Þegar Þorfinnr jarl var roskinn, þá gjörði hann boð til Einars bróður síns, ok beiddist af honum ríkis þess, er hann þóttist eiga í Orkneyjum, en þat var þriðjúngr. Einarr tók því úbrátt at minka sik svá. En er Þorfinnr jarl spyrr þat, þá býðr hann út liði af Katanesi. En er Einarr jarl varð varr við, þá safnar hann liði, ok ferr í móti Þorfinni, ok ætlar at berjast við hann. Brúsi jarl safnar ok liði, ferr til móts við þá, ok berr sáttmál í milli þeirra. Varð þat at sætt, at Þorfinnr jarl skyldi hafa þriðjúng ríkis í Orkneyjum, sem hann átti at réttu, en Brúsi jarl ok Einarr jarl lögðu saman sinn hluta;Varð þat at sætt, at Þorfinnr jarl skyldi hafa þriðjúng ríkis í Orkneyjum, sem hann átti at rèttu, en Brúsi jarl ok Einarr jarl lögðu saman sinn hluta; skyldi Einarr jarl hafa forráð fyrir þeim ok landvörn. En ef misdauði þeirra yrði, þá skyldi sá þeirra land taka eptir annan, er lengr lifði. En sá máldagi þótti eigi jafnligr, því at Brúsi átti son, er Rögnvaldr hét, en Einarr var sonlauss;En sá máldagi þótti eigi jafnligr, því at Brúsi átti son, er Rögnvaldr hèt, en Einarr var sonlauss; setr Þorfinnr jarl menn til at varðveita ríki þat, er hann átti í Orkneyjum; en hann var optast á Katanesi.
Einarr jarl var optast á sumrum í hernaði um Írland ok Skotland ok Bretland. Þat var eitt sumar er Einarr jarl herjaði á Írland, at hann barðist í Ulfreksfirði við Konufögur Íra-konúng; fekk Einarr jarl þar úsigr mikinn ok manna-lát.fèkk Einarr jarl þar úsigr mikinn ok manna-lát. Annat sumar eptir fór Eyvindr úrar-horn vestan af Írlandi ok ætlaði til Noregs; veðr var hvast, ok stormr mikill. Þá sneri Eyvindr til Asmundarvágs, ok lá þar veðrfastr um hríð. En er þat spyrr Einarr jarl þá helt hann þangat liði miklu;En er þat spyrr Einarr jarl þá hèlt hann þangat liði miklu; tók hann þar Eyvind ok lét drepa, en gaf grið flestum mönnum hans.tók hann þar Eyvind ok lèt drepa, en gaf grið flestum mönnum hans. Fóru þeir heim til Noregs um haustið ok á fund Ólafs konúngs, ok sögðu honum af töku Eyvindar. Konúngr svarar fá umb, ok fanst þat á þó, at honum þotti mannskaði mikill ok mjök í móti sér gjört um flest.Konúngr svarar fá umb, ok fanst þat á þó, at honum þotti mannskaði mikill ok mjök í móti sèr gjört um flest. Var konúngr fámæltr um þat er honum þótti sér mjök í móti skapi.Var konúngr fámæltr um þat er honum þótti sèr mjök í móti skapi. Þorfinnr jarl sendi Þorkel fóstra sinn út í Eyjar at heimta saman skatta sína. Einarr jarl kendi Þorkatli mjök uppreist þá, er Þorfinnr jarl hafði tilkall haft út í Eyjarnar. Fór Þorkell skyndiliga ór Eyjunum yfir á Nes; ok sagði Þorfinni jarli, at hann var þess víss orðinn, at Einarr jarl ætlaði honum dauða, ef eigi hefði vinir hans eðr frændr gjört honum njósn. "Nú mun ek eiga þann á baugi, at láta þann verða fund okkarn jarls, at um skipti með okkr; en þann annan, at fara lengra á brott, ok þangat, at jarl eigi aldri vald yfir mér."en þann annan, at fara lengra á brott, ok þangat, at jarl eigi aldri vald yfir mèr." Þorfinnr jarl fýsti þess mjök, at hann skyldi fara austr til Noregs móts við Ólaf konúng; "Muntú," segir jarl, "mikils metinn hvar sem þú ert með tign um mönnum, en ek veit beggja ykkart skaplyndi, þitt ok jarls, at þit munut skamma stund mundast til." Bjóst þá Þorkell á fund Ólafs konúngs, ok fór um haustið til Noregs, ok var um vetrinn með Ólafi konúngi í miklum kærleikum; hafði konúngr Þorkel mjök við ráð sín; þótti honum, sem var, Þorkell vitr maðr ok skörúngr mikill. Fann konúngr þat í tali hans, at hann misjafnaði mjök frásögn um jarla, ok var vinr mikill Þorfinns en lagði þúngt til Einars jarls. Ok snemma um várit sendi konúngr skip vestr um haf á fund Þorfinns jarls, ok orðsendíng þá, at jarl skyldi koma á hans fund. Hann lagðist eigi ferðina undir höfuð, þvíat vinátta-mál fylgðu orðsendíngunni.
Þorfinnr jarl fór austr til Noregs ok kom á fund Ólafs konúngs; fekk hann þar góðar viðtökur, ok dvaldist þar lengi um sumarit.fèkk hann þar góðar viðtökur, ok dvaldist þar lengi um sumarit. En er hann bjóst vestr, þá gaf Ólafr konúngr honum langskip mikit ok gott með öllum reiða. Þorkell fóstri réðst til ferðar með Þorfinni jarli ok gaf jarl honum þat skip er hann hafði vestan um sumarit; skildust þeir konúngr ok jarl hinir beztu vinir með miklum kærleikum. Þorfinnr jarl kom um haustið til Orkneyja. En er Einarr jarl spurði þetta þá hafði hann fjölment, ok lá á skipum. Brúsi jarl fór til fundar við þá bræðr, ok bar sætt á milli þeirra; kom enn svá at þeir sættust, ok bundu þat eiðum. Þorkell fóstri skyldi þá í sætt tekinn ok vináttu við Einar jarl; ok þat var ok mælt, at hvárr þeirra skyldi öðrum veita veizlu, ok skyldi jarl fyrri sækja í Sandvík til Þorkels. En er jarl var þar á veizlu, þá var þar veitt kappsamliga. Jarl var ekki kátr. Þar var mikill skáli ok dyrr á báðum endum. Þann dag, er jarl skyldi burt fara ok búast, þá skyldi Þorkell fara með honum til veizlu. Þorkell sendi menn fram á leiðina á njósn, þá er þeir skyldu fara um daginn; en er þeir kómu aptr, sögðu þeir Þorkatli, at þeir fundu þar þrennar sátir ok vápnaða menn, "ok hyggjum vér, þér satt at segja, at svik muni undir vera."en er þeir kómu aptr, sögðu þeir Þorkatli, at þeir fundu þar þrennar sátir ok vápnaða menn, "ok hyggjum vèr, þèr satt at segja, at svik muni undir vera." En er Þorkell spurði þetta, þá frestaði hann búníngi ok heimti saman menn sína. Jarl bað hann búast, ok sagði mál at ríða. Þorkell sagði, at hann átti mart [at] annast. Hann gekk stundum út en stundum inn. Eldar vóru á gólfinu. Þá gekk Þorkell inn um aðrar dyrr, ok með honum einn maðr, er nefndr er Hallvarðr, hann var Íslenzkr maðr, austfirzkr at ætt. Hann lauk aptr hurðinni. Þorkell gekk innarr eptir skálanum milli eldsins ok þess at jarl sat. Jarl spurði: "Ertú nú búinn?" Þorkell svarar: "Ek em búinn nú." Þá hjó Þorkell til jarls í höfuðit. Jarl steyptist fram á gólfit. Hallvarðr mælti: "Hér sé ek alla vesta fangaráðs, er þér dragit jarl eigi af eldinum."Hallvarðr mælti: "Hèr sè ek alla vesta fangaráðs, er þèr dragit jarl eigi af eldinum." Hann keyrði þá spörðu undir hnakkabein jarli, ok kipti honum upp at pallinum. Þorkell ok þeir báðir félagar gengu út skyndiliga um aðrar dyrr en þeir gengu inn;Þorkell ok þeir báðir fèlagar gengu út skyndiliga um aðrar dyrr en þeir gengu inn; stóðu þar úti menn Þorkels með alvæpni. Jarls menn tóku til hans, ok var hann þá dauðr, en öllum fellust hendr til hefnda;Jarls menn tóku til hans, ok var hann þá dauðr, en öllum fèllust hendr til hefnda; var þat ok, at bráðan bar at mjök, enda varði engan mann þessa verks af Þorkatli; því at þeir hugðu allir, at svá mundi vera sem áðr var mælt, at vinátta væri með jarli ok Þorkatli; vóru menn ok flestir vápnlausir inni, en margir áðr vinir Þorkels góðir. Bar þat til með auðnu þeirri, er Þorkatli var lagit lengra líf. Þorkell hafði þá lið, er hann kom út, engu minna en jarls-menn. Fór Þorkell þá til skips síns en jarls-menn í brott. Þorkell sigldi þann dag í brott ok austr i haf, ok var þat eptir vetrnætr. Koma þeir þá með heilu ok höldnu til Noregs; fór Þorkell þegar á fund Ólafs konúngs, ok fekk hann þar góðar viðtökur.fór Þorkell þegar á fund Ólafs konúngs, ok fèkk hann þar góðar viðtökur. Lét konúngr yfir þessu verki vel;Lèt konúngr yfir þessu verki vel; var Þorkell með honum um vetrinn. "til."
Eptir fráfall Einars jarls tók Brúsi jarl þann hluta lands, er áðr hafði haft Einarr jarl, þvíat þat var með margra manna vitorði hverjum skildaga þeir Einarr ok Brúsi höfðu felag gjört. Þorfinni jarli þótti þat réttast, at hálfar Eyjar hefði hvárr þeirra, en þó hafði Brúsi þann vetr hvárntveggja hlut Eyjanna.Þorfinni jarli þótti þat rèttast, at hálfar Eyjar hefði hvárr þeirra, en þó hafði Brúsi þann vetr hvárntveggja hlut Eyjanna. En um várit kallaði Þorfinnr til lands við Brúsa, at hann vill hafa helmíng landa, en Brúsi gaf eigi jákvæði við þetta; áttu þeir stefnur at þessum málum. Gengu þá at vinir þeirra at semja þetta mál; ok kom svá, at Þorfinnr lét sér ekki annat líka, en hafa helmíng Eyja;ok kom svá, at Þorfinnr lèt sèr ekki annat líka, en hafa helmíng Eyja; en segir þat með, at Brúsi þurfti eigi meira en þriðjúng með þat skaplyndi, sem hann hefir. "Ek unda því," segir hann, "at hafa þriðjúng lands, þann er ek tók eptir föður minn í arf; kallaði ok engi til í hendr mér;kallaði ok engi til í hendr mèr; en nú hefi ek tekit annan þriðjúng eptir bróður minn at réttum máldögum.en nú hefi ek tekit annan þriðjúng eptir bróður minn at rèttum máldögum. En þó at ek sé vanfærr til at deila kappi við yðr, frændi, þá mun ek þó annars í leita, en játta undan mér ríki at svá búnu."En þó at ek sè vanfærr til at deila kappi við yðr, frændi, þá mun ek þó annars í leita, en játta undan mèr ríki at svá búnu." Þeir skildu at svá búnu málstefnu þessa. En er Brúsi sá, at hann mundi eigi standa jafnfætis við Þorfinn, þvíat hann hafði ríki miklu meira, ok traust af Skota-konúngi móður-föður sínum, þá réð Brúsi þat af, at fara ór landi austr á fund Ólafs konúngs, ok hafði með sér Rögnvald son sinn, ok var hann þá tíu vetra.En er Brúsi sá, at hann mundi eigi standa jafnfætis við Þorfinn, þvíat hann hafði ríki miklu meira, ok traust af Skota-konúngi móður-föður sínum, þá rèð Brúsi þat af, at fara ór landi austr á fund Ólafs konúngs, ok hafði með sèr Rögnvald son sinn, ok var hann þá tíu vetra. En er jarl hitti konúng, þá tók hann vel við honum. En er jarl bar upp eyrendi sín ok segir konúngi allan málavöxt, þann er var með þeim bræðrum; ok bað konúng veita sér styrk til at halda ríki sínu;ok bað konúng veita sèr styrk til at halda ríki sínu; bauð þar fram í móti fullkomliga sína vináttu. Konúngr svarar, ok tók þar fyrst til máls, er Haraldr hinn Hárfagri hafði eignast óðul öll í Orkneyjum, "En jarlar hafa síðan haft í lén, en aldri at eign;Konúngr svarar, ok tók þar fyrst til máls, er Haraldr hinn Hárfagri hafði eignast óðul öll í Orkneyjum, "En jarlar hafa síðan haft í lèn, en aldri at eign; ok er þat til jarteigna," segir hann, "at þá er Eirekr blóðöx ok synir hans vóru í Orkneyjum, þá vóru jarlar þeim lýðskyldir. En er Ólafr Tryggvason frændi minn kom þar, þá gjörðist Sigurðr jarl faðir yðvarr hans maðr. Nú hefi ek tekit eptir hann allan arf. Nú vil ek gjöra þér þann kost at þú gjörist minn maðr;Nú vil ek gjöra þèr þann kost at þú gjörist minn maðr; mun ek þá fá þér Eyjar í lén;mun ek þá fá þèr Eyjar í lèn; skulu vit þá freista, ef ek veiti þér minn styrk, hvárt betr skal at haldi koma, eðr Þorfinni bróðr þínum traust Skota-konúngs.skulu vit þá freista, ef ek veiti þèr minn styrk, hvárt betr skal at haldi koma, eðr Þorfinni bróðr þínum traust Skota-konúngs. En ef þú vill eigi þenna kost, þá mun ek eptir leita þeim eignum ok óðulum, er várir frændr hafa átt vestr þar." Þessar ræður hugfesti jarl með sér, ok bar fyrir vini sína, ok leitaði ráðs við þá hverju hann skyldi játta, hvárt hann skyldi at þessu sættast við Ólaf konúng ok gjörast hans maðr: "en hitt er mér úsýnna hverr minn hlutr verðr at skilnaði várum, ef ek kveð nei við, þvíat konúngr hefir bert gjört fyrir mér tilkall, at hann þykkist eiga Eyjarnar.Þessar ræður hugfesti jarl með sèr, ok bar fyrir vini sína, ok leitaði ráðs við þá hverju hann skyldi játta, hvárt hann skyldi at þessu sættast við Ólaf konúng ok gjörast hans maðr: "en hitt er mèr úsýnna hverr minn hlutr verðr at skilnaði várum, ef ek kveð nei við, þvíat konúngr hefir bert gjört fyrir mèr tilkall, at hann þykkist eiga Eyjarnar. En við stórræði hans, ok þat, at vér erum hér komnir, þá mun honum lítið fyrir at gjöra þat af várum kosti, sem hann vill."En við stórræði hans, ok þat, at vèr erum hèr komnir, þá mun honum lítið fyrir at gjöra þat af várum kosti, sem hann vill." En þó at jarli þætti á hváru-tveggja annmarkar sýnir, þá tók hann þann kost, at leggja allt á konúngs vald, bæði sik ok ríki sitt. Tók þá Ólafr konúngr af jarli vald ok forráð yfir öllum erfða-löndum, ok gjörðist jarl þá konúngsmaðr, ok batt þat svardögum.
Þorfinnr jarl spurði at Brúsi bróðir hans var farinn austr á fund Ólafs konúngs at sækja traust af honum; en fyrir því at Þorfinnr hafði farit fyrr á fund Ólafs konúngs ok komit sér þar í vináttu, þá þóttist hann eiga þar vel fyrir búit, ok vissi at þar mundi margir fylgja hans máli;en fyrir því at Þorfinnr hafði farit fyrr á fund Ólafs konúngs ok komit sèr þar í vináttu, þá þóttist hann eiga þar vel fyrir búit, ok vissi at þar mundi margir fylgja hans máli; gjörir Þorfinnr jarl þat ráð, at hann býr ferð sína sem skyndiligast, ok fór til Noregs, ok ætlaði at sem minstr skyldi verða misfari þeirra Brúsa, ok ekki skyldi eyrendi hans til lykta koma. Ok er Þorfinnr hitti konúng var þat annan veg en hann hafði ætlað; þvíat þá er hann kom á fund Ólafs konúngs var lokit ok gjört allt um sáttmál þeirra konúngs ok Brúsa. Þorfinnr jarl vissi ok eigi at Brúsi hafði upp gefit ríki sitt fyrr en Þorfinnr jarl var kominn á fund Ólafs konúngs. En þegar þeir hittust Þorfinnr jarl ok Ólafr konúngr, þá hóf konúngr upp hit sama tilkall til ríkis i Orkneyjum, sem hann hafði haft við Brúsa, ok beiddi Þorfinn þess hins sama, at hann skyldi játa konúngi þeim hluta landa, er hann átti áðr. Jarl svarar vel orðum konúngs, ok sagði svá, at honum þótti mikit undir um vingan hans: "Ok ef þér, herra, þykkist þurfa liðveizlu minnar mót öðrum höfðíngjum, þá hafi þér fullt til þess unnit;Jarl svarar vel orðum konúngs, ok sagði svá, at honum þótti mikit undir um vingan hans: "Ok ef þèr, herra, þykkist þurfa liðveizlu minnar mót öðrum höfðíngjum, þá hafi þér fullt til þess unnit; en mér er eigi hent, at veita yðr handgöngu, þvíat ek em áðr jarl Skota-konúngs, ok honum lýðskyldr."en mèr er eigi hent, at veita yðr handgöngu, þvíat ek em áðr jarl Skota-konúngs, ok honum lýðskyldr." En er konúngr fann undandrátt í svörum jarls um þessa mála-leitan, er hann hafði upp hafit, þá mælti konúngr: "Ef þú, jarl, vill eigi gjörast minn maðr, þá er sá annarr kostr, at ek setja þann mann yfir Orkneyjar, er ek vil; en ek vil at þú veitir þá svardaga, at kalla ekki til landa þeirra, ok láta þá í friði vera af þér, er ek set yfir.en ek vil at þú veitir þá svardaga, at kalla ekki til landa þeirra, ok láta þá í friði vera af þèr, er ek set yfir. En ef þú vill engan þenna kost, þá mun svá þykkja þeim, er ek set yfir, sem úfriðar muni þeim af þér ván;En ef þú vill engan þenna kost, þá mun svá þykkja þeim, er ek set yfir, sem úfriðar muni þeim af þèr ván; má þér þá eigi undarligt þykkja at dalr komi móti hóli."má þèr þá eigi undarligt þykkja at dalr komi móti hóli." Jarl svarar, ok bað konúng gefa sér frest at hugsa þetta mál.Jarl svarar, ok bað konúng gefa sèr frest at hugsa þetta mál. Konúngr gjörði svá, gaf jarli stund ok orlof at ráða um þetta við vini sína. Þá beiddi jarl þess, at konúngr skyldi ljá honum frest til annars sumars, ok færi hann heim þá fyrst: "Er heima ráðuneyti mitt allt," segir hann, "en ek em bernskumaðr fyrir aldrs sakir." Konúngr bað hann þá kjósa annat-hvárt. Þorkell fóstri var þá með konúngi; hann sendi menn leyniliga til jarls, ok bað hann eigi þat fyrir ætlast, hvat [ki] er honum var í hug, at skiljast svá við Ólaf konúng, at þeir væri eigi sáttir, svá sem hann var kominn í hendr konúngi. Þóttist hann sjá, at einbeygðr var kostr at láta konúng einn öllu ráða; þótti þeim sá þó eigi kjörvísligr, at eiga enga ván sjálfr til ættleifðar sinnar, ok veita svardaga til þess, at þeir hefði í friði þat ríki er ekki vóru til bornir. En fyrir því at honum syndist úvíst um brottför sína, þá kjöri hann þat, at ganga til handa konúngi ok gjörast hans maðr sem Brúsi bróðir hans hafði gjört. Konúngr fann þat at Þorfinnr var miklu skapstærri en Brúsi; trúði hann því Þorfinni verr; sá konúngr þat, at hann mundi þykkjast eiga styrks ván af Skota-konúngi þó at hann brygðist þessu sáttmáli; skildi konúngr þat af vizku sinni. Brúsi gekk tregligar at öllu sáttmáli, en mælti þat eina um, at hann ætlaði sér at halda;Brúsi gekk tregligar at öllu sáttmáli, en mælti þat eina um, at hann ætlaði sèr at halda; en þar er Þorfinnr var, gekk hann glaðr at öllu, þegar hann hafði ráðit fyrir sér hvern hlut hann skyldi upp taka;en þar er Þorfinnr var, gekk hann glaðr at öllu, þegar hann hafði ráðit fyrir sèr hvern hlut hann skyldi upp taka; þá gekk hann glaðr at öllum skildaga, ok dró um þat engan hlut, er konúngr beiddi hit fyrsta kveld; en þat grunaði konúng, at hann mundi ætla at gjöra eptir sumar sættir.