Bókastaðir

Kalfr Ásgeirsson gengr til fundar við Kjartan ok spyrr, hvat hann ǽtlaði ráða sinna um sumarit. Kjartan segir:

Þat ǽtlaða ek helzt, at vit myndim halda skipi okkru til Englands, því at þangat er nú góð kaupstefna kristnum mǫnnum. En þó vil ek finna konung, áðr en ek ráða þetta til staðar, því at hann tók lítt á um ferð mína, þá er okkr varð um rǿtt á vári.

Síðan gekk Kalfr á brott, en Kjartan til máls við konung ok fagnar honum vel. Konungr tók honum með blíðu ok spurði, hvat í tali hefði verit með þeim félǫgum. Kjartan segir, hvat þeir hefði helzt ǽtlat, en kvað þó þat sitt ørendi til konungs, at biðja sér orlofs um sína ferð. Konungr segir:

Þann kost mun ek þér gera á því, Kjartan, at þú farir til Íslands út í sumar ok brjótir menn til kristni þar, annat hvárt með styrk eða ráðum. En ef þér þykkir sú fǫr torsóttlig, þá vil ek fyrir engi mun láta hendr af þér. því at ek virði, at þér sé betr hent at þjóna tignum mǫnnum heldr en gerask hér at kaupmanni.

Kjartan kaus heldr at vera með konungi en fara til Íslands ok boða þeim truna, kvazk eigi deila vilja ofrkappi við frǽndr sína, er þat ok glíkara um feðr minn ok aðra hǫfðingja, þá sem frǽndr mínir eru nánir, at þeir sé eigi at strangari í at gera þinn vilja, at ek sjá í yðru valdi í góðum kostum. Konungr segir:

Þetta er kørit hyggiliga ok mikilmannliga.

Konungr gaf Kjartani ǫll klǽði nýskorin af skarlati. Sǫmðu honum þau, því at þat sǫgðu menn, at þeir hafi jafnmiklir menn verit, þá er þeir gengu undir mál. Óláfr konungr ok Kjartan.

Óláfr konungr sendi til Íslands hirðprest sinn, er Þangbrandr hét. Hann kom skipi sínu í Alftafjǫrð ok var með Síðu-Halli um vetrinn at Þváttá, ok boðaði mǫnnum trú bǽði með blíðum orðum ok hǫrðum refsingum. Þangbrandr vá 2 menn, þá er mest mǽltu í móti. Hallr tók trú um várit ok var skírðr þváttdaginn fyrir páska ok ǫll hjon hans, ok þá lét Gizurr hvíti skírask ok Hjalti Skeggjason ok margir aðrir hǫfðingjar, en þó váru þeir miklu fleiri er í móti mǽltu, ok gerðisk þá trautt óhǽtt með heiðnum mǫnnum ok kristnum. Gerðu hǫfðingjar ráð sitt, at þeir mundu drepa Þangbrand ok þá menn, er honum vildu veita forstoð. Fyrir þessum ófriði stǫkk Þangbrandr til Noregs ok kom á fund Óláfs konungs ok sagði honum, hvat til tíðenda hafði borit í sinni ferð, ok kvazk þat hyggja, at eigi mundi kristni við gangask á Íslandi. Konungr verðr þessu reiðr mjǫk ok kvazk þat ǽtla, at margir Íslendingar mundu kenna á sínum hlut, nema þeir riði sjalfir á vit sín.

Þat sama sumar varð Hjalti Skeggjason sekr á þingi um goðgá. Rúnolfr Ulfsson sótti hann, er bjó í Dal undir Eyjafjǫllum, inn mesti hǫfðingi. Þat sumar fór Gizurr útan ok Hjalti með honum, taka Noreg ok fara þegar á fund Óláfs konungs. Konungr tekr þeim vel ok kvað þá hafa vel ór ráðit ok bauð þeim með sér at vera, ok þat þiggja þeir. Þá hafði Svertingr, sonr Rúnolfs ór Dal, verit í Noregi um vetrinn ok ǽtlaði til Íslands um sumarit. Flaut þá skip hans fyrir bryggjum albúit ok beið byrjar. Konungr bannaði honum brautferð. Kvað engi skip skuldu ganga til Íslands þat sumar. Svertingr gekk á konungs fund ok flutti mál sitt, bað sér orlofs ok kvað sér miklu máli skifta, at þeir bǽri eigi farminn af skipinu.

Konungr mǽlti ok var þá reiðr: Vel er, at þar sé sonr blótmannsins, er honum þykkir verra.

Ok fór Svertingr hvergi.

Var þann vetr allt tíðendalaust.

Um sumarit eftir sendi konungr þá Gizur hvíta ok Hjalta Skeggjason til Íslands at boða trú enn af nýju, en hann tók 4 menn at gíslum eftir: Kjartan Óláfsson, Halldór son Guðmundar ins ríka, ok Kolbein, son Þórðar Freysgoða, ok Sverting, son Rúnolfs ór Dal. Þá rǽzk ok Bolli til farar með þeim Gizuri Hjalta.

Síðan gengr hann at hitta Kjartan, frǽnda sinn, ok mǽlti: Nú em ek búinn til ferðar, ok munda ek bíða þín inn nǽsta vetr, ef at sumri vǽri lausligra um þína ferð en nú. En vér þykkjumsk hitt skilja, at konungr vill fyrir engi mun þik lausan láta, en hǫfum þat fyrir satt, at þú munir fátt þat, er á Íslandi er til skemmtanar, þá er þú sitr á tali við Ingibjǫrgu, konungs systur.

Hon var þá með hirð Óláfs konungs ok þeirra kvenna fríðust, er þá váru í landi. Kjartan segir:

Haf ekki slíkt við, en bera skaltu frǽndum várum kveðju mína ok svá vinum.

Eftir þat skiljask þeir Kjartan ok Bolli.

Gizurr ok Hjalti sigla af Noregi ok verða vel reiðfara. Koma at þingi í Vestmannaeyjar ok fara til meginlands. Eigu þar stefnur ok tal við frǽndr sína. Síðan fara þeir til alþingis ok tǫlðu trú fyrir mǫnnum, bǽði langt ørendi ok snjallt, ok tóku þá allir menn trú á Íslandi. Bolli reið í Hjarðarholt af þingi með Óláfi, frǽnda sínum. Tók hann við honum með mikilli blíðu.

Bolli reið til Lauga at skemmta sér, þá er hann hafði litla hríð verit heima. Var honum þar vel fagnat. Guðrún spurði vandliga um ferðir hans, en því nǽst at Kjartani.

Bolli leysti ofléttliga ór því ǫllu, er Guðrún spurði. Kvað allt tíðendalaust um ferðir sínar, en þat er kemr til Kjartans, þá er þat með miklum ágǽtum at segja satt frá hans kosti, því at hann er í hirð Óláfs konungs ok metinn þar umfram hvern mann. En ekki kemr mér at óvǫrum, þó at hans hafi hér í landi litlar nytjar ina nǽstu vetr.

Guðrún spyrr þá, hvárt nokkut heldi til þess annat en vinátta þeirra konungs. Bolli segir, hvert orðtak manna var á um vináttu þeirra Kjartans ok Ingibjargar konungs systur, ok kvað þat nǽr sinni ǽtlun, at konungr mundi heldr gifta honum Ingibjǫrgu en láta hann lausan, ef því vǽri at skifta.

Guðrún kvað þat góð tíðendi, en því at eins er Kjartani fullboðit, ef hann fǽr góða konu, ok lét þá þegar falla niðr talit, gekk á brott ok var allrauð.

En aðrir grunuðu, hvárt henni þǿtti þessi tíðendi svá góð, sem hon lét vel yfir.

Bolli er heima í Hjarðarholti um sumarit ok hafði mikinn sóma fengit í ferð þessi. Þótti ǫllum frǽndum hans ok kunningjum mikils um vert hans vaskleik. Bolli hafði ok mikit fé út haft. Hann kom oft til Lauga ok var á tali við Guðrúnu.

Eitt sinn spyrr Bolli Guðrúnu, hversu hon mundi svara, ef hann bǽði hennar.

Þá segir Guðrún skjótt: Ekki þarftu slíkt at rǿða, Bolli. Engum manni mun ek giftask, meðan ek spyr Kjartan á lífi. Bolli segir:

Þat hyggjum vér, at þú verðir at sitja nokkura vetr mannlaus, ef þú skalt bíða Kjartans. Mundi hann ok kost hafa átt at bjóða mér þar um nokkut ørendi, ef honum þǿtti þat allmiklu máli skifta.

Skiftask þau nokkurum orðum við, ok þótti sinn veg hváru. Síðan ríðr Bolli heim.

Nokkuru síðar rǿðir Bolli við Óláf, frǽnda sinn, ok mǽlti: Á þá leið er, frǽndi, komit, at mér vǽri á því hugr at staðfesta ráð mitt ok kvángask. Þykkjumk ek nú vera fullkominn at þroska. Vilda ek til hafa þessa máls þitt orðafullting ok framkvǽmð, því at þeir eru hér flestir menn, at mikils munu virða þín orð. Óláfr segir:

Þǽr eru flestar konur, at vér munum kalla, at þeim sé fullboðit, þar er þú ert. Muntu ok eigi hafa þetta fyrr upp kveðit en þú munt hafa statt fyrir þér, hvar niðr skal koma. Bolli segir:

Ekki mun ek mér ór sveit á brott biðja konu, meðan svá nálǽgir eru góðir ráðakostir. Ek vil biðja Guðrúnar Ósvífrsdóttur. Hon er nú frǽgst kvenna. Óláfr segir:

Þar er þat mál at ek vil engi hlut at eiga. Er þér, Bolli, þat í engi stað ókunnara en mér, hvert orðtak á var með þeim Kjartani ok Guðrúnu. En ef þér þykkir þetta allmiklu máli skifta, þá mun ek leggja engi meinleika til, ef þetta semsk með yðr. Eða hefir þú þetta mál nokkut rǿtt við Guðrúnu?

Bolli kvazk hafa á víkit um sinns sakir ok kvað hana hafa ekki mjǫk á tekit. Vǽnti ek þó, at Ósvífr muni mestu um ráða þetta mál.

Óláfr kvað hann með mundu fara, sem honum glíkaði.

Eigi miklu síðar ríðr Bolli heiman ok með honum synir Óláfs, Halldórr ok Steinþórr. Váru þeir 12 saman. Þeir ríða til Lauga. Ósvífr fagnar þeim vel ok synir hans. Bolli kvaddi Ósvífr til máls við sik ok hefr upp bónorð sitt ok bað Guðrúnar, dóttur hans.

En Ósvífr svarar á þá leið: Svá er, sem þú veizt, Bolli, at Guðrún er ekkja, ok á hon sjǫlf svǫr fyrir sér. En fýsa mun ek þessa.

Gengr nú Ósvífr til fundar við Guðrúnu ok segir henni, at þar er kominn Bolli Þorleiksson ok biðr þín. Áttu nú svǫr þessa máls. Mun ek hér um skjótt birta minn vilja, at Bolla mun eigi frá hnekkt, ef ek skal ráða. Guðrún segir:

Skjótlitit gerir þú þetta mál, ok rǿddi Bolli eitt sinn þetta mál fyrir mér, ok veik ek heldr af, ok þat sama er mér enn í hug. Þá segir Ósvífr:

Þá munu margir menn mǽla, at þetta sé meirr af ofsa mǽlt en mikilli fyrirhyggju, ef þú neitar slíkum manni, sem Bolli er. En meðan ek em uppi, þá skal ek hafa forsjá fyrir yðr bǫrnum mínum um þá hluti, er ek kann gǫrr at sjá en þér.

Ok er Ósvífr tók þetta svá þvert, þá fyrirtók Guðrún eigi fyrir sína hǫnd ok var þó in tregasta í ǫllu. Synir Ósvífrs fýsa þessa mjǫk. Þykkir svá mikil slǿgja til mǽgða við Bolla. Ok hvárt sem at þessum málum var setit lengr eða Skemmr, þá rézk þat af, at þar fóru festar fram, ok kveðit á brúðhlaupsstefnu um vetrnátta skeið. Síðan ríðr Bolli heim í Hjarðarholt ok segir Óláfi þessa ráðastofnun. Hann lǽtr sér fátt um finnask. Er Bolli heima, þar til er hann skal boðit sǿkja. Bolli bauð Óláfi, frǽnda sínum, en Óláfr var þess ekki fljótr ok fór þó at bǿn Bolla. Veizla var virðulig at Laugum. Bolli var þar eftir um vetrinn. Ekki var margt í samfǫrum þeirra Bolla af Guðrúnar hendi.

En er sumar kom, þá gengu skip landa í milli. Þá spurðusk þau tíðendi til Noregs af Íslandi, at þat var alkristit. Varð Óláfr konungr við þat allglaðr ok gaf leyfi ǫllum til Íslands þeim mǫnnum, er hann hafði í gíslingum haft, ok fara hvert er þeim glíkaði.

Kjartan segir, því at hann var fyrir þeim mǫnnum ǫllum, er í gíslingu hǫfðu verit haldnir: Hafið mikla þǫkk, ok þann munum vér af taka at vitja Íslands í sumar.

Þá segir Óláfr konungr: Eigi munum vér þessi orð aftr taka, Kjartan, en þó mǽltum vér þetta ekki síðr til annarra manna en til þín, því at vér virðum svá, Kjartan, at þú hafir hér setit meirr í vingun en gíslingu. Vilda ek, at þú fýstisk eigi út til Íslands, þó at þú eigir gǫfga frǽndr, því at kost muntu eiga at taka þann ráðakost í Noregi, er engi mun slíkr á Íslandi. Þá segir Kjartan:

Várr herra launi yðr þann sóma, er þér hafið til mín gǫrt, síðan er ek kom á yðvart vald. En þess vǽnti ek, at þér munið eigi síðr gefa mér orlof en þeim ǫðrum, er þér hafið hér haldit um hríð.

Konungr kvað svá vera skuldu, en segir sér torfengan slíkan mann ótiginn, sem Kjartan var.

Þann vetr hafði Kalfr Ásgeirsson verit í Noregi ok hafði áðr um haustit komit vestan af Englandi með skip þeirra Kjartans ok kaupeyri. Ok er Kjartan hafði fengit orlofit til Íslandsferðar, halda þeir Kalfr á búnaði sínum.

Ok er skipit var albúit, þá gengr Kjartan á fund Ingibjargar konungs systur. Hon fagnaði honum vel ok gefr rúm at sitja hjá sér, ok taka þau tal saman. Segir Kjartan þá Ingibjǫrgu, at hann hefir búit ferð sína til Íslands. Þá segir hon:

Meirr ǽtlum vér, Kjartan, at þú hafir gǫrt þetta við einrǽði þitt, en menn hafi þik þessa eggjat, at fara í brott af Noregi ok til Íslands.

En fátt varð þeim at orðum þaðan í frá. Í þessu bili tekr Ingibjǫrg til mjǫðdrekku, er stendr hjá henni. Hon tekr þar ór motr hvítan, gullofinn, ok gefr Kjartani ok kvað Guðrúnu Ósvífrsdóttur helzti gott at vefja honum at hǫfði sér, ok muntu henni gefa motrinn at bekkjargjǫf. Vil ek, at þǽr Íslendinga konur sjái þat, at sú kona er eigi þrǽlaǽttar, er þú hefir tal átt við í Noregi.

Þar var guðvefjarpoki um útan. Var þat inn ágǽtasti gripr.

Hvergi mun ek leiða þik, segir Ingibjǫrg, far nú vel ok heill.

Eftir þat stendr Kjartan upp ok hvarf til Ingibjargar, ok hǫfðu menn þat fyrir satt, at þeim þǿtti þá fyrir at skiljask.

Gengr nú Kjartan í brott ok til konungs, sagði konungi, at hann er þá búinn ferðar sinnar. Óláfr konungr leiddi Kjartan til skips ok fjǫlði manns með honum. Ok er þeir kómu þar, sem skipit flaut, ok var þá ein bryggja á land, þá tók konungr til orða: Hér er sverð, Kjartan, er þú skalt þiggja af mér at skilnaði okkrum. Láttu þér vápn þetta fylgjusamt vera, því at ek vǽnti þess, at þú verðir eigi vápnbitinn maðr, ef þú berr þetta sverð.

Þat var inn virðuligsti gripr ok búit mjǫk.

Kjartan þakkar konungi með fǫgrum orðum alla þá sǿmð ok virðing, er hann hafði honum veitt, meðan hann hafði verit í Noregi.

Þá mǽlti konungr: Þess vil ek biðja þik, Kjartan, at þú haldir vel truna.

Eftir þat skiljask þeir konungr ok Kjartan með miklum kǽrleik. Gengr þá Kjartan út á skip.

Konungrinn leit eftir honum ok mǽlti: Mikit er at Kjartani kveðit ok kyni hans, ok mun óhǿgt vera at gera við forlǫgum þeirra.

Þeir Kjartan ok Kalfr sigla nú í haf. Þeim byrjaði vel ok váru litla hríð úti. Tóku Hvítá í Borgarfirði. Þessi tíðendi spyrjask víða, útkváma Kjartans. Þetta fréttir Óláfr, faðir hans, ok aðrir frǽndr hans ok verða fegnir mjǫk. Ríðr Óláfr þegar vestan ór Dǫlum ok suðr til Borgarfjarðar. Verðr þar mikill fagnafundr með þeim feðgum. Býðr Óláfr Kjartani til sín við svá marga menn, sem hann vildi. Kjartan tók því vel, kvazk sér þá vist ǽtla at hafa. Ríðr Óláfr nú heim í Hjarðarholt, en Kjartan er at skipi um sumarit. Hann spyrr nú gjaforð Guðrúnar ok brá sér ekki við þat. En mǫrgum var á því kvíðustaðr áðr.

Guðmundr Sǫlmundarson, mágr Kjartans, ok Þuríðr, systir hans, kómu til skips. Kjartan fagnar þeim vel. Ásgeirr ǿðikollr kom ok til skips at finna Kalf, son sinn. Þar var í ferð með honum Hrefna, dóttir hans. Hon var in fríðasta kona. Kjartan bauð Þuríði, systur sinni, at hafa slíkt af varningi, sem hon vildi. Slíkt it sama mǽlti Kalfr við Hrefnu. Kalfr lýkr nú upp einni mikilli kistu ok bað þǽr þar til ganga.

Um daginn gerði á hvasst veðr, ok hljópu þeir Kjartan þá út at festa skip sitt, ok er þeir hǫfðu lokit, ganga þeir heim til búðanna. Þǽr Þuríðr ok Hrefna hafa mjǫk borit ór kistunni. Þá þrífr Hrefna upp motrinn ok rekr í sundr. Tala þǽr um, at þat sé in mesta gǫrsemi. Þá segir Hrefna, at hon vill falda sér við motrinn. Þuríðr kvað þat ráðligt, ok nú gerir Hrefna svá. Kalfr sér þetta ok lét eigi hafa vel til tekizk, því at sjá einn er svá hlutr, at vér Kjartan eigum eigi báðir saman.

Ok er þau tala þetta, þá kemr Kjartan inn í búðina. Hann hafði heyrt tal þeirra ok tók undir þegar ok kvað ekki saka. Hrefna sat þá enn með faldinum.

Kjartan hyggr at henni vandliga ok mǽlti: Vel þykki mér sama motrinn, Hrefna, segir hann, ǽtla ek ok, at þat sé bezt fallit, at ek eiga allt saman, motr ok mey. Þá segir Hrefna:

Þat munu menn ǽtla, at þú munir eigi kvángask vilja bráðendis, en geta þá konu, er þú biðr.

Kjartan segir, at eigi mundi mikit undir, hverja hann ǽtti, en lézk engrar skuldu lengi vánbiðill vera.

Hrefna tekr nú ofan faldinn ok selr Kjartani motrinn, ok hann varðveitir.

Guðmundr ok þau Þuríðr buðu Kjartani norðr þangat til sín til kynnisvistar um vetrinn. Kjartan hét ferð sinni. Kalfr Ásgeirsson rézk norðr með feðr sínum. Skifta þeir Kjartan nú félagi sínu, ok fór þat allt í makendi ok vinskap.

Kjartan ríðr ok frá skipi ok vestr í Dali. Þeir váru 12 saman. Kemr Kjartan heim í Hjarðarholt, ok verða allir menn honum fegnir. Kjartan lǽtr flytja fé sitt sunnan frá skipi um haustit. Þessir 12 menn váru allir í Hjarðarholti um vetrinn.

Þeir Óláfr ok Ósvífr heldu inum sama hǽtti um heimboð. Skuldu sitt haust hvárir aðra heim sǿkja.

Guðrún mǽlti nú við Bolla, at henni þótti hann eigi hafa sér allt satt til sagt um útkvámu Kjartans. Bolli kvazk þat sagt hafa, sem hann vissi þar af sannast. Guðrún talaði fátt til þessa efnis, en þat var auðfynt, at henni glíkaði illa, því at þat ǽtluðu flestir menn, at henni vǽri enn mikil eftirsjá at um Kjartan, þó at hon hylði yfir. Þetta haust skyldi vera heimboð at Laugum. Skyldi Óláfr ok þeir Hjarðhyltingar til sǿkja. Líðr nú þar til er haustboðit skyldi vera at Laugum. Óláfr bjósk til ferðar ok bað Kjartan fara með sér. Kjartan kvazk mundu heima vera at gǽta bús. Óláfr bað hann eigi þat gera, at styggjask við frǽndr sína. Minnztu á þat, Kjartan, at þú hefir engum manni jafnmikit unnt sem Bolla, fóstbróður þínum. Er þat minn vili, at at þú farir. Mun ok brátt semjask með ykkr frǽndum, ef þit finnizk sjalfir.

Kjartan gerir, svá sem faðir hans beiðisk, ok tekr hann nú upp skarlatsklǽði sín, þau er Óláfr konungr gaf honum at skilnaði, ok bjó sik við skart. Hann gyrði sik með sverðinu konungsnaut. Hann hafði á hǫfði hjalm gullroðinn ok skjǫld á hlið rauðan, ok dreginn á með gulli krossinn helgi. Hann hafði í hendi spjót, ok gullrekinn falrinn á. Allir menn hans váru í litklǽðum. Þeir váru alls á þriðja tigi manna. Þeir ríða nú heiman ór Hjarðarholti ok fóru þar til, er þeir kómu til Lauga. Var þar mikit fjǫlmenni fyrir.

Bolli gekk í móti þeim Óláfi ok synir Ósvífrs ok fagna þeim vel. Bolli gekk at Kjartani ok minntisk til hans. Kjartan tók kveðju hans. Eftir þat var þeim inn fylgt. Bolli er við þá inn kátasti. Óláfr tók því einkar vel, en Kjartan heldr fáliga. Veizla fór vel fram.

Bolli átti stóðhross þau, er bezt váru kǫlluð. Hestrinn var mikill ok vǽnn ok hafði aldrigi brugðizk at vígi. Hann var hvítr at lit ok rauð eyrun ok topprinn. Þar fylgðu 3 merhryssi með sama lit sem hestrinn. Þessi hross vildi Bolli gefa Kjartani, en Kjartan kvazk engi vera hrossamaðr ok vildi eigi þiggja. Óláfr bað hann við taka hrossunum, ok eru þetta inar virðuligstu gjafir.

Kjartan setti þvert nei fyrir. Skilðusk eftir þat með engri blíðu, ok fóru Hjarðhyltingar heim ok er nú kyrrt. Var Kjartan heldr fár um vetrinn. Nutu menn lítt tals hans. Þótti Óláfi á því mikil mein.

Þann vetr eftir jól býsk Kjartan heiman ok þeir 12 saman. Ǽtluðu þeir norðr til heraða. Ríða nú leið sína, þar til er þeir koma í Víðidal norðr í Ásbjarnarnes, ok er þar tekit við Kjartani með inni mestu blíðu ok alúð. Váru þar hýbýli in vegligstu. Hallr, sonr Guðmundar, var þá á tvítugsaldri. Hann var mjǫk í kyn þeirra Laxdǿla. Þat er alsagt, at eigi hafi verit alvaskligri maðr í ǫllum Norðlendingafjórðungi. Hallr tók við Kjartani, frǽnda sínum, með mikilli blíðu. Eru þá þegar leikar lagðir í Ásbjarnarnesi, ok safnat víða til um heruð, kom til ór Víðidal ok Miðfirði ok af Vatnsnesi ok ór Vatnsdal ok allt útan ór Langadal. Varð þar mikit fjǫlmenni. Allir menn hǫfðu á máli, hversu mikit afbragð Kjartan var annarra manna. Síðan var aflat til leiks, ok beitisk Hallr fyrir. Hann bað Kjartan til leiks, vildim vér, frǽndi, at þú sýndir kurteisi þína í þessu. Kjartan segir:

Lítt hefi ek tamit mik til leika nú it nǽsta, því at annat var tíðara með Óláfi konungi. En eigi vil ek synja þér um sinns sakir þessa.

Býsk nú Kjartan til leiks. Var þeim mǫnnum at móti honum skift, er þar váru sterkastir. Er nú leikit um daginn. Hafði þar engi maðr við Kjartani, hvárki afl né fimleik.

Ok um kveldit, er leik var lokit, þá stendr upp Hallr Guðmundarson ok mǽlti: Þat er boð fǫður míns ok vili um alla þá menn, er hingat hafa lengst sótt, at þeir sé hér allir náttlangt ok taki hér á morgin til skemmtanar.

Þetta ørendi rǿmðisk vel ok þótti stórmannliga boðit. Kalfr Ásgeirsson var þar kominn, ok var einkar kǽrt með þeim Kjartani. Þar var ok Hrefna, systir hans, ok helt allmjǫk til skarts. Þar var aukit 100 manna á búi um nóttina. Um daginn eftir var þar skift til leiks. Kjartan sat þá hjá leik ok sá á.

Þuríðr, systir hans, gekk til máls við hann ok mǽlti svá: Þat er mér sagt, frǽndi, at þú sér heldr hljóðr vetrlangt. Tala menn þat, at þér muni vera eftirsjá at um Guðrúnu. Fǿra menn þat til þess, at engi blíða verðr á með ykkr Bolla frǽndum, svá mikit ástríki sem með ykkr hefir verit allar stundir. Ger svá vel ok hǿfiliga, at þú lát þér ekki at þessu þykkja, ok unn frǽnda þínum góðs ráðs. Þǿtti oss þat ráðligast, at þú kvángaðisk, eftir því sem þú mǽltir í fyrra sumar, þó at þér sé eigi þar með ǫllu jafnrǽði, sem Hrefna er, því at þú mátt eigi þat finna innan lands. Ásgeirr, faðir hennar, er gǫfugr maðr ok stórǽttaðr. Hann skortir ok eigi fé at fríða þetta ráð. Er ok ǫnnur dóttir hans gift ríkum manni. Þú hefir ok mér sagt, at Kalfr Ásgeirsson sé inn rǫskvasti maðr. Er þeirra ráðahagr inn skǫruligsti. Þat er minn vili, at þú takir tal við Hrefnu, ok vǽntir mik, at þér þykki þar fara vit eftir vǽnleik, Kjartan tók vel undir þetta ok kvað hana vel mála leita. Eftir þetta er komit saman tali þeirra Hrefnu. Tala þau um daginn. Um kveldit spurði Þuríðr Kjartan, hversu honum hefði virzk orðtak Hrefnu. Hann lét vel yfir, kvazk kona þykkja vera in skǫruligsta at ǫllu því, er hann mátti sjá af. Um morgininn eftir váru menn sendir til Ásgeirs ok boðit honum í Ásbjarnarnes. Tóksk nú umrǿða um mál þeirra, ok biðr Kjartan nú Hrefnu, dóttur Ásgeirs. Hann tekr því máli glíkliga, því at hann var vitr maðr ok kunni at sjá, hversu sǿmiliga þeim er boðit. Kalfr er þessa máls mjǫk flýtandi: Vil ek ekki láta til spara.

Hrefna veitti ok eigi afsvǫr fyrir sína hǫnd, ok bað hon feðr sinn ráða. Er nú þessu máli á leið snúit ok váttum bundit. Ekki lǽtr Kjartan sér annat glíka en brúðhlaup sé í Hjarðarholti. Þeir Ásgeirr ok Kalfr mǽla ekki þessu í mót. Er nú ákveðin brúðhlaupsstefna í Hjarðarholti, þá er 5 vikur eru af sumri.

Eftir þat reið Kjartan heim með stórar gjafir. Óláfr lét vel yfir þessum tíðendum, því at Kjartan var miklu kátari en áðr hann fór heiman.

Kjartan fastaði þurt langafǫstu ok gerði þat at engis manns dǿmum. Þótti mǫnnum þat undarligr hlutr, at Kjartan lifði svá lengi matlauss, at menn fóru langar leiðir at sjá hann. Með slíku móti váru aðrir hǽttir Kjartans umfram aðra menn. Síðan gengu af páskarnir.

Eftir þat láta þeir Kjartan ok Óláfr stofna til veizlu mikillar. Koma þeir norðan Ásgeirr ok Kalfr at ákveðinni stefnu ok Guðmundr ok Hallr ok hǫfðu þeir allir saman 60 manna. Þeir Kjartan hǫfðu ok mikit fjǫlmenni fyrir. Var sú veizla ágǽt, því at viku var at boðinu setit. Kjartan gaf Hrefnu at línfé motrinn, ok var sú gjǫf allfrǽg, því at engi var þar svá vitr eða stórauðigr, at slíka gǫrsemi hefði sét eða átta. En þat er vitra manna frásǫgn, at 8 aurum gulls vǽri ofit í motrinn. Kjartan var ok svá kátr at boðinu, at hann skemmti þar hverjum manni í tali sínu ok sagði frá ferðum sínum. Þótti mǫnnum nú þar mikils um þat vert, hversu mikil efni þar váru til seld, því at hann hafði lengi þjónat inum ágǽtasta hǫfðingja, Óláfi konungi Tryggva syni. En þá er boðinu var slitit, valði Kjartan góðar gjafir Guðmundi ok Halli ok ǫðru stórmenni. Fengu þeir feðgar mikinn orðstír af þessi veizlu. Tókusk góðar ástir með þeim Kjartani ok Hrefnu.