Bókastaðir

Síðan fór Ísólfur heim og leið veturinn. Og einmánuð öndverðan var samkoma að Hálsi í Fnjóskadal. En nú var hún í Kaupangi undir eins og kom Eyjólfur því seint þangað og var þar lokið öllum samkomumálum er hann kom. Var Þorvarður í brottu og bændur. Eyjólfur spurði hvað títt var um ferðir Þorvarðs en honum var sagt að hann var heim farinn.

Eyjólfur segir: " Það er oss engi gæfa eða hvort er hér Þorkell Hallgilsson? "

" Hér em eg, " kvað hann.

Eyjólfur mælti: " Við höfum vel hist að málum. Eða hversu vilt þú svara málum þeirra Ísólfs og Friðgerðar er menn kalla yður taki félaga? Er mér sagt að þú eigir sókn og vörn mála þeirra er við eru kenndir Brandur og Höskuldur. Nú mun eg eigi mikilþægur að um yfirbætur ef vel er svarað. "

Þorkell svarar: " Þetta ber breytilega til er þú hefir að ganga eftir kvittan óvísra manna. Nú mun eg eigi veita fóstbræðrum mínum ólið eða sanna þá að því máli er allir eru jafnlíklegir til samlags við Friðgerði. Nú mun eg eigi svara betur en vita hver sannindi til eru af þeim er þér kennið málið. "

Eyjólfur svarar: " Þá eruð þér tregari en vér mundum vilja en eg mun hóglega til mæla. Viltu handsala lögréttu og skíri hún sig og handsala faðerni ef hún verður skír? "

Þorkell svarar: " Þungur verður hluturinn vor ef eg handsala faðerni en annar verður sannur að. En skírslunnar mun eg eigi varna. Sumir kveða þó langstaðið. Og vil eg handsala rétt presti þeim er skírslu gerir. "

Eyjólfur svarar: " Það mun í lýsast að eg vil sættast og kýs eg þetta af. "

Síðan gerði Þorkell svo, að hann handsalaði presti rétt ef hún yrði skír og eindaga á fénu.

Skírsla skyldi vera í Laufási. En sá prestur hét Ketill er gerði skírsluna er kallaður var Möðruvellingaprestur. Þá var í Skálaholti Ísleifur biskup. Síðan fastaði hún.

En Eyjólfur bauðst nú til að sjá skírsluna og kvað auðvelt að þeir vildu enn tefja málið " og skal því meira hug á leggja eftir að sjá. "

Þorkell kom þar og var nú leyst til handarinnar. Prestur veitti eigi skjót atkvæði.

Þá mælti Þorkell: " Hví ert þú svo mikill verrfeðrungur að segja eigi að hún er brunnin? " og nefndi sér votta að því.

Prestur mælti: " Nú fer óliðlega er þið dæmið og takið málið fyrir hendur mér fram er eg á atkvæðið að veita og skal vera enn tilraun önnur skírari. "

Eyjólfur svarar: " Eigi má skírari vera en fyrir fjandskap þinn og mútur er þú hefir til tekið þá skal eg heimta sem föðurarf minn. "

Þorkell svarar: " Vitum vér það Ljósvetningar að ósparir hafið þér lengi verið við oss um fjandskapinn. "

Eyjólfur svarar: " Þér hófuð fyrri fjandskapinn en komuð niður hart eftir verðleikum. "

Þorkell svarar: " Fyrir þessa sök skal eg annaðhvort láta allt fé mitt eða ekki. "

Eyjólfur svarar: " Eigi mundi Þorvarður svo svara frændi þinn. "

Síðan skildu þeir að því.

Þá kom skip að Gásum og voru þar á fóstbræður, Brandur og Höskuldur.

Þorkell hitti þá brátt og mælti: " Heimil mun vist með mér sem fyrr þótt vant sé. "

Þeir þágu það og fóru til Veisu.

Þá mælti Þorkell: " Svo er nú málavöxtur Brandur að Eyjólfur vill bera þig sökum með þeim hætti að þú hafir legið dóttur Ísólfs og mælt svo ferlega að hann mundi svo heimta rétt hennar sem arfinn eftir Guðmund föður sinn. En eg ætla að hann geri það lítt eftir sannri raun því að skírslur hygg eg að henni gangi æ til smánar. Sá eg hönd hennar ófegri en áður og sýndist í því fjöllyndi hennar. En Eyjólfur vill enn vekja forna óhæfu við oss frændur. "

Brandur svarar: " Engan greiða mun eg á því gera að eg sé þar í meiri venslum en aðrir menn. "

Þorkell mælti: " Hverja meðferð viljið þér hafa? Því að frændur vorir vilja allir með Eyjólfi vera nema Hrafn Þorkelsson frá Ljósavatni " hann bjó þá að Lundarbrekku í Bárðardal - " hann vænti eg að oss sinni eigi síður. Hann skortir eigi vit " - kona Hrafns var ættuð úr Goðdölum - " nú vænti eg að hann fái til nokkuð ráð að vér höfum hærra hlut. Og yrði svo vel að Eyjólfur réðist norður hingað væri gott að hann hefði skapnaðar erindi. "

Höskuldur mælti: " Auðsýnt er að vér stöndum við. "

Síðan hittu þeir Hrafn og bar Höskuldur málið upp fyrir honum og mælti: " Spurt munt þú hafa óþykktarsvip Ísólfs og Eyjólfs til vor enn að nýju. Nú viljum vér í móti rísa með þínu ráði. "

Hann svarar: " Þú segir satt. Eyjólfur vill nú ganga yfir alla þjóð en þeim þykir ekki til vor koma nema til Þorvarðs eins. Og er mér til nokkurs? En farið nú til Óðslu og hittið Ótrygg og bindið hann í liði með yður og til vina vorra í Fnjóskadal. Því að eg kenni ofsa Eyjólfs að hann mun norður hingað leita. Verum þá við búnir og leynum Þorvarð. "

Það er sagt það sumar að Eyjólfur átti samkomu í héraði og mælti: " Það mun yður kunnigt að eg em kallaður höfðingi yðvar. Nú þykir mér sem það muni sannlegt kaup með oss að hvorir veiti öðrum að réttum málum og að þér styrkið oss til móts við mína ágangsmenn en eg sé yðvar liðsinnismaður í yðrum nauðsynjum. "

Mönnum þótti þetta vel sagt. Síðan reið Eyjólfur til Hrafnagils til Einars Arnórssonar. Hann var virðingamaður og vinur Eyjólfs.

Þá mælti Eyjólfur: " Svo er því máli háttað er eg vil ræða við þig. Mér er nú að sækja eindagann. En ef eg fer fjölmennur þá mun eg við leita að þrengja að þeim með fjandskap en Þorvarður einn er vægðar verður. "

Hann svarar: " Gamall maður er hann nú víst og góður drengur er hann því að hann barðist við Gyrð þá er hann var með Þórólfi. Er honum vel farið. Hann er varúðigur og mikill fyrir sér. Og því að eins dugir þeim frændum ef hann sest fyrir málið. Er það mitt ráð að þú farir með átjánda mann og seg að þú farir eftir fangi til Flateyjardals. "

Síðan bjóst Eyjólfur og með honum Þorsteinn hinn rammi af Arnarstöðum og Þórir sonur Finnboga hins ramma, heimamaður hans. Veður var hvasst er þeir riðu á Vöðlaheiði. Þeir komu á Draflastaði til Atla bónda. Hann var maður auðigur og þingmaður Eyjólfs. Þeir komu síð og var vel við þeim tekið. Bóndi spurði um ferðir Eyjólfs.

Hann kvaðst ætla út til Flateyjardals " og skalt þú vita hvað undir býr. Eg vil að þú gerir mann yfir til Veisu að vita hvað þar er manna heima. "

Bóndi var fámáligur.

Eyjólfur mælti: " Hví ert þú svo fálátur? "

Atli svarar: " Eg væri glaðari ef þú værir við hundrað manns. "

Eyjólfur svarar: " Vel er það mælt eða veistu nokkuð til tíðinda frá Veisu? "

Hann svarar: " Ekki nema kyrrt en eigi er þeim um þig. "

Eyjólfur bað hann senda húskarl sinn til Veisu og vita hvað til tíðinda var. Hann gerði svo. Húskarlinn kom til Veisu.

Höskuldur stóð úti í dyrum og mælti: " Snemma ertu á fótum félagi " og brá honum til glímu og kvað hann hafa " vanda til að glepja konur vorar " og tók hann að reika á fótunum.

Hann ætlaði þá að ganga að öðrum dyrum og var Brandur þar fyrir og mælti: " Eigi muntu hér inn ganga. Sofa vill hún. "

En þeir reiddu hann aftur og fram eftir vellinum og rifu af honum klæðin. Varð hann því feginn að hann komst á braut. Síðan fór hann heim og spurði Eyjólfur að um ferðina.

Hann lét hana illa orðna, " voru þeir fóstbræður úti og ætla eg að þeir hafi grunað mig og gerðu þeir mér aðfarar margar og rifu af mér klæðin. Og voru hurðir aftur fyrst er eg kom og fékk eg þó séð frá hurðinni hvað títt var inni og gruna eg að fjölmenni muni fyrir og að þeir hafi njósn af um ferðir þínar. "

Eyjólfur svarar: " Eigi er það ólíklegt. "

Það var síðan vanur að mæla Þorvarður Þorgeirsson þá er hark var haft: " Höfum nú Veisubragð. "

Atli mælti: " Slíkt grunaði mig. "

Eyjólfur segir: " Eigi er förin góð svo búið. "

Atli svarar: " Eg býð þér tíu menn vel búna og far aftur og legg eigi menn þína í hættu. "

Síðan riðu þeir Eyjólfur að ánni. Þá sjá þeir að menn riðu frá húsunum eigi færri en sjö tigir og létu þeir þegar drífa á þá grjót og voru þeir menn Eyjólfs dumpaðir illa um herðarnar og sneru þeir aftur. Atli kvað farið hafa sem hann grunaði.

Eyjólfur mælti: " Nú skal senda eftir Odda Grímssyni í Höfða vin vorum. "

Og svo var gert. Menn voru og sendir til fjarðarins eftir mönnum.

Og er þeir Koðrán og Þóroddur heyrðu þetta mælti Hlenni: " Langsær hefir Eyjólfur verið nú. "

Og snerust menn vel við og voru mönnum meiri vonir á harðfengi en fjölda. Oddi brást þegar við og fór við tíunda mann og reið Eyjólfur þegar í móti honum.

Þá mælti Oddi: " Hvort gera Ljósvetningar þér eigi greiðfært um vöðin eða hver er ætlan þín um ferð þína er svo er stofnuð? "

Eyjólfur svarar: " Eg ætla að þeim aftur á land og eigast þar við. "

Oddi svarar: " Mikilmannlegt er það og eigi ráðlegt. Mun þeim eigi þykja þungt falla að svo búnu. "

Eyjólfur mælti: " Hvað leggur þú til? "

Oddi mælti: " Ríðum hart fram að ánni en þá skulum vér snúa upp til Hestavaðs. Þar er mikið djúp að landi. "

Þetta var allt fyrr en þeir Koðrán komu.

Og ríða þeir nú til vaðsins. Þetta sjá Veisumenn og réðust í móti og þröngdust að vaðinu. En þeir sneru þá hestunum upp með ánni.

Þá mælti Hrafn: " Bragð hitta þeir nú í. "

Höskuldur svarar: " Látum það fyrir lítið koma og rennum upp í móti. "

Og svo gerðu þeir. Snúa Ljósvetningar nú að og ríða út á ána en hinir ríða undan. Skaust hestur Eyjólfs í kaf en þeir Þorsteinn og Þórir tóku sínum megin í brjóstgjörðina hvor og hófu svo upp hestinn undir Eyjólfi og sneru aftur.

Þá mælti Oddi: " Eigi gengur nú fram Eyjólfur og snúum aftur. "

Eyjólfur svarar: " Aldrei skulum vér undan fara. "

Höskuldur sneri að Odda örðigum er þeir sneru hestunum og nam öxarhyrnan í milli herða honum. Komust þeir svo aftur til sama lands.

Þá mælti Oddi: " Eigi sækist nú skjótt reiðin. "

Eyjólfur mælti: " Eigi munum vér enn skildir. "

Þá var mönnum hleypt til liðsbónar á hvern bæ.

Síðan báru Ljósvetningar ráð saman.

Þá mælti Höskuldur til Hrafns: " Hvað leggur þú nú til frændi eða þykir þér eigi ráð að vér förum í móti þeim til Þriðjungavaðs því að þangað munu þeir leita? "

Hrafn svarar: " Til er slíkt. En þess get eg að nú leiti þeir þangað til er þeir hafa meira traust en nú. Það er nú ráð mitt að gera njósnarmenn til Þriðjungavaðs og á Þingmannaleið að sjá ferðir manna. "

Höskuldur svarar: " Það munum við Brandur gera fóstbræður. "

En þá var víða skógi vaxið.

Þeir sjá að menn fóru að Bíldsárskarði, sneru aftur síðan og sögðu mönnum sínum.

Þá mælti Hrafn: " Nú erum vér farnir nema Þorvarður ráðist í. "

Höskuldur mælti: " Það mun yður ráð í þykja að eg fari á Fornastaði og biðji Þorvarð liðs. "

Hann gerir nú svo og kom á Fornastaði. Hann gekk inn í stofu. Hún var skipuð öll af mönnum. Það voru frændur og vinir Þorvarðs.

Höskuldur mælti: " Skjótt er mitt erindi. Liðs er þörf. Vér munum skjótt ofurliði bornir af Eyjólfi nema vér njótum þín við " og sagði honum allt hversu farið hafði.

Þorvarður svarar: " Síð hefi eg að þessum málum kvaddur verið. Mundi vera hóglegar að farið ef eg réði. Nú fýsi eg eigi mína menn að fara í heimsku þessa. "

Höskuldur mælti: " Eigi skal lengi lítils biðja þig og munt þú lítið veita og óhallkvæmt. En aldrei skal eg við þá skiljast. "

Þá tók kona Þorvarðs til orða: " Hitt er á að líta að til þín mun koma þykja ef Höskuldur er drepinn og er þá eigi betra eftir að mæla. "

Þorvarður svarar: " Veit eg ákafa kvenna en gott mun að hefta vandræði þetta. "

Hún svarar: " Þú munt illa mæla eftir hann dauðan er þú veitir honum eigi lifanda. En eigi skal eg þá annan ala son ef þú selur þenna undir vopn. "

Þorvarður svarar: " Er eigi það ólíklegt að oft standist ráð yður kvenna og látið búinn náttverð nokkurum mönnum í kveld " og spratt upp.

Hún svarar: " Eg skal það annast. "

En Þorvarður sendi mann á fund Gunnsteins og svo til Ótryggs er átti Guðrúnu dóttur Þorkels háks.

Hallur Ótryggsson var að Þverá í Fnjóskadal með konu þeirri er Þorgerður hét og gekk að sauðum þann morgun og hafði skipt verkum við þann er fjár geymdi því að hann var oft á Grýtubakka í Höfðahverfi og hafði þar sláttu. Hann fór upp í dalinn. Ótryggur faðir hans var þá gamall og þó hinn vaskasti. Honum komu orð Þorvarðs að nýju. Og er sendimaður kom var hann að höfuðþvætti og kvaðst eigi búinn.

Þá mælti Guðrún: " Satt var það að Þorkell hákur var mér skyldur en eigi þér enda skal eg og fara. "

Ótryggur svarar: " Mér sómir förin enda skal eg og fara. "

Fór hann þá síðan til Þorvarðs. Gunnsteinn fór og til fundar við Þorvarð. Þá kom þar þræll hans og bað að hann mætti fara.

Gunnsteinn mælti: " Þú skalt heima vera og halda híbýlum upp. "

Þrællinn svarar: " Hvað sérð þú það á mér að eg skuli heima vera? Nú mun eg þó fara og hirða ekki um fé þitt. "

" Svo skal vera, " segir Gunnsteinn.

Þeir Þorvarður fóru nú við sjö tigu manna og fóru tveim megin árinnar. Nú var eigi varið Eyfirðingum vaðið. Þeir Koðrán komu þá, Þóroddur hjálmur og Einar Arnórssynir, og höfðu mikið lið. Þeir komu til hóls þess er kallaður var Kakalahóll. Þar var mýri blaut og lækjarfall og stöðvaði þar fyrst áhlaup manna. Á aðra hönd Eyjólfi stóð Oddi Grímsson. Hann var sköllóttur og gamall. Koðrán hafði einn sér lið. Þeir Þorsteinn hinn rammi fylgdu Eyjólfi allra fastast en Eyjólfur veik undan á mýrina og lá hestur hans í feni. Hljóp hann þá af baki og snýr að Þorvarði og tóku þeir til að berjast í sólarupprás. Ótryggur sneri þegar að fram. Þorvarður virti svo sem Eyjólfur vildi þar að eins til snúa sem honum þætti næst standa hefndinni. Eyjólfur íhugaði að Þorvarður hefði vitað óþokkann þeirra í milli.

Þá mælti Ótryggur: " Hjálmur hinn ungi hver skal hér í dag fyrstur víg vekja? "

" Hver nema þú Háks mágur? " sagði hann.

Síðan tókust áhlaup mikil. Ótryggur lét sem hann sæi engan mann nema Eyjólf. Þorvarður var eigi í fyrstu bráðorður. Ótryggur lagði spjóti til Eyjólfs en Eyjólfur var í skarlatskyrtli rauðum. Hafði hann drepið upp skautunum en Ótryggur lagði í felina. En Þorsteinn hinn rammi laust á ofan öxarhamrinum svo hart að fal eggina spjótsins. Ótryggur laut eftir. En er Eyjólfur sá það þá lagði hann Ótrygg í gegnum með spjóti. En hann snaraðist við, féll í lækinn og dó þar. Þá frýðu menn eigi Þorvarði fram.

Starri hét maður er með var Þorvarði. Hann átti Herdísi dóttur Halldórs Guðmundarsonar, bróður Eyjólfs. Hann var sonur Þorgerðar Tjörvadóttur og var hann beggja vinur.

Þorvarður gekk hart fram og bar hann yfir Ótrygg. Þá rann Starri á hann og hélt honum. Í því hjó Eyjólfur á þumalfingurinn Þorvarði og loddi köggullinn við í sinunum. Þá mælti Þorvarður til Odda frá Mývatni að hann veitti honum. Hann var sonur Þorgeirs öxarstafs Grenjaðarsonar og kominn frá Fjall-Oddi. Hann átti Vigdísi systur Þorvarðs. Síðan hljóp Oddi að Starra og gaf honum öxarhamarshögg svo að fæturnir horfðu upp. Þorvarði hrumdi sárið og vildi snara af sér fingurinn.

Þá mælti Oddi: " Lát lafa, muna þeir mein er þiggja, er þú kemur heim jafnan. "

Og svo gerði hann.

Höskuldur Þorvarðsson gekk í móti Odda frá Höfða og áttust þeir við.

Þá mælti Gunnsteinn: " Fremstur vill Höskuldur frændi vor vera og er því ráð að fylgja honum vel er þó er margur um einn. "

Þá mælti Þorsteinn heimamaður Gunnsteins: " Eigi er í hættlegra lagi hjá þér í dag bóndi er þú berst við hann Þveræing, Einar Járn-Skeggjason. Nú mun eg ráðast fyrst í brott. "

Síðan snýr hann að með húskarla fjóra og setur öxarhamar í höfuð Odda og var það svöðusár í enninu og blæddi mikið.

Þá spratt hann upp og mælti: " Búinn em eg að berjast. "

Þá mælti Þorsteinn skuldarmaður: " Nú mun eg í brott Höskuldur. Ver nú hendur þínar og þið Þórálfur héðan frá. "

Brandur gekk og vel fram Gunnsteinsson.

Nú er að segja frá Halli Ótryggssyni. Hann kom til Ness og var jökulbarinn. Hann spurði hvort sauðamaður væri heima.

Konur svöruðu: " Hvað mun þér undir um smalamann? Viltu eigi til ráða er frændur þínir berjast ef þú þorir? "

Hallur mælti hratt: " Fáið mér heldur vopn nokkuð. "

Síðan tóku þær viðaröxi eina og fengu honum.

Og er hann kom til orustunnar stóð hann og mælti: " Hvað er hér tíðinda? "

Maður nokkur svarar: " Sérð þú eigi að faðir þinn er veginn og liggur hér fyrir fótum þér? Eyjólfur Guðmundarson vó hann. "

Síðan gekk Hallur fram.

En Koðrán gekk í kvína og skildi menn og var þá svo komið að þeir einir menn börðust er sakar áttust við. Stóðu þá flestir kyrrir og þurfti engi meir að skilja þá. En Koðrán tók sinni hendi hvorn þeirra og skaut þeim svo tveggja vega frá sér. Og í því hjó Hallur í höfuð honum.

Þá kallaði maður: " Þar fór nú einn besti maður úr Eyjafirði, " segir hann.

Hallur mælti: " Og var Guðmundarson þó að góður væri. "

Koðrán var þá borinn í brott á skildi og bundið sár hans því að Ljósvetningar voru við skóg nokkurn. Eyjólfur eggjaði nú fast að hver dygði sem mætti.

Þá svarar Þóroddur hjálmur: " Það hugsar þú nú Eyjólfur hvað gert er en miður hyggur þú að hægja bróður þínum. Er nú og veginn húskarl Einars að Þverá. "

Eyjólfur svarar: " Tjaldið um Koðrán. Eigi nenni eg að leita honum hér lækningar og skal færa hann til Svalbarðs til Þorvarðs læknis. "

Þá sögðu menn að Hrafn gætti eigi miður skógarins en fundarins og mælti Hrafn: " Það er nú ráð að fela sig í skóginum og það annað að segja Þorvarð sáran til ólífis. "

Höskuldur svarar: " Það er öruggt ráð og þó fjarri skapi föður míns. En ræða má eg þetta við hann " og svo gerði hann.

Þorvarður svarar: " Seg þú honum þau mín orð að hann segi sig svo veslan sem hann vill en ljúgi ekki á mig því að þar liggur á mín reiði. "

Nú var framorðið dagsins en Eyjólfur eggjaði atgöngu. Hrafn hafði verið um nóttina á Hálsi og kom utan úr Flateyjardal. Og var það meir af atburð en að honum þætti þar allgott.

Hrafn fann Eyjólf og mælti: " Sjá fundur hefir harður verið, Koðrán sár mjög en Þorvarður óvígur og er einsætt að hætta. "

Þá mælti Koðrán: " Já skiljið nú. Ekki mun mig saka. "

Síðan skildust þeir. Eyjólfur vissi eigi hversu mjög Koðrán var sár.

Og er Þorvarður spyr þetta mælti hann: " Heyr á endemi að ljúga til sára manna. Verði fundur sjá sem auðnar. Erum vér jafnan seinir til óhæfu en skiljum eigi nú fyrr en öðrum þykir mál. "

Eigi urðu menn til þess að segja Eyjólfi þessi orð.

En þeir Eyjólfur fóru til Svalbarðs og fundu Þorvarð lækni og leystu til sársins. Eyjólfur spyr hversu honum segði hugur um.

Hann svarar: " Ef Koðrán hefði kyrr verið þá væri von í en nú er engi. "

Eyjólfur sagði að honum mætti á einum fingri dreyra vekja.

Síðan var eldur ger og afklæddust þeir við. Eyjólfur mátti eigi komast af kyrtli þeim er hann var í. Svo var hann þrútinn. En Koðrán andaðist um nóttina og hörmuðu menn það mjög. Hann var færður inn til Eyjafjarðar og búið vel um hans líkama.

Síðan er sagt frá Ljósvetningum að Þorkell Hallgilsson mælti: " Bjóða vil eg öllum mönnum til mín, þeim sem hér hafa verið við staddir nema Halli Ótryggssyni. "

Gunnsteinn mælti: " Slíkum orðum vil eg mæla. "

Þá mælti Þorvarður: " Eg vil bjóða öllum til mín í kveld og fyrstum Halli Ótryggssyni er skömm hefir af oss fengið og höggið og skal eitt yfir oss ganga. "

Síðan fór Þorvarður heim með allan flokkinn á Fornastaði og mælti: " Hitt er nú húsfreyja að leysa beinann af hendi. "

Hún svarar: " Eigi mun skorta beinann í kveld. "

Höskuldur Þorvarðsson var kátur og veitti mönnum beina.

" Faðir, " segir hann, " hvort skal skipa mönnum að mannvirðingu eða eftir framgöngu? "

Hann svarar: " Hrafn skal mér næstur sitja. "

Hallur hvarf í eldhúsdyrum og vissu menn eigi um veturinn hvað af honum mundi orðið. En hann var þá í eldhússkoti að baki Þorvarði.

Síðan sendi hann orð þingmönnum og mælti er þeir komu: " Nú höfum vér hitt í stór vandræði og munum vér nú ráða við þurfa. Skal eg nú senda fyrst menn til Eyjafjarðar með boðum til Eyjólfs. "

Hann gerði nú svo. Þeir sögðu Eyjólfi að hann vill gjalda tvö hundruð silfurs fyrir Koðrán og utanferð Halls og kæmi hann aldrei út.

Eyjólfur svarar: " Eigi ætla eg að hafa þenna dóminn Þorvarðs í bróðurbætur og neita eg þessu. "

Sendimenn fóru aftur.

Eyjólfur sendi menn til allra höfðingja að biðja þá liðveislu og svo vestur til Gellis vinar síns að hann fjölmennti til Hegranessþings. Gellir var góður drengur. Eyjólfur bauð eyri silfurs fyrir nef hvert og hverjum höfðingja þeim er til þings riði hálfa mörk. Hann sendi menn til sona Eiðs í Ás í Borgarfjörð og bauð þeim fé til liðveislu og svo Goðdælum. Þá var umræða á að Hrafn mundi eigi fyrir sökum hafður því að hann þótti ekki mannhættlegur verið hafa á fundinum. Velflestir höfðingjar hétu Eyjólfi liði.

Hárekur hét maður er bjó í Ási í Kelduhverfi. Hann átti Þorgerði dóttur Þorvarðs. Hann var þingmaður Skegg-Brodda.

Þorvarður sendi hann austur til Skegg-Brodda að biðja hann liðs " og vil eg gefa honum gullhring. "

Skegg-Broddi átti Guðrúnu Þórarinsdóttur sælings og Halldóru dóttur Einars að Þverá.

Eyjólfur sendi menn þangað og gista að Hrafns að Lundarbrekku og mælti til vináttu við hann og kunni hann ekki um sakar ef hann skildist við og væri í engri ráðagerð með Þorvarði og sendi Hrafni hálfs eyris gull. Og er sendimenn komu tók hann þenna kost. Og síðan hittu þeir Skegg-Brodda og báru fyrir hann málið.

Hann svarar: " Eigi veit eg um liðveislu þá. Lítinn sóma hafa þeir gert frændkonu sinnar, Möðruvellingar, enda munu þeir eigi þurfa lið úr Austfirðingafjórðungi. En koma mun eg til þings en liðinu heit eg engu. "

Þeir fóru aftur er sendir voru.

Síðan kom Hárekur austur til Skegg-Brodda og bar honum kveðju Þorvarðs og sýndi honum hringinn.

Hann svarar: " Spurt hefi eg málaferli þeirra. En það hefi eg mælt að eg mun þeim veita sem færri eru. En hringurinn mun dveljast eftir. "

Síðan komu þau í rekkju hjón.

Þá mælti hann: " Gesti eigum við Guðrún. "

Hún svarar: " Hvert er erindi þeirra? "

Hann svarar: " Þorvarður sendi þér hring þenna að þú værir eigi í móti honum. "

Hún svarar: " Eigi virði eg hringinn svo mikils að eg virði þig eigi meira og veit eg að þér er sendur hringurinn til liðveislu. "

Hann svarar: " Koma mun eg til þings. "

Nú fóru sendimenn á brott.

Eyjólfur átti sér fóstra. Eyjólfur var hljóður mjög um veturinn og áhyggjusamur.

Og einn morgun kom hann í stofu og mælti: " Dreymt hefir mig í nótt. Eg þóttist ríða norður Háls og sá eg nautaflokk koma í móti mér. Þar var í oxi einn mikill, rauður. Hann vildi illa við mig gera. Þar var og griðungur mannýgur og mart smáneyti. Þá kom yfir mig þoka mikil og sá eg eigi nautin. "

Fóstri hans svarar: " Það eru manna fylgjur óvina þinna og oxi fylgir Þorvarði en griðungur Halli. En það er myrkur kom yfir þig sé eg eigi fyrir annan enda um mál yður. "

Eyjólfur bjó mál til og bannaði það engi maður. Þá riðu þeir og var illfært um fjöll og var fjárfellir mikill.

Þorvarður hitti vini sína og mælti: " Mun eigi það ráð að snerpast við um þingförina? Ef þér viljið mér lið veita þá sé eg ekki til vænna en að menn fari og hafi tveir saman hest því að eg veit að Eyjólfur mun fjölmennur. "

Menn urðu vel við og fékk hann víglegt hundrað manna. Þeir fóru degi fyrr en Eyjólfur og fóru Öxnadalsheiði og ofan Norðurárdal og áðu í Svínanesi. Eyjólfur hafði nær þrjú hundruð manna. Þar voru í för Þóroddur hjálmur og Einar Þveræingur. Og er hinir riðu úr Svínanesi riðu þeir Eyjólfur í nesið. Þá varð þeim Þorvarði farartálmi að klyfberaband brast í sundur og fóru ofan klyfjar.

Þorvarður mælti: " Hvað er nú ráð Hrafn frændi? "

Hann svarar: " Ekki sé eg annað til en hafa sig undan. "

Þorvarður svarar: " Er þá drengilega skilist við menn sína? Og er nú verra en fyrr að hitta Eyjólf og þótt þá væri hlýtt ráðum þínum þá mun eg nú eigi hlýða þeim. "

Og voru hinir þá eigi búnir.

Einar sá þá og þótti búið til mikils voða og leitaði sér fangaráðs og reið fram hjá Eyjólfi og mælti: " Sjáið þér flokkinn þeirra Þorvarðs? "

Hann kvaðst sjá " og sýnist mér sem skammt muni verða til fundar vors. "

Einar svarar: " Hvar kemur fé það þá er þú hefir heitið höfðingjum til liðs þér? "

Eyjólfur svarar: " Eigi mun nú illa fallið að vér reynum með oss " og vill fram ríða.

Þá brá Einar öxi á söðulgjörðina og gekk Eyjólfur af baki og varð þá dvöl á eftirreiðinni en þeir Þorvarður riðu undan.

Þeir Eyjólfur riðu á Silfrastaði en Þorvarður reið ofan eftir héraðinu á Miklabæ. Þá reið maður í móti honum.

Þorvarður mælti: " Sjá stefnir til vor. "

Sá mælti: " Hvar er Þorvarður? " sagði hann, " Þorgerður húsfreyja bauð þér heim. "

Hann svarar: " Hafa munum vér þar náttverð og ríða síðan til Vallalaugar svo að vér komum til þingstaðar fyrri. "

Þorgerður var ekkja og hafði átt hana Halldór bróðir Þorvarðs.

Þá mælti húsfreyja: " Nú hafið þér vel gert og séð híbýli mín. Nú vil eg fá yður tjöld og viðu og þrjátigi manna og vist. "

Hann svarar: " Sýnir þú stórmennsku þína en ekki eru gistingarlaunin. En eigi skulu þeir fara og leggja það í hættu en annan beina munum vér þiggja. "

Svo var gert. Þeir tjölduðu ágætt herbergi við þinghelgi til vægðar við Eyjólf.

Eyjólfur kom á þing með miklu fjölmenni og átti öllum mönnum búðarrúm að fá og var þar mikill mann fjöldi. Gellir kom vestan með tvö hundruð manna. Og er þeir riðu á þingið þá skipuðu þeir svo liðinu að hver rann eftir öðrum og þótti mönnum það frágerðalið til að sjá og störðu menn á. En einn var sá maður er þeim fannst einna mest um er á baki var. Það þótti mönnum lýtið á að þeim sýndist hann ríða folaldi. Og er þeir stigu af baki og hestar voru lausir látnir þá þótti sá hestur miklu mestur er sjá maður hafði riðið er þar var kominn. En það var Skeggi hinn rammi bróðir Álfs úr Dölum.

Og er menn höfðu eina nótt á þingi verið þá sáu þeir ferju á firðinum og tólf menn á og einn var í vargskinnsúlpu og um utan í blárri kápu og hafði verið hvasst veður. Þeir voru afburðarmenn á að líta og bar þó höfðinginn af öllum. Þeir Eyjólfur gengu í móti mönnum þeim í lendingu. En þeir Þorvarður gengu þar í móti þeim er verra var upp að ganga.

Og er þeir höfðu hlaðið seglinu síðan, leit Skegg-Broddi á liðið og mælti: " Hingað munum vér fara í lið þessara. "

Þorvarður mælti: " Kom þú nú heill og kunnum vér allir þökk á að þú farir til búðar með oss. "

Þeir gera nú svo.

Og var þá rætt um við Skeggja hversu fús hann mundi ganga í móti Skegg-Brodda ef saman lysti liðinu.

" Það ætla eg, " segir Skeggi, " að meir endist mér afl við Skegg-Brodda eða þó hugur en hamingju uggir mig að eg hafi eigi við hann. "

Síðan var rætt við Skegg-Brodda þetta sama mál.

Hann svarar: " Mikil von er mér á að Skeggja skorti eigi afl en það ætla eg þó ef svo væri til skipað í voru liði sem hér er að Þorvarður yrði eigi aflvani. "

Morguninn eftir gekk Skegg-Broddi til búðar Eyjólfs og var engi blíða við hann af Eyjólfi.

Skegg-Broddi mælti: " Er eigi það vænst að sættast Eyjólfur? "

Hann mælti: " Má sem vill. "

Skegg-Broddi svarar: " Fast er nú fyrir " og gengur til og hittir Gelli vin sinn.

Þá mælti Skegg-Broddi: " Fastlega horfir ræða Eyjólfs. "

Gellir mælti: " G... hluta. "

Skegg-Broddi svarar: " Það samir vel enda væri þá nokkurs staðar. Eru með okkur þeir menn er eiga hér í hlut að aukast munu vandræði ef þeir verða sekir og mun þá meiri vandræði um að tala en fyrrum. Sækjum nú báðir eitt ráð og firrum mennina óhöppum. "

Gellir svarar: " Eg veit vilja Eyjólfs að hann vill sjálfur á kveða og fjársektum ráða. Vill hann eigi sættast við Þorvarð nema þeir Brandur, Höskuldur, Þorkell og Hallur fari utan og séu skógarmenn ferjandi. "

Skegg-Broddi svarar: " Eg veit og vilja Þorvarðs að hann vill að hann geri einn um fjársekt milli þeirra og eigi þeir útkvæmt nema Hallur. Og vildi eg að sá brotgeiri væri lagður fyrir okkur að við ákvæðum mannsektir. "

Gellir mælti: " Mun þú fyrst hvað fyrir kemur. "

Síðan hittu þeir Eyjólf og þá mælti Skegg-Broddi: " Óráðlegt er að vilja eigi sættast því að eigi munu allir í móti Þorvarði ganga. Láttu mæla um Gelli og sannvini hans. "

Eyjólfur svarar: " Eigi sé eg það að eg muni skyldur til vera að virða þinn vilja. "

Skegg-Broddi svarar: " Svo lítið er mitt traust að eg hefi nú vígsgengi að veita mínum mönnum. En þó skulu nokkurir tannsárir verða áður en Þorvarður er drepinn. "

Gellir svarar: " Þá fer illa málahluturinn vor ef vandræðin aukast. Og þó að Skegg-Broddi hafi nú fá menn þá sómir eigi að fyrirlíta hann. "

Eyjólfur svarar: " Eigi horfir Þorvarði vænlega dómurinn. "

Þá var um rætt að dómur mundi út fara og treysti Eyjólfur fjölmenni sínu og bað fylkja við dóminn meðan þeir hefðu fram mál sín " en ætlum þeim í kvíarnar að ganga ef þeir vilja, " sagði hann.

Og er Þorvarður spurði þetta mælti hann: " Hvað liggur nú til? Mun það eigi betra ráð að vér berjumst áður en vér erum sektir? Tökum nú til vopna en sumir færi heim hesta vora því að fundur sá mun verða að í brott munu komast nokkurir. "

Svo gerðu þeir og sneru að hart. Dagur hét maður er var með Þorvarði og átti Sigríði dóttur Þorgeirs goða. Hann gekk fyrstur en þá fimm saman í senn og þá tíu og skipuðu liði sínu öllu því að fám var þekkt í þeirra liði að fara seint.

Þá mælti Skegg-Broddi til Gellis: " Hér kemur illa í hald að góðir menn margir eru hér við staddir. Þú ert fjölmennur mjög Gellir og vel vingaður við Goðdæli. Snú svo til fjölmenni þínu að þú verðir betri drengur af og fyllum báðir einn flokk og göngum í milli þeirra. Snúumst að með þeim er okkur orð vilja virða. "

Gellir svarar: " Nú er vel skipt með okkur. Þú hefir drengskapinn en eg féið. "

Síðan gengu þeir að dómum með liði sínu áður en málaferli færu fram. En þá var svo komið að hvorirtveggju voru búnir að berjast.

Þá mælti Skegg-Broddi: " Má Eyjólfur heyra mál mitt? "

" Heyri eg, " segir hann.

Skegg-Broddi mælti: " Hér horfir óvænt að menn skulu berjast hér fyrir þitt tilstilli. Kalla eg það heldur best ráð að hvor sætti sína menn. "

Gellir segir: " Öllum er það auðsætt að sjá er verstur hluturinn að berjast og mun eg bjóðast til að gera um málin. "

Eyjólfur svarar: " Mun eigi þeim að duga sem drengurinn er bestur? Og gef eg þér eigi fé til afarkosta. "

Gellir svarar þá: " Að þessu er mjög ráð vandanda er þú berst nú fyrir " og snýst í mót Þorvarði: " Hvað viljið þér nú gera? Geystir farið þér nú mjög. "

" En friðarmenn skulum vér. "

Gellir mælti þá: " Meir hyggur þú nú á ofurkapp en forsjá er þú gengur að, slíkt ofurefli sem fyrir er. Gangið eigi að dóminum svo að þröngt verði að yður. "

Þorvarður svarar: " Það er eigi örvænt að þeir unni oss eigi jafnaðar um höggið. En verra er þó að vér séum fyrst sakteknir og síðan drepnir. "

Skegg-Broddi svarar: " Mun eigi annað ráðlegra en færa menn í slík vandræði og sættast heldur? "

Þorvarður svarar: " Óvanur em eg að láta draga alla sæmd úr hendi mér. "

Skegg-Broddi mælti: " Hyggur þú nokkuð að þessu hvað að er? Þótt eg veiti þér lið þá eru þó margir í móti. Sýnist mér nú svo betur að þú munir játa vorum ummælum. "

Hann svarar: " Eg skal játa. "

Síðan stöðvaðist liðið og var fram gengið. Tókust þeir nú tali við.

Þá mælti Eyjólfur: " Hví mun nú eigi ráð að snúa til lykta máli voru? "

Skegg-Broddi svarar: " Það er nú einsætt að láta Gelli fyrir sjá um sinn og mun þér eigi gera að meira mein. "

Eyjólfur svarar: " Hví mun hann meir kunna en allir aðrir? "

Er þetta mál um síðir lagt undir Gelli og skyldi hann kveða á mannsektir en þeir sögðu það upp að allir menn skyldu eiga afturkvæmt nema Hallur. Það líkaði Eyjólfi illa. Gellir gerði átta hundruð silfurs fyrir Koðrán. En það stóðst á víg Ótryggs og aðfarar þeirra Höskulds í fyrstu við Eyjólf. Áverkar Þorvarðs og Odda voru líkir kallaðir. Víg húskarls Einars Þveræings var bætt fé. Þorvarður skyldi utan vera þrjá vetur og þeir Þorkell, Brandur og Höskuldur en Hallur eiga eigi útvon. Síðan var mælt fyrir tryggðum og fé upp goldið. Eyjólfi þótti sinn hluti heldur til lágur orðinn og stóð það meir af kappi og drap kæti fyrir honum mest.