund áðr hann andaðist. Þat þótti vinum hans skaði mikill. En þegar eptir andlát Haralds jarls tók Páll jarl, bróðir hans, ríki allt undir sik með samþykki allra bónda í Orkneyjum. Páll jarl virði svá sem þær Frakökk systr hefði honum ætlat gersimi þessa, er Haraldr jarl hafði í farit; ok fyrir þær sakir vildi hann ekki vistir þeirra þar í eyjunum. Fóru þær þá í brott með allt skulda-lið sitt, ok fyrst á Katanes ok þaðan upp í Suðrland til búa þeirra er Frakökk átti þar. Þar fæddist upp með henni Erlendr, son Haralds ins sléttmála, meðan hann var yngstr.Þar fæddist upp með henni Erlendr, son Haralds ins slèttmála, meðan hann var yngstr. Þar fæddist ok upp Ölvir rosta, son Þorljóts ór Rekavík, ok Steinvarar dóttur Frakakar. Ölvir var manna mestr, ok ramr at afli ok uppivöðslu-maðr mikill ok vígamaðr mikill. Þar fæddist upp Þorbjörn klerkr, son Þorsteins hölds ok Guðrúnar dóttur Frakakar. Þar fæddist upp ok Margrét, dóttir Hákonar jarls ok Helgu Moddansdóttur, ok Eirekr stagbrellr, frændi Frakakar.Þar fæddist upp ok Margrèt, dóttir Hákonar jarls ok Helgu Moddansdóttur, ok Eirekr stagbrellr, frændi Frakakar. Þessir menn vóru allir ættstórir ok miklir fyrir sér;Þessir menn vóru allir ættstórir ok miklir fyrir sèr; ok þóttust allir eiga mikit tilkall í Orkneyjar til ríkja þeirra, er átt hafði Haraldr jarl frændi þeirra. Þeir vóru bræðr Frakakar, Engus inn örvi, ok Óttarr jarl í Þórsá; hann var göfugr maðr.

Páll jarl réð þá Orkneyjum, ok var allvinsæll.Páll jarl rèð þá Orkneyjum, ok var allvinsæll. Hann var maðr fámálugr ok ekki talaðr á þíngum; hann lét mjök aðra menn ráða ríkjum með sér;hann lèt mjök aðra menn ráða ríkjum með sèr; jarl var hógværr ok dæll öllu lands-fólkinu; mildr af fé, ok sparði engan hlut við vini sína;mildr af fè, ok sparði engan hlut við vini sína; hann [var] óherskár ok sat mjök í kyrrsetu. Þá var í Orkneyjum mart göfgra manna, þeirra er komnir vóru af jarla-ættum. Þá bjó á Vestnesi í Hrólfsey göfugr maðr, er Sigurðr hét;Þá bjó á Vestnesi í Hrólfsey göfugr maðr, er Sigurðr hèt; hann átti Íngibjörgu ina tignu; en móðir hennar hét Herbjörg, dóttir Páls jarls Þorfinnssonar.en móðir hennar hèt Herbjörg, dóttir Páls jarls Þorfinnssonar. Synir Þeirra vóru þeir Brynjúlfr ok Hákon pík. Þeir vóru allir gæðíngar Páls jarls. Synir Hávarðs Gunnasonar vóru ok vinir Páls jarls: Magnús ok Hákon kló, Þorsteinn ok Dufnjall. Móðir þeirra var Bergljót; en hennar móðir var Ragnhildr dóttir Páls jarls. Erlíngr hét maðr, hann bjó á Tannskara-nesi í Hrossey;Erlíngr hèt maðr, hann bjó á Tannskara-nesi í Hrossey; hann átti fjóra sonu ok alla vel menta. Ólafr hét maðr, ok var Hrólfsson, er bjó í Gareksey;Ólafr hèt maðr, ok var Hrólfsson, er bjó í Gareksey; annat bú átti hann í Dungalsbæ á Katanesi. Ólafr var it mesta afarmenni, ok hafði miklar virðíngar af Páli jarli. Ásleif hét kona hans;Ásleif hèt kona hans; hon var vitr ok ættstór, ok in mesta fyrir sér;hon var vitr ok ættstór, ok in mesta fyrir sèr; Valþjófr hét son þeirra, annarr Sveinn, þriði Gunni;Valþjófr hèt son þeirra, annarr Sveinn, þriði Gunni; allir vóru þeir vel mentir. Íngigerðr hét systir þeirra.Íngigerðr hèt systir þeirra. Sigurðr jarls-mágr átti Þóru móður Magnúss ins helga; þeirra son var Hákon karl. Þeir feðgar vóru höfðíngjar miklir. Í Rínansey bjó sú kona er Ragna hét, göfug húsfreyja.Í Rínansey bjó sú kona er Ragna hèt, göfug húsfreyja. Þorsteinn hét son hennar, gildr maðr fyrir sér.Þorsteinn hèt son hennar, gildr maðr fyrir sèr. Kúgi hét búandi í Vestrey, vitr maðr ok auðigr, í Hreppisnesi.Kúgi hèt búandi í Vestrey, vitr maðr ok auðigr, í Hreppisnesi. Helgi hét búandi skilgóðr ok ríkr, er þar bjó í Vestrey í þorpi því er þar var þá.Helgi hèt búandi skilgóðr ok ríkr, er þar bjó í Vestrey í þorpi því er þar var þá. Þorkell flatr hét búandi í Vestrey, údæll okmikilhæfr;Þorkell flatr hèt búandi í Vestrey, údæll okmikilhæfr; Þorsteinn ok Hafliði vóru synir hans; þeir vóru úvinsælir. Í Svíney á Pétlandsfirði bjó Grímr, felítill maðr; hans synir vóru þeir Ásbjörn ok Margaðr, inir vaskligstu menn. Í Friðarey bjó sá maðr er Dagfinnr hét.Í Friðarey bjó sá maðr er Dagfinnr hèt. Þorsteinn hét maðr, er bjó á Flyðrunesi í Hrossey;Þorsteinn hèt maðr, er bjó á Flyðrunesi í Hrossey; hans synir vóru

Þeir Ásbjörn krókauga ok Blian; þeir vóru allir údælir menn. Jaddvör, hón var laundóttir Erlends jarls þrælborin, bjó á Knarrar-stöðum ok Borgarr son hennar; þau vóru heldr úvinsæl. Jóan vengr bjó í Háey á Upplandi. Ríkarðr bróðir hans bjó at Brekkum í Strjónsey. þeir vóru gildir menn, frændr Ólafs Hrólfssonar. Grímkell hét maðr er bjó á Glettunesi. þessir vóru allir vinir Páls jarl, ok þar með öll alþýða. þessir menn allir koma við söguna síðarr. — þá var Viljálmr biskup í Orkneyjum, ok var biskups-stóll at Kristskirkju í Byrgis-heraði;Grímkell hèt maðr er bjó á Glettunesi. þessir vóru allir vinir Páls jarl, ok þar með öll alþýða. þessir menn allir koma við söguna síðarr. — þá var Viljálmr biskup í Orkneyjum, ok var biskups-stóll at Kristskirkju í Byrgis-hèraði; þar urðu þá jafnan stórar jarteinir af heilagleik Magnúss jarls, er menn vöktu yfir leiði hans. En lítt var þat á lopt borit fyrir ríki Páls jarls. Viljálmr biskup drap ok mjök í egg því er menn sögðu frá jarteinum Magnúss jarls, ok kallaði aftrú mikla at fara með slíku.

Nú munu vér fyrst láta dveljast söguna of hríð, ok segja heldr nakkvat frá þeim jartegnum háleitum, er guð hefir veitt fyrir verðleika sakir ins helga Magnúss jarls: — Bergfinnr Skatason hét búandi á Hjaltlandi ok var blindr;Nú munu vèr fyrst láta dveljast söguna of hríð, ok segja heldr nakkvat frá þeim jartegnum háleitum, er guð hefir veitt fyrir verðleika sakir ins helga Magnúss jarls: — Bergfinnr Skatason hèt búandi á Hjaltlandi ok var blindr; hann flutti suðr í Orkneyjar kryplínga tvá, hét annarr Sigurðr en annarr þorbjörn, þeir vöktu allir yfir leiði Magnúss jarls.hann flutti suðr í Orkneyjar kryplínga tvá, hèt annarr Sigurðr en annarr þorbjörn, þeir vöktu allir yfir leiði Magnúss jarls. Þeim vitraðist öllum inn helgi Magnús jarl, ok gaf þeim heilsu sína með guði, ok varð Bergfinnr svá skygn, at hann sá handa sinna deili, en hinir réttust báðir.Þeim vitraðist öllum inn helgi Magnús jarl, ok gaf þeim heilsu sína með guði, ok varð Bergfinnr svá skygn, at hann sá handa sinna deili, en hinir rèttust báðir. En nokkuru síðarr fyrir andláts-dag Magnúss jarls vöktu yfir leiðinu iiij. mennok xx. vanheilir ok fengu allir heilsubót. Þá tjáðu margir menn þat fyrir biskupi, at hann láti um verða talat við Pál jarl, at hann leggi lof á, at til væri leitað leiðisins ok væri upp tekinn heilagr dómr Magnúss jarls. Biskup tók því þúngliga er þat var mælt. Þat var eitt sumar at Viljálmr biskup fór austr til Noregs; ok er hann fór aptr, varð hann síð-búinn ok kom til Hjaltlands um haustið litlu fyrir vetr. Þá lögðust á andviðri ok stormar miklir, en biskup kunni illa þarvist sinni, ok var honum annt heim. Þá rak á hríðir ok vetraði. Þá mælti stýrimaðr við biskup, ef hann vildi því heita til at þeim gæfi, at mæla eigi í móti, at upp væri tekinn heilagr dómr Magnúss jarls; því játaði biskup, ef veðrátta batnaði svá at hann mætti sýngja heima messu annan sunnudag at biskupstóli sínum. Ok þegar er fest var heitið tók [at] snúast veðrátta, ok gekk þeim í hag, ok gaf þeim byri til Orkneyja svá skjótt at biskup söng heima messu inn næsta sunnudag. En er honum veittust slíkir hlutir, þá vildi hann eigi at heldr trúa heilagleik Magnúss jarls. Páll jarl lagði ok úþokka á alla þá menn, er slíkt fluttu. Sá atburðr varð at Krists-kirkju í Byrgis-heraði einn dag, at biskup gekk til kirkju ok var á bæn sinni;Sá atburðr varð at Krists-kirkju í Byrgis-hèraði einn dag, at biskup gekk til kirkju ok var á bæn sinni; hann var einn maðr í kirkju; en er hann stóð upp ok ætlaði á brott at ganga, þá varð hann blindr, ok fat eigi til duranna; hann fór lengi at leita um, ef hann mætti í brott komast. Þá sló á hann hræzlu mikilli; ok við þat fór hann til leiðis Magnúss jarls, ok baðst þar fyrir með tárum, ok hét því, at hann skyldi upp taka helgan dóm Magnúss jarls, hvárt er þat líkaði Páli jarli vel eðr illa.ok við þat fór hann til leiðis Magnúss jarls, ok baðst þar fyrir með tárum, ok hèt því, at hann skyldi upp taka helgan dóm Magnúss jarls, hvárt er þat líkaði Páli jarli vel eðr illa. Ok eptir þat tók hann sýn sína þar á leiðinu. Eptir þat heimti biskup at sér alla ina göfgustu menn í Orkneyjum, ok gjörði þá bert fyrir þeim, at hann vildi þá leita til leiðis Magnúss jarls.Eptir þat heimti biskup at sèr alla ina göfgustu menn í Orkneyjum, ok gjörði þá bert fyrir þeim, at hann vildi þá leita til leiðis Magnúss jarls. Ok er til var grafit, var kistan upp komin or jörðu; lét biskup þá þvá beinunum ok vóru allvel lit.lèt biskup þá þvá beinunum ok vóru allvel lit. Hann lét þá taka einn köggul, ok reynir í vígðum eldi þrysvar, ok brann eigi, heldr varð hann álits sem gull.Hann lèt þá taka einn köggul, ok reynir í vígðum eldi þrysvar, ok brann eigi, heldr varð hann álits sem gull. Þat er sumra manna sögn, at hann veri þá runninn í kross. Þar urðu þá margar jartegnir at helgum dómi Magnúss jarls. Var þá líkaminn í skrín lagðr, ok sett yfir altari. Þat var Luciu-messu-dag. Þá hafði hann í moldu legit i. vetr ok xx. Var þá í lög tekit at halda hvárn-tveggja daginn, upptöku-daginn ok andláts-daginn. Heilagr dómr Magnúss jarls var þar varðveittr nokkura hríð.

Þat var til tíðinda, at mann dreymdi í Vestrey, er Gunni hét, góðr búandi, at inn helgi Magnús kæmi at honum ok mælti við hann.Þat var til tíðinda, at mann dreymdi í Vestrey, er Gunni hèt, góðr búandi, at inn helgi Magnús kæmi at honum ok mælti við hann. "Þat skaltú segja Viljálmi biskupi, at ek vil á brott fara ór Byrgis-heraði ok austr í Kirkjuvág;"Þat skaltú segja Viljálmi biskupi, at ek vil á brott fara ór Byrgis-hèraði ok austr í Kirkjuvág; ok trúi ek því, at almáttigr guð mun þat veita mér af sinni miskunn, at þeir menn verði heilir meina sinna, er þangat sækja vanheilir með réttri trú.ok trúi ek því, at almáttigr guð mun þat veita mèr af sinni miskunn, at þeir menn verði heilir meina sinna, er þangat sækja vanheilir með rèttri trú. Þenna draum skaltú djarfliga segja." En er Gunni vaknaði, skaut honum því í hug, at hann mundi eigi segja drauminn; þvíat hann ugði, at Páll jarl mundi leggja úþokka á hann. En ina næstu nótt eptir sýndist honum Magnús jarl í svefni; var hann þá reiðuligr mjök, [ok mælti]: "Þú skalt fara í Byrgis-herað ok segja draum þinn, þá er flestir menn eru hjá;var hann þá reiðuligr mjök, [ok mælti]: "Þú skalt fara í Byrgis-hèrað ok segja draum þinn, þá er flestir menn eru hjá; en ef þú ferr eigi, muntú víti á þér taka þessa heims, en meira annars heims."en ef þú ferr eigi, muntú víti á þèr taka þessa heims, en meira annars heims." Þá vaknaði Gunni ok var felms-fullr; ok fór þegar til þess er hann kom í Byrgis-herað at segja draum sinn fyrir allri alþýðu at messu;ok fór þegar til þess er hann kom í Byrgis-hèrað at segja draum sinn fyrir allri alþýðu at messu; ok var þar Páll jarl ok mart annarra ríkra manna. Þá báðu margir at biskup skyldi við skipast, ok færa helgan dóminn austr í Kirkjuvág sem jarl hafði vitrað. Páll jarl þagði hjá, sem hann hefði vatn í munni, ok setti dreyr-rauðan. Eptir þetta fór Viljálmr biskup austr í Kirkjuvág með göfgu föruneyti, ok flutti þangat helgan dóm Magnúss jarls, ok settu skrín yfir há-altari í kirkju. Kaupstaðrinn var lítt húsaðr í þann tíma í Kirkjuvági. Þar urðu þá þegar margar jarteinir.

Litlu síðarr fór Ber [g] finnr Skatason norðan af Hjaltlandi í annat sinn at vaka yfir helgum dómi Magnúss jarls, ok hafði með sér son sinn líkþrán er Hálfdan hét.Litlu síðarr fór Ber [g] finnr Skatason norðan af Hjaltlandi í annat sinn at vaka yfir helgum dómi Magnúss jarls, ok hafði með sèr son sinn líkþrán er Hálfdan hèt. Magnús jarl vitraðist þeim báðum, ok fór höndum um þá; varð þá Hálfdan alheill; en Bergfinnr tók sýn sína, svá at hann varð skygn maðr.

Ámundi hét maðr af Hjaltlandi norðan;Ámundi hèt maðr af Hjaltlandi norðan; hann hafði líkþrá á öllum líkam sínum; hann fór í Kirkjuvág ok vakti hjá skríni Magnúss jarls ins helga ok bað sér hjálpar ok heilsu.hann fór í Kirkjuvág ok vakti hjá skríni Magnúss jarls ins helga ok bað sèr hjálpar ok heilsu. En inn helgi þjónn guðs Magnús jarl sýndist honum í svefni, ok fór höndum of allan líkama hans. Ok þá er hann vaknaði, var hann alheill, ok kendi sér hvergi meins, ok lofuðu allir guð ok inn helga Magnús jarl.Ok þá er hann vaknaði, var hann alheill, ok kendi sèr hvergi meins, ok lofuðu allir guð ok inn helga Magnús jarl.

Þorkell hét maðr, er bjó í Orkneyjum, hann fell af bygg-hjálmi sínum ofanverðum, ok allt á jörð niðr, ok var lamiðr allr öðrum-megin;Þorkell hèt maðr, er bjó í Orkneyjum, hann fèll af bygg-hjálmi sínum ofanverðum, ok allt á jörð niðr, ok var lamiðr allr öðrum-megin; hann var færðr til skríns hins sæla Magnúss jarls, ok tók hann þar heilsu sína.

Sigurðr hét maðr norðan or Fetilar;Sigurðr hèt maðr norðan or Fetilar; hönd hans var krept svá at allir fíngr lágu í lófa; hann fór til Kirkjuvágs ok varð þar heill.

Þorbjörn hét maðr, en Gyrðr hét faðir hans, hann var af Hjaltlandi ok var ærr, ok var færðr til Magnúss jarls, ok varð þegar heill.Þorbjörn hèt maðr, en Gyrðr hèt faðir hans, hann var af Hjaltlandi ok var ærr, ok var færðr til Magnúss jarls, ok varð þegar heill.

Þórðr hét maðr, er kallaðr var dreka-skottr, hann var leigumaðr Bergfinns af Hjaltlandi;Þórðr hèt maðr, er kallaðr var dreka-skottr, hann var leigumaðr Bergfinns af Hjaltlandi; hann barði korn af hálmi í bygg-húsi inn næsta dag fyrir Magnús-messu ok Luciu. En at öðrum lit dags, þá gekk Bergfinnr búandi út þangat í húsit, ok bað hann hætta verkinu. Þórðr segir: "Þat er sjallnast, at þér þykki ek of lengi vinna."Þórðr segir: "Þat er sjallnast, at þèr þykki ek of lengi vinna." Bergfinnr mælti: "Magnús-messa er á morgin, er vér eigum at halda með slíkri dýrð allri sem vér kunnum bazt."Bergfinnr mælti: "Magnús-messa er á morgin, er vèr eigum at halda með slíkri dýrð allri sem vèr kunnum bazt." Þá gekk Bergfinnr í brott, en Þórðr vann þá allra sýsligast. En er skamt var frá liðit, þá fór Bergfinnr í annat sinn ok mælti við Þórð af reiði mikilli: kvað sér fjándskapr þykkja í því "Er þú vinnr nú á helgum tíðum;En er skamt var frá liðit, þá fór Bergfinnr í annat sinn ok mælti við Þórð af reiði mikilli: kvað sèr fjándskapr þykkja í því "Er þú vinnr nú á helgum tíðum; ok lát nú af þegar!"

Þá gekk Bergfinnr reiðr í brott. En Þórðr vann sem áðr. En þá er menn vóru undir borð komnir, ok mettir, kom Þórðr inn, er menn tóku til drykkju, í herfiligum klæðum, ok tók þegar at drekka. En þá er hann hafði drukkit eitt full, þá var hann þegar ærr, svá at menn urðu at halda honum, ok í bönd at færa, ok helzt þat sex dægr.En þá er hann hafði drukkit eitt full, þá var hann þegar ærr, svá at menn urðu at halda honum, ok í bönd at færa, ok hèlzt þat sex dægr. Þá hét Bergfinnr fyrir honum at gefa hálfa mörk silfrs til skríns Magnúss jarls, ok láta Þórð vaka þrjár nætr ef yrði heill.Þá hèt Bergfinnr fyrir honum at gefa hálfa mörk silfrs til skríns Magnúss jarls, ok láta Þórð vaka þrjár nætr ef yrði heill. En Þórðr varð þegar heill á þeirri nótt, er heitið var of aptaninn áðr.

Tveir menn tóku gull af skríni Magnúss jarls, annarr Orkneyskr en annarr Katneskr; enn Katneski fórsk á Pétlandsfirði, sá hét Gilli.enn Katneski fórsk á Pètlandsfirði, sá hèt Gilli. Inn Orkneyski ærðist, ok sagði í órunum hvat þeir hefði gjört; ok var þá heitið fyrir honum suðrgöngu, ef hann yrði heill hjá skríni Magnúss jarls. Nú var hann þangat færðr, ok þegar heill.

Ögmundr hét maðr Hjaltlenzkr er þvertré fell í höfuð, ok lamdist haussinn mjök;Ögmundr hèt maðr Hjaltlenzkr er þvertrè fèll í höfuð, ok lamdist haussinn mjök; en Bergfinnr hét fyrir honum;en Bergfinnr hèt fyrir honum; ok hlutaði, hvárt heita skyldi suðrgöngu eðr man-frelsi, eðr gefa fé til skríns Magnúss jarls, ef hann yrði heill.ok hlutaði, hvárt heita skyldi suðrgöngu eðr man-frelsi, eðr gefa fè til skríns Magnúss jarls, ef hann yrði heill. En sá kom upp, at gefa fé til skríns Magnúss jarls;En sá kom upp, at gefa fè til skríns Magnúss jarls; ok þar varð hann heill. En Bergfinnr móður-bróðir hans gaf hálfa mörk, sem hann hafði heitið.

Sigríðr hét kona Sigurðar-dóttir norðan af Hjaltlandi, er blind var fr barns-aldri ok til þess er hon var tvítög, þá fylgði faðir hennar henni til Magnúss jarls, ok lét hana vaka þar, ok gaf fé mikit til skríns Magnúss, ok tók hon þar sýn sína.Sigríðr hèt kona Sigurðar-dóttir norðan af Hjaltlandi, er blind var fr barns-aldri ok til þess er hon var tvítög, þá fylgði faðir hennar henni til Magnúss jarls, ok lèt hana vaka þar, ok gaf fè mikit til skríns Magnúss, ok tók hon þar sýn sína.

Sigríðr hét enn kona af Hjaltlandi, er fótleggr brotnaði í tvá hluti, ok var henni fylgt til Magnúss;Sigríðr hèt enn kona af Hjaltlandi, er fótleggr brotnaði í tvá hluti, ok var henni fylgt til Magnúss; ok tók hon þar heilsu sína.

Sigríðr hét in þriðja kona norðan af Hjaltlandi or Örmstr;Sigríðr hèt in þriðja kona norðan af Hjaltlandi or Örmstr; hon var með Þorláki, er bjó á Ballastöðum; hon saumaði þá er aðrir menn létu af verki fyrir messu-dag Magnúss jarls;hon saumaði þá er aðrir menn lètu af verki fyrir messu-dag Magnúss jarls; en Þorlákr spurði hví hon ynni svá lengi; hon lézt þá mundu hætta.hon lèzt þá mundu hætta. Hann gekk í brott, en hon saumaði sem áðr. Þá fór Þorlákr öðru sinni, ok spurði hví hon gjörði svá illa. "Ok farðú í brott," segir hann "ok vinn eigi í mínum hýbýlum." Hon kvað þá lítið úsaumat; ok vann sem áðr, unz myrkt var orðit, ok sat í rúmi sínu. En þá er eldar vóru gjörvir, ok menn bjoggust til áts ok drykkju, þá ærðist hon ok var fœrð í bönd, ok var hon ær til þess er Þorlákr hét fyrir henni.En þá er eldar vóru gjörvir, ok menn bjoggust til áts ok drykkju, þá ærðist hon ok var fœrð í bönd, ok var hon ær til þess er Þorlákr hèt fyrir henni. Hann hlutaði, hvárt heita skyldi suðrgöngu eðr manfrelsi, eðr gefa fé til skríns ins helga Magnúss jarls;Hann hlutaði, hvárt heita skyldi suðrgöngu eðr manfrelsi, eðr gefa fè til skríns ins helga Magnúss jarls; en sá kom upp at gefa fé til skríns Magnúss jarls.en sá kom upp at gefa fè til skríns Magnúss jarls. Þorlákr fœrði hana þangat, ok varð hon þar heil, ok gekk suðr síðan.

I Englandi óru tveir menn þeir er mikit fé lögðu við kast, ok hafði annarr látið mikit fé.I Englandi óru tveir menn þeir er mikit fè lögðu við kast, ok hafði annarr látið mikit fè. Þá lagði hann út kugg einn, ok allt þat sem hann átti, í móti því öllu, er hann hafði áðr látið. En hinn kastaði fyrir sex tvau. Þá þótti hinum sér úvænt horfa, ok hét á inn helga Magnús jarl, at hann skyldi eigi láta sína eigu alla;Þá þótti hinum sèr úvænt horfa, ok hèt á inn helga Magnús jarl, at hann skyldi eigi láta sína eigu alla; ok kastaði síðan. En tenníngrinn braut í sundr annarr, ok kómu upp tvau sex ok áss; ok hlaut hann allt þat er við lá, ok síðan gaf hann Magnúsi jarli mikit fé.ok hlaut hann allt þat er við lá, ok síðan gaf hann Magnúsi jarli mikit fè.

Gróa hét kona í Hrossey, hón var óð, ok var fœrð til hins helga Magnúss jarls, ok fekk þar heilsu sína, ok var þar síðan alla æfi sína, ok lofaði guð.Gróa hèt kona í Hrossey, hón var óð, ok var fœrð til hins helga Magnúss jarls, ok fèkk þar heilsu sína, ok var þar síðan alla æfi sína, ok lofaði guð.

Sigurðr hét maðr, ok var Tandarson;Sigurðr hèt maðr, ok var Tandarson; hann bjó norðr á Hjaltlandi; hann varð djöful-óðr, ok var rifaðr í húð innan, ok var færðr síðan norðan í Kirkjuvág til hins helga Magnúss jarls; ok fekk hann þar heilsu sína, ok lofuðu allir guð þeir er hjá vóru, ok inn helga hans ástvin, Magnús jarl.ok fèkk hann þar heilsu sína, ok lofuðu allir guð þeir er hjá vóru, ok inn helga hans ástvin, Magnús jarl.

Nú er lokit hér at segja frá þeim jarteinum inum háleitum, er guð veitir fyrir sakir ins helga Magnúss Eyja-jarls.Nú er lokit hèr at segja frá þeim jarteinum inum háleitum, er guð veitir fyrir sakir ins helga Magnúss Eyja-jarls. Nú mun ok endr undið þessari frásögn með þeim formála, at sá er þessa sögu ritaði, ok sá er sagði, ok svá hverr er hlýddi, hafi árnan ok bæna fulltíng af inum helga guðs riddara Magnúsi jarli, sér til synda-lausnar ok eilífs fagnaðar, en af allsvaldanda Drotni várum Jesu Cristo hjálp ok miskunn, frið ok fagnað, bæði nú ok álengdar, þeim er var ok er, ok vera mun, einn ok sannr ok eilífr Guð, veitandi ok viljandi, ok megandi alla góða hluti, um allar aldir alda.Nú mun ok endr undið þessari frásögn með þeim formála, at sá er þessa sögu ritaði, ok sá er sagði, ok svá hverr er hlýddi, hafi árnan ok bæna fulltíng af inum helga guðs riddara Magnúsi jarli, sèr til synda-lausnar ok eilífs fagnaðar, en af allsvaldanda Drotni várum Jesu Cristo hjálp ok miskunn, frið ok fagnað, bæði nú ok álengdar, þeim er var ok er, ok vera mun, einn ok sannr ok eilífr Guð, veitandi ok viljandi, ok megandi alla góða hluti, um allar aldir alda. Amen.