Bókastaðir

Eptir þetta fóru góðgjarnir menn í milli þeirra, ok leita um sættir. Var þá lagðr sáttar-fundr með þeim í Hrossey. Á þeim fundi gengu saman sættir þeirra með því móti, at þá var skipt Eyjum í helmínga svá sem verit hafði með þeim Þorfinni ok Brúsa. Stóð svá um hríð. Hákon var þá jafnan í hernaði síðan hann þroskaðist. Gjörðist hann þá ofstopamaðr mikill; ok leituðu mjök á þá menn, er þjónuðu undir þá feðgana, Erlend ok sonu hans. Kom þá enn svá, at þeir urðu úsáttir, ok fórust at með fjölmenni. Hávarðr Gunnason ok allir aðrir gæðíngar jarla gengu einn dag á milli ok báru enn saman með þeim; ok báru sáttmál á milli. Vildu þeir Erlendr feðgar þá eigi sættast svá at Hákon væri þar í Eyjum. En með því at vinum þeirra þótti mikit í ábyrgð um deilur þeirra, þá feldu þeir bæn at Hákoni, at hann léti þetta eigi fyrir sættum standa, ok færi heldr brott or Eyjunum;En með því at vinum þeirra þótti mikit í ábyrgð um deilur þeirra, þá feldu þeir bæn at Hákoni, at hann lèti þetta eigi fyrir sættum standa, ok færi heldr brott or Eyjunum; sögðu þat ráðligt, at hann færi austr um haf at finna frændr sína, bæði í Noregi ok Svíþjóð. Ok við umtölur manna, ok svá þat, at Hákoni var öfund á frændum sínum þar í Eyjunum en þótti gott at kanna siðu annarra hofðíngja, þá veitti hann þeim bæn sína at hann færi brott or Eyjum at sinni. Gekk þá enn sættin saman at góðra manna ráði. Eptir þetta fór Hákon burt ór Eyjum, fyrst austr til Noregs, ok fann þar Ólaf konúng kyrra. Þetta var ofarliga á hans dögum. Dvaldist Hákon þar nokkura stund. Síðan fór hann austr til Svíþjóðar á fund Ínga konúngs Steinkelssonar, ok tók hann við honum vel. Hann fann þar vini sína ok frændr. Hlaut hann þar hinn mesta heiðr af vinsældum Hákonar móðurföður sins. Hann hafði haldit ríki af Steinkatli Svía-konúngi síðan er hann varð landflótti fyrir Haraldi Sigurðarsyni; hafði hann þar orðit hinn vinsælsti, bæði af konúngi ok landsmönnum. Annarr dótturson Hákonar jarls Ívarssonar var Hákon, er kallaðr var hinn norræni. Hann var faðir Eireks hins spaka, er konúngr var í Danmörku eptir Eirek konúng eymuna. Hákon dvaldist í Svíþjóð um hríð, ok var Íngi konúngr vel til hans. En er svá hafði fram farit um hríð, þá léku honum landmunir at sækja vestr til Eyja.En er svá hafði fram farit um hríð, þá lèku honum landmunir at sækja vestr til Eyja. Þá var í Svíþjóð úng kristni; vóru þá margir menn þeir er fóru með forneskju, ok þóttust af því verða fróðir ok vísir margra hluta, þeirra er eigi vóru fram komnir. Íngi konúngr var vel kristinn maðr, ok vóru honum leiðir allir forneskju-menn. Lagði hann mikla stund á at eyða úvenjum þeim, er lengi höfðu fylgt heiðninni; en landshöfðíngjar ok stórbændr kurruðu illa, er um var vandat úsiðu þeirra. Kom því svá, at bændr tóku sér annan konúng þann er þá helt til blóta, Sveinn, bróðir drottníngar, ok var kallaðr Blót-Sveinn.Kom því svá, at bændr tóku sèr annan konúng þann er þá hèlt til blóta, Sveinn, bróðir drottníngar, ok var kallaðr Blót-Sveinn. Fyrir honum varð Íngi konúngr landflótta í Vestra-Gautland. En svá lauk þeirra skiptum, at Íngi konúngr tók hús á Sveini ok brendi hann inni. Eptir þat tók hann allt land undir sik. Eyddi hann þá enn úsiðum mörgum.

Þá er Hákon Pálsson var í Svíþjóð hafði hann frétt til, at þar í landi var sá maðr, er fór með vísindi ok spádóm, hvárt er hann hafði til þess fjölkýngi eðr aðra hluti.Þá er Hákon Pálsson var í Svíþjóð hafði hann frètt til, at þar í landi var sá maðr, er fór með vísindi ok spádóm, hvárt er hann hafði til þess fjölkýngi eðr aðra hluti. Honum gjörðist forvitni á mikil at finna þann mann, ok vita hvers hann yrði víss um forlög sín. Ok eptir þetta fór hann til þess manns; ok fann hann at lyktum í markbygð nokkurri. Fór hann þar at veizlum, ok sagði bóndum um árferð ok aðra hluti.

En er hann fann þenna mann, þá frétti hann eptir hversu honum mundi gangast til ríkis eðr annarrar hamíngju. Vísinda-maðr spurði hvat manna hann væri. Hann sagði nafn sitt ok ætt sína, at hann var dótturson Hákonar Ívarssonar. Þá sagði vísinda-maðr: "Hví muntú vilja taka af mér vísindi eðr sagnir? Veiztú þat, at hinir [fyrri] frændr þínir hafa lítinn hug haft á þess-háttar mönnum sem ek em, ok má þér þörf vinna at þú leitir eptir at vita forlög þín af Ólafi hinum digra Noregs-konungi frænda þínum, er þér hafit allan trúnað á.Veiztú þat, at hinir [fyrri] frændr þínir hafa lítinn hug haft á þess-háttar mönnum sem ek em, ok má þèr þörf vinna at þú leitir eptir at vita forlög þín af Ólafi hinum digra Noregs-konungi frænda þínum, er þèr hafit allan trúnað á. En grunr mundi mér á vera, at hann mundi eigi lítillæti til hafa at segja þér þat er þik forvitnar, eðr vera eigi svá máttugr ella, sem þér kallit hann."En grunr mundi mèr á vera, at hann mundi eigi lítillæti til hafa at segja þèr þat er þik forvitnar, eðr vera eigi svá máttugr ella, sem þèr kallit hann." Þá svarar Hákon: "Ekki vil ek honum ámæla. Ætla ek þat meirr, at ek mun eigi verðleika til hafa at taka af honum vísindi, en hitt, at eigi muni hann vera svá voldugr, at ek mætta taka fyrir þat af honum vísindi. En því hefi ek á þinn fund farit, at mér hefir þat í hug komit, at hér mun hvárrgi þurfa at öfunda annan fyrir mannkosta sakir eðr trú-bragða."En því hefi ek á þinn fund farit, at mèr hefir þat í hug komit, at hèr mun hvárrgi þurfa at öfunda annan fyrir mannkosta sakir eðr trú-bragða." Sá maðr svarar: "Vel líkar mér þat, at ek finn þat á, at þú þykkist þar eiga allt traust, er ek em, ok framarr en trúa sú, er þér hafit með farit, ok aðrir frændr þínir.Sá maðr svarar: "Vel líkar mèr þat, at ek finn þat á, at þú þykkist þar eiga allt traust, er ek em, ok framarr en trúa sú, er þèr hafit með farit, ok aðrir frændr þínir. Er ok svá, at þeir er á slíkt stunda, er undarliga farit; fara með föstur ok vökur, ok ætla, at þar af muni þeim veitast þeir hlutir, er þeim er forvitni á at vita. En þó at þeir stundi á slíkt, þá verða þeir því síðr vísir þess, er þá forvitnar, sem þá skiptir meira; en vér leggjum oss í engar meingjörðir, ok verðum vér þó jafnan vísir þeirra hluta, er vinum várum þykkir máli skipta, at þeir gangi údulðir.en vèr leggjum oss í engar meingjörðir, ok verðum vèr þó jafnan vísir þeirra hluta, er vinum várum þykkir máli skipta, at þeir gangi údulðir. Nú mun svá fara með okkr, at þú munt þess njóta frá mér, er ek skil þat, at þú þykkist heldr mega taka sannyndi af mér en kenni - "mönnum Ínga konúngs, þeim er hann þykkist allt" traust undir eiga.Nú mun svá fara með okkr, at þú munt þess njóta frá mèr, er ek skil þat, at þú þykkist heldr mega taka sannyndi af mèr en kenni - "mönnum Ínga konúngs, þeim er hann þykkist allt" traust undir eiga. Skaltú koma á þriggja nátta fresti; skulu vit þá freista, at ek kunna at segja þér nökkura hluti, þá er þik forvitnar."skulu vit þá freista, at ek kunna at segja þèr nökkura hluti, þá er þik forvitnar." Eptir þat "skilja þeir; ok dvelst Hákon þar í bygðinni. Ok at liðnum þremr nóttum, fór hann at finna vísinda-mann; var hann þá í húsi nokkuru einn saman, ok varpaði mæðiliga öndinni, er hann gekk inn; strauk hendinni um ennit; sagði at hann hefði miklu til kostað, áðr hann yrði þeirra hluta víss, er hann skyldi forvitnast. Hákon kveðst þá heyra vilja sín forlög. Spámaðrinn tók til orða: Ef þú vill forlög þín vita, þá er þar langt um at tala, fyrir því at þau eru mikil; ok af lífi þínu ok stundan munu mikil stór-tíðindi hljótast; ok er þat mitt hugboð, at [þú] verðir einvaldshöfðíngi yfir Orkneyjum at lyktum; en kann vera at þér þykki langt at bíða;en kann vera at þèr þykki langt at bíða; hygg ek ok þat, at þar muni þitt afkvæmi ríkja. En af vestr-för þinni, þeirri er þú ferr næst til Orkneyja, munu mikil stór-tíðindi af gjörast, þá er þeir hlutir verða fram gengnir, er þar af mun leiða. Þú munt ok á þínum dögum láta gjöra glæp þann, er þú munt annat-tveggja fá bætt eðr eigi við þann guð, er þú trúir á. En spor þín liggja lengra út í heim en ek fæ sét, en þó hygg ek at þú munir hér bera beinin í norðr-hálfunni.En spor þín liggja lengra út í heim en ek fæ sèt, en þó hygg ek at þú munir hèr bera beinin í norðr-hálfunni. Nú hefig sagt þér þá hluti, er ek mun at sinni;Nú hefig sagt þèr þá hluti, er ek mun at sinni; nú ræðr þú hversu þú skalt við una þitt eyrindi." Hákon svarar: "Mikla sögn segir þú, ef sönn er; en þat ætla ek, at betr muni vera, en þú segir, um minn hag; má ok vera, at þú munir þetta eigi með sannyndum sét hafa."má ok vera, at þú munir þetta eigi með sannyndum sèt hafa." Spá-maðr bað hann því af trúa sem hann vildi, en kvað þetta mundu fram fara.

Eptir þetta fór Hákon til fundar við Ínga konúng; ok dvaldist með honum skamma stund, áðr hann fýstist at fara í Vestr-lönd. Tók þá orlof af konúngi til brautfarar. Hákon fór fyrst til Noregs á fund Magnúss konúngs frænda síns, ok tók hann vel við honum. Þar fréttir hann þau tíðendi af Orkneyjum, at Erlendr jarl ok synir hans réði þar mestu, ok vóru allvinsælir;Þar frèttir hann þau tíðendi af Orkneyjum, at Erlendr jarl ok synir hans rèði þar mestu, ok vóru allvinsælir; en Páll faðir hans var heldr afskipta-lítill um ríkit. Þat þóttist hann ok spyrja af þeim mönnum, er vestan kómu, ok helzt mæltu trúnað fyrir honum, at Orkneyíngar mundu lítt langa til at hann kæmi vestr þangat; ok höfðu þeir áðr frið góðan ok kyrrsæti; en ugðu ef Hákon kæmi vestr, at af honum mundi standa úfriðr ok styrjöld. En er Hákon hugsaði þetta fyrir sér, þá þótti honum eigi örvænt, at þeir frændr mundi halda ríki fyrir honum, en láta honum eigi úhætt, ef hann kæmi vestr þangat með fjölmenni.En er Hákon hugsaði þetta fyrir sèr, þá þótti honum eigi örvænt, at þeir frændr mundi halda ríki fyrir honum, en láta honum eigi úhætt, ef hann kæmi vestr þangat með fjölmenni. Tók hann þat ráð, at sækja at Magnús konúng, at hann kæmi honum til ríkis í Orkneyjum.

Þetta var eptir þat er Magnús konúngr hafði látið af lífi taka Steigar-Þóri ok Egil, ok frelsaði landit af öllum úfriði. Hákon var vitr maðr, ok þóttist hann skilja á ræðum Magnúss konúngs, er þeir ræddust við, at konúngr mundi vera stórráðr, ok ágjarn á ríki annarra höfðíngja. Hákon tók þær ræður fyrir konúngi, at þat væri höfðíngs bragð at hafa leiðangr úti, ok herja vestr um haf, ok leggja undir sik Eyjar, sem gjörði Haraldr hinn hárfagri. Segir ok, ef hann fengi ríki í Suðreyjum, at þaðan væri hægt at herja á Írland ok Skotland; ok ef hann kæmi undir sik Vestrlöndum, at þaðan væri gott at eflast með styrk Norðmanna á móti Englis-mönnum, "ok hefna svá Haralds Sigurðarsonar föður-föður þíns." En er þeir töluðu þetta, fanst þat á, at konúngi féll þetta vel í skap; kallaði at þetta væri vel talat ok höfðíngliga, ok nærr sínu skaplyndi. "En þat skaltú hugsa, Hákon," segir konúngr, "ef ek gjöri þetta fyrir orð þín ok áeggjan, at fara með her vestr um haf, at þér skal ekki á úvart koma, þótt ek borag frekan atsúg til ríkja þeirra, er liggja vestr þar, ok gera ek at því engan manna mun.""En þat skaltú hugsa, Hákon," segir konúngr, "ef ek gjöri þetta fyrir orð þín ok áeggjan, at fara með her vestr um haf, at þèr skal ekki á úvart koma, þótt ek borag frekan atsúg til ríkja þeirra, er liggja vestr þar, ok gera ek at því engan manna mun." En er Hákon heyrði þenna órskurð, lét hann sér fátt um finnast, ok grunaði hvar til mælt mundi.En er Hákon heyrði þenna órskurð, lèt hann sèr fátt um finnast, ok grunaði hvar til mælt mundi. Lét hann þá af at eggja konúng á né einar ferðir;Lèt hann þá af at eggja konúng á né einar ferðir; þurfti þá ok lítils við; þvíat eptir þessa ræðu sendi konúngr boð um allt ríki sitt, at leiðangr skyldi úti vera. Gjörði hann þat bert fyrir alþýðu, at hann ætlaði her þeim at halda vestr um haf, hvat sem síðarr gjörðist til tíðinda í hans ferðum. Bjoggust menn þá til þessarar ferðar af öllu landi. Magnús konungr hafði með sér son sínn til þessarar ferðar átta vetra gamlan, er Sigurðr hét.Magnús konungr hafði með sèr son sínn til þessarar ferðar átta vetra gamlan, er Sigurðr hèt. Hann var vel mannaðr.

Þá er þeir bræðr Páll ok Erlendr réðu Orkneyjum, kom austan ór Noregi Magnús konungr son Ólafs Kyrra. Hann hafði her mikinn; honum fylgðu margir lendir menn: Viðkunnr Jónsson, Sigurðr Hranason, Serkr or Sogni, Dagr Eilífsson. Synir Skopta ór Gizka: Ögmundr, Finnr, ok Þórðr. Eyvindr ölbogi stallari konungs. Þar var ok Kali af Ögðum Sæbjarnar son, Þorleifs sonar ins spaka er Hallfreðr meiddi, ok Kolr son hans. Kali var spekingr mikill ok kærr konungi, ok orti vel.

Þá er Magnuss konungr kom til Orkneyja, þá tók hann jarla, Pál ok Erlend, ok sendi þá austr til Noregs, en setti Sigurð son sinn yfir Eyjar ok fékk honum ráðuneyti. Magnús konungr fór í Suðreyjar; ok fylgðu honum synir jarla: Magnús ok Erlingr synir Erlends jarls, ok Hákon Pálsson. En er Magnús konungr kom í Eyjar, tók hann at herja, fyrst í Ljóðhúsum ok vann þau. Ok í þeirri ferð vann hann allar Suðreyjar, ok tóku höndum Lögmann [son] Guðröðar Suðreyja-konungs. Þaðan fór hann suðr undir Bretland; ok átti orrostu mikla í Öngulseyjar-sundi við jarla tvá Brezka, Huga inn digra ok Huga inn prúða. Þeir vóru bræðr Costnama er þá var konungr á Írlandi á Ulaztiri. Ok er menn brutu up vápn sín ok bjoggust til orrostu, settist Magnús Erlingsson niðr aptr í fyrir-rúmi ok vápnast eigi. Konungr spyrr hví hann sæti. Hann lézt þar við engan mann sakir eiga.Hann lèzt þar við engan mann sakir eiga. "Vil ek því eigi berjast." [Konungr mælti]: "Far þú undir þiljur niðr, ok ligg eigi hér fyrir fótum mönnum, ef þú þorir eigi at berjast, þvíat ek ætla þér eigi trú til ganga.""Vil ek því eigi berjast." [Konungr mælti]: "Far þú undir þiljur niðr, ok ligg eigi hèr fyrir fótum mönnum, ef þú þorir eigi at berjast, þvíat ek ætla þèr eigi trú til ganga." Magnús tók saltara ok söng um bardagann; en hlífði sér ekki.en hlífði sèr ekki. Orrosta þessi var bæði hörð ok löng, ok var bæði skotið ok höggit. Var þat lengi, at eigi mátti sjá í millum, hvern veg hníga mundi. Magnús konungr skaut af handboga ok annarr maðr Háleyskr hjá honum. Hugi prúði barðist allhraustliga. Hann var svá búinn ok brynjaðr, at ekki var bert á honum nema augun. Magnús konungr bað inn Háleyska, at þeir skyti báðir senn til hans. Gjörðu þeir ok svá; kom önnur örin í nefbjörgina, en önnur í augat, ok flaug aptr í gegnum höfuðit. Var skot þat konunginum kennt.

Þar féll Hugi prúði. Siðan flýðu Bretar, ok höfðu látið lið mikit; en Magnús konungr átti at ráða sigri miklum, ok hafði þó látið marga góða menn, en fjöldi varð sárr. Svá var þar um kveðit:

Þá eignaðist Magnús konungr Öngulsey sem inir fyrir Noregs-konungar höfðu lengst eignast suðr. Öngulsey er þriðjungr Bretlands. Kali Sæbjarnarson hafði fengit sár mörg í Öngulseyjar-sundi, ok eigi bráð-banvænlig. Síðan vendi Magnús konungr aptr it syðra með Skotlandi.

Magnús konungr hafði gjört Magnús Erlendsson skutilsvein sinn ok þjónaði hann jafnan at konungsborði. En eptir bardaga í Öngulseyjar-sundi lagði Magnus konungr á hann ópokka mikinn; kallaði hann hafa ódrengiliga farit. Þat var eina nótt at Magnús konungr lá við Skotland, at Magnús Erlendsson hljóp brott af skipi Magnúss konungs, þá er hónum þótti hellzt færi á gefast at flýja frá konunginum. Hann hljóp fyrir borð ok svamm til lands, ok bjó svá um í hvílu sinni, at þar sýndist sem maðr lægi. En er hann kom til lands, hljóp hann til skógar, ok var í línklæðum sínum. Hann drap fæti, ok skeindist mjök, er hann var berfættr, ok mátti hann eigi fara lengra at sinni. Hann kom at tré einu miklu, ok fór þar í limar upp, ok batt þar um fót sér, ok leyndist þar í limunum nökkura stund.Hann kom at trè einu miklu, ok fór þar í limar upp, ok batt þar um fót sèr, ok leyndist þar í limunum nökkura stund. En um morguninn, er menn gengu til matar á konungs-skipinu, spurði konungr hvar Magnús Erlendsson væri. Honum var sagt, at hann svaf í hvílu sinni. Konúngr bað vekja hann, ok kvað til mundu bera fleira en svefn er hann lá lengr en aðrir menn. En er til rúms hans var komit, þá var hans saknat. Þá bað konungr leita hans, ok lét leysa sporhunda.Þá bað konungr leita hans, ok lèt leysa sporhunda. En er hundarnir vóru lausir, kvómu þeir þegar á sporit, ok runnu til skógar, ok kvómu at tré því er Magnús var uppi í.En er hundarnir vóru lausir, kvómu þeir þegar á sporit, ok runnu til skógar, ok kvómu at trè því er Magnús var uppi í. Þá rann einn hundrinn í hríng um eikina ok gó. Magnús hafði trékefli í hendi sér, ok kastaði til hundsins, ok kom á síðuna.Magnús hafði trèkefli í hendi sèr, ok kastaði til hundsins, ok kom á síðuna. Hundrinn lagði halann milli fóta sér ok hljóp ofan til skipa ok þar aðrir eptir.Hundrinn lagði halann milli fóta sèr ok hljóp ofan til skipa ok þar aðrir eptir. Fundu konungs-menn eigi Magnús. Leyndist hann um hríð á skóginum; ok kom fram um síðir í hirð Melkolms Skota-konungs, ok dvaldist þar um hríð, en stundum var hann á Bretlandi með biskupi nökkurum. Stundum var hann á Englandi eðr í ymsum stöðum með vínum sínum, ok kom eigi til Orkneyja meðan Magnús konungr lifði.

Magnús konungr helt sunnan með Skotlandi.Magnús konungr hèlt sunnan með Skotlandi. Ok þá kvómu í móti honum sendimenn Melkolms Skota-konungs, ok buðu honum sættir. Sögðu svá, at Skota-konungr vildi gefa honum allar eyjar þær er liggja fyrir vestan Skotland, ok fara mætti stjórn-föstu skipi milli ok meginlands. En er Magnús konungr helt sunnan at Satíri, lét hann draga skútu yfir Satíriseið.En er Magnús konungr hèlt sunnan at Satíri, lét hann draga skútu yfir Satíriseið. Konungr helt um hjalmun-völ ok eignaðist svá allt Satíri.Konungr hèlt um hjalmun-völ ok eignaðist svá allt Satíri. Þat er betra en hin bezta ey í Suðreyjum, nema Mön. Hón gengr vestan af Skotlandi, ok eið mjótt fyrir ofan, svá at þar eru jafnan dregin skip yfir. Magnús konungr helt þaðan í Suðreyjar, en sendi menn sína í Skotlands-fjörðu;Magnús konungr hèlt þaðan í Suðreyjar, en sendi menn sína í Skotlands-fjörðu; skyldi þeir svá með öðru landi út en öðru inn, ok eignaði Magnús konungr sér svá allar eyjar fyrir vestan Skotland.skyldi þeir svá með öðru landi út en öðru inn, ok eignaði Magnús konungr sèr svá allar eyjar fyrir vestan Skotland. Þá giörði konungr þat bert at hann mundi sitja um vetrinn í Suðreyjum, en leyfði þeim mönnum, er honum þótti mest nauðsyn á vera, heim at fara. En er liðsmenn vissu þat þá gjörðust þeir heimfúsir ok kurruðu illa um brottvist sína. Konungr átti þá tal við lið sitt ok ráðuneyti. Hann fór til at sjá sár manna sinna. Þá fann konungr Kala Sæbjarnarson, ok spurði at sárum hans. Kali kvað lítt gróa; ok léz eigi vita til hvers draga mundi.ok lèz eigi vita til hvers draga mundi. Konungr kvaddi Kala ráða. Kali svarar: "Er eigi þat nú, kon -" ungr, at vinir þínir skjótist frá yðr?" Konungr létzt eigi ætla at þat mundi.Konungr lètzt eigi ætla at þat mundi. Kali bað konung eiga vápna-þing ok kanna lið sitt. Konungr gjörði svá, ok saknaði þá margra manna. Ok er konungr sagði þetta Kala, þá kvað Kali þetta: —

Konungr svarar: —

Síðan helt konungr vörðu um brotför manna, ok lét önga....Síðan hèlt konungr vörðu um brotför manna, ok lèt önga.... Þá er Magnús konungr var í Suðreyjum fekk hann til handa Sigurði syni sínum Biaðmuniu dóttur Murkjartans Íra-konungs af Kunactum.Þá er Magnús konungr var í Suðreyjum fèkk hann til handa Sigurði syni sínum Biaðmuniu dóttur Murkjartans Íra-konungs af Kunactum. Þá var Sigurðr ix. vetra en mærin v. vetra. Þenna vetr andaðist Kali Sæbjarnarson ór sárum. Í Öngulseyjar-sundi hafði fallit Sigurðr sneis frændi Kala. Hann var lendr maðr á Ögðum.

Magnús konungr fór snemma um várit ór Suðreyjum. Hann fór fyrst til Orkneyja. Þar spurði hann andlát jarla austan um haf. Erlendr hafði andast í Níðarósi, ok var þar jarðaðr, en Páll í Björgvin.

Um várit í Orkneyjum gipti Magnús konungr Gunnildi dóttur Erlends jarls Kol Kalasyni í föður-bætr, ok fylgðu henni heiman nökkurar eignir í Orkneyjum ok bú í Papuli. Erlingr son Erlends jarls segja sumir menn at félli í Öngulseyjar-sundi; en Snorri Sturluson segir hann fallit hafa á Ulaztiri með Magnúsi konungi. Kolr Kalason gerðiz lendr maðr konungs, ok fór austr í Noreg með konungi, ok heim á Agðir með konu sína, ok settist at búum sínum. Þau Kolr ok Gunnhilldr áttu tvau börn; hét son þeirra Kali en dóttir Ingiríð.hèt son þeirra Kali en dóttir Ingiríð. Bæði vóru þau hin mannvænstu; ok fædd upp með ást mikilli.

Þá er Magnús konungr hafði ráðit landi ix. vetr, fór hann ór landi vestr um haf ok herjaði á Írland, ok var um vetrinn á Kunnactum. En um sumarit eptir fell hann á Ulaztiri Bartholomeus-messu-dag.En um sumarit eptir fèll hann á Ulaztiri Bartholomeus-messu-dag. En er Sigurðr konungr spurði fall föður sins í Orkneyjar, fór hann þegar austr til Noregs, ok var þar til konungs tekinn með bræðrum sínum, Eysteini ok Ólafi. Sigurðr lét eptir dóttur Íra-konungs fyrir vestan hafit.Sigurðr lèt eptir dóttur Íra-konungs fyrir vestan hafit. Einum vetri eðr tveimr eptir fall Magnús konungs, kom vestan um haf Hákon Pálsson, ok gáfu konungar honum jarls-nafn, ok ríki slíkt sem burðir hans stóðu til. Fór hann þá vestr um haf, ok tók undir sik ríki í Orkneyjum. Hann hafði jafnan fylgt Magnúsi konungi meðan hann lifði. Hann var með honum í