Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 11

Hlöðver Þorfinnsson tók jarldóm eptir Ljót ok var mikill höfðíngi; hann átti Eðnu, dóttur Kjarvals Íra-konúngs; þeirra son var Sigurðr digri. Hlöðver varð sóttdauðr, ok er heygðr í Höfn á Katanesi. Sigurðr, son hans, tók jarldóm eptir hann; hann varð höfðíngi mikill ok víðlendr. Hann helt með valdi Katanes fyrir Skotum, ok hafði hvert sumar her úti.Hann hèlt með valdi Katanes fyrir Skotum, ok hafði hvert sumar her úti. Hann herjaði í Suðreyjar, á Skotland ok Írland. Þat var á einu sumri, at Finnleikr Skota-jarl haslaði Sigurði völl á Skíðamýri at nefndum degi; en Sigurðr gekk til fréttar við móður sína, hon var margkunnig.en Sigurðr gekk til frèttar við móður sína, hon var margkunnig. Jarl sagði henni, at eigi mundi minni liðsmunr en sjau menn um einn. Hon svarar: "Ek munda hafa lengi upp fætt í ull-laupi mínum, ef ek vissa at þú mundir einart lifa, ok ræðr auðna lífi en eigi hvar maðr er kominn; betra er at deyja með sæmd en lifa með skömm. Tak þú hér við merki því, er ek hefir gjört þér af allri minni. kunnáttu, ok væntir ek at sigrsælt mun verða þeim er fyrir er borit, en banvænt þeim er berr."Tak þú hèr við merki því, er ek hefir gjört þèr af allri minni. kunnáttu, ok væntir ek at sigrsælt mun verða þeim er fyrir er borit, en banvænt þeim er berr." Merkit var gjört af miklum hannyrðum ok ágætligum hagleik. Þat var gjört í hrafns-mynd; ok þá er vindr blæss í merkit, þá var sem hrafn beindi fluginn. Sigurðr jarl varð reiðr mjök við orð móður sinnar, ok gaf Orkneyíngum óðul sín til liðveizlu, ok fór til Finnleiks jarls á Skíðamýri, ok fylktu hvárirtveggju liði sínu. Ok þá er orrostan sé saman, var skotinn merkismaðr Sigurðar jarls til bana.Ok þá er orrostan sè saman, var skotinn merkismaðr Sigurðar jarls til bana. Jarl kvaddi annan mann til at bera merkit; ok þá er barizt var um hríð, fell sá. Þrír fellu merkismenn jarls, en hann hafði sigr, ok fengu þá Orkneyíngar óðul sín.Þrír fèllu merkismenn jarls, en hann hafði sigr, ok fengu þá Orkneyíngar óðul sín.

Chapter 12

Olafr Tryggvason var fjóra vetr í hernaði í Vestrlöndum síðan er hann kom af Vindlandi, áðr hann léti skírast í Syllingum.Olafr Tryggvason var fjóra vetr í hernaði í Vestrlöndum síðan er hann kom af Vindlandi, áðr hann lèti skírast í Syllingum. Þaðan fór hann til Írlands, ok fekk þar Gyðu, dóttur Kvarans Íra-konúngs.Þaðan fór hann til Írlands, ok fèkk þar Gyðu, dóttur Kvarans Íra-konúngs. Síðan dvaldi hann um hríð í Dyflinni, þar til er Hákon jarl sendi vestr Þóri, klöku at lokka hann þaðan. Ólafr sigldi vestan fimm skipum, ok kom fyrst við Orkneyjar. Þar hitti hann Sigurð jarl í Rögnvaldsey í Ásmundar-vági, með þrjú skip, ok var hann búinn í hernað. Olafr konúngr lét kalla jarl á skip sitt ok kvaðst vilja tala við hann;Olafr konúngr lèt kalla jarl á skip sitt ok kvaðst vilja tala við hann; ok er þeir fundust, mælti Olafr konúngr til hans. "Þat er minn vili, at þú látir skírast ok allr lýðr sá er þér þjónar, ella skalt þú deyja hér þegar, en ek mun fara með eld ok usla yfir allar Eyjar.""Þat er minn vili, at þú látir skírast ok allr lýðr sá er þèr þjónar, ella skalt þú deyja hèr þegar, en ek mun fara með eld ok usla yfir allar Eyjar." En er jarlinn sá hversu hann var við kominn, þá gaf hann allt sitt mál í konúngs vald. Lét konúngr þá skíra hann ok tók í gisling son hans er hét Hundi eðr Hvelpr, en konúngr lét skíra hann með Hlöðvis nafni. Þá urðu kristnar allar Orkneyjar. En Olafr konúngr sigldi þá austr til Noregs; ok fór Hlöðvir með honum, ok lifði hann skamma stund. En síðan veitti Sigurðr jarl enga lýðskyldu Ólafi konúngi. Hann gekk þá at eiga dóttur Melkolms Skota-konúngs, ok var þeirra son Þorfinnr jarl.Hann gèkk þá at eiga dóttur Melkolms Skota-konúngs, ok var þeirra son Þorfinnr jarl. Sigurðr jarl hafði áðr átta þrjá sonu er þá vóru á lífi, hét einn þeirra Sumarliði, annarr Brúsi, þriði Einarr.Sigurðr jarl hafði áðr átta þrjá sonu er þá vóru á lífi, hèt einn þeirra Sumarliði, annarr Brúsi, þriði Einarr.

Chapter 13

Litlu síðarr en þeir Ólafr konúngr Tryggvason sættust ok Sigurðr jarl Hlöðversson, gekk jarl at eiga dóttur Melkólms Skota-konúngs, ok var þeirra son Þorfinnr jarl. Sigurðr jarl átti þrjá sonu aðra, hét einn Brúsi, annarr Sumarliði, þriði Einarr rangmunnr.Sigurðr jarl átti þrjá sonu aðra, hèt einn Brúsi, annarr Sumarliði, þriði Einarr rangmunnr. Fimm vetrum eptir Svoldrar-orrostu fór Sigurðr jarl til Írlands til liðs með Sigtryggi konúngi silkiskegg, en setti sonu sína hina ellri til landa, en Þorfinn son sinn fekk hann í hendr Skota-konúngi til fóstrs, móður-föður sínum.Fimm vetrum eptir Svoldrar-orrostu fór Sigurðr jarl til Írlands til liðs með Sigtryggi konúngi silkiskegg, en setti sonu sína hina ellri til landa, en Þorfinn son sinn fèkk hann í hendr Skota-konúngi til fóstrs, móður-föður sínum. En er Sigurðr jarl kom til Írlands, heldu þeir Sigtryggr konúngr her þeim til móts við Brján Íra-konúng, ok varð fundr þeirra Föstudaginn langa.En er Sigurðr jarl kom til Írlands, hèldu þeir Sigtryggr konúngr her þeim til móts við Brján Íra-konúng, ok varð fundr þeirra Föstudaginn langa. Þá varð engi til at bera hrafns-merkit, ok bar jarl sjálfr, ok fell þar, en Sigtryggr konúngr flýði.Þá varð engi til at bera hrafns-merkit, ok bar jarl sjálfr, ok fèll þar, en Sigtryggr konúngr flýði. Brjánn konúngr fell með sigri ok gagni.Brjánn konúngr fèll með sigri ok gagni.

Chapter 14

Eptir fall Sigurðar jarls tóku synir hans ríki ok skiptu í þriðjúnga, Sumarliði, Brúsi, ok Einarr. Þorfinnr var með Skota-konúngi fimm vetra gamall þá er Sigurðr faðir hans fell.Þorfinnr var með Skota-konúngi fimm vetra gamall þá er Sigurðr faðir hans fèll. Skota-konúngr gaf þá Þorfinni dóttursyni sínum Katanes ok Suðrland ok jarlsnafn, ok setti menn til landráða með honum. Þorfinnr jarl var bráðgjörr í vexti, manna mestr ok sterkastr, svartr á hár, skarpleitr ok skolbrúnn. Ok þegar er honum óx aldr, var þat auðsætt, at hann var ágjarn. Þeir bræðr vóru úlíkir í skaplyndi, Einarr ok Brúsi. Einarr var maðr stríðr ok ágjarn, úþýðr ok hermaðr mikill. Brúsi var maðr hógværr, stiltr vel, lítilátr ok málsnjallr. Sumarliði var líkari Brúsa í skaplyndi; hann var elztr þeirra bræðra, ok lifði skemst, ok varð sóttdauðr Eptir andlát hans taldi Þorfinnr jarl til ríkis í Orkneyjum. Einarr sagði at Þorfinnr hefði Katanes ok Suðrland, þat ríki, er átt hafði faðir þeirra, ok taldi þat meira en þriðjúng Eyja, ok vildi eigi unna Þorfinni skiptis eptir Sumarliða, en Brúsi vildi unna, ok lét upp skipti fyrir sína hönd: "Vil ek eigi," segir hann, "ágirnast meira af ríki, en þann þriðjúng, sem ek á at réttu."Einarr sagði at Þorfinnr hefði Katanes ok Suðrland, þat ríki, er átt hafði faðir þeirra, ok taldi þat meira en þriðjúng Eyja, ok vildi eigi unna Þorfinni skiptis eptir Sumarliða, en Brúsi vildi unna, ok lèt upp skipti fyrir sína hönd: "Vil ek eigi," segir hann, "ágirnast meira af ríki, en þann þriðjúng, sem ek á at rèttu." Þá tók Einarr undir sik tvá hluti Eyja; gjörðist hann þá ríkr ok fjölmennr, var opt á sumrum í hernaði, ok hafði útboð mikil í landi, en allmisjafnt varð til fengjar. Tók bændum at leiðast þat starf, en jarl helt með freku öllum álögum, ok lét öngum hlýða mót at mæla.Tók bændum at leiðast þat starf, en jarl hèlt með freku öllum álögum, ok lèt öngum hlýða mót at mæla. Einarr var hinn mesti ofstopamaðr; gjörði í hans ríki hallæri mikit af starfi ok fékostum, þeim er bændr höfðu;gjörði í hans ríki hallæri mikit af starfi ok fèkostum, þeim er bændr höfðu; en í þeim hluta lands, er Brúsi hafði, var ár mikit ok hóglífi bóndum; var hann því vinsæll.

Chapter 15

Maðr hét Ámundi ríkr ok auðigr, hann bjó í Hrossey í Sandvík á Hlaupandanesi.Maðr hèt Ámundi ríkr ok auðigr, hann bjó í Hrossey í Sandvík á Hlaupandanesi. Þorkell hét son hans, allra manna gerfiligastr þeirra er upp óxu í Orkneyjum.Þorkell hèt son hans, allra manna gerfiligastr þeirra er upp óxu í Orkneyjum. Ámundi var vitr maðr, ok einna manna mest virðr í Eyjum. Þat var eitt vár, at jarl hafði útboð mikit sem hann var vanr, en bændr kurruðu illa, báru þat fyrir Ámunda ok báðu hann mæla þeim nokkura forstöðu við jarl. Ámundi sagði jarl úáhlýðinn, "ok mun lítið at skapast, er vinátta vár jarls ok góð at svá búnu, en mér þykkir við váða búit, ef vér verðum rangsáttir við skaplyndi hvárratveggju;Ámundi sagði jarl úáhlýðinn, "ok mun lítið at skapast, er vinátta vár jarls ok góð at svá búnu, en mèr þykkir við váða búit, ef vèr verðum rangsáttir við skaplyndi hvárratveggju; mun ek mér," segir hann, "engu af skipta."mun ek mèr," segir hann, "engu af skipta." Þá ræddu þeir þetta mál við Þorkel; hann var trauðr til, ok hét þó sinni umsýslu við áeggjan manna.hann var trauðr til, ok hèt þó sinni umsýslu við áeggjan manna. Amunda þótti hann ofskjótt heitið hafa. En er jarl átti þíng, þá mælti Þorkell af hendi bónda, sagði nauðsyn manna, ok bað jarl vægja mönnum. Einarr svarar vel, ok segir at hann skuli virða orð hans. "Ek hafða nú ætlað at hafa sex skip ór landi, en nú skulu eigi meirr en þrjú, en þú, Þorkell, bið nú eigi þessa optarr." Bændr þökkuðu vel Þorkatli liðveizlu sína; fór jarl í víkíng, ok kom aptr at hausti. En eptir um várit hafði jarl enn útboð, ok átti þíng við bændr. Þá talaði Þorkell enn, ok bað jarl vægja bóndum. Jarl svarar reiðuliga ok sagði at hlutr bónda skyldi mjök vesna við hans ræðu. Hann gerði sik svá óðan ok reiðan, at hann sagði at þeir skyldu annat vár eigi báðir heilir á þínginu. Sleit við svá búit þínginu. En er Ámundi varð varr við hvat þeir Þorkell höfðu við ázt, bað hann Þorkel brott fara. Fór hann yfir á Katanes til Þorfinns jarls ok var þar lengi síðan, ok fóstraði hann, er jarl var úngr, ok var síðan kallaðr Þorkell fóstri, ok var hann ágætr maðr. Fleiri vóru þeir ríkismenn, er flýðu ór Orkneyjum fyrir ofríki Einars jarls; flýðu flestir til Þorfinns jarls, sumir til Noregs ok til ymissa landa.