Bókastaðir

Þorgeirr goði bjó at Ljósavatni, hǫfðingi mikill.Þorgeirr goði bjó at Ljósavatni, höfðingi mikill. Forni hét maðr, er bjó í Haga í Reykjadal, góðr bóndi. Þá bjó Arnórr í Reykjahlíð, faðir Þorfinns, kappi mikill. Þeir váru þingmenn ok vinir Þorgeirs goða. Þat er ok sagt, at þeir Þorfinnr ok Grettir fundust, ok réð þar hvárrgi á annan, ok má á því marka, hvílíkr kappi Þorfinnr var.

Í þann tíma bjó Ófeigr Járngerðarson í Skǫrðum, hǫfðingi mikill ok garpr.Í þann tíma bjó Ófeigr Járngerðarson í Skörðum, höfðingi mikill ok garpr.

Ǫlvér hét maðr, er bjó at Reykjum, búandi góðr.Ölvér hét maðr, er bjó at Reykjum, búandi góðr.

Þeir brœðr Sǫlmundr, Eyjólfr ok Sǫxólfr bjoggu at Gnúpum, Viðars synir, garpar miklir ok ójafnaðarmenn, ok bjoggu fyrir austan ána í dalnum, ok váru óeirðarmenn miklir um kvennafar, ok hǫfðu því svá mikinn yfirgang, at fáir treystust at ganga í móti þeira vilja.Þeir bræðr Sölmundr, Eyjólfr ok Söxólfr bjoggu at Gnúpum, Viðars synir, garpar miklir ok ójafnaðarmenn, ok bjoggu fyrir austan ána í dalnum, ok váru óeirðarmenn miklir um kvennafar, ok höfðu því svá mikinn yfirgang, at fáir treystust at ganga í móti þeira vilja. Œrit váru þeir frœgir, ok þó at illu.Ærit váru þeir frægir, ok þó at illu.

Sǫlmundr var fyrir þeim.Sölmundr var fyrir þeim. Hann venr kvámur sínar til Ǫlvés at hitta dóttur hans, ok í mót vilja frænda hennar, ok fekst þó engi forstaða af lítilmensku fǫður hennar.Hann venr kvámur sínar til Ölvés at hitta dóttur hans, ok í mót vilja frænda hennar, ok fekst þó engi forstaða af lítilmensku föður hennar.

Þat er at segja, at Ófeigr átti fǫr inn í herað, ok hitti Ǫlvér hann ok bað at hann kœmi þar, er hann fœri heim aftr, ok sagði honum ósœmd þeira Viðarssona.Þat er at segja, at Ófeigr átti för inn í herað, ok hitti Ölvér hann ok bað at hann kæmi þar, er hann færi heim aftr, ok sagði honum ósæmd þeira Viðarssona.

Ófeigr mælti: "Illa mun sjatna ofsi þeira brœðra, enn koma mun ek hér, er ek fer heim".Ófeigr mælti: "Illa mun sjatna ofsi þeira bræðra, enn koma mun ek hér, er ek fer heim".

Ǫlvér þakkar Ófeigi góð orð.Ölvér þakkar Ófeigi góð orð.

Ǫlvér hafði átján þræla.Ölvér hafði átján þræla. Ófeigr kom þar um kveldit.

Nú er at segja frá þeim Viðarssonum, at þeir fara heiman til Ǫlvés.Nú er at segja frá þeim Viðarssonum, at þeir fara heiman til Ölvés.

Þá mælti Sǫlmundr: "Þit brœðr skuluð standa í dyrum ok horfa út, ok vætti ek at rýr verði þræla ættin fyrir oss".Þá mælti Sölmundr: "Þit bræðr skuluð standa í dyrum ok horfa út, ok vætti ek at rýr verði þræla ættin fyrir oss".

Sǫlmundr sótti inn eftir konunni ok hafði hana á brott.Sölmundr sótti inn eftir konunni ok hafði hana á brott.

Þá mæltu þrælarnir: "Hvat gerðu vér nú átján, er þeir Viðarssynir kómu at þrír"?

Enn Ófeigr spratt upp ok tók vápn sín ok gekk út eftir þeim, ok váru þeir þá komnir at túngarðinum. Ok í því er Sǫlmundr vill taka við henni ok hefja út af garðinum, kom Ófeigr at ok grípr til hennar, ok kippir henni inn af garðinum.Ok í því er Sölmundr vill taka við henni ok hefja út af garðinum, kom Ófeigr at ok grípr til hennar, ok kippir henni inn af garðinum. "Hvar til ætlar þú, Sǫlmundr", segir Ófeigr, "um þína ósœmd, er þú gerir eftir bóndadœtrum, ok máttu svá til ætla, at menn munu eigi þola þér — ok sœk hana nú þangat í Skǫrð, ok reynum við með okkr"."Hvar til ætlar þú, Sölmundr", segir Ófeigr, "um þína ósæmd, er þú gerir eftir bóndadætrum, ok máttu svá til ætla, at menn munu eigi þola þér — ok sæk hana nú þangat í Skörð, ok reynum við með okkr".

Sǫlmundr mælti: "Ekki munu vit þetta til þrautar leggja".Sölmundr mælti: "Ekki munu vit þetta til þrautar leggja".

Ok skildust at því, at þeir fóru í brott; ok tókst svá af fíflingar ok ósœmd af tilkvámu Ófeigs.ok tókst svá af fíflingar ok ósæmd af tilkvámu Ófeigs. Sat Ǫlvér í friði síðan.Sat Ölvér í friði síðan.

Litlu síðar kom Hallvarðr út Arnórsson í Húsavík. Sigurðr hét maðr, er skip átti með hǫnum, norrœnn maðr.Sigurðr hét maðr, er skip átti með hönum, norrænn maðr. Þeir austmennirnir vistuðust þar um vetrinn, ok var Sigurðr með Forna í Haga. Hann seldi varning sinn um vetrinn, ok sagði Forni hvar skuldarstaðir váru beztir. Austmaðr fór; ok bar svá til, at hann fór fyrir neðan garðinn at Sǫlmundar, ok lá hestr hans í keldu.ok bar svá til, at hann fór fyrir neðan garðinn at Sölmundar, ok lá hestr hans í keldu. Sǫlmundr sá þat, ok fór til ok bauð honum til sín ok tók við honum vel, ok falaði varning at honum ok hét verði fyrir.Sölmundr sá þat, ok fór til ok bauð honum til sín ok tók við honum vel, ok falaði varning at honum ok hét verði fyrir. Austmaðr fór heim, ok sagði Forna at hann hafði selt Sǫlmundi varninginn;Austmaðr fór heim, ok sagði Forna at hann hafði selt Sölmundi varninginn; enn Forni lét illa yfir, ok sagði at hann mundi illa gjalda. Var nú kyrt um vetrinn.

Um várit fór austmaðrinn at heimta varningsverðit, enn Sǫlmundr svaraði illa ok kvað fúinn vera varninginn, ok vildi ekki gjalda.Um várit fór austmaðrinn at heimta varningsverðit, enn Sölmundr svaraði illa ok kvað fúinn vera varninginn, ok vildi ekki gjalda. Austmaðrinn fór heim; enn bráðlega eftir þat fóru þeir stefnufǫr til Sǫlmundar, Forni ok Arnórr.enn bráðlega eftir þat fóru þeir stefnuför til Sölmundar, Forni ok Arnórr. Þeir váru fimtán saman. Þeir brœðr váru þrír heima, ok hlýddu til um hríð.Þeir bræðr váru þrír heima, ok hlýddu til um hríð. Síðan mælti Sǫlmundr, at einsætt væri at þola slíkt eigi;Síðan mælti Sölmundr, at einsætt væri at þola slíkt eigi; ok þá hljóp Sǫxólfr til ok þreif spjót sitt, ok skaut til austmannsins;ok þá hljóp Söxólfr til ok þreif spjót sitt, ok skaut til austmannsins; ok fekk hann þegar bana. Þeir fóru við þat í brott. Arnórr flutti hann upp í Reykjahlíð. Þeir bjoggu málit til þings.

Þeir fóru nú á þingit, ok var leitat um sættir, ok kom þar, at Sǫxólfr skyldi utan fara ok koma eigi út, enn Sǫlmundr vera utan þrjá vetr.Þeir fóru nú á þingit, ok var leitat um sættir, ok kom þar, at Söxólfr skyldi utan fara ok koma eigi út, enn Sölmundr vera utan þrjá vetr. Ok fóru þeir utan. Sǫlmundr lagðist í víking, ok þeir brœðr.Sölmundr lagðist í víking, ok þeir bræðr.

Í þann tíma var Hákon jarl yfir Noregi; ok fór Sǫlmundr til hans, þá er honum leiddist í víkingu at vera, ok mat jarl hann mikils.ok fór Sölmundr til hans, þá er honum leiddist í víkingu at vera, ok mat jarl hann mikils. Hann fýstist út um sumarit, enn jarl kvað þat óráðlegt, slíkt sem hann átti hér um at vera. Hann hafði þá verit tvá vetr í Noregi. Jarl kvaðst fyrr mundu senda út skip ok gripi, ok hlynna fyrir honum. Hann sendi út hatt girzkan ok taparøxi þeim Guðmundi ok Þorgeiri goða til trausts.Hann sendi út hatt girzkan ok taparöxi þeim Guðmundi ok Þorgeiri goða til trausts.

Ok eftir þat fór hann út, ok hittir þá ok sagði þeim vingan jarls ok orð, enn afhendi þeim gjafirnar ok gripi þá, sem jarl hafði sent þeim. Þeir tóku við honum, ok váru honum fengnir fjórir menn til fylgdar.

Þorgeirr mælti til Sǫlmundar: "Guðmundi vartu sendr, því at hann er handgenginn".Þorgeirr mælti til Sölmundar: "Guðmundi vartu sendr, því at hann er handgenginn".

Guðmundr mælti: "Þér váru gripirnir sendir, ok sœki hann at þitt traust;Guðmundr mælti: "Þér váru gripirnir sendir, ok sæki hann at þitt traust; enn ef þú vill eigi þat, þá verum allir samt ok veitumst at málum þessum".

Þorgeirr svarar: "Ek er vant við kominn, er þingmenn mínir eigu í hlut; enn þó mun ek at styðja", segir Þorgeirr, "enn þú ver fyrir málinu".

Guðmundr mælti: "Eigi kann ek í móti því at mæla, er þú hefir lǫgin í þínu valdi".Guðmundr mælti: "Eigi kann ek í móti því at mæla, er þú hefir lögin í þínu valdi".

Þorgeirr mælti: "Sé ek ráðit til — at koma honum á þrjár leiðir, Eyfirðingaleið ok Reykdœlaleið ok Ljósvetningaleið, ok hǫldum saman leiðir allar, þó at norðr sé meir mínir þingmenn, ok mun þá maðrinn vera friðhelgaðr, ef svá gengr".Þorgeirr mælti: "Sé ek ráðit til — at koma honum á þrjár leiðir, Eyfirðingaleið ok Reykdælaleið ok Ljósvetningaleið, ok höldum saman leiðir allar, þó at norðr sé meir mínir þingmenn, ok mun þá maðrinn vera friðhelgaðr, ef svá gengr".

Þorgeirr átti fjóra sonu, Tjǫrva, Hǫskuld, Finna ok Þorkel.Þorgeirr átti fjóra sonu, Tjörva, Höskuld, Finna ok Þorkel. Þorfinnr var þá utan, ór Reykjahlíð; enn Arnórr faðir hans hittir Þorgeir, ok biðr hann veita sonum sínum.

Þorgeirr svarar: "Eigi mun ek Guðmundi í móti vera".

Arnórr mælti: "Eigi veit ek, hvat í slíku er fólgit — ok gakk þú eigi í móti sonum þínum, er málinu vilja fylgja".

Þorgeirr svarar: "Mér þykkir þú ilt ráð hafa upp tekit, at leggja sœmd sína í virðing við eins manns mál útlends, ok sé sá þó látinn nú — ok mun ek Guðmundi veita".Þorgeirr svarar: "Mér þykkir þú ilt ráð hafa upp tekit, at leggja sæmd sína í virðing við eins manns mál útlends, ok sé sá þó látinn nú — ok mun ek Guðmundi veita".

Arnórr mælti: "Kynleg veizla, ok at illu mun verða".

Arnórr ríðr á Vagla; þar bjó Hǫskuldr Þorgeirsson.þar bjó Höskuldr Þorgeirsson. Hann hittir þá brœðr ok segir, hver efni hann ætlar i vera um samband þeira hǫfðingjanna.Hann hittir þá bræðr ok segir, hver efni hann ætlar i vera um samband þeira höfðingjanna. "Þat þykkir mér ráð", sagði hann, "at þér brœðr hittið Þórð fǫðurbróður yðvarn, vitran mann ok yðr vel viljaðan", — ok svá gera þeir."Þat þykkir mér ráð", sagði hann, "at þér bræðr hittið Þórð föðurbróður yðvarn, vitran mann ok yðr vel viljaðan", — ok svá gera þeir.

Nú líðr á sumarit, ok setja til njósnir í lið þeira hǫfðingjanna, ok verða þess varir, at þeir ætla at koma manninum á þrjár leiðir, svá at þeir mætti eigi vita.Nú líðr á sumarit, ok setja til njósnir í lið þeira höfðingjanna, ok verða þess varir, at þeir ætla at koma manninum á þrjár leiðir, svá at þeir mætti eigi vita. Guðmundr ok Þorgeirr ætla nú at fjǫlmenna.Guðmundr ok Þorgeirr ætla nú at fjölmenna. Þeir brœðr samna nú liði;Þeir bræðr samna nú liði; ok er þeir eiga skamt til leiðmótsins, þá segir Finni Þorgeirsson, at þeir munu ríða í móti liði þeira hǫfðingjanna.ok er þeir eiga skamt til leiðmótsins, þá segir Finni Þorgeirsson, at þeir munu ríða í móti liði þeira höfðingjanna. Ok svá gera þeir, ok stíga af baki hestum sínum hjá sauðahúsinu, ok láta hesta sína á húsbaki; enn þeir ganga inn í húsit. Svá var háttat húsinu, at tvau váru vindaugu á hlǫðunni, enn vegr þeira Guðmundar lá fyrir dyrnar.Svá var háttat húsinu, at tvau váru vindaugu á hlöðunni, enn vegr þeira Guðmundar lá fyrir dyrnar. Nú berr þá at brátt.

Finni Þorgeirsson var maðr skygn — "þat ræð ek, ef yðr er hugr á at banna Sǫlmundi leiðina, þá missið eigi klyfjahestsins, er milli þeira hǫfðingjanna er rekinn fram".Finni Þorgeirsson var maðr skygn — "þat ræð ek, ef yðr er hugr á at banna Sölmundi leiðina, þá missið eigi klyfjahestsins, er milli þeira höfðingjanna er rekinn fram".

Hǫskuldr mælti: "Ek skal þat annast".Höskuldr mælti: "Ek skal þat annast".

Ok er þá berr þar fyrir dyrnar, þá skýtr Hǫskuldr spjóti ok keyrði fyrir brjóst Sǫlmundi, þar sem þeir fóru með hann.Ok er þá berr þar fyrir dyrnar, þá skýtr Höskuldr spjóti ok keyrði fyrir brjóst Sölmundi, þar sem þeir fóru með hann. Enn þeir brœðr hlupu út ór húsinu ok til hesta sinna, ok ríða til liðs síns.Enn þeir bræðr hlupu út ór húsinu ok til hesta sinna, ok ríða til liðs síns. Enn þeir Guðmundr ok Þorgeirr bregða við skjótt, þegar er þeir vissu, hverir at ollu, ok ríða eftir þeim. Ok þegar er þeir finnast, þá slær þar í bardaga með þeim. Þar fellr Arnórr ór Hlíð af liði þeira Þorgeirssona; þar fell ok húskarl Guðmundar ok einn maðr af þeim brœðrum;þar fell ok húskarl Guðmundar ok einn maðr af þeim bræðrum; ok ná þeir Guðmundr nú eigi leiðinni. Þórðr bróðir Þorgeirs gekk þar mest í millum manna, ok kvað Þorgeiri mjǫk missýnast, er hann gekk í mót sonum sínum í orrostu.Þórðr bróðir Þorgeirs gekk þar mest í millum manna, ok kvað Þorgeiri mjök missýnast, er hann gekk í mót sonum sínum í orrostu. Þeir skilja nú at sinni.

Eftir fundinn var Þorgeiri sagt, at Hǫskuldr son hans var sárr mjǫk, ok báðu menn hann skiljast við mál þessi ok vera eigi á móti sonum sínum.Eftir fundinn var Þorgeiri sagt, at Höskuldr son hans var sárr mjök, ok báðu menn hann skiljast við mál þessi ok vera eigi á móti sonum sínum.

Þorgeirr mælti til Guðmundar, at ilt hlyti af málum þessum — "ok mun ek við skiljast", segir Þorgeirr; ok svá gerir hann.

Guðmundr segir: "Þat er nú ráð, at við safnim saman liði okkru". "Ekki mun nú af því verða", segir Þorgeirr; ok nú ferr hann heim.

Enn frá Hǫskuldi er þat at segja, at hann var ekki sárr;Enn frá Höskuldi er þat at segja, at hann var ekki sárr; enn hǫfðu þetta því til bragðs tekit, at þeir vildu at Þorgeirr skildit við sem var.enn höfðu þetta því til bragðs tekit, at þeir vildu at Þorgeirr skildit við sem var. Enn þeir brœðr váru allir saman, ok óhelguðu Sǫlmund;Enn þeir bræðr váru allir saman, ok óhelguðu Sölmund; þeir lǫgðu nú í fjandskap við Guðmund, sem lengi helzt síðan.þeir lögðu nú í fjandskap við Guðmund, sem lengi helzt síðan.

Þeir brœðr sátu nú einir yfir sœmdum, ok áttu fund um várit ok bundu þat saman, at skiljast eigi við málit, ok búa til vígsmálit eftir Arnór ok fjǫrráð við sik.Þeir bræðr sátu nú einir yfir sæmdum, ok áttu fund um várit ok bundu þat saman, at skiljast eigi við málit, ok búa til vígsmálit eftir Arnór ok fjörráð við sik. Guðmundr átti annan fund við sína menn. Þeir brœðr hitta Ófeig, ok báðu hann fara til leiðar til liðveizlu við sik, ok kǫlluðust réttu at fylgja, þótt þeir hefði þann óhelgat, er fyrstr fór með vélræði, ok kom fyrr út enn mælt var.Þeir bræðr hitta Ófeig, ok báðu hann fara til leiðar til liðveizlu við sik, ok kölluðust réttu at fylgja, þótt þeir hefði þann óhelgat, er fyrstr fór með vélræði, ok kom fyrr út enn mælt var.

Ófeigr hafði áðr setit hjá málum þessum, ok latti hann ok kvað ófallit at deila við fǫður sinn, — "enn mér þykkir enn eigi með ǫllu ráðit, hvárt hann skilst við málin eða eigi, ok vilda ek at þú sættist á málin með jafnaði, ok er sá baztr; ok mun ek ríða til með þér".Ófeigr hafði áðr setit hjá málum þessum, ok latti hann ok kvað ófallit at deila við föður sinn, — "enn mér þykkir enn eigi með öllu ráðit, hvárt hann skilst við málin eða eigi, ok vilda ek at þú sættist á málin með jafnaði, ok er sá baztr; ok mun ek ríða til með þér".

Hǫskuldr kveðzt lítit erendi haft hafa á hans fund — "ok ertu kallaðr drengr góðr ok garpr mikill, enn eigi má ek því hæla".Höskuldr kveðzt lítit erendi haft hafa á hans fund — "ok ertu kallaðr drengr góðr ok garpr mikill, enn eigi má ek því hæla".

Ófeigr mælti: "Mikit tekr þú af þessu, enn leita mun ek um sættir fyrst með yðr, enn skiljast þó eigi við þik í þraut; enn þat ræð ek, at þér farið vægilega með yðru máli, enn takið eigi fyrr sætt enn vér komum".

Enn hálfum mánuði fyrir þing reið Tjǫrvi í Goðdali, fyrir því at hann var þar mægðr, ok þaðan reið hann til þings.Enn hálfum mánuði fyrir þing reið Tjörvi í Goðdali, fyrir því at hann var þar mægðr, ok þaðan reið hann til þings.

Guðmundr hittir Þorgeir ok spyrr um afla þeira sona hans. Þorgeirr kveðst ætla, at þeir munu hafa fjǫlmenni.Þorgeirr kveðst ætla, at þeir munu hafa fjölmenni. "Er þat sátt", segir Guðmundr, "at til sé búit vígsmálit ok Sǫlmundr óhelgaðr"?"Er þat sátt", segir Guðmundr, "at til sé búit vígsmálit ok Sölmundr óhelgaðr"?

Þorgeirr mælti: "Þat er vegr, ok munu vit hafa fjǫlmenni í móti þeim".Þorgeirr mælti: "Þat er vegr, ok munu vit hafa fjölmenni í móti þeim".

Ok fara nú allir til þings, hverr með sínu liði.

Arnsteinn hét maðr, er bjó í Øxarfirði at Ærlæk.Arnsteinn hét maðr, er bjó í Öxarfirði at Ærlæk. Hann átti þriðjung í goðorði við Þorgeir, enn synir hans enn þriðja þriðjung. Kominn var Ófeigr til þings með fimm tigu manna; þeir Tjǫrvi vestan með hundrað manna, ok váru á þingi nótt eina.þeir Tjörvi vestan með hundrað manna, ok váru á þingi nótt eina.

Þá gengu þeir á fund Arnsteins, Tjǫrvi ok Hǫskuldr, ok kǫlluðu hann til máls við sik;Þá gengu þeir á fund Arnsteins, Tjörvi ok Höskuldr, ok kölluðu hann til máls við sik; hann bað þá inni við talast; þeir báðu hann út ganga, ok svá gerði hann.

Þá mælti Hǫskuldr: "Hér horfist til málaferla, ok horfir mjǫk í móti með oss frændum;Þá mælti Höskuldr: "Hér horfist til málaferla, ok horfir mjök í móti með oss frændum; er þér vandi á báðar hendr, ok kalla þeir oss ómœta í kviðinum.er þér vandi á báðar hendr, ok kalla þeir oss ómæta í kviðinum. Nú hǫfum vér þriðjung goðorðs, enn faðir várr annan, enn þú ræðr, hvar þú snýr at, ok þeir hafa meira hlut, er þú vill fylgja".Nú höfum vér þriðjung goðorðs, enn faðir várr annan, enn þú ræðr, hvar þú snýr at, ok þeir hafa meira hlut, er þú vill fylgja".

Arnsteinn mælti: "Þat er mér vandi mikill; mér er vel við Þorgeir, ok þykki mér þat ráð, at þér leggið á hans vald".

Hǫskuldr mælti: "Ekki standa svá málaefni til".Höskuldr mælti: "Ekki standa svá málaefni til".

Hǫskuldr stóð úti fyrir búðardyrunum, enn Tjǫrvi í búðinni, enn Arnsteinn á milli þeira.Höskuldr stóð úti fyrir búðardyrunum, enn Tjörvi í búðinni, enn Arnsteinn á milli þeira.

Tjǫrvi mælti: "Engi sœmd er boðin fyrir Arnór vin várn".Tjörvi mælti: "Engi sæmd er boðin fyrir Arnór vin várn".

Hǫskuldr mælti: "Þat hœfir nú betr, at þú gerir eftir várum vilja, enn þó er nú ekki lengr at draga fyrir þér, — ger sem vér biðjum, eða reyn ella, hvárt øxin bítr".Höskuldr mælti: "Þat hæfir nú betr, at þú gerir eftir várum vilja, enn þó er nú ekki lengr at draga fyrir þér, — ger sem vér biðjum, eða reyn ella, hvárt öxin bítr".

Tjǫrvi mælti: "Með óhǫppum hefir hafizt, ok svá mun slitna.Tjörvi mælti: "Með óhöppum hefir hafizt, ok svá mun slitna. Tak af enn vildra hlut, ok er svá þetta upp hafit, at eigi mun niðr falla".

Hann tekr þat ráð, sem þeir vildu, ok skildust at því, ok skyldi hann fara á fund þeira um morgininn eftir. Þeir taka við mǫnnum hans ok tjalda búð hans, ok ætla til dóma at ganga.Þeir taka við mönnum hans ok tjalda búð hans, ok ætla til dóma at ganga.

Guðmundr mælti til Þorgeirs: "Synir þínir ganga nú fast fram, enn þú eldist, eða hvárt er raunar, at þú vill eigi í móti þeim ganga, ok þeir hafa alt málit undir sér ok dómendr?" Þorgeirr mælti: "Alt mun koma fyrir eitt, bjargat mun málinu verða at lǫgum".Þorgeirr mælti: "Alt mun koma fyrir eitt, bjargat mun málinu verða at lögum".

Guðmundr mælti: "Þat er nú sem tekst til við þá, sem um er at eiga, ef þeir koma til alþingis; þar munu þeir fram koma, þó at eigi komi þeir hér fram, eða hafi eigi til fjǫlmenni".þar munu þeir fram koma, þó at eigi komi þeir hér fram, eða hafi eigi til fjölmenni".

Síðan mælti Hǫskuldr: "Hví seti þér eigi dómendr niðr?"Síðan mælti Höskuldr: "Hví seti þér eigi dómendr niðr?" "Þat má vera", sagði Tjǫrvi, "at þeir sé aflaminni, enn þeir ætluðu"."Þat má vera", sagði Tjörvi, "at þeir sé aflaminni, enn þeir ætluðu".

Hǫskuldr mælti: "Ilt er þat, ef fǫður minn þrýtr drengskapinn — ok gǫngum nú at þeim Guðmundi".Höskuldr mælti: "Ilt er þat, ef föður minn þrýtr drengskapinn — ok göngum nú at þeim Guðmundi".

Ófeigr mælti: "Eigi hœfir þat, leitum heldr um sættir.Ófeigr mælti: "Eigi hæfir þat, leitum heldr um sættir. Enn ef þetta kemr til alþingis, munu eigur yðrar upp ganga hér til; megi þér þá eigi haldast í ǫðrum kostum enn sættast — ok geri Þorgeirr um mál þessi".megi þér þá eigi haldast í öðrum kostum enn sættast — ok geri Þorgeirr um mál þessi".

Hǫskuldr mælti: "Eigi mun þat, ef nǫkkurr er annarr til".Höskuldr mælti: "Eigi mun þat, ef nökkurr er annarr til".

Ófeigr svarar: "Sættast munu vér Þorgeirr, þó at Guðmundr vili eigi sættast, því at þeir eru enn aflamiklir".

Þeir kváðust fúsastir brœðr, at þeir reyndi með sér;Þeir kváðust fúsastir bræðr, at þeir reyndi með sér; enn Hǫskuldr kvaðst mundu bera kviðinn í móti þeim at ǫðrum kosti — "ok mun þá fram ganga".enn Höskuldr kvaðst mundu bera kviðinn í móti þeim at öðrum kosti — "ok mun þá fram ganga".

Ófeigr mælti: "Lítit ráð, ok er ilt at gera þingsafglǫpun".Ófeigr mælti: "Lítit ráð, ok er ilt at gera þingsafglöpun". "Þorgeirr setr eigi niðr dómendr sína, ok má stefna honum af goðorði sínu", segir Hǫskuldr."Þorgeirr setr eigi niðr dómendr sína, ok má stefna honum af goðorði sínu", segir Höskuldr.

Ófeigr mælti: "Hverr mun þat gera? — þar sé ek eigi mann til".

Hǫskuldr mælti: "Ek skal stefna honum af goðorðinu".Höskuldr mælti: "Ek skal stefna honum af goðorðinu".

Ófeigr mælti: "Þá mun atgangr takast".

Hǫskuldr mælti: "Vér skulum rjóða oss í goðablóði at fornum sið" — ok hjó hrút einn, ok kallaði sér goðorð Arnsteins ok rauð hendrnar í blóði hrútsins.Höskuldr mælti: "Vér skulum rjóða oss í goðablóði at fornum sið" — ok hjó hrút einn, ok kallaði sér goðorð Arnsteins ok rauð hendrnar í blóði hrútsins.

Arnsteinn nefndi sér vátta, enn vildi eigi nefna sér dóma, því at hann vildi eigi berr verða í málum þessum. Síðan gekk Hǫskuldr í þingbrekku, ok stefndi Þorgeiri af goðorðinu, ok nefndi vátta þar at, ok síðan dóma.Síðan gekk Höskuldr í þingbrekku, ok stefndi Þorgeiri af goðorðinu, ok nefndi vátta þar at, ok síðan dóma.

Þeir áttu þá þing í Fjósatungu út frá Illugastǫðum, því at þeir kómu eigi fram á várþingi;Þeir áttu þá þing í Fjósatungu út frá Illugastöðum, því at þeir kómu eigi fram á várþingi; ok riðu ofan á þingit at finna Þorgeir, ok létu standa dóminn á meðan; ok horfðist þá til atgǫngu.ok horfðist þá til atgöngu. Ok þá gekk at með fjǫlmenni Snorri Hlíðarmannagoði ok mælti: "Óvæns efnis horfist hér til;Ok þá gekk at með fjölmenni Snorri Hlíðarmannagoði ok mælti: "Óvæns efnis horfist hér til; nú eru tveir kostir fyrir hendi — at láta þá Hǫskuld dœma mál sín, ok kann vera at þeir komi því fram með sínum afla, at Þorgeirr missi goðorðsins;nú eru tveir kostir fyrir hendi — at láta þá Höskuld dæma mál sín, ok kann vera at þeir komi því fram með sínum afla, at Þorgeirr missi goðorðsins; hinn er annarr — at sættast, ok eru vér þess fúsari, því at með kappi váru málin upp tekin, ok kann vera at þeim aukist vandræðin; er þat nú einráðit at sættast".

Ok var nú þat ráð tekit, ok gerðu þeir þat mest fyrir bœnastað vina ok frænda, ok váru handsǫluð mál í dóm ok menn til gerðar nefndir.Ok var nú þat ráð tekit, ok gerðu þeir þat mest fyrir bænastað vina ok frænda, ok váru handsöluð mál í dóm ok menn til gerðar nefndir. Hǫfðu þeir Hǫskuldr virðingarhlut af málum þessum.Höfðu þeir Höskuldr virðingarhlut af málum þessum. Sǫlmundr fell óheilagr.Sölmundr fell óheilagr. Mikil váru fégjǫld eftir Arnór, ok þó eigi ákveðin.Mikil váru fégjöld eftir Arnór, ok þó eigi ákveðin.

Arnsteinn fekk eigi aftr goðorð sitt.

Þat er sagt, at Guðmundr enn ríki var mjǫk fyrir ǫðrum mǫnnum um rausn.Þat er sagt, at Guðmundr enn ríki var mjök fyrir öðrum mönnum um rausn. Hann hafði hundrað hjóna ok hundrað kúa. Þat var ok siðr hans, at láta lǫngum vera með sér gǫfugra manna sonu, ok setti þá svá ágætlega, at þeir skyldi øngvan hlut eiga at iðja, enn vera ávalt í samsæti með honum;Þat var ok siðr hans, at láta löngum vera með sér göfugra manna sonu, ok setti þá svá ágætlega, at þeir skyldi öngvan hlut eiga at iðja, enn vera ávalt í samsæti með honum; enn þat var þó þá siðr þeira, er þeir váru heima, at þeir unnu, þó at þeir væri af gǫfgum ættum.enn þat var þó þá siðr þeira, er þeir váru heima, at þeir unnu, þó at þeir væri af göfgum ættum. Þá bjó Einarr at Þverá. Þat var eitt sumar, at af þingi fór með Guðmundi Sǫrli, sonr brodd-Helga, enn siðmannlegasti maðr, ok var með honum í góðu yfirlæti.Þat var eitt sumar, at af þingi fór með Guðmundi Sörli, sonr brodd-Helga, enn siðmannlegasti maðr, ok var með honum í góðu yfirlæti. Þá var heima þar með Guðmundi Þórdís dóttir hans, er þá þótti vera enn bezti kostr, ok þat var mál manna, at tal þeira Sǫrla bæri saman oft;Þá var heima þar með Guðmundi Þórdís dóttir hans, er þá þótti vera enn bezti kostr, ok þat var mál manna, at tal þeira Sörla bæri saman oft; kom þat fyrir Guðmund ok kvaðst hann ætla, at eigi þyrfti orð á því at gera. Enn þá er hann fann at eigi varð við sét, lagði hann þó aldri eitt orð í við Sǫrla, enn lét fylgja ofan til Þverár Þórdísi til Einars.Enn þá er hann fann at eigi varð við sét, lagði hann þó aldri eitt orð í við Sörla, enn lét fylgja ofan til Þverár Þórdísi til Einars.

Þat varð enn svá, at þangat bar kvámur Sǫrla.Þat varð enn svá, at þangat bar kvámur Sörla.

Ok einn dag, er Þórdís gekk út til lérefta sinna, var sólskin ok sunnanvindr ok veðr gott; þá getr hon at líta at maðr reið í garðinn, mikill.

Hon mælti, er hon kendi manninn: "Nú er mikit um sólskin ok sunnanvind — ok riðr Sǫrli í garð".Hon mælti, er hon kendi manninn: "Nú er mikit um sólskin ok sunnanvind — ok riðr Sörli í garð".

Þetta bar saman.

Ok líða nú fram stundir; ok fór svá fram til þings um sumarit, ok ætlaði Sǫrli aftr til frænda sinna.ok fór svá fram til þings um sumarit, ok ætlaði Sörli aftr til frænda sinna.

Ok á þinginu gekk hann einn dag til Einars Þveræings ok heimti hann á tal við sik, ok segir svá: "Ek vilda hafa liðsinni þitt til at vekja bónorð við Guðmund bróður þinn til Þórdísar dóttur hans". "Ek skal þat gera", segir Einarr, "enn oft virðir Guðmundr annarra manna orð eigi minna enn mín".

Síðan gekk hann til búðar Guðmundar, ok hittust þeir brœðr ok settust á tal.Síðan gekk hann til búðar Guðmundar, ok hittust þeir bræðr ok settust á tal.

Þá mælti Einarr: "Hversu virðist þér Sǫrli?"Þá mælti Einarr: "Hversu virðist þér Sörli?" Guðmundr mælti: "Vel, því at slíkir menn eru vel mannaðir fyrir hvervetna sakir".

Einarr mælti: "Hversu er þá? eigi skortir hann ættina góða ok mannvirðing ok auð fjár"? "Satt er þat", segir Guðmundr.

Einarr mælti: "Koma mun ek orðum þeim, er Sǫrli lagði fyrir mik, sem er, at biðja Þórdísar dóttur þinnar".Einarr mælti: "Koma mun ek orðum þeim, er Sörli lagði fyrir mik, sem er, at biðja Þórdísar dóttur þinnar".

Hann svarar: "Ek ætla þat fyrir margs sakir vel fallit, enn þó fyrir orðs sakir annarra manna, er á hefir leikit, mun eigi af því verða".

Síðan hittir Einarr Sǫrla, ok segir honum at fast var fyrir, ok þat með, hvat til var fundit, er við bar.Síðan hittir Einarr Sörla, ok segir honum at fast var fyrir, ok þat með, hvat til var fundit, er við bar.

Hann svarar: "Heldr þykki mér þunglega horfa svá búit".

Þá mælti Einarr: "Nú mun ek leggja ráð fyrir þik. Maðr heitir Þórarinn tóki Nefjólfsson, vitr maðr; hann er vinr mikill Guðmundar; far þú á fund hans ok bið hann at leggja ráð á með þér".

Ok svá gerði Sǫrli;Ok svá gerði Sörli; kom norðr á fund Þórarins, heimti hann á tal við sik, ok mælti: "Sá hlutr er um at væla, er mér þykkir miklu máli skifta, at þú vildir í ráðast at fara með orðum mínum til Guðmundar Eyjólfssonar, ok biðja Þórdísar dóttur hans mér til handa".

Hann svarar: "Hví leitar þú þessa við mik"?

Hann segir honum þá hvar komit er, at menn hafa til orðit at tala um, enn eigi lágu svǫrin laus fyrir.Hann segir honum þá hvar komit er, at menn hafa til orðit at tala um, enn eigi lágu svörin laus fyrir.

Þórarinn mælti: "Þat ræð ek nú, at þú farir heim, enn ek mun forvitnast, ok senda þér orð, ef nǫkkut vinnst, því at ek sé at þér þykkir þetta miklu varða".Þórarinn mælti: "Þat ræð ek nú, at þú farir heim, enn ek mun forvitnast, ok senda þér orð, ef nökkut vinnst, því at ek sé at þér þykkir þetta miklu varða".

Hann lét sér þat vel líka. Síðan skildu þeir.

Fór Þórarinn á fund Guðmundar, ok fekk hann þar góðar viðtǫkur: síðan gengu þeir á tal.Fór Þórarinn á fund Guðmundar, ok fekk hann þar góðar viðtökur: síðan gengu þeir á tal.

Þá mælti Þórarinn: "Hvárt er svá, sem komit er fyrir mik, at Sǫrli brodd-Helgason hafi beðit Þórdísar dóttur þinnar"?Þá mælti Þórarinn: "Hvárt er svá, sem komit er fyrir mik, at Sörli brodd-Helgason hafi beðit Þórdísar dóttur þinnar"? "Satt er þat", segir Guðmundr.

Þórarinn mælti: "Hverju léztu svarat verða"? "Eigi sýndist mér þat", kvað hann. "Hvat kom til þess, hefir hann eigi ættina til, eða er hann eigi svá vel mannaðr sem þú vilt"?

Guðmundr mælti: "Eigi skortir hann þá hluti, ok gengr þat meir til, at ek vil eigi gefa honum Þórdísi, er orð hefir áðr á leikit um hag þeira".

Þórarinn mælti: "Einskis er þat vert; annat berr til, at þú ant honum eigi ráðsins, ok veit ek þat, þóttu látir á þessu brjóta".

Guðmundr mælti: "Eigi er þat satt".

Þórarinn mælti: "Eigi muntu mega leynast fyrir mér, ok veit ek hvat í býr skapinu".

Guðmundr mælti: "Eigi kann ek nú hlut í at eiga, ef þú veizt þetta gerr enn ek".

Þórarinn mælti: "Far þú svá með þá".

Guðmundr mælti: "Forvitni er mér á, hvat þú ætlar mér i skapi búa".

Þórarinn mælti: "Eigi mundir þú mik til spara at kveða þat upp, er þér þykkir".

Guðmundr mælti: "Þar er nú komit, at ek ætla, at ek vili þat".

Þórarinn mælti: "Svá skal ok vera — því viltu eigi, at þú sér fyrir landsbygðinni, at eigi verði sá maðrinn fœddr, at hann sé dótturson þinn, er maðrinn ert ríkastr, ok ætlar þú, at landsbygðin megi eigi bera ríki þess manns hér á landi, er svá gǫfugra manna er".Þórarinn mælti: "Svá skal ok vera — því viltu eigi, at þú sér fyrir landsbygðinni, at eigi verði sá maðrinn fæddr, at hann sé dótturson þinn, er maðrinn ert ríkastr, ok ætlar þú, at landsbygðin megi eigi bera ríki þess manns hér á landi, er svá göfugra manna er".

Guðmundr mælti ok brosti at: "Hví munu vér nú eigi gera þetta þá at álitamálum"? — Síðan váru Sǫrla orð send;Guðmundr mælti ok brosti at: "Hví munu vér nú eigi gera þetta þá at álitamálum"? — Síðan váru Sörla orð send; ok kom hann til mála þessa, ok gekk at eiga Þórdísi. Þau áttu tvá sonu, Einarr ok Brodda, ok váru hvárirtvéggju ágætir menn.

Nú er því frá þessu sagt, at Guðmundi þótti gott lofit, enn hinn sýndi eftirleitun vitrlega ok gat nærri skapi mannsins.

Þau Sǫrli áttu tvá sonu, Einar ok Brodda, ok eina dóttur er Guðríðr hét;Þau Sörli áttu tvá sonu, Einar ok Brodda, ok eina dóttur er Guðríðr hét; hana átti Kolbeinn Flosason lǫgmaðr.hana átti Kolbeinn Flosason lögmaðr.

Dœtr þrjár átti Kolbeinn ok Guðríðr.Dætr þrjár átti Kolbeinn ok Guðríðr. Eina dóttur Guðrúnu átti Sæmundr enn fróði, ok tvær dœtr hans áttu tveir brœðr Sæmundar.Eina dóttur Guðrúnu átti Sæmundr enn fróði, ok tvær dætr hans áttu tveir bræðr Sæmundar.

Kolbeinn Flosason var grafinn í Fljótshverfi, enn hon fœrði hann til Rauðalœkjar.Kolbeinn Flosason var grafinn í Fljótshverfi, enn hon færði hann til Rauðalækjar.