Bókastaðir

Hernaði austr í Gautlandi, sem segir í drápu þeirri er ort er um Hákon Pálsson.

Þá er Hákon jarl hafði ríki tekit í Orkneyjum, kom ofan af Skotlandi Magnús son Erlends jarls, ok beiddist at taka við föðurleifð sinni. Þat líkaði bóndum vel, þvíat hann var allvinsæll. Hann átti þar marga frændr ok mága, þá er gjarna vildu honum til ríkis halda. Þá átti móður hans göfugr maðr er Sigurðr hét;Þá átti móður hans göfugr maðr er Sigurðr hèt; þeirra son var Hákon karl; þau áttu bú í Papuli. Þá er Hákon jarl spurði at Magnús jarl var kominn í Eyjarnar, dró hann lið at sér, ok vildi eigi upp gefa Eyjarnar eðr miðla þat ríki er hann átti þar.Þá er Hákon jarl spurði at Magnús jarl var kominn í Eyjarnar, dró hann lið at sèr, ok vildi eigi upp gefa Eyjarnar eðr miðla þat ríki er hann átti þar. Eptir þat fóru vinir á milli, ok leituðu um sættir. Kom því svá, at þeir sættust at því, at Hákon gaf upp ríki hálft, ef þat væri atkvæði Noregs-konúnga; ok með því settist úfriðr þessi. Magnús fór þegar á vár til Noregs á fund Eysteins konúngs, þvíat Sigurðr var þá út farinn í Jórsala-heim. Eysteinn konúngr tók við honum forkunnar vel, ok gaf honum upp föðurleifð sína, hálfar Orkneyjar ok jarls-nafn. Fór Magnús jarl vestr um haf á vit ríkis síns, ok urðu þar fegnir frændr ok vinir ok öll alþýða; samdist þá vel frændsemi þeirra Hákonar, er vinir áttu hlut í. Var þá ár ok friðr góðr í Orkneyjum meðan vinátta þeirra helzt.Var þá ár ok friðr góðr í Orkneyjum meðan vinátta þeirra hèlzt.

Hinn heilagi Magnús Eyja-jarl var hinn ágætasti maðr, mikill at vexti, drengiligr ok skýrligr at yfirlitum, siðgóðr í háttum, sigrsæll í orrostum, spekíngr at viti, málsnjallr ok ríklundaðr, örr af fé ok stórlyndr, ráðsvinnr ok hverjum manni vinsælli;Hinn heilagi Magnús Eyja-jarl var hinn ágætasti maðr, mikill at vexti, drengiligr ok skýrligr at yfirlitum, siðgóðr í háttum, sigrsæll í orrostum, spekíngr at viti, málsnjallr ok ríklundaðr, örr af fè ok stórlyndr, ráðsvinnr ok hverjum manni vinsælli; blíðr ok góðr viðmælis við spaka menn ok góða; en harðr ok úeirinn við ránsmenn ok víkínga; lét drepa mjök þá menn, er herjuðu á bændr ok landsmenn;lèt drepa mjök þá menn, er herjuðu á bændr ok landsmenn; lét hann taka morðíngja ok þjófa, ok refsaði svá ríkum sem úríkum rán ok þýfskur ok öll úknytti.lèt hann taka morðíngja ok þjófa, ok refsaði svá ríkum sem úríkum rán ok þýfskur ok öll úknytti. Eigi var hann vinhallr í dómum; virði hann meira guðligan rétt en mann-virðíngar mun.virði hann meira guðligan rètt en mann-virðíngar mun. Hann var stórgjöfull við höfðíngja ok ríka menn, en jafnan veitti hann þó mesta huggan fátækum mönnum. Í öllum hlutum helt hann ríkuliga guðs boðorð;Í öllum hlutum hèlt hann ríkuliga guðs boðorð; þjáði sinn líkama í mörgum hlutum, þeim er í hans lofligu lífi vóru birtir fyrir guði en leynt fyrir mönnum. Sýndi hann þá ráðagjörð sína, at hann bað sér einnar meyjar hinnar dýrðligstu ættar af Skotlandi, ok drakk brúðhlaup til;Sýndi hann þá ráðagjörð sína, at hann bað sèr einnar meyjar hinnar dýrðligstu ættar af Skotlandi, ok drakk brúðhlaup til; bygði hann tíu vetr hjá henni svá at hann spilti hvárskis þeirra losta, ok var hreinn ok flekklauss allra saurlífis synda. Ok er hann kendi freistni á sér, þá fór hann í kalt vatn, ok bað sér fulltíngs af guði.Ok er hann kendi freistni á sèr, þá fór hann í kalt vatn, ok bað sèr fulltíngs af guði. Margir vóru þeir hlutir aðrir ok dýrðligir mannkostir, er hann sýndi sjálfum guði en leyndi mennina.

Þeir frændr Magnús ok Hákon höfðu landvörn nokkura hríð svá at þeir vóru vel sampykkir. Svá er sagt í kvæði því, er ort er um þá, at þeir hafi barizt við þann höfðíngja er Dufnjáll héti, ok var manni fyrnari en bræðrúngr jarla, ok fell hann fyrir þeim.Svá er sagt í kvæði því, er ort er um þá, at þeir hafi barizt við þann höfðíngja er Dufnjáll hèti, ok var manni fyrnari en bræðrúngr jarla, ok fèll hann fyrir þeim. Þorbjörn hét göfigr maðr, er þeir tóku af lífi í Borgarfirði á Hjaltlandi;Þorbjörn hèt göfigr maðr, er þeir tóku af lífi í Borgarfirði á Hjaltlandi; er þat margra manna sögn, at þeir hafi tekit hús á honum, ok brennt hann inni. Fleiri eru þau tíðendi, er kvæðit vísar á, at þeir hafi báðir samt at verit, þó at hér sé eigi greiniliga frá sagt.Fleiri eru þau tíðendi, er kvæðit vísar á, at þeir hafi báðir samt at verit, þó at hèr sè eigi greiniliga frá sagt. En er þeir frændr höfðu nokkura stund landi ráðit, þá var enn sem optarr, ok jafnan kann verða, at margir illgjarnir menn urðu til um at spilla frændsemi þeirra. Dróst Hákon þá úgiptumenn meirr á hendr, þvíat hann var mjök öfundsjúkr um vinsældir ok höfðíngskap Magnúss frænda síns.

Tveir menn eru þeir til nefndir, er vóru með Hákoni jarli, er einna vest gengu á milli þeirra frænda, Sigurðr ok Sighvatr sokki. Því rógi kom svá með umtali vándra manna, at þeir frændr drógu þá enn lið saman, ok fór hvárr í móti öðrum, jarla, með miklu liði. Þeir heldu þá báðir til Hrosseyjar, þar sem þíngstöð þeirra var Orkneyínga.Þeir hèldu þá báðir til Hrosseyjar, þar sem þíngstöð þeirra var Orkneyínga. En er þeir kómu þar, þá fylktu hvárir-tveggju liði sínu, ok bjoggust til bardaga. Þá vóru þar jarlar ok allt stórmenni, ok vóru þar margir beggja vinir, þeir er allan hlut áttu í at sætta þá; gengu margir þá á milli með drengskap ok góðvilja. Þessi fundr var á Langa-föstu litlu fyrir Pálmadag. En við þat er margir góðgjarnir menn áttu hlut at at skirra vandræðum með þeim, en veita hvárigum til úhæfu við annan, þá bundu þeir sætt sína með eiðum ok handsölum. Ok er þaðan liðu nökkurar stundir, þá eindagaði Hákon jarl með falsi ok fagrmælum stefnudag hinum sæla Magnúsi jarli, at eigi skyldi snúast eðr únýtast frændsemi þeirra ok staðfastliga nýgjörr friðr. Skyldi þessi fundr til staðfestu friðar ok sættar-gjörða þeirra á milli í Páska-viku um várit í Egilsey. Þetta líkaði Magnúsi jarli sem fullkomnum heilhuga, firðr allra grunsemda, svika ok ágirndar; ok skyldi hvárr þeirra hafa tvau skip ok jafnmarga menn; svörðu þess báðir, at halda þær sættir, er hinir vitrustu menn réðu upp at segja þeirra á milli. En er Pa [s] cha-tíðin gekk af, búast hvárir-tveggju til þessa fundar. Stefndi Magnús jarl til sín þeim mönnum öllum, er hann vissi vera góðgjarnasta, ok líkligsta til umbóta með þeim frændum. Hann hafði tvau skip ok jafnmarga menn, sem mælt var. Ok er hann var búinn, helt hann til Egilseyjar.Ok er hann var búinn, hèlt hann til Egilseyjar. Ok er þeir reru í logni ok sækyrru, þá reis boði á skipi því, er jarl styrði, ok fell yfir skipit þar er jarl sat.Ok er þeir reru í logni ok sækyrru, þá reis boði á skipi því, er jarl styrði, ok fèll yfir skipit þar er jarl sat. Menn jarls undruðust mjök þenna atburð, er boði fell í logni, þar sem engi maðr vissi ván til at fyrri hefði fallit, ok djúpt var undir.Menn jarls undruðust mjök þenna atburð, er boði fèll í logni, þar sem engi maðr vissi ván til at fyrri hefði fallit, ok djúpt var undir. Þá sagði jarl: "Eigi er þat kynligt, at þér undrist þetta;Þá sagði jarl: "Eigi er þat kynligt, at þèr undrist þetta; en þat er hugsan mín, at þetta sé fyrirboðan lífláts míns;en þat er hugsan mín, at þetta sè fyrirboðan lífláts míns; kann vera, at þat komi fram, er fyrir er spáð um Hákon jarl. Skulum vær svá hugsa várt mál, at ek get at Hákon frændi mun búa eigi um heilt við oss á þessum fundi." Menn jarls urðu hryggir við þessi orð, er hann sagði svá bráðar vánir síns lífláts, ok báðu hann gæta lífs síns, ok fara eigi á trúnað Hákonar jarls. Magnús jarl svarar: "Fara skal nú at sinni; ok verði allt at guðs vilja um várar ferðir."