Bókastaðir

Nú er at segja fra Kára, at hann fór ór gróf þeiri, er hann hafði hvílt sik, þar til er hann mœtti Bárði, ok fóru svá orð með þeim, sem Geirmundr hafði sagt. Reið Kári þaðan til Marðar Valgarðssonar ok sagði honum tíðendin; hann harmaði mjǫk. Kári kvað annat karlmannligra en gráta þá dauða ok bað hann heldr safna liði ok koma ǫllu til Holtsvaðs. Síðan reið hann í Þjórsárdal til Hjalta Skeggjasonar. Ok þá er hann kom upp með Þjórsá, sér hann mann ríða eptir sér hvatliga. Kári beið mannsins ok kennir, at þar var Ingjaldr frá Keldum. Hann sér, at hann var alblóðugr um lærit. Hann spurði Ingjald, hverr hann hefði særðan, en hann sagði.

"Hvar funduz þér?" segir Kári.

"Við Rangá," segir Ingjaldr, "ok skaut hann yfir ána til mín."

"Gerðir þú nǫkkut í móti?" segir Kári.

"Aptr skaut ek spjótinu," segir Ingjaldr, "ok sǫgðu þeir, at maðr yrði fyrir ok væri sá þegar dauðr."

"Vissir þú eigi," segir Kári, "hverr fyrir varð?"

"Líkt þótti mér vera Þorsteini bróðursyni Flosa," segir Ingjaldr.

"Njót þú heill handa!" segir Kári.

Síðan riðu þeir báðir saman til móts við Hjalta Skeggjason ok sǫgðu honum tíðendin; hann tók illa á verkum þessum ok kvað ena mestu nauðsyn at ríða eptir þeim ok drepa þá alla. Síðan safnaði hann liði ok kvaddi upp almenning. Ríða þeir Kári nú við þetta lið til móts við Mǫrð Valgarðsson, ok funduz þeir við Holtsvað. Var Mǫrðr þar fyrir með allmiklu liði. Þá skiptu þeir leitinni; fóru sumir et fremra austr til Seljalandsmúla, en sumir upp til Fljótshlíðar, en sumir et øfra um Þríhyrningshálsa ok svá ofan í Goðaland. Þá riðu þeir norðr allt til Sands, en sumir til Fiskivatna ok hurfu þar aptr, sumir austr í Holt et fremra ok sǫgðu Þorgeiri tíðendin, ok spurðu hvárt þeir hefði ekki þar um riðit.

Þorgeirr mælti: "Þann veg er, þó at ek sé ekki mikill hǫfðingi, þá mun Flosi þó annat ráð taka en ríða fyrir augu mér, þar sem hann hefir drepit Njál, fǫðurbróður minn, ok brœðrunga mína. Ok er yðr engi annarr á gǫrr en snúa aptr, því at þér munuð hafa leitat langt um skamt fram. En segið þat Kára, at hann ríði hingat til mín ok veri hér með mér, ef hann vill. En þó at hann vili eigi austr hingat, þá mun ek annaz um bú hans at Dyrhólmum, ef hann vill. Segið honum þat, at ek mun veita honum slíkt, er ek má, ok ríða til alþingis með honum. Mun hann ok vita þat, at vér brœðr erum aðilar um eptirmálit; ætlum vér ok svá at at ganga málinu, at sekðir skyli verða, ef vér megum ráða, ok síðan mannhefndir. En ek fer af því hvergi nú með yðr, at ek veit, at ekki mun gera, ok munu þeir nú vera sem varastir um sik."

Ríða þeir nú aptr ok funduz allir at Hofi ok tǫluðu um með sér, at þeir hefði svívirðing af fengit, er þeir hǫfðu eigi fundit þá. Mǫrðr kvað þat ekki vera. Þá eggjuðu margir, at fara skyldi til Fljótshlíðar ok taka upp bú þeira allra, er at þessum verkum hǫfðu verit, en þó var því vikit til atkvæða Marðar. Hann kvað þat vera et mesta óráð. Þeir spurðu, hví hann mælti þat.

"Því," segir hann, "ef bú þeira standa, þá munu þeir vitja þeira ok kvenna sinna, ok mun þá þar mega veiða á, er stundir líða. Skuluð þér nú ekki efa yðr, at ek skal trúr Kára í ǫllum ráðum, því at ek á fyrir sjálfan mik at svara."

Hjalti bað hann svá gera, sem hann hét. Þá bauð Hjalti Kára til sín; hann kvaz þangat mundu fyrst ríða. Þeir sǫgðu hvat Þorgeirr hafði boðit honum, en hann léz þess boðs síðar neyta skyldu, en kvað sér vel hug um segja, ef slíkir væri margir. Dreifðu þeir þá ǫllu liðinu.

Þeir Flosi sá ǫll tíðendi, þar sem þeir váru í fjallinu.

Flosi mælti: "Nú skulu vér taka hesta vára ok ríða í braut, því at nú mun oss þat vel duga."

Þeir Sigfússsynir spurðu, hvárt þeim myndi duga at koma til búa sinna ok segja fyrir.

"Þat mun Mǫrðr ætla," segir Flosi, "at þér munið vitja kvenna yðvarra, ok er þat geta mín, at þat sé ráð hans, at standa skyli bú yður órænt. Ok er þat mitt ráð, at engi skiliz við annan ok ríði allir austr með mér."

Tóku þeir þat ráðs allir. Riðu þeir þá allir í braut ok fyrir norðan jǫkul ok svá austr til Svínafells. Flosi sendi þegar menn at draga at fǫng, svá at engan hlut skyldi skorta. Flosi hœlðiz aldri um verkin, enda fann engi hræzlu á honum. Ok var hann heima allan vetrinn fram um jól.

Kári bað Hjalta fara at leita beina Njáls — "því at því munu allir trúa, er þú segir frá ok þér sýniz".

Hjalti kvaz þat gjarna gera vilja at flytja bein Njáls til kirkju. Þaðan riðu fimtán menn; þeir riðu austr yfir Þjórsá ok kvǫddu þar upp menn með sér, til þess er þeir hǫfðu hundrað manna með nábúum Njáls. Þeir kvámu til Bergþórshváls at hádegi dags. Hjalti spurði Kára, hvar Njáll myndi undir liggja, en Kári vísaði þeim til, ok var þar mikilli ǫsku af at moka. Þar fundu þeir undir húðina, ok var sem hon væri skorpnuð við eld. Þeir tóku upp húðina, ok váru þau bæði óbrunnin undir. Allir lofuðu guð fyrir þat ok þótti stór jartegn í vera. Síðan var tekinn sveinninn, er legit hafði í millum þeira, ok var af honum brunninn fingrinn, er hann hafði rétt upp undan húðinni. Njáll var út borinn ok svá Bergþóra. Síðan gengu til allir menn at sjá líkami þeira.

Hjalti mælti: "Hversu sýnaz yðr líkamir þessir?"

Þeir svǫruðu: "Þinna atkvæða vilju vér bíða."

Hjalti mælti: "Ekki mun mér um þetta einarðarfátt verða. Líkami Bergþóru þykki mér at líkendum ok þó vel, en líkami Njáls ok ásjána sýniz mér svá bjartr, at ek hefi engis dauðs manns líkama sét jafnbjartan."

Allir sǫgðu, at svá væri. Þá leituðu þeir Skarpheðins. Þar vísuðu heimamenn til, sem þeir Flosi heyrðu at vísan var kveðin, ok var þar þekjan fallin at gaflaðinu, ok þar mælti Hjalti at til skyldi grafa. Síðan gera þeir svá ok fundu líkama Skarpheðins þar, ok hafði hann staðit upp við gaflaðit, ok váru brunnir fœtr af honum mjǫk svá neðan til knjá, en allt annat óbrunnit á honum. Hann hafði bitit á kanpinum; augu hans váru opin ok óþrútin; hann hafði rekit øxina í gaflaðit svá fast, at gengit hafði allt upp á miðjan fetann, ok var ekki dignuð. Síðan var út borin øxin;

Hjalti tók upp øxina ok mælti: "Þetta er fágætt vápn ok munu fáir bera mega."

Kári mælti: "Sé ek mann til, hverr bera skal øxina."

"Hverr er sá?" segir Hjalti.

"Þorgeirr skorargeirr," segir Kári, "sá er ek ætla nú mestan mann í þeiri ætt vera."

Þá var Skarpheðinn flettr af klæðunum, því at þau váru ekki brunnin. Hann hafði lagit hendr sínar í kross ok á ofan ena hœgri; tvá díla fundu þeir á honum, annan í millum herðanna, en annan á brjóstinu ok var hvártveggi brendr í kross, ok ætluðu menn, at hann myndi sik sjálfr brent hafa. Allir menn mæltu þat, at betra þœtti hjá Skarpheðni dauðum en þeir ætluðu, því at engi maðr hræddiz hann. Þeir leituðu Gríms ok fundu bein hans í miðjum skálanum. Þeir fundu þar gegnt honum undir hliðvegginum Þórð leysingja, en í vefjarstofunni fundu þeir Sæunni kerlingu ok þrjá menn aðra. Alls fundu þeir þar bein af ellifu mǫnnum; síðan fluttu þeir lík þau til kirkju. Þá reið Hjalti heim ok Kári með honum. Blástr kom í fótinn Ingjaldi; fór hann þá til Hjalta ok grœddi hann Ingjald, ok var hann þó jafnan haltr síðan. Kári reið í Tungu til Ásgríms Elliða-Grímssonar. Þá var Þórhalla heim komin, ok hafði hon þá sagt áðr tíðendin. Ásgrímr tók við Kára báðum hǫndum ok bað, at hann skyldi vera þar ǫll þau missari; Kári kvað svá vera skyldu. Ásgrímr bauð því ǫllu liði til sín, er at Bergþórshváli hafði verit. Kári segir at þat var vel boðit — "ok skal þetta þiggja fyrir þeira hǫnd."

Var þá flutt þangat allt liðit. Þórhalli Ásgrímssyni brá svá við, er honum var sagt, at Njáll fóstri hans var dauðr ok hann hafði inni brunnit, at hann þrútnaði allr ok blóðbogi stóð ór hvárritveggju hlustinni, ok varð eigi stǫðvat ok fell hann í óvit, ok þá stǫðvaðiz. Eptir þat stóð hann upp ok kvað sér lítilmannliga verða — "en þat mynda ek vilja, at ek hefnda þessa á þeim nǫkkurum, er hann brendu inni, er nú hefir mik hent."

En aðrir sǫgðu, at engi myndi honum þetta virða til skammar, en hann kvaz ekki taka mega af því, hvat mælt væri. Ásgrímr spurði Kára, hvers trausts hann myndi ván eiga af þeim fyrir austan ár. Kári segir, at Mǫrðr Valgarðsson ok Hjalti Skeggjason myndi veita honum slíkan styrk, sem þeir mætti, ok Þorgeirr skorargeirr ok þeir allir brœðr. Ásgrímr kvað þat mikinn afla.

"Hvern styrk skulu vér af þér hafa?" segir Kári.

"Allan þann sem ek má veita," segir Ásgrímr, "ok skal ek líf á leggja."

"Ger þú svá," segir Kári.

"Ek hefi ok komit Gizuri í málit, ok spurða ek hann ráðs, hversu með skyldi fara," sagði Ásgrímr.

"Þat er vel," segir Kári, "eða hvat lagði hann til?"

Ásgrímr svarar: "Þat lagði hann til, at vér skyldim ǫllu kyrru fyrir halda til várs, en ríða þá austr ok búa mál til á hendr Flosa um víg Helga ok kveðja búa heiman ok lýsa á þingi brennumálum ok kveðja þar ena sǫmu búa í dóm."

Ek spurða ok Gizurr, hverr sœkja skyldi vígsmálit, en hann sagði, at Mǫrðr skyldi sœkja, þótt honum þœtti illt — "skal hann því þungast af hafa, at honum hafa ǫll málin verst farit. Kári skal ok síreiðr jafnan, er hann finnr Mǫrð, ok mun hann slíkt allt til draga ok forsjá mín í annan stað," sagði Gizurr.

Kári mælti þá: "Þínum ráðum munu vér fram fara, meðan vér eigum þeira kost ok þú vill fyrir vera."

Svá er at segja frá Kára, at hann mátti ekki sofa um nætr. Ásgrímr vaknaði eina nótt ok heyrði, at Kári vakði.

Ásgrímr mælti: "Hvárt verðr ekki svefnsamt um nætrnar?"

Kári kvað þá vísu:

Engra manna gat Kári jafnopt sem Njáls ok Skarpheðins, aldri ámælti hann óvinum sínum ok aldri heitaðiz hann við þá.

Eina nótt bar svá til at Svínafelli, at Flosi lét illa í svefni; Glúmr Hildisson vakði hann, ok var lengi, áðr en hann gæti vakit hann.

Flosi mælti þá: "Kalli mér Ketil ór Mǫrk."

Ketill kom þangat.

Flosi mælti: "Segja vil ek þér draum minn."

"Þat má vel," segir Ketill.

"Mik dreymði þat," segir Flosi, "at ek þóttumz vera at Lómagnúpi ok ganga út ok sjá upp til gnúpsins, ok opnaðiz hann. Ok gekk maðr út ór gnúpinum ok var í geitheðni ok hafði járnstaf í hendi; hann fór kallandi ok kallaði á menn mína, suma fyrr en suma síðar, ok nefndi þá á nafn. Hann kallaði fyrstan Grím enn rauða ok Árna Kolsson. Þá þótti mér undarliga við bregða; mér þótti hann þá kalla Eyjólf Bǫlverksson ok Ljót, son Halls af Síðu, ok nǫkkura sex menn. Þá þagði hann stund nǫkkura. Síðan kallaði hann fimm menn af váru liði, ok váru þar Sigfússsynir, brœðr þínir. Þá kallaði hann aðra fimm menn, ok var þar Lambi ok Móðólfr ok Glúmr. Þá kallaði hann þrjá menn. Síðast kallaði hann Gunnar Lambason ok Kol Þorsteinsson. Eptir þat gekk hann at mér; ek spurða hann tíðenda; hann léz kunna at segja tíðendin; þá spurða ek hann at nafni, en hann nefndiz Járngrímr. Ek spurða, hvert hann skyldi fara; hann kvaz fara skyldu til alþingis."

"Hvat skalt þú þar gera?" sagða ek.

Hann sagði: "Fyrst skal ek ryðja kviðu, en þá dóma, en þá vígvǫll fyrir vegǫndum."

Síðan kvað hann þetta:

Hann laust niðr stafnum, ok varð brestr mikill; gekk hann þá inn í fjallit, en mér bauð ótta. Vil ek nú, at þú segir, hvat þú ætlar draum minn vera."

"Þat er hugboð mitt," segir Ketill, "at þeir myni allir feigir, er kallaðir váru. Sýniz mér þat ráð, at þenna draum segi vit engum manni at svá búnu."

Flosi kvað svá vera skyldu. Nú líðr vetrinn, þar til er lokit var jólum.

Flosi mælti þá til sinna manna: "Nú ætla ek, at vér skylim fara heiman, því at mér þykkir sem vér mynim eigi setugrið hafa mega. Skulu vér nú fara í liðsbón. Mun nú þat sannaz, sem ek sagða yðr, at vér myndim mǫrgum fyrir kné ganga verða, áðr en lokit er þessum málum."

Síðan bjogguz þeir heiman allir. Flosi var í leistabrókum, því at hann ætlaði at ganga. Vissi hann ok, at þá myndi ǫðrum minna fyrir þykkja at ganga. Þeir fóru heiman á Knappavǫll, en annat kveld til Breiðár, en frá Breiðá til Kálfafells, þaðan í Bjarnanes í Hornafjǫrð, þaðan til Stafafells í Lón, en þá til Þváttár til Síðu-Halls. Flosi átti Steinvǫru dóttur hans. Hallr tók við þeim allvel.

Flosi mælti til Halls: "Biðja vil ek þik, mágr! at þú ríðir til þings með mér með alla þingmenn þína."

Hallr svaraði: "Nú er svá orðit, sem mælt er, at skamma stund verðr hǫnd hǫggvi fegin. Ok er sá nú allr einn í þínu liði, er nú hefr eigi hǫfuðs, ok hinn, er þá eggjaði ens verra, en liðveizlu mína er skylt at ek leggja til alla slíka, sem ek má."

Flosi mælti: "Hvat leggr þú nú til ráðs með mér, þar sem nú er komit?"

Hallr mælti: "Fara skalt þú allt norðr til Vápnafjarðar ok biðja alla hǫfðingja liðsinnis; ok munt þú þó þurfa þeira allra, áðr en þingi sé lokit."

Flosi dvalðiz þar þrjár nætr ok hvílði sik ok fór þaðan austr til Geitahellna ok svá til Berufjarðar. Þar váru þeir um nótt. Þaðan fóru þeir austr til Breiðdals í Heydali; þar bjó Hallbjǫrn enn sterki; hann átti Oddnýju, systur Sǫrla Brodd-Helgasonar, ok hafði Flosi þar góðar viðtǫkur. Hallbjǫrn spurði margs ór brennunni, en Flosi sagði honum frá ǫllu gǫrla. Hallbjǫrn spurði, hversu langt Flosi ætlaði norðr í fjǫrðuna; hann kvaz fara ætla til Vápnafjarðar. Flosi tók þá fésjóð af belti sér ok kvaz vildu gefa Hallbirni; hann tók við fénu en kvaz þó ekki eiga gjafar at Flosa — "en þó vil ek vita, hverju þú vill at ek launa þér."

"Ekki þarf ek fjár," segir Flosi, "en þat vilda ek, at þú riðir til þings með mér ok veittir at málum mínum, en þó á ek hvártki at telja til við þik mægðir né frændsymi."

Hallbjǫrn mælti: "Því mun ek heita þér, at ríða til þings með þér ok veita þér at málum, sem ek mynda bróður mínum."

Flosi þakkaði honum. Flosi fór þaðan Breiðdalsheiði ok svá á Hrafnkelsstaði. Þar bjó Hrafnkell Þórisson, Hrafnkelssonar, Hrafnssonar. Flosi hafði þar góðar viðtǫkur, ok leitaði hann eptir um þingreið við Hrafnkel ok liðveizlu. Hrafnkell fór lengi undan, en þó kom þar, at hann hét, at Þórir, sonr hans, myndi ríða við alla þingmenn þeira ok vera í slíkri liðveizlu sem samþingisgoðar hans. Flosi þakkaði honum ok fór í braut ok á Bersastaði. Þar bjó Hólmsteinn Spak-Bersason, ok tók hann allvel við Flosa. Flosi bað hann liðveizlu. Hólmsteinn kvað hann lǫngu hafa laun selt um liðveizlu. Þaðan fóru þeir á Valþjófsstaði. Þar bjó Sǫrli Brodd-Helgason, bróðir Bjarna Brodd-Helgasonar; hann átti Þórdísi, dóttur Guðmundar ens ríka á Mǫðruvǫllum. Þeir hǫfðu þar góðar viðtǫkur. En um morgininn vakði Flosi til við Sǫrla, at hann myndi ríða til þings með honum, ok bauð honum fé til.

"Eigi veit ek þat," segir hann, "meðan ek veit eigi, hvaðan Guðmundr enn ríki stendr at, mágr minn, því at ek ætla honum at veita, hvaðan sem hann stendr at."

Flosi mælti: "Finn ek þat á svǫrum þínum, at þú hefir kvánríki."

Flosi stóð þá upp ok bað taka klæði þeira ok vápn; fóru þeir þá í braut ok fengu þar enga liðveizlu. Fóru þeir fyrir neðan Lagarfljót ok um heiði til Njarðvíkr. Þar bjoggu brœðr tveir, Þorkell fullspakr ok Þorvaldr, bróðir hans; þeir váru synir Ketils Þryms, Þiðrandasonar ens spaka, Ketilssonar Þryms, Þórissonar Þiðranda; móðir þeira Þorkels fullspaks ok Þorvalds var Yngvildr Þorkels dóttir fullspaks. Flosi hafði þar góðar viðtǫkur; hann sagði þeim brœðrum deili á um ørendi sín ok bað þá liðveizlu, en þeir synjuðu, áðr hann gaf þeim þrjár merkr silfrs hvárum þeira til liðveizlu; þá játuðu þeir at veita Flosa. Yngvildr, móðir þeira, var hjá stǫdd, er þeir hétu alþingisreiðinni, ok grét.

Þorkell mælti: "Hví grætr þú, móðir?"

Hon svarar: "Mik dreymði, at Þorvaldr, bróðir þinn, væri í rauðum kyrtli, ok þótti mér svá þrǫngr vera sem saumaðr væri at honum; mér þótti hann ok vera í rauðum hosum undir, ok vafit at vándum dreglum. Mér þótti illt á at sjá, er ek vissa, at hánum var svá óhœgt, en ek mátta ekki at gera."

Þeir hlógu at ok kváðu vera loklausu ok sǫgðu geip hennar ekki skyldu standa fyrir þingreiðum þeira. Flosi þakkaði þeim vel ok fór þaðan til Vápnafjarðar, ok kom til Hofs. Þar bjó Bjarni Brodd-Helgason, Þorgilssonar, Þorsteinssonar ens hvíta, Ǫlvissonar, Eyvaldssonar, Øxna-Þórissonar; móðir Bjarna var Halla Lýtingsdóttir; móðir Brodd-Helga var Ásvǫr, dóttir Þóris Graut-Atlasonar, Þórissonar þiðranda. Bjarni Brodd-Helgason átti Rannveigu Þorgeirsdóttur, Eiríkssonar ór Goðdǫlum, Geirmundarsonar, Hróaldssonar, Eiríkssonar ǫrðigskeggja. Bjarni tók við Flosa báðum hǫndum. Flosi bauð Bjarna fé til liðveizlu.

Bjarni mælti: "Aldri hefi ek selt karlmensku mína við fémútu eða liðveizlu. En nú er þú þarft liðs, mun ek gera þér um vinveitt ok ríða til þings með þér ok veita þér sem ek mynda bróður mínum."

"Þá snýr þú ǫllum vanda á hendr mér," segir Flosi, "en þó var mér slíks at þér ván."

Síðan fór Flosi til Krossavíkr. Þorkell Geitisson var vinr hans mikill áðr. Flosi sagði honum ørendi sitt. Þorkell kvað þat skylt vera, at hann veitti honum slíkt, sem hann væri til fœrr, ok skiljaz eigi við hans mál. Þorkell gaf Flosa góðar gjafar at skilnaði. Þaðan fór Flosi norðr til Vápnafjarðar ok upp í Fljótsdalsherað ok gisti at Hólmsteins Spak-Bersasonar ok sagði honum, at allir hǫfðu vel staðit undir hans nauðsyn ok ørendi nema Sǫrli Brodd-Helgason. Hólmsteinn kvað þat til þess bera, at hann væri engi ofstopamaðr. Hólmsteinn gaf Flosa góðar gjafar. Flosi fór upp Fljótsdal ok þaðan suðr á fjall um Øxarhraun ok ofan Sviðinhornadal ok út með Álptafirði fyrir vestan, ok lauk eigi fyrr en hann kom til Þváttár til Halls mágs síns. Þar var Flosi hálfan mánuð ok menn hans ok hvíldu sik. Flosi spurði Hall, hvat hann legði nú til ráðs með honum, hversu hann skyldi með fara eða breyta hǫgum sínum.

Hallr mælti: "Þat ræð ek, at þú sér heima við bú þitt ok Sigfússsynir, en þeir sendi menn til at skipa til búa sinna, en þér farið heim at sinni, en þá er þér ríðið til þings, ríðið allir saman ok dreifið ekki flokki yðrum. Fari þá Sigfússsynir at finna konur sínar. Ek mun ok ríða til þings ok Ljótr sonr minn með alla þingmenn okkra ok veita þér lið slíkt, sem ek má mér við koma."

Flosi þakkaði honum. Hallr gaf honum góðar gjafar at skilnaði. Flosi fór þá frá Þváttá, ok er ekki um hans ferð at tala, fyrr en hann kom heim til Svínafells. Er hann þá heima þat er eptir var vetrarins ok sumarit allt til þings framan.

Þórhallr Ásgrímsson ok Kári Sǫlmundarson riðu einn hvern dag til Mosfells at finna Gizur hvíta; hann tók við þeim báðum hǫndum ok váru þeir þar mjǫk langa hríð. Þat var einu hverju sinni, þá er þeir Gizurr tǫluðu um brennu Njáls, at Gizurr kvað þat allmikla giptu, er Kári hafði í braut komiz. Þá varð Kára vísa á munni:

Þá mælti Gizurr: "Varkunn er þat, er þér sé minnisamt, ok skulu vér nú ekki fleira til tala at sinni."

Kári segir, at hann vill heim ríða.

Gizurr mælti: "Ek mun nú gera mér dælt um ráðagørð við þik. Þú skalt eigi heim ríða, en þó skalt þú í braut ríða ok austr undir Eyjafjǫll at finna Þorgeir skorargeir ok Þorleif krák. Þeir skulu ríða austan með þér, því at þeir eru aðiljar sakanna. Með þeim skal ríða Þorgrímr enn mikli, bróðir þeira. Þér skuluð ríða til Marðar Valgarðssonar. Skalt þú segja honum orð mín til, at hann taki við vígsmáli eptir Helga Njálsson á hendr Flosa. En ef hann mælir nǫkkuru orði í móti þessu, þá skalt þú gera þik sem reiðastan ok lát sem þú mynir hafa øxi í hǫfði honum; þú skalt ok í annan stað segja á reiði mína, ef hann lætr illa at komaz. Þar með skalt þú segja, at ek mun láta sœkja Þorkǫtlu, dóttur mína, ok láta hana fara heim til mín, en þat mun hann eigi þola, því at hann ann henni sem augum í hǫfði sér."

Kári þakkaði honum sína ráðagørð. Ekki talaði Kári um liðveizlu við hann, því at hann ætlaði, at honum myndi þat fara vinveittliga sem annat. Kári reið þaðan austr yfir ár ok svá til Fljótshlíðar ok austr yfir Markarfljót ok svá til Seljalandsmúla. Þeir ríða austr í Holt. Þorgeirr tók við þeim með enni mestu blíðu; hann sagði þeim um ferðir Flosa ok hversu mikit lið hann hafði þegit í Austfjǫrðum.

Kári sagði, at þat var varkunn, at hann bæði sér liðs, svá mǫrgu sem hann myndi svara eiga.

Þorgeirr mælti: "Því betr, er þeim ferr ǫllum verr at."

Kári segir Þorgeiri tillǫgur Gizurar. Síðan riðu þeir austan á Rangárvǫllu til Marðar Valgarðssonar; hann tók vel við þeim. Kári sagði honum orðsending Gizurar, mágs hans. Hann tók seinliga undir þat ok kvað meira at sœkja Flosa einn en tíu aðra.

Kári mælti: "Jafnt ferr þér þetta sem hann ætlaði, því at þér eru allir hlutir illa gefnir, því at þú ert bæði hræddr ok huglauss, enda skal þat á bak koma, sem þér er makligt, at Þorkatla skal fara heim til fǫður síns."

Hon bjóz þegar ok kvaz þess fyrir lǫngu búin, at skilði með þeim Merði. Mǫrðr skipti þá skjótt skapi sínu ok svá orðum ok bað af sér reiði ok tók þegar við málinu.

Kári mælti: "Nú hefir þú tekit við málinu, ok sœk nú óhræddr, því at líf þitt liggr við."

Mǫrðr kvaz allan hug skyldu á leggja, at gera þetta vel ok drengiliga. Eptir þat stefndi Mǫrðr til sín níu búum; þeir váru allir véttvangsbúar. Mǫrðr tók þá í hǫnd Þorgeiri ok nefndi vátta tvá — "í þat vætti, at Þorgeirr Þórisson selr mér vígsǫk á hendr Flosa Þórðarsyni, at sœkja um víg Helga Njálssonar með sóknargǫgnum þeim ǫllum, er sǫkinni eigu at fylgja. Selr þú mér sǫk þessa at sœkja ok at sættaz á, svá allra gagna at njóta, sem ek sjá réttr aðili, selr þú með lǫgum, en ek tek með lǫgum." Í annat sinn nefndi Mǫrðr sér vátta — "í þat vætti," segir hann, "at ek lýsi lǫgmætu frumhlaupi á hǫnd Flosa Þórðarsyni, er hann veitti Helga Njálssyni heilundarsár eða holundar eða mergundar, þat er at ben gerðiz en Helgi fekk bana af. Lýsi ek fyrir búum fimm," — ok nefndi þá alla, — "lýsi ek lǫglýsing; lýsi ek handseldri sǫk Þorgeirs Þórissonar." Í ǫðru sinni nefndi hann vátta — "í þat vætti, at ek lýsi heilundarsári eða holundar eða mergundar á hǫnd Flosa Þórðarsyni, því sári, er at ben gerðiz, en Helgi fekk bana af, á þeim véttvangi, er Flosi Þórðarson hljóp til Helga Njálssonar lǫgmætu frumhlaupi áðr. Lýsi ek fyrir búum fimm," — síðan nefndi hann þá alla, — "lýsi ek lǫglýsing; lýsi ek handseldri sǫk Þorgeirs Þórissonar." Þá nefndi Mǫrðr sér vátta — "í þat vætti," segir hann, "at ek kveð véttvangsbúa þessa alla níu" — ok nefndi þá alla á nafn, — "alþingisreiðar ok búakviðar at bera um þat, hvárt Flosi Þórðarson hljóp lǫgmætu frumhlaupi til Helga Njálssonar á þeim véttvangi, er Flosi Þórðarson veitti Helga Njálssyni heilundarsár eða holundar eða mergundar, þat er at ben gerðiz en Helgi fekk bana af. Kveð ek yðr þeira orða allra, er yðr skylda lǫg til um at bera ok ek vil yðr at dómi beitt hafa ok þessu máli eigu at fylgja; kveð ek yðr lǫgkvǫð, svá at þér heyrið á sjálfir; kveð ek um handselt mál Þorgeirs Þórissonar." Mǫrðr nefndi sér vátta, — "í þat vætti, "at ek kveð véttvangsbúa þessa níu alþingisreiðar ok búakviðar at bera um þat, hvárt Flosi Þórðarson særði Helga Njálsson heilundarsári eða mergundar eða holundar, því er at ben gerðiz, en Helgi fekk bana af, á þeim véttvangi, er Flosi Þórðarson hljóp til Helga Njálssonar lǫgmætu frumhlaupi áðr. Kveð ek yðr þeira orða allra, er yðr skylda lǫg til um at bera ok ek vil yðr at dómi beitt hafa ok þessu máli eigu at fylgja; kveð ek yðr lǫgkvǫð; kveð ek yðr svá, at þér heyrið á sjálfir; kveð ek yðr um handselt mál Þorgeirs Þórissonar."

Þá mælti Mǫrðr: "Nú er hér mál til búit sem þér báðuð. Vil ek nú biðja þik, Þorgeirr skorargeirr! at þú komir til mín, er þú ríðr til þings, ok ríðim vit þá báðir saman með hvárn tveggja flokkinn ok haldim okkr sem bezt saman, því at flokkr minn skal þegar búinn til ǫndverðs þings. Ok skal ek yðr í ǫllum hlutum trúr vera."

Þeir tóku því ǫllu vel ok var þetta bundit svardǫgum, at engi skyldi við annan skilja fyrr en Kári vildi, ok hverr þeira skyldi leggja sitt líf við annars líf. Síðan skilðu þeir með vináttu ok mæltu mót með sér á þingi. Reið þá Þorgeirr austr aptr, en Kári reið vestr yfir ár, þar til er hann kom í Tungu til Ásgríms; hann tók við honum ágæta vel. Kári sagði Ásgrími alla ráðagǫrð Gizurar hvíta ok málatilbúnaðinn.

"Slíks var mér at honum ván," segir Ásgrímr, "at honum myndi vel fara, enda hefir hann þat nú sýnt."

Asgrímr mælti: "Hvat spyrr þú austan frá Flosa?"

Kári svarar: "Hann fór allt austr í Vápnafjǫrð, ok hafa náliga allir hǫfðingjar heitit honum liðveizlu ok alþingisreið. Þeir vænta sér ok liðs af Reykdœlum ok Ljósvetningum ok Øxfirðingum."

Þeir tǫluðu þar mart um. Líða nú stundir allt framan til alþingis. Þórhallr Ásgrímsson tók fótarmein svá mikit, at fótrinn fyrir ofan ǫkkla var svá digr ok þrútinn sem konulær, ok mátti hann ekki ganga nema við staf. Hann var mikill maðr vexti ok rammr at afli, dǫkkr á hár ok skinnslit, vel orðstiltr ok þó bráðskapaðr; hann var enn þriði mestr lǫgmaðr á Íslandi. Nú kømr at því, at menn skyldu ríða heiman til þings.

Ásgrímr mælti til Kára: "Þú skalt ríða til ǫndverðs þings ok tjalda búðir várar ok með þér Þórhallr sonr minn, því at þú munt bezt ok hógligast með hann fara, er hann er fótlami, en vér munum hans mest þurfa á þessu þingi. Með ykkr skulu ok ríða tuttugu menn aðrir."

Eptir þat var búin ferð þeira, ok riðu þeir síðan til þings ok tjǫlduðu búðir ok bjogguz vel um.