Bókastaðir

Í þann tíma er Guðmundr enn ríki bjó á Mǫðruvǫllum í Eyjafirði, þá bjó á Þverá Einarr bróðir hans.Í þann tíma er Guðmundr enn ríki bjó á Möðruvöllum í Eyjafirði, þá bjó á Þverá Einarr bróðir hans. Guðmundr var bæði ríkr ok fjǫlmennr;Guðmundr var bæði ríkr ok fjölmennr; hann var því vanr, at fara norðr um heruð á várit, ok hitta þingmenn sína ok rœða um heraðsstjórn, ok skipa málum með mǫnnum;hann var því vanr, at fara norðr um heruð á várit, ok hitta þingmenn sína ok ræða um heraðsstjórn, ok skipa málum með mönnum; ok stóð þeim af því hallæri mikit, enn hǫfðu lítt áðr skipat til búa sinna.ok stóð þeim af því hallæri mikit, enn höfðu lítt áðr skipat til búa sinna. Hann reið oft með þrjá tigu manna, ok sat víða sjau nætr ok hafði jafnmarga hesta.

Þorbjǫrn hét maðr, er bjó at Reykjum í Reykjahverfi;Þorbjörn hét maðr, er bjó at Reykjum í Reykjahverfi; hann var mikill maðr ok sterkr, vinsæll ok auðigr.

Þá bjó Ófeigr Járngerðarson í Skǫrðum.Þá bjó Ófeigr Járngerðarson í Skörðum. Ǫnundr hét faðir hans.....Önundr hét faðir hans..... Hrólfs sonar Helga sonar ens magra. Ófeigr réð mestu áðr norðr þar; hann var vinr þeira brœðra, Guðmundar ok Einars.hann var vinr þeira bræðra, Guðmundar ok Einars.

Eitt haust var fundr fjǫlmennr í Skǫrðum at tala um hreppaskil ok ómegðir manna, ok var því skift at lǫgum;Eitt haust var fundr fjölmennr í Skörðum at tala um hreppaskil ok ómegðir manna, ok var því skift at lögum; enn hallæri mikit var norðr þangat.

Þá mælti Þorbjǫrn: "Þik kveð ek at þessu, Ófeigr, ok mæli ek fyrir margra hǫnd, því at mikil er óǫld á mǫnnum norðr hingat;Þá mælti Þorbjörn: "Þik kveð ek at þessu, Ófeigr, ok mæli ek fyrir margra hönd, því at mikil er óöld á mönnum norðr hingat; enn þú veizt siðvenju Guðmundar ens ríka, hǫfðingja várs, at hann ferr norðr hingat á várit, ok sitr í sumum stǫðum lengi.enn þú veizt siðvenju Guðmundar ens ríka, höfðingja várs, at hann ferr norðr hingat á várit, ok sitr í sumum stöðum lengi. Nú kynnim vér því vel, ef hann fœri við tíunda mann — enn þetta er oss ofrefli".Nú kynnim vér því vel, ef hann færi við tíunda mann — enn þetta er oss ofrefli".

Ófeigr svarar: "Þar sé ek gott ráð til. Guðmundr enn ríki skal sitja hjá mér hálfan mánuð með ǫllu líði sínu, ok skulu þér fœra honum þangat gjafir þær, er þér gefið honum, ok leysa hann þaðan á brott".Guðmundr enn ríki skal sitja hjá mér hálfan mánuð með öllu líði sínu, ok skulu þér færa honum þangat gjafir þær, er þér gefið honum, ok leysa hann þaðan á brott".

Þorbjǫrn svarar: "Reyndr ertu at stórmensku ok stórlyndi, enn þó viljum vér þenna kost eigi".Þorbjörn svarar: "Reyndr ertu at stórmensku ok stórlyndi, enn þó viljum vér þenna kost eigi".

Ófeigr svarar: "Þá mun vandast taka, svá at eigi mun ǫllum vel líka.Ófeigr svarar: "Þá mun vandast taka, svá at eigi mun öllum vel líka. Nú skulu þér setja inn hesta yðra, einum fátt í þrjá tigu, ok alla feita; þeir skulu allir vera graðir; enn sœkið hey til mín, ef þér þurfið".enn sækið hey til mín, ef þér þurfið".

Þeir kváðust þetta vilja, ok skilja at svá mæltu.

Líðr nú svá, at kemr efsta vika langafǫstu.Líðr nú svá, at kemr efsta vika langaföstu. Þá kemr svá, at Ófeigr lætr senda eftir þeim, sem hestana hafa; ok kvámu þeir í Skǫrð með hestana, ok tekr Ófeigr við þeim vel.ok kvámu þeir í Skörð með hestana, ok tekr Ófeigr við þeim vel. Fimtadaginn bað Ófeigr þá leggja sǫðla á hesta sína, ok svá gerðu þeir.Fimtadaginn bað Ófeigr þá leggja söðla á hesta sína, ok svá gerðu þeir. Enn er þeir váru albúnir, var út leiddr hestr Ófeigs ok lagðr á sǫðull;Enn er þeir váru albúnir, var út leiddr hestr Ófeigs ok lagðr á söðull; var hann bæði mikill ok feitr — ok var graðr. Ófeigr stígr á bak honum, ok var maðrinn enn skǫrulegasti.Ófeigr stígr á bak honum, ok var maðrinn enn skörulegasti. Þá ríða þeir ór garði; þá mælti Ófeigr: "Þér munuð þykkjast fara mjǫk at óvísu ráði — enn ek mun sjá ráð fyrir oss".þá mælti Ófeigr: "Þér munuð þykkjast fara mjök at óvísu ráði — enn ek mun sjá ráð fyrir oss".

Þeir játuðu því allir.

Þeir ríða upp eftir heraði til Reykjadals, ok svá til Ljósavatns, ok svá til Fnjóskadals, ok svá til Vǫðluheiðar, ok kvámu til Þverár um kveldit til Einars.Þeir ríða upp eftir heraði til Reykjadals, ok svá til Ljósavatns, ok svá til Fnjóskadals, ok svá til Vöðluheiðar, ok kvámu til Þverár um kveldit til Einars. Hann tók við þeim vel, ok bauð þeim þar at vera fram yfir páska. Ófeigr þakkar honum boðit, enn kvaðst ríða mundu upp á Mǫðruvǫllu á laugardaginn.Ófeigr þakkar honum boðit, enn kvaðst ríða mundu upp á Möðruvöllu á laugardaginn. "Þat vil ek", sagði Einarr, "at þú komir hér, er þú kemr aftr, ok segir mér tal ykkart Guðmundar bróður míns".

Ófeigr kvaðst svá gera skyldu.

Ríða þeir nú upp á Mǫðruvǫllu á laugardaginn;Ríða þeir nú upp á Möðruvöllu á laugardaginn; ok er þeir nálgast bœinn, gekk út húskarl einn ok inn aftr, ok sagði Guðmundi at menn riðu at bœnum eigi allfáir.ok er þeir nálgast bæinn, gekk út húskarl einn ok inn aftr, ok sagði Guðmundi at menn riðu at bænum eigi allfáir.

Guðmundr kvað þat enga nýlundu þar í Eyjafirði, þótt menn ríði þar um herað. "Nú er eitt til marks, hvárt þetta eru hér heraðsmenn, at þessir menn munu ríða þar í hlið, sem þeir koma at, enn ef lengra eru at komnir, þá munu þeir ríða í þjóðhlið, ef nǫkkurir eru merkismenn í fǫrinni"."Nú er eitt til marks, hvárt þetta eru hér heraðsmenn, at þessir menn munu ríða þar í hlið, sem þeir koma at, enn ef lengra eru at komnir, þá munu þeir ríða í þjóðhlið, ef nökkurir eru merkismenn í förinni".

Húskarl kom inn í annat sinn, ok sagði svá: "Eigi er til efs, at þessir menn ríða at grindhliði, ok riðr þar fyrir einn maðr í blári kápu".

Ok er þeir kvámu út, mælti Guðmundr: "Vera kann at þeir eigi hingat nǫkkut erendi Reykdœlarnir eða nýtt mun um at vera norðr þar, er kappinn þeira er hér kominn Ófeigr".Ok er þeir kvámu út, mælti Guðmundr: "Vera kann at þeir eigi hingat nökkut erendi Reykdælarnir eða nýtt mun um at vera norðr þar, er kappinn þeira er hér kominn Ófeigr".

Guðmundr fagnar vel Ófeigi ok þeim félǫgum hans, ok býðr þeim þar at vera svá lengi sem þeir vildi.Guðmundr fagnar vel Ófeigi ok þeim félögum hans, ok býðr þeim þar at vera svá lengi sem þeir vildi.

Ófeigr kvað þá þat þiggja mundu — "enn vandhœfi mun þér þykkja á vera at láta geyma hesta várra, því at þeir eru allir graðir, ok má engi við annan eiga; enn vér erum at þeim vandir mjǫk, því at þetta eru stóðhestar várir tǫðualdir".Ófeigr kvað þá þat þiggja mundu — "enn vandhæfi mun þér þykkja á vera at láta geyma hesta várra, því at þeir eru allir graðir, ok má engi við annan eiga; enn vér erum at þeim vandir mjök, því at þetta eru stóðhestar várir töðualdir".

Guðmundr kvaðst ætla, at húskǫrlum mundi eigi vel hlýða at geyma eigi svá hesta, at dygði allvel, ok sagði endast mundu hús á Mǫðruvǫllum — "því at heldr skal leysa út nautin ór fjósinu, ok búa þar um hestana".Guðmundr kvaðst ætla, at húskörlum mundi eigi vel hlýða at geyma eigi svá hesta, at dygði allvel, ok sagði endast mundu hús á Möðruvöllum — "því at heldr skal leysa út nautin ór fjósinu, ok búa þar um hestana".

Þeir Ófeigr sátu þar fram um páska.

Enn fjórða dag páska, er Ófeigr var upp risinn, kom at honum einn fǫrunautr hans ok spurði: "Hversu lengi ætlar þú at vér skulum hér sitja"?Enn fjórða dag páska, er Ófeigr var upp risinn, kom at honum einn förunautr hans ok spurði: "Hversu lengi ætlar þú at vér skulum hér sitja"?

Ófeigr svarar: "Fram um páskaviku".

Sjá svarar: "Þat kemr lítt við — því at nú var farit at kaupa bæði hey ok mat".

Ófeigr mælti: "Sitjum nú sem fastast, ok vilda ek gjarna at þú segðir satt".

Mánadaginn eftir páskaviku bjoggust þeir í braut; enn Guðmundr bað þá enn sitja lengr ok skemta sér — "ok er enn mart vantalat".

Ófeigr kveðst nú mundu ríða. Guðmundr lét taka hest sinn, ok ríðr á veg með þeim. Þeir koma at stakkgarði einum.

Guðmundr mælti: "Hér munu vér af baki stíga ok æja; eigi vil ek at Einarr bróðir minn eigi at hlæja at því i kveld, at hestar yðrir sé svangir".

Ok svá gera þeir.

Guðmundr mælti: "Þú hefir verit með oss, Ófeigr, um hríð, ok vitu vér eigi erendi þitt — nú vildu vér vita hver þau væri".

Ófeigr svarar: "Þat er vel, at þú hefir at spurt, Guðmundr, ok beið ek þess at — enn þat er erendi mitt, at fœra þér heim sanninn, því at þeim norðr þar þykkir þú hafa of lítinn áðr.Ófeigr svarar: "Þat er vel, at þú hefir at spurt, Guðmundr, ok beið ek þess at — enn þat er erendi mitt, at færa þér heim sanninn, því at þeim norðr þar þykkir þú hafa of lítinn áðr. Nú veiztu at þat er vandi þinn, at fara á hendr þingmǫnnum þínum norðr um sveitir á várit með þrjá tigu manna, ok setjast at eins bónda sjau nætr.Nú veiztu at þat er vandi þinn, at fara á hendr þingmönnum þínum norðr um sveitir á várit með þrjá tigu manna, ok setjast at eins bónda sjau nætr. Nú er þat lítil vægð við þá, sem lítil fé eigu ok eigi hafa betr enn skipat til búa sinna á haustit; ok verðr þeim slíkt mikil yfirskipan. Nú hǫfum vér eigi svá lengi hér verit, ok þótti mér sem þú þyrftir bæði at kaupa hey ok mat — ok áttir alt nógt ok ert hǫfðingi yfir mǫnnum.Nú höfum vér eigi svá lengi hér verit, ok þótti mér sem þú þyrftir bæði at kaupa hey ok mat — ok áttir alt nógt ok ert höfðingi yfir mönnum. Ek hygg, at þú værir aldri minni hǫfðingi, þóttu fœrir til vina við tíunda mann;Ek hygg, at þú værir aldri minni höfðingi, þóttu færir til vina við tíunda mann; myndi allir því kunna vel".

Guðmundr mælti: "Þetta er harðla vel talat, sem ván er at þér; er þat ok mest ván, at ek hafi þetta gert; enn athuga er vert, at þú munir vera í móti mér, er mín sœmd liggr við — ok er þat víst".enn athuga er vert, at þú munir vera í móti mér, er mín sæmd liggr við — ok er þat víst".

Ófeigr mælti: "Eigi varði mik slíkra orða af þér, ok eigi hefir mér þat í huga verit hér til" Varð Ófeigr fár við þetta, ok varð eigi mart um kveðjur með þeim Ófeigi ok Guðmundi at skilnaði; ok þótti Guðmundi hvárgi betr sannrinn, enn Ófeigi þótti um grununina Guðmundar.

Skildu þeir við þetta, ok reið Ófeigr til Þverár um kveldit; tók Einarr við þeim ágæta vel, ok sagði Ófeigr honum alt tal þeira Guðmundar.

Þá mælti Einarr: "Mannleg er orðin ferð þín; enn eigi veit ek hversu yðr ferr Reykdœlum — enn eftir ganga oss Eyfirðingum spár Guðmundar bróður míns".Þá mælti Einarr: "Mannleg er orðin ferð þín; enn eigi veit ek hversu yðr ferr Reykdælum — enn eftir ganga oss Eyfirðingum spár Guðmundar bróður míns".

Um morguninn eftir ríðr Ófeigr norðr ok heim.

Enn um várit fór Guðmundr heiman norðr með tíunda mann, ok sat þar nú tvær nætr, er fyrr sat hann sjau. Hann gisti at Ófeigs í Skǫrðum, ok var þar tekit við honum forkunnar vel;Hann gisti at Ófeigs í Skörðum, ok var þar tekit við honum forkunnar vel; sat hann þar viku. Enn at skilnaði gaf Ófeigr honum tvá oxa rauða, sjau vetra gamla, ok váru þat enir beztu gripir.

Guðmundr mælti: "Þetta er vel gefit, enn ek á aðra tvá oxa alsvarta, er at engu eru verri — ok vil ek gefa þér hváratveggju til þess at þú leggir eigi í móti mér, þá er mín sœmd liggr við".Guðmundr mælti: "Þetta er vel gefit, enn ek á aðra tvá oxa alsvarta, er at engu eru verri — ok vil ek gefa þér hváratveggju til þess at þú leggir eigi í móti mér, þá er mín sæmd liggr við".

Ófeigr mælti: "Þiggja máttu gjǫfina af því, at eigi fylgir undirhyggja við þik".Ófeigr mælti: "Þiggja máttu gjöfina af því, at eigi fylgir undirhyggja við þik".

Guðmundr kveðst eigi vita, hvat bœtast mundi í því, þó at hann þægi eigi.Guðmundr kveðst eigi vita, hvat bætast mundi í því, þó at hann þægi eigi. Síðan fór hann, ok þótti Ófeigr mjǫk hafa vaxit af þessum viðskiftum þeira Guðmundar.Síðan fór hann, ok þótti Ófeigr mjök hafa vaxit af þessum viðskiftum þeira Guðmundar.

Þorkell hét maðr, er bjó á Mýri; hann var góðr bóndi. Brandr hét son hans; hann var mikill maðr ok sterkr, ok var kallaðr vǫðu-Brandr.hann var mikill maðr ok sterkr, ok var kallaðr vöðu-Brandr. Hann var maðr ódæll ok illr viðreignar, ok heldr óvæginn, svá at trautt mátti faðir hans halda vinnuhjón fyrir honum.

Eitt sumar kom skip af hafi norðr við Tjǫrnes.Eitt sumar kom skip af hafi norðr við Tjörnes. Þat áttu þrœnzkir menn;Þat áttu þrænzkir menn; hét annarr Þórðr enn annarr Sigurðr. Þat var þá siðr, at hásetar vistuðust fyrr enn stýrimenn. Einn dag reið vǫðu-Brandr til skips, ok fann stýrimenn.Einn dag reið vöðu-Brandr til skips, ok fann stýrimenn. Þeir spurðu, hvat manna hann væri; hann kvaðst vera bóndason. Þeir spurðu, ef faðir hans myndi vilja taka við vistarmǫnnum;Þeir spurðu, ef faðir hans myndi vilja taka við vistarmönnum; enn hann kvað þar eigi útlendra manna vist — "er þar fáment ok dauflegt, enn þó er annarr meiri annmarki á".

Þeir spyrja, hverr sá væri.

Hann svarar: "Sá, at engi má við mik skapi koma".

Þeir kváðust á þat mundu hætta.

Brandr svarar: "Þá mun ek þetta mál tala við fǫður minn".Brandr svarar: "Þá mun ek þetta mál tala við föður minn". Hann ríðr heim, ok segir fǫður sínum, at hann hefir tekit við stýrimǫnnum.Hann ríðr heim, ok segir föður sínum, at hann hefir tekit við stýrimönnum.

Þorkell kvað þat vera hætturáð — "enn vel þœtti mér, ef þér yrði sœmd at".Þorkell kvað þat vera hætturáð — "enn vel þætti mér, ef þér yrði sæmd at".

Enn hann kvað fǫður sinn einan ráða skyldu — "enn betra þœtti mér, at vit hefðim eigi svikit þá".Enn hann kvað föður sinn einan ráða skyldu — "enn betra þætti mér, at vit hefðim eigi svikit þá".

Þorkell bað hann fyrir ráða — "enn þó kemr mest til þín".

Síðan fór hann til móts við austmennina, ok sagði, at þeim væri kostr vistarinnar; þeir kváðust þat þiggja mundu, ok fara þeir heim með honum. Þat tǫluðu margir menn, at þeim hefði kynlega um sétst.Þat töluðu margir menn, at þeim hefði kynlega um sétst. Síðan var heim borinn varningr þeira stýrimanna, ok reið Brandr með hann norðr til Fnjóskadals, ok seldi hann þar. Þat tǫluðu þar margir menn, at Brandr myndi enn hafa vana þann, at hann myndi illa við þá lúka, sem við alla aðra;Þat töluðu þar margir menn, at Brandr myndi enn hafa vana þann, at hann myndi illa við þá lúka, sem við alla aðra; enn stýrimenn gáfu at því engan gaum, hvat sem hverr talaði.

Brandr fór alt til Eyjafjarðar með varninginn, áðr enn hann gat selt allan. Eigi gat hann um fyrir stýrimǫnnum, hvar hann hafði selt varning þeira, þá er hann kom heim.Eigi gat hann um fyrir stýrimönnum, hvar hann hafði selt varning þeira, þá er hann kom heim.

Enn um várit fór hann at heimta saman fé austmanna, ok sýndist engum at halda fyrir honum réttri skuld; ok heimti hann hverja alin, þá er hann átti at heimta. Enn er hann kom heim, sýndi hann stýrimǫnnum, ok virtist þeim vel, ok báðu hann sjálfan kjósa sér laun fyrir;Enn er hann kom heim, sýndi hann stýrimönnum, ok virtist þeim vel, ok báðu hann sjálfan kjósa sér laun fyrir; enn hann kvaðst vildu fara utan með þeim.

Þeir sǫgðu þat til reiðu skyldu, ok báðu hann vera skapvaran — "eða hvat er til fararefna"?Þeir sögðu þat til reiðu skyldu, ok báðu hann vera skapvaran — "eða hvat er til fararefna"?

Hann kvað þat mjǫk undir fǫður sínum vera.Hann kvað þat mjök undir föður sínum vera. Þeir tóku nú tal við Þorkel; hann kvaðst hyggja, at þeir myndi vera góðir drengir — "ok mun ek láta til við þik fimtán hundruð, ok er mér þó grunr á, at ykkr kosti meira, ef þit vilið honum nǫkkura ásjá veita".hann kvaðst hyggja, at þeir myndi vera góðir drengir — "ok mun ek láta til við þik fimtán hundruð, ok er mér þó grunr á, at ykkr kosti meira, ef þit vilið honum nökkura ásjá veita".

Þeir kváðust á þat hætta mundu.

Fóru þeir nú utan um sumarit, ok líkar þeim vel við Brand, því at hann var bæði knár ok liðvaskr. Þeir váru úti lengi, ok kvámu at norðr við Þrándheim; buðu þeir brœðr Brandi til sín;buðu þeir bræðr Brandi til sín; ok þat þiggr hann. Þar áttu menn gleði saman, ok var þar fjǫlmenni mikit;Þar áttu menn gleði saman, ok var þar fjölmenni mikit; þeir brœðr buðu Brandi með sér at vera, enn sǫgðu vant at vera í stórum samdrykkjum.þeir bræðr buðu Brandi með sér at vera, enn sögðu vant at vera í stórum samdrykkjum.

Hann kvaðst eigi mundu leita á aðra fyrri — "enn eigi veit ek hversu mér bregðr við, ef aðrir leita á mik".

Þeir kvámu til þess manns, er Hárekr hét; hann var ættstórr ok mjǫk áleitinn, ok hafði sveit manna um sik við sitt skaplyndi.hann var ættstórr ok mjök áleitinn, ok hafði sveit manna um sik við sitt skaplyndi. Enn er hann sá Íslending, tók hann til ok spottaði hann á marga vegu. Nú fór svá fram um hríð, at þeir ortust á vísur, ok varð Brandr hlutdrjúgari, ok fekk Hárekr ór verra. Hárekr kvað Brand eigi hafa beðit sik bygðarleyfis, enn fylkismenn sǫgðu, at þeir brœðr ætti heimila sveitarvist þeim sem þeir vildi.Hárekr kvað Brand eigi hafa beðit sik bygðarleyfis, enn fylkismenn sögðu, at þeir bræðr ætti heimila sveitarvist þeim sem þeir vildi. Hárekr var enn mesti vígamaðr, ok bœtti engan mann fé.Hárekr var enn mesti vígamaðr, ok bætti engan mann fé.

Einn dag gekk Hárekr fyrir Brand með horn mikit, ok bað hann drekka til hálfs við sik.

Enn Brandr kvaðst eigi drekka til móts við hann — "hefi ek vit eigi of mikit, þótt ek drekki þat eigi frá mér, sem ek hefi áðr; muntu ok þurfa vit þitt alt, at því er mér lízt á þik".

Hárekr drekkr af til hálfs, ok bauð Brandi at drekka hálft; enn hann vildi eigi við taka. Hárekr kvað hann skyldu verða at þjóna honum, ok lýstr horninu í hǫfuð honum;Hárekr kvað hann skyldu verða at þjóna honum, ok lýstr horninu í höfuð honum; enn drykkrinn slæst niðr á Brand. Síðan gekk Hárekr til rúms síns, ok slær nú til spotts við Brand. Enn Brandr gerði sik eigi óðan, ok sló í gaman. Hárekr kvað honum svá við þetta verða, sem hann hefði oft barðr verit.

Enn um morguninn, er menn váru komnir í sæti, gekk Brandr fyrir Hárek ok keyrði øx í hǫfuð honum, ok vá hann.Enn um morguninn, er menn váru komnir í sæti, gekk Brandr fyrir Hárek ok keyrði öx í höfuð honum, ok vá hann. Nú spretta upp hvárirtveggju, ok varð þrǫng mikil.Nú spretta upp hvárirtveggju, ok varð þröng mikil. Þeir brœðr gátu Brandi í brott skotit, ok buðu boð fyrir hann frændum Háreks.Þeir bræðr gátu Brandi í brott skotit, ok buðu boð fyrir hann frændum Háreks. Enn með því at hann var óvinsæll, þá tóku þeir fébœtr;Enn með því at hann var óvinsæll, þá tóku þeir fébætr; gekk þá upp fé þat alt, er Brandr hafði haft af Íslandi, ok meira annat.

Síðan spurðu þeir brœðr, hvat Brandr vildi ráða sinna;Síðan spurðu þeir bræðr, hvat Brandr vildi ráða sinna; hann kvaðst vilja fara til Íslands, þótt nú væri eigi sýn fararefni.

Sigurðr kvaðst eigi við fleirum mǫnnum tekit hafa af Íslandi enn svá, at hann skyldi hafa penninga slíka, sem hann hefði til hans haft — "ok eru hér nú fimtán hundruð þín, ok varit í norrœnan eyri".Sigurðr kvaðst eigi við fleirum mönnum tekit hafa af Íslandi enn svá, at hann skyldi hafa penninga slíka, sem hann hefði til hans haft — "ok eru hér nú fimtán hundruð þín, ok varit í norrænan eyri".

Síðan fylgdu þeir brœðr honum til skips, ok skildu eigi við hann fyrr enn hann lét í haf;Síðan fylgdu þeir bræðr honum til skips, ok skildu eigi við hann fyrr enn hann lét í haf; þakkaði Brandr þeim sína liðveizlu, ok skildust vinir. Skipi því byrjaði lítt, ok tóku þeir Reyðarfjǫrð at áliðnu sumri.Skipi því byrjaði lítt, ok tóku þeir Reyðarfjörð at áliðnu sumri. Snemma tók at hausta, ok gerði fœrðir þungar sǫkum snjóva.Snemma tók at hausta, ok gerði færðir þungar sökum snjóva.

Þorkell Geitisson bjó þá í Krossavík í Vápnafirði. Þá var á vist með honum sá maðr, er Einarr hét; hann var reykdœlskr.hann var reykdælskr. Enn er hann frétti, at vǫðu-Brandr var út kominn, þá bjó hann sik.Enn er hann frétti, at vöðu-Brandr var út kominn, þá bjó hann sik. Þorkell spurði, hvárt hann ætlaði.

Hann kvaðst á braut ætla — "því at ek hefi spurt, at vǫðu-Brandr er út kominn;Hann kvaðst á braut ætla — "því at ek hefi spurt, at vöðu-Brandr er út kominn; enn ek veit risnu þína, at þú munt taka við honum — enn til hans má engi maðr sœma".enn ek veit risnu þína, at þú munt taka við honum — enn til hans má engi maðr sæma".

Þorkell svarar: "Snemt er þér at kvíða við honum; enn ef hann kemr hér niðr, skal ek sjá ráð fyrir þér, ef þér er eigi við vært. Enn ef þat er, at Brandr er hér ok leitar hann eigi á þik, þá er þér marglæti at bregða vist þinni".

Hann lét nú setjast.

Fám nóttum síðar kom vǫðu-Brandr í Krossavík, ok var þar vel við honum tekit.Fám nóttum síðar kom vöðu-Brandr í Krossavík, ok var þar vel við honum tekit. Enn er hann hafði verit þar þrjár nætr, þá talar hann við Þorkel bónda, ok sagði at hann vildi at hann tœki við honum um vetrinn.Enn er hann hafði verit þar þrjár nætr, þá talar hann við Þorkel bónda, ok sagði at hann vildi at hann tæki við honum um vetrinn.

Þorkell svarar: "Gera mun ek þér kost á því. Þú ert ódæll ok óeirinn — nú vil ek taka við lǫgheimili þínu, því at mér þykkir þat óvandast, enn þú skalt fá varning þinn í mitt vald, hvat sem at borði kann bresta".Þú ert ódæll ok óeirinn — nú vil ek taka við lögheimili þínu, því at mér þykkir þat óvandast, enn þú skalt fá varning þinn í mitt vald, hvat sem at borði kann bresta". "Þenna kost vil ek", kvað Brandr, "því at mér er leitt at rekast í ófœrðum, enn ilt til heyja"."Þenna kost vil ek", kvað Brandr, "því at mér er leitt at rekast í ófærðum, enn ilt til heyja".

Enn fyrsta hálfan mánuð, er Brandr var í Krossavík, var hann svá fylgisamr Þorkatli, at hann gekk út ok inn með honum, hvert sem hann fór; enn annan hálfan mánuð brá nǫkkut hætti hans;enn annan hálfan mánuð brá nökkut hætti hans; þá var hann eftir í stofu á kveldum, er Þorkell gekk at sofa, ok hefir frammi margskonar ertingar; ok þat hafa menn sagt, at hann hafi fyrstr fundit Syrpuþingslǫg.ok þat hafa menn sagt, at hann hafi fyrstr fundit Syrpuþingslög. Menn kómu víða af bœjum, ok gerðist þar af þyss mikill.Menn kómu víða af bæjum, ok gerðist þar af þyss mikill. Þorkell sat at drykkju við annan mann. Nú er getit um fyrir Þorkatli, at konum þykki ríkt bornir kviðirnir, er þær kómu eigi fram búsýslu, ok eigi réði þær ferðum sínum sjálfar.

Þorkell heimtir nú Brand á tal við sik, ok mælti: "Eigi hefi ek hlutsamr verit um hagi þína ok háttu hér til, enn þat kemr fyrir mik, at konur ráði varla ferðum sínum fyrir þér ok sveitungum þínum, enn þér hœfir þat varla.Þorkell heimtir nú Brand á tal við sik, ok mælti: "Eigi hefi ek hlutsamr verit um hagi þína ok háttu hér til, enn þat kemr fyrir mik, at konur ráði varla ferðum sínum fyrir þér ok sveitungum þínum, enn þér hæfir þat varla. Er hér því líkast sem nýr hǫfðingi sé kominn í sveit, ok gangi menn af hendi þeim sem áðr er fyrir;Er hér því líkast sem nýr höfðingi sé kominn í sveit, ok gangi menn af hendi þeim sem áðr er fyrir; ek geng fram við annan mann, enn þú ert eftir við alla sveitina — ok nú vil ek at láta gera".

Brandr kvað betr mundu á ráðast.

Ok um kveldit fór Brandr til rekkju; enn þingmenn kómu at vanda sínum, ok mátti þá eigi þingit heyja, er formaðrinn var engi; var þá farit eftir honum, ok fór hann eigi at heldr. Þá kómu þingmenn annan aftan, ok fór enn sem fyrr; tók þá af kvámur manna, enn Brandi kom aldri orð frá munni á hálfum mánuði.

Þá mælti Þorkell til Brands: "Ǫrskiftamaðr ertu mikill, Brandr;Þá mælti Þorkell til Brands: "Örskiftamaðr ertu mikill, Brandr; nú tak þú aftr gleði þína hœfilega".nú tak þú aftr gleði þína hæfilega".

Hann kvaðst eigi kunna ok eigi vita, hvernig hann skyldi með fara, er engan veg líkaði — "ok er engum manni hjá þér vært, ok skal ek í brott fara".

Þorkell mælti: "Þú ert minn heimamaðr, ok þat þykki mér þú gera mér til svívirðingar, er þú hleypr á brott ór vist þinni".

Brandr reið nú á braut eigi at síðr vestr til fǫður síns.Brandr reið nú á braut eigi at síðr vestr til föður síns. Þar tókust upp leikar.

Þorbjǫrn var þar knástr maðr frá Reykjum.Þorbjörn var þar knástr maðr frá Reykjum. Þeir lékust við Brandr; báðu menn þá at Þorbjǫrn skyldi leika af ǫllu afli, ok sýna þat at hann var sterkr.báðu menn þá at Þorbjörn skyldi leika af öllu afli, ok sýna þat at hann var sterkr. Hann kvað þat vel mundu mega. Ok einn dag er leikr var keyrði Þorbjǫrn niðr Brand fall mikit;Ok einn dag er leikr var keyrði Þorbjörn niðr Brand fall mikit; ok leikr nú eftir megni, ok hafði Brandr eigi við; líkaði honum nú illa. Ok at skilnaði veitti Brandr honum mikinn áverka. Þar var þrǫng mikil;Þar var þröng mikil; þar var kominn Ófeigr ór Skǫrðum.þar var kominn Ófeigr ór Skörðum. Brandr ferr nú heim til fǫður síns, ok segir honum hvar komit var.Brandr ferr nú heim til föður síns, ok segir honum hvar komit var.

Þorkell svarar: "Þú hefir stýrt oss í mikit vandræði, ok var þat mjǫk ófyrirsynju, er þú fórt í brott frá Þorkatli;Þorkell svarar: "Þú hefir stýrt oss í mikit vandræði, ok var þat mjök ófyrirsynju, er þú fórt í brott frá Þorkatli; nú er þat mitt ráð, at þú farir aftr á hans fund".

Brandr kveðst þess ófúss vera; ok þó fór hann austr, ok segir Þorkatli þessi tíðendi.

Enn hann kvað betra, at hann hefði kyrr verit — "enn þó mun ek við þér taka, því at ek man eigi, at ek hafi heimamann minn fyrir róða látit".

Síðan fór Þorkell á fund Guðmundar ens ríka ok bauð fé fyrir manninn — "ok vil ek at þú gerir sjálfr um".

Guðmundr kvaðst eigi vilja taka fé fyrir sekjan óeirðarmann, er hlaupa vill í hǫfuð saklausum mǫnnum — "ok er landhreinsun at slíkir menn sé af ráðnir at lǫgum".Guðmundr kvaðst eigi vilja taka fé fyrir sekjan óeirðarmann, er hlaupa vill í höfuð saklausum mönnum — "ok er landhreinsun at slíkir menn sé af ráðnir at lögum".

Fekk Þorkell ekki af. Enn Guðmundr fór norðr í Reykjahverfi, ok tók mál af Þorbirni, ok bjó til várþings. Enn Þorkell fór austr í Álftafjǫrð nǫkkuru síðar á fund Þorsteins Síðu-Hallssonar, vinar síns, ok tók hann vel við honum.Enn Þorkell fór austr í Álftafjörð nökkuru síðar á fund Þorsteins Síðu-Hallssonar, vinar síns, ok tók hann vel við honum.

Þorkell mælti: "Svá hefir borit til í vetr, at Brandr, mikill ónytjungr, hefir unnit á einum bónda, enn hann er nú heimamaðr minn. Enn Guðmundr enn ríki hefir búit mál til Vǫðlaþings;Enn Guðmundr enn ríki hefir búit mál til Vöðlaþings; enn vera kann at hann hafi eigi þat hugat, at hann er eigi þar í fjórðungi, ok hefi ek handsalat honum lǫggrið, ok kemr mér í hug, at oss muni veita mál til laga;enn vera kann at hann hafi eigi þat hugat, at hann er eigi þar í fjórðungi, ok hefi ek handsalat honum löggrið, ok kemr mér í hug, at oss muni veita mál til laga; ok vilda ek þitt liðsinni þiggja ok sœkja til þings ok verja málit með kappi fyrir Guðmundi, ef hann skal þó eigi fébótum fyrir koma — enn reyna skal, hvárt ek sé annarrar handar maðr hans, sem hann svaraði Bjarna broddHelgasyni frænda mínum um sumarit á alþingi".ok vilda ek þitt liðsinni þiggja ok sækja til þings ok verja málit með kappi fyrir Guðmundi, ef hann skal þó eigi fébótum fyrir koma — enn reyna skal, hvárt ek sé annarrar handar maðr hans, sem hann svaraði Bjarna broddHelgasyni frænda mínum um sumarit á alþingi".

Þorsteinn kvaðst sjá, at vǫrn var í málinu, — "enn þó mun þá þykkja með kappi at gengit, ok fara mun ek með þér".Þorsteinn kvaðst sjá, at vörn var í málinu, — "enn þó mun þá þykkja með kappi at gengit, ok fara mun ek með þér".

Um sumarit búast þeir austan með sex tigu manna hvárir, ok ríða til Jǫkulsár.Um sumarit búast þeir austan með sex tigu manna hvárir, ok ríða til Jökulsár. Enn þá váru góð vǫð víða á ánni.Enn þá váru góð vöð víða á ánni. Þá mælti Þorkell: "Nú munu vér skifta liði váru; skal Þorsteinn ok vér fimm saman fara almannaveg vestr til þings, enn flokkrinn allr annarr skal ríða fyrir ofan Mývatn til Króksdals ok Bleiksmýrardals, ok fyrir neðan heiði". Ok var þar víða skógi vaxit. Ok ríða þeir ofan eftir Fnjóskadal; enn þeir Þorkell fóru á Akreyri, því at þeir hǫfðu tjǫld samlit við skóga; þeir finnast þar sem ákveðit var; varð ok engi maðr varr við ferð þeira.enn þeir Þorkell fóru á Akreyri, því at þeir höfðu tjöld samlit við skóga; þeir finnast þar sem ákveðit var; varð ok engi maðr varr við ferð þeira.

Þeir Þorkell ok Þorsteinn skyldu ríða á þing drottinsdaginn og þeir fimm saman. Þorkell bað menn sína skynja, ef hann þyrfti liðs við; kvaðst hann þá mundu ganga á hól þann, er var á milli þings ok þeira — "ok mun ek þá hafa í hendi handøxi mína ena reknu ok veifa henni yfir hǫfuð mér".kvaðst hann þá mundu ganga á hól þann, er var á milli þings ok þeira — "ok mun ek þá hafa í hendi handöxi mína ena reknu ok veifa henni yfir höfuð mér".

Síðan ríða þeir á þingit til búðar Ófeigs Járngerðarsonar, fimm saman; hann bauð þeim þar búðarvist.

Maðr kom inn í búð Guðmundar ens ríka. "Furðu fámennir ríða þeir Þorkell á þingit", segir sá. "Hversu þá"? segir Guðmundr. "Þeir váru með fimta mann", segir hann.

Guðmundr kvað marga menn ríða mundu með meira flokki á vǫllinn, ef þeir ætlaði at eyða málum fyrir honum — "enn þat kemr mér í hug, at vanhugat mun í máli váru;Guðmundr kvað marga menn ríða mundu með meira flokki á völlinn, ef þeir ætlaði at eyða málum fyrir honum — "enn þat kemr mér í hug, at vanhugat mun í máli váru; þeir Þorkell munu kalla hann sinn heimamann, enn þó er ólíklegt, at Þorkell eyði málum fyrir oss við fimta mann; enn vera má, at hann búi um brǫgð við oss nǫkkur, ok hafi þeir fleiri saman verit".enn vera má, at hann búi um brögð við oss nökkur, ok hafi þeir fleiri saman verit".

Sendir hann þá menn þegar at spyrja at gistingarstǫðum þeira, ok kann engi þat at segja, þar sem þeir hafa gist, at þeir hafi fleiri saman verit enn fimm.Sendir hann þá menn þegar at spyrja at gistingarstöðum þeira, ok kann engi þat at segja, þar sem þeir hafa gist, at þeir hafi fleiri saman verit enn fimm.

Þá mælti Guðmundr: "Vera kann at þá megi hlýða, ef þeir hafa eigi fleiri austan riðit; ok munu vér þá eigi senda eftir fleira liði at þeim, og ganga mál þessi sem auðnar".