Bókastaðir

The Icelandic Sagas, glossed
Chapter 61

Inn nǽsta dróttinsdag var leið, ok reið Þorgils þangat með flokki sínum. Snorri goði var eigi á leið. Var þar fjǫlmenni.

Um daginn heimti Þorgils til tals við sik Þorstein svarta ok mǽlti: Svá er, sem þér er kunnigt, at þú vart í tilfǫr með Óláfs sonum, þá er veginn var Bolli. Hefir þú þǽr sakir óbǿtt við þá sonu hans. Nú þó at síðan sé langt liðit, er þeir atburðir urðu, þá ǽtla ek þeim eigi ór minni liðit við þá menn, er í þeirri ferð váru. Nú virða þeir brǿðr svá, sem þeim sami þat sízt, at leita á við Óláfs sonu fyrir sakir frǽndsemi. Er nú þat ǽtlun þeirra brǿðra, at venda til hefnda við Helga Harðbeinsson, því at hann veitti Bolla banasár. Viljum vér þess biðja þik, Þorsteinn, at þú sér í ferð þessi með þeim brǿðrum ok kaupir þik svá í frið ok í sǽtt. Þorsteinn segir:

Eigi samir mér þetta, at sǽta vélrǽðum við Helga, mág minn. Vil ek miklu heldr gefa fé til friðar mér, svá at þat þykki góðr sómi. Þorgils segir:

Lítit ǽtla ek þeim um þat brǿðrum, at gera þetta til fjár sér. Þarftu ekki í því at dyljask, Þorsteinn, at þú munt eiga 2 kosti fyrir hǫndum, at ráðask til ferðar eða sǽta afarkostum, þegar er þeir megu við komask. Vilda ek ok at þú takir þenna kost, þó at þér sé vandi á við Helga. Verðr hverr fyrir sér at sjá, er menn koma í slíkt ǫngþveiti. Þorgils mǽlti:

Gǫrr mun fleirum slíkr kostr, þeim er í sǫkum eru við sonu Bolla?

Ok enn mǽlti Þorgils: Um slíkan kost mun Lambi eiga at kjósa.

Þorsteinn kvazk þá betra þykkja, ef hann skyldi eigi verða um þetta einlagi.

Eftir þat kallar Þorgils Lamba til móts við sik ok biðr Þorstein heyra tal þeirra ok mǽlti: Slíkt sama mál vil ek við þik rǿða, Lambi, sem ek hefi upp borit við Þorstein. Hverja sǿmð villtu bjóða sonum Bolla fyrir sakarstaði þá, er þeir eigu við þik? Því at þat er oss með sǫnnu sagt, at þú ynnir á Bolla. Ferr þat saman, at þú ert sakbitinn í meira lagi, fyrir því at þú eggjaðir mjǫk, at Bolli vǽri drepinn, var ok við þik í meira lagi várkunn, þegar er leið sonu Óláfs.

Lambi spurði, hvers beitt mundi vera. Þorgils segir, at slíkr kostr mundi honum gǫrr sem Þorsteini, at ráðask í ferð með þeim brǿðrum. Lambi segir:

Illt þykki mér friðkaup í þessu ok ódrengiligt. Em ek ófúss þessar farar.

Þá mǽlti Þorsteinn: Eigi er einsǽtt, Lambi, at skerask svá skjótt undan ferðinni, því at hér eigu stórir menn í hlut ok þeir, er mikils eru verðir, en þykkjask lengi hafa setit yfir skǫrðum hlut. Er mér sagt um sonu Bolla, at þeir sé þroskavǽnligir menn ok fullir ofrkapps, en eigu mikils at reka. Megum vér ekki annat ǽtla en leysask af nokkuru eftir slík stórvirki. Munu menn ok mér mest til ámǽlis leggja þetta fyrir sakir tengða með okkr Helga. Þykki mér ok sem svá verði flestum gefit, at allt láti fjǫrvi fyrri. Verðr því vandrǽði fyrst at hrinda, er bráðast kemr at hǫndum. Lambi mǽlti:

Auðheyrt er þat, hvers þú fýsir, Þorsteinn. ǽtla ek þat vel fallit, at þú ráðir þessu, ef þér sýnisk svá einsǽtt, því at lengi hǫfum vit átt vandrǽðafélag mikit saman. Vil ek þat til skilja, ef ek geng at þessu, ok þeir frǽndr mínir, Óláfs synir, siti kyrrir ok í friði, ef hefnd gengr fram við Helga.

Þorgils játtar þessu fyrir hǫnd þeirra brǿðra.

Rézk nú þetta, at þeir Þorsteinn ok Lambi skulu ráðask með Þorgilsi til ferðar. Kváðu á með sér, at þeir skuldu koma þriðja dag snemma í Tungu í Hǫrðadal. Eftir þetta skilja þeir, Ríðr Þorgils heim um kveldit í Tungu. Líðr nú sjá stund, er þeir hǫfðu á kveðit, at þeir skuldu koma á fund Þorgils, er til ferðar váru ǽtlaðir með honum. Þriðja morgininn fyrir sól koma þeir Þorsteinn ok Lambi í Tungu. Fagnar Þorgils þeim vel.

Chapter 62

Þorgils býsk nú heiman, ok ríða þeir upp eftir Hǫrðadal 10 saman. Þar var Þorgils Hǫlluson flokksstjóri. Þar váru í ferð synir Bolla, Bolli ok Þorleikr. Þórðr kǫttr var inn fjórði, bróðir þeirra. 5 Þorsteinn svarti, 6 Lambi, 7 ok 8 Halldórr ok Ǫrnolfr, 9 Sveinn, 10 Húnbogi. Þeir váru synir Alfs ór Dǫlum. Þessir váru allir vígligir.

Þeir ríða leið sína upp til Sópandaskarðs ok yfir Laugavatnsdal, ok svá yfir Borgarfjǫrð þveran. Þeir riðu at Eyjarvaði yfir Norðrá, en at Bakkavaði yfir Hvítá, skammt frá Bǿ ofan. Riðu þeir Reykjardal ok svá yfir halsinn til Skorradals ok svá upp eftir skóginum í nánd bǿnum at Vatnshorni. Stíga þar af hestum sínum. Var þá mjǫk kveldit áliðit.

Bǿrinn at Vatnshorni stendr skammt frá vatninu fyrir sunnan ána. Þorgils mǽlti þá við fǫrunauta sína, at þeir mundu þar vera um nóttina, ok mun ek fara heim til bǿjarins á njósn at forvitnask, hvárt Helgi sé heima. Mér er sagt at Helgi hafi heldr fámennt oftast, en sé allra manna varastr um sik ok hvíli í rammligri lokrekkju.

Fǫrunautar Þorgils báðu hann fyrir sjá. Gerir Þorgils nú klǽðaskifti. Steypir af sér kápu blárri, en tók yfir sik váskufl einn grán. Hann ferr heim til bǿjarins, ok er hann var kominn náliga at garði, þá sér hann mann ganga í móti sér, ok er þeir finnask, mǽlti Þorgils: Þér mun ek þykkja ófróðliga spyrja, félagi, hvar em ek kominn í sveit, eða hvat heitir bǿr sjá, eða hverr býr hér? Maðrinn segir:

Þú munt vera furðu heimskr maðr ok fávíss, ef þú hefir eigi heyrt getit Helga Harðbeinssonar, ins mesta garps ok mikilmennis.

Þorgils spyrr þá, hversu góðr Helgi vǽri viðtakna, ef ókunnir menn koma til hans ok þeir, er mjǫk þurfu ásjá. Hann segir:

Gott er þar satt frá at segja, því at Helgi er it mesta stórmenni bǽði um manna viðtǫkur ok annan skǫrungskap.

Hvárt er Helgi nú heima? segir Þorgils: Ek vilda skora á hann til viðtǫku.

Hinn spyrr, hvat honum vǽri á hǫndum. Þorgils segir:

Ek varð sekr í sumar á þingi. Vilda ek nú leita mér trausts nokkurs til þess manns, er mikill vǽri fyrir sér. Vilda ek þar í mót veita honum fylgð mína ok þjónustu. Skaltu nú fylgja mér heim til bǿjarins til fundar við Helga.

Vel má ek þat gera, segir hann, at fylgja þér heim, því at heimil mun þér gisting hér vera náttlangt. en ekki muntu Helga finna, því at hann er eigi heima.

Þá spyrr Þorgils, hvar hann vǽri. Hann segir:

Helgi er í seli sínu, þar er heitir í Sarpi.

Þorgils spyrr, hvar þat vǽri eða hvat manna vǽri með honum. Hann kvað þar vera son hans, Harðbein, ok 2 menn aðra, er sekir váru ok hann hafði við tekit. Þorgils bað hann vísa sér til selsins, því at ek vil þegar hitta Helga, er ek nái honum ok reka ørendi mitt. Hann gerði gerði svá, at hann vísaði honum leiðina, ok eftir þat skilja þeir.

Snýr Þorgils í skóginn ok til fǫrunauta sinna ok segir þeim, hvers hann hefir víss orðit um hagi Helga, munum vér hér dveljask náttlangt ok venda ekki fyrr til selsins en á morgin.

Þeir gera, sem hann mǽlti fyrir. Um morgininn riðu þeir ekki fyrr til selsins selsins. Riðu þeir Þorgils upp eftir skóginum. þar til er þeir kómu skammt frá selinu. þar til er þeir kómu skammt frá selinu. Þá bað Þorgils þá stíga af hestunum ok eta dagverð, ok svá gera þeir. Dveljask þar um hríð.

Chapter 63

Nú er at segja, hvat tíðenda er at at selinu, at Helgi var þar ok þeir menn með honum, sem fyrr var sagt. Helgi rǿddi um morgininn við smalamann sinn, at hann skyldi fara um skóga í nánd selinu ok hyggja at mannaferðum eða hvat hann sǽi til tíðenda. Erfitt hafa draumar veitt í nótt.

Sveinninn ferr eftir því, sem Helgi mǽlti. Hann er horfinn um hríð, ok er hann kemr aftr, þá spyrr Helgi, hvat hann sǽi til tíðenda. Hann segir:

Sét hefi ek þat, at ek ǽtla at tíðendum muni gegna.

Helgi spyrr, hvat þat vǽri, Hann kvazk sét hafa menn eigi allfá, ok hygg ek vera munu útanheraðsmenn. Helgi mǽlti:

Hvar váru þeir, er þú sátt þá, eða hvat hǫfðusk þeir at, eða hugðir þú nokkut at klǽðabúnaði þeirra eða yfirlitum? Hann segir:

Ekki varð mér þetta svá mjǫk um felmt, at ek hugleiddag eigi slíka hluti, því at ek vissa, at þú mundir eftir spyrja.

Hann segir ok, at þeir vǽri skammt frá selinu, ok þeir átu þar dagverð. Helgi spyrr, hvárt þeir sǽti í hvirfingi eða hverr út frá ǫðrum. Hann kvað þá í hvirfingi sitja í sǫðlum. Helgi mǽlti:

Seg mér nú frá yfirlitum þeirra. Vil ek vita, ef ek mega nokkut ráða at glíkendum, hvat manna þetta sé. Sveinninn mǽlti:

Þar sat maðr í steindum sǫðli ok í blárri kápu. Sá var mikill ok drengiligr, vikóttr ok nokkut tannberr. Helgi segir:

Þenna mann kenni ek gǫrla at frásǫgn þinni. Þar hefir þú sét Þorgils Hǫlluson vestan ór Hǫrðadal. Eða hvat mun hann vilja oss, kappinn? Sveinninn mǽlti:

Þar nǽst sat maðr í gyldum sǫðli. Sá var í skarlatskyrtli rauðum ok hafði gullhring á hendi, ok var knýtt gullhlaði um hǫfuð honum. Sá maðr hafði gult hár, ok liðaðisk allt á herðar niðr. Hann var ljóslitaðr, ok liðr á nefi, ok nokkut hafit upp framan nefit, eygðr allvel, bláeygr ok snareygr, ennibreiðr ok fullr at vǫngum. Hann hafði brúnaskurð á hári, ok hann var vel vaxinn um herðar ok þykkr undir hǫnd. Hann hafði allfagra hǫnd ok sterkligan handlegg, ok allt var hans látbragð kurteisligt, ok því orði lýk ek á, at ek hefi engi mann sét jafnvaskligan at ǫllu. Hann var ok ungligr maðr, svá at honum var ekki grǫn vaxin. Sýndisk mér, sem þrútinn mundi vera af trega. Þá segir Helgi:

Vendiliga hefir þú at þessum manni hugat. Mun ok mikils um þenna mann vert vera, en ekki mun ek þenna mann sét hafa. Þá mun ek geta til, hverr hann er. Þat hygg ek, at þar hafi verit Bolli Bollason, því at þat er mér sagt at, hann sé efniligr maðr. Þá sat maðr í smeltum sǫðli. Sá var í gulgrǿnum kyrtli. Hann hafði mikit fingrgull á hendi. Sá maðr var inn fríðasti sýnum ok mun enn vera á ungum aldri, jarpr á hárslit, ok ferr allvel hárit, ok at ǫllu var hann inn kurteisasti maðr. Helgi segir:

Vita þykkjumk ek, hverr þessi maðr mun vera, er þú hefir nú frá sagt. Þar mun vera Þorleikr Bollason, ok ertu skýrr maðr ok gløggþekkinn.

Þar nǽst sat ungr maðr. Hann var í blám kyrtli ok í svǫrtum brókum ok gyrðr í brǿkr. Sá maðr var réttleitr ok hvítr á hárlit ok vel farinn í andliti, grannligr ok kurteisligr. Helgi segir:

Þenna mann kenni ek, ok hann mun ek sét hafa, ok mundi þá vera maðrinn allungr. Þar mun vera Þórðr Þórðarson, fóstri Snorra goða, ok hafa þeir kurteist lið mjǫk Vestfirðingarnir. Hvat er enn þá? Þá sat maðr í skozkum sǫðli, hár í skeggi ok skolbrúnn mjǫk, svartr á hár ok skrúfhárr ok heldr ósýniligr ok þó garpligr. Hann hafði yfir sér fellikápu grá. Helgi segir:

Gløggt sé ek, hverr þessi maðr er. Þar er Lambi Þorbjarnarson ór Laxárdal, ok veit ek eigi, hví hann er í fǫr þeirra brǿðra. Sveinninn mǽlti:

Þá sat maðr í standsǫðli ok hafði ýzta heklu blá ok silfrhring á hendi. Sá var búandligr ok heldr af ǿskualdri, døkkjarpr á hár ok hrǫkk mjǫk. Hann hafði ørr í andliti.

Nú versnar mjǫk frásǫgnin, segir Helgi: Þar muntu sét hafa Þorstein svarta, mág minn, ok víst þykki mér undarligt, er hann er í þessi ferð, ok eigi munda ek veita honum slíka heimsókn, eða hvat er enn þá? Hann segir:

Þá sátu 2 menn. Þeir váru glíkir sýnum ok mundu vera miðaldra menn ok inir knáligstu, rauðir á hárlit ok freknóttir í andliti ok þó vel sýnum. Helgi mǽlir:

Gǫrla skil ek hverir þessir menn eru. Þar eru þeir Ármóðs synir, fóstbrǿðr Þorgils, Halldórr ok Ǫrnolfr, ok ertu skilvíss maðr. eða hvárt eru nú talðir þeir menn, er þú sátt? Hann segir:

Litlu mun ek nú við auka. Þá sat þar nǽst maðr ok horfði út ór hringinum. Sá var í spangabrynju ok hafði stálhúfu á hǫfði, ok var barmrinn þverrar handar breiðr. Hann hafði øxi ljósa um ǫxl, ok mundi vera alnar fyrir munn. Sjá maðr var svarteygr ok inn víkingligsti. Helgi segir:

Þenna mann kenni ek gløggt at frásǫgn þinni. Þar hefir verit Húnbogi inn sterki, sonr Alfs ór Dǫlum, ok vant er mér at sjá, hvat þeir vilja, ok mjǫk hafa þeir valða menn til ferðar þessar. Sveinninn mǽlti:

Ok enn sat maðr þar it nǽsta þessum inum sterkliga manni. Sá var svartjarpr á hár, þykkleitr ok rauðleitr ok mikill í brúnum, hár meðalmaðr. Helgi mǽlir:

Hér þarftu eigi lengra frá at segja. Þar hefir verit Sveinn, sonr Alfs ór Dǫlum, bróðir Húnboga. Ok betra mun oss at vera eigi ráðlausum fyrir þessum mǫnnum, því at nǽr er þat minni ǽtlun, at þeir muni vilja hafa minn fund, áðr þeir losni ór heraði, ok eru þeir menn í fǫr þessi, er várn fund munu kalla skapligan, þó at hann hefði nokkuru fyrr at hendi komit. Nú skulu konur þǽr, sem hér eru at selinu, snarask í karlfǫt ok taka hesta þá, er hér eru hjá selinu, ok ríða sem hvatast til vetrhúsa. Kann vera at þeir, sem nǽr oss sitja, þekki eigi, hvárt þar ríða karlar eða konur. Munu þeir þurfa lítils tóms at ljá oss, áðr vér munum koma mǫnnum at oss, ok er þá eigi sýnt, hvárra vǽnna er.

Konurnar ríða í brott, 4 saman.

Þorgils grunar, at njósn muni borin vera frá þeim, ok bað þá taka hesta sína ok ríða at sem tíðast ok svá gerðu þeir. Ok áðr þeir stígi á bak, reið maðr at þeim þjóðsýnliga. Sá var lítill vexti ok allkviklátr ok hafði fǿriligan hest. Þessi maðr kvaddi Þorgils kunnliga. Þorgils spyrr hann at nafni ok kynferði ok svá, hvaðan hann vǽri kominn.

Hann kvezk Hrappr heita ok vera breiðfirzkr at móðurkyni. Ok þar hefi ek upp vaxit. Hefi ek nafn Víga-Hrapps ok þat með nafni, at ek em engi dǽldarmaðr, þó at ek sjá lítill vexti. En ek em sunnlenzkr at fǫðurkyni. Hefi ek nú dvalizk þar nokkura vetr. Ok allvel hefir þetta til borit, Þorgils, er ek hefi þik hér ratat, því at ek ǽtlaða þó þinn fund at sǿkja, þó at mér yrði um þat nokkuru torsóttara. En vandkvǽði eru mér á hendi. Ek hefi orðit missáttr við húsbónda minn. Hafða ek af honum viðfarar ekki góðar, en ek hefi þat af nafni, at ek vil ekki sitja mǫnnum slíkar hneisur, ok veitta ek honum tilrǽði. En þó get ek, at annat hvárt hafi tekit lítt eða ekki. En litla stund var ek þar til raunar síðan, því at ek þóttumk hirðr, þegar ek kom á á bak hesti þessum, er ek tók frá bónda.

Hrappr segir margt, en spurði fás, at þeir váru þá búnir. en þó varð hann brátt varr, at þeir ǽtluðu at stefna at Helga, ok lét hann vel yfir því ok sagði, at hans skal eigi á bak at leita.

Chapter 64

Þeir Þorgils tóku reið mikla, þegar þeir kómu á bak, ok riðu nú fram ór skóginum. Þeir sá 4 menn ríða frá selinu. Þeir hleyptu ok allmikit. Þá mǽltu sumir fǫrunautar Þorgils, at ríða skyldi eftir þeim sem skjótast.

Þá segir Þorleikr Bollasonr: Koma munum vér áðr til selsins ok vita, hvat þar sé manna, því at þat ǽtla ek síðr, at hér sé Helgi ok hans fylgðarmenn. Sýnisk mér svá sem þetta sé konur einar.

Þeir váru fleiri, er í móti mǽltu. Þorgils kvað Þorleik ráða skuldu, því at hann vissi, at Þorleikr var manna skyggnastr. Snúa nú at selinu. Hrappr hleypir fram fyrir ok dúði spjótsprikuna, er hann hafði í hendi, ok lagði fram fyrir sik ok kvað þá vera allt mál at reyna sik. Verða þeir Helgi þá eigi fyrr varir við, en þeir Þorgils taka á þeim selit. Þeir Helgi lúka aftr hurðina ok taka vápn sín. Hrappr hleypr þegar upp at selinu ok spurði, hvárt skolli vǽri inni. Helgi segir:

Fyrir þat mun þér ganga, sem sá sé nokkut skǿðr, er hér býr inni, at hann muni bíta kunna nǽr greninu.

Ok þegar lagði Helgi spjóti út um selsglugginn ok í gegnum Hrapp. Fell hann dauðr til jarðar af spjótinu.

Þorgils bað þá fara varliga ok gǽta sín við slysum, því at vér hǫfum ǿrin efni til at vinna selit ok Helga, þar sem hann er nú kominn, því at ek hygg, at hér sé fátt manna fyrir.

Selit var gǫrt um einn ás, ok lá hann á gaflhlǫðum, ok stóðu út af ássendarnir, ok var einart þak á húsinu ok ekki gróit. Þá mǽlti Þorgils, at menn skuldu ganga at ássendunum ok treysta svá fast, at brotnaði eða ella gengi af inn raftarnir, en sumir skuldu geyma dyranna, ef þeir leitaði út. 5 váru þeir Helgi inni í selinu. Harðbeinn, sonr hans, var þar. Hann var 12 vetra gamall ok smalamaðr hans ok 2 menn aðrir, er þat sumar hǫfðu komit til hans ok váru sekir. Hét annarr Þorgils, en annarr Eyjolfr. Þorsteinn svarti stóð fyrir selsdyrunum ok Sveinn sonr Dala-Alfs. En þeir aðrir fǫrunautar rifu af rǽfrit af selinu, ok hǫfðu þeir þar skift liði til. Tók annan ássenda Húnbogi inn sterki ok þeir Ármóðs synir, en þeir Þorgils ok Lambi annan ássenda ok þeir synir Guðrúnar. Treysta þeir nú fast á ásinn, ok brotnaði hann í sundr. Ok í þessi svipun lagði Harðbeinn út atgeiri ór selinu, þar sem hurðin var brotin. lagit kom í stálhúfu Þorsteins svarta, svá at í enninu nam staðar. Var þat mjǫk mikill áverki. Þá mǽlti Þorsteinn þat, er satt var, at þar váru menn fyrir. Því nǽst hljóp Helgi út um dyrrnar svá djarfliga, at þeir hrukku fyrir, er nǽstir váru. Þorgils var þá nǽr staddr ok hjó eftir honum með sverði, ok kom á ǫxlina, varð þat mikill áverki. Helgi snerisk þá í móti ok hafði í hendi viðarøxi. Helgi mǽlti:

Enn skal þessi inn gamli þora at sjá í mót vápnum, ok fleygði øxinni at Þorgilsi, ok kom øxin á fót honum, ok varð þat mikit sár.

Ok er Bolli sá þetta, þá hleypr hann at Helga ok hafði í hendi Fótbít ok lagði í gegnum Helga. Var þat banasár hans. Þeir fylgðarmenn Helga hlaupa þegar ór selinu ok svá Harðbeinn. Þorleikr Bollason víkr í móti Eyjolfi. Hann var sterkr maðr. Þorleikr hjó til hans með sverði, ok kom á lǽrit fyrir ofan kné, ok tók af fótinn, ok fell hann dauðr til jarðar. En Húnbogi inn sterki hleypr í móti Þorgilsi ok hjó til hans með øxi, ok kom á hrygginn, ok tók hann sundr í miðju. Þórðr kǫttr var nǽr staddr, þar er Harðbeinn hljóp út, ok vildi þegar ráða til hans. Bolli hleypr til, er hann sá þetta, ok bað eigi veita Harðbeini skaða. Skal hér engi maðr vinna klǽkisverk, ok skal Harðbeini grið gefa.

Helgi átti annan son, er Skorri hét. Sá var at fóstri á Englandi í Reykjardal inum syðra.

Chapter 65

Eftir þessi tíðendi ríða þeir Þorgils í brott ok yfir halsinn til Reykjardals ok lýstu þar vígum þessum. Riðu síðan ina sǫmu leið vestr, sem þeir hǫfðu vestan riðit. Léttu eigi sinni ferð, fyrr en þeir kómu í Hǫrðadal. Þeir segja nú þessi tíðendi, er gǫrsk hǫfðu í fǫr þeirra. Varð þessi ferð in frǽgsta, ok þótti þetta mikit stórvirki, er slíkr kappi hafði fallit, sem Helgi var. Þorgils þakkar mǫnnum vel ferðina, ok slíkt it sama mǽltu þeir brǿðr, Bolla synir. Skiljask þeir menn nú, er í ferð hǫfðu verit með Þorgilsi. Lambi ríðr vestr til Laxárdals ok kemr fyrst í Hjarðarholt ok sagði þeim frǽndum sínum inniliga frá þessum tíðendum, er orðit hǫfðu í Skorradal. Þeir létu illa yfir hans ferð ok tǫlðu mjǫk á hendr honum. Kveða hann meirr hafa sagzk í ǽtt Þorbjarnar skrjúps en Myrkjartans Írakonungs.

Lambi reiddisk mjǫk við orðtak þeirra ok kvað þá kunna sik ógǫrla, er þeir veittu honum átǫlur, því at ek hefi dregit yðr undan dauða, segir hann.

Skiftusk þeir síðan fám orðum við, því at hvárumtveggjum glíkaði þá verr en áðr. Ríðr Lambi heim til bús síns.

Þorgils Hǫlluson ríðr út til Helgafells, ok með honum synir Guðrúnar ok fóstbrǿðr hans, Halldórr ok Ǫrnolfr. Þeir kómu síðla um kveldit til Helgafells, svá at allir menn váru í rekkjum. Guðrún ríss upp ok bað menn upp standa ok vinna þeim beina. Hon gengr til stofu ok heilsar Þorgilsi ok ǫllum þeim ok spurði þá tíðenda. Þorgils tók kveðju Guðrúnar. Hann hafði þá lagt af sér kápuna ok svá vápnin ok sat þá upp til stafa. Þorgils var í rauðbrúnum kyrtli ok hafði um sik breitt silfrbelti. Guðrún settisk niðr í bekkinn hjá honum.

Þá kvað Þorgils vísu þessa

Sóttum heim at Helga. Hrafn létum ná svelgja. Ruðum fagrrǫðuls eiki,
þá er fylgðu Þorleiki.
Þrjá létum þar falla,
þjóðnýta gǫrvalla,
hjalm allkǿna þolla.
Hefnt teljum nú Bolla.

Guðrún spurði þá vendiliga at þessum tíðendum er orðit hǫfðu í fǫr þeirra. Þorgils sagði slíkt, er hon spurði. Guðrún kvað ferðina orðna ina snǫfurligstu ok bað þá hafa þǫkk fyrir. Eftir þat er þeim beini veittr, ok er þeir váru mettir, var þeim fylgt til rekkna. Sofa þeir af nóttina.

Um daginn eftir gengr Þorgils til tals við Guðrúnu ok mǽlti: Svá er háttat, sem þú veizt, Guðrún, at ek hefi fram komit ferðinni þeirri, er þú batt mik til. Vǽnti ek ok, at ek hafa því vel vart. Þú munt þat ok muna, hverjum hlutum þú hefir mér heitit þar í mót. Þykkjumk ek nú til þess kaups kominn.

Þá mǽlti Guðrún: Ekki hefir síðan svá langt liðit, er vér rǿddumsk við, at mér sé þat ór minni liðit. Ǽtla ek ok þat eina fyrir mér, at efna við þik allt þat, er ek varð á sátt, eða hvers minnir þik um, hversu mǽlt var með okkr?

Þorgils kvað hana muna mundu. Guðrún segir:

Þat hygg ek, at ek héta þér því, at giftask engum manni samlendum ǫðrum en þér, eða villtu nokkut mǽla í móti þessu?

Þorgils kvað hana rétt muna.

Þá er vel, segir Guðrún, ef okkr minnir eins um þetta mál. Vil ek ok ekki lengr draga þetta fyrir þér, at ek ǽtla þess eigi auðit verða, at ek sjá þín kona. Þykkjumk ek enda við þik ǫll ákveðin orð, þó at ek giftumk Þorkeli Eyjolfssyni, því at hann er nú eigi hér á landi.

Þá mǽlti Þorgils ok roðnaði mjǫk: Gǫrla skil ek, hvaðan alda sjá rennr undir. Hafa mér þaðan jafnan kǫld ráð komit. Veit ek, at þetta eru ráð Snorra goða.

Sprettr Þorgils upp þegar af þessu tali ok var inn reiðasti, gengr til fǫrunauta sinna ok sagði, at hann vill í brott ríða.

Þorleiki glíkar illa, er svá var hagat, at Þorgilsi var eigi geð á, en Bolli samþykkisk hér um vilja móður sinnar. Guðrún kvazk gefa skuldu Þorgilsi góðar gjafir ok blíðka hann svá. Þorleikr kvað þat ekki tjá mundu, því at Þorgils er miklu skapstǿrri maðr en hann muni hér at smáhlutum lúta vilja.

Guðrún kvað hann ok þá heima huggask skuldu.

Þorgils ríðr við þetta frá Helgafelli ok með honum fóstbrǿðr hans. Kemr hann heim í Tungu til bús síns ok unir stórilla sínum hlut.