Bókastaðir

Óláfr Hǫskuldsson sat í búi sínu í miklum sóma sem fyrr var ritat.

Guðmundr hét maðr Sǫlmundar son. Hann bjó í Ásbjarnarnesi í Víðidal. Guðmundr var auðigr maðr. Hann bað Þuríðar ok gat hana með miklu fé. Þuríðr var vitr kona ok skapstór ok skǫrungr mikill. Hallr hét sonr þeirra ok Barði, Steinn ok Steingrímr. Guðrún hét dóttir þeirra ok Ólǫf.

Þorbjǫrg, dóttir Óláfs, var kvenna vǽnst ok þreklig. Hon var kǫlluð Þorbjǫrg digra ok var gift vestr í Vatnsfjǫrð Ásgeiri Knattarsyni. Hann var gǫfugr maðr. Þeirra sonr var Kjartan, faðir Þorvalds, fǫður Þórðar, fǫður Snorra, fǫður Þorvalds. Þaðan er komit Vatnsfirðingakyn. Síðan átti Þorbjǫrgu Vermundr Þorgrímsson. Þeirra dóttir var Þorfinna, er átti Þorsteinn Kuggason.

Bergþóra Óláfsdóttir var gift vestr í Djúpafirði Þórhalli goða. Þeirra sonr var Kjartan, faðir Smið-Sturlu. Hann var fóstri Þórðar Gilssonar.

Óláfr pái átti marga kostgripi í ganganda fé. Hann átti oxa góðan, er Harri hét, apalgrár at lit, meiri en ǫnnur naut. Hann hafði 4 horn. Váru 2 mikil ok stóðu fagrt, en 3 stóðu í loft upp, it fjórða stóð ór enni ok niðr fyrir augu honum. Þat var brunnvaka hans. Hann krafsaði sem hross.

Einn fellivetr mikinn gekk hann ór Hjarðarholti ok þangat sem nú heita Harrastaðir í Breiðafjarðardali. Þar gekk hann um vetrinn með 16 nautum ok kom þeim ǫllum á gras. Um várit gekk hann heim í haga, þar sem heitir Harraból í Hjarðarholtslandi.

Þá er Harri var 18 vetra gamall, þá fell brunnvaka hans af hǫfði honum, ok þat sama haust lét Óláfr hǫggva hann. Ina nǽstu nótt eftir dreymði Óláf, at kona kom at honum. Sú var mikil ok reiðulig.

Hon tók til orða: Er þér svefnhǫfugt?

Hann kvazk vaka. Konan mǽlti:

Þér er svefns, en þó mun fyrir hitt ganga. Son minn hefir þú drepa látit, koma ógerviligan mér til handa, ok fyrir þá sǫk skaltu eiga at sjá þinn son alblóðgan af mínu tilstilli. Skal ek ok þann til velja, er ek veit, at þér er ófalastr.

Síðan hvarf hon á brott.

Óláfr vaknaði ok þóttisk sjá svip konunnar. Óláfi þótti mikils um vert drauminn ok segir vinum sínum, ok varð ekki ráðinn, svá at honum glíki. Þeir þóttu honum bezt um tala, er þat mǽltu, at þat vǽri draumskrǫk, er fyrir hann hafði borit.

Ósvífr hét maðr ok var Helga son, Óttars sonar, Bjarnar sonar ins austrǿna, Ketils sonar flatnefs, Bjarnar sonar bunu. Móðir Ósvífrs hét Niðbjǫrg, hennar móðir Kaðlin, dóttir Gǫngu-Hrolfs, Øxna-Þóris sonar. Hann var hersir ágǽtr austr í Vík. Því var hann svá kallaðr, at hann átti eyjar 3 ok 80 yxna í hverri. Hann gaf eina eyna ok yxnina með Hákoni konungi, ok varð sú gjǫf allfrǽg.

Ósvífr var spekingr mikill. Hann bjó at Laugum í Sǽlingsdal. Laugabǿr stendr fyrir sunnan Sǽlingsdalsá, gegnt Tungu. Kona hans hét Þórdís, dóttir Þjóðolfs lága. Óspakr hét sonr þeirra. annarr Helgi, þriði Vandráðr, fjórði Torráðr. 5 Þórolfr. Allir váru þeir vígligir menn.

Guðrún hét dóttir þeirra. Hon var kvenna vǽnst, er upp óxu á Íslandi, bǽði at ásjánu ok vitsmunum. Guðrún var kurteis kona, svá at í þann tíma þóttu allt barnavípur, þat er aðrar konur hǫfðu í skarti hjá henni. Allra kvenna var hon kǿnst ok orði farin. Hon var ǫrlynd kona.

Sú kona var á vist með Ósvífri. er Þórhalla hét ok var kǫlluð in málga. Hon var nokkut skyld Ósvífri. 2 sonu áttu hon. Hét annarr Oddr, en annarr Steinn. Þeir váru knáligir menn ok váru mjǫk grjótpálar fyrir búi Ósvífrs.

Í Tungu bjó sá maðr, er Þórarinn hét, sonr Þóris sǽlings. Hann var góðr búandi. Þórarinn var mikill maðr ok sterkr. Hann átti lendur góðar, en minna lausafé. Ósvífr vildi kaupa at honum lendur, því at hann hafði landeklu, en fjǫlða kvikfjár. Þetta fór fram, at Ósvífr keypti at Þórarni af landi allt frá Gnúpuskǫrðum ok eftir dalnum tveim megin til Stakkagils. Þat eru góð lǫnd ok kostig. Hann hafði þangat selfǫr. Jafnan hafði hann hjon margt. Var þeirra ráðahagr inn virðuligsti.

Vestr í Saurbǿ heitir bǿr á Hóli. Þar bjuggu mágar 3. Þorkell hvelpr ok Knútr váru brǿðr ok ǽttstórir menn. Mágr þeirra átti bú með þeim, sá er Þórðr hét. Hann var kenndr við móður sína ok kallaðr Ingunnar son. Faðir Þórðar var Glúmr Glúmr Geirason. Þórðr var vǽnn maðr ok vaskligr, gǫrr at sér ok sakamaðr mikill. Þórðr átti systur þeirra Þorkels, er Auðr hét. Ekki var hon vǽn kona né gervilig. Þórðr unni henni lítit. Hafði hann mjǫk slǿgzk til fjár, því at þar stóð auðr mikill saman. Var bú þeirra gott, síðan Þórðr kom til ráða með þeim.

Gestr Oddleifsson bjó vestr á Barðastrǫnd í Haga. Hann var hǫfðingi mikill ok spekingr at viti, framsýnn um marga hluti, vel vingaðr við alla ina stǿrri menn, ok margir sóttu ráð at honum. Hann reið hvert sumar til þings ok hafði jafnan gistingarstað á Hóli.

Einhverju sinni bar enn svá til, at Gestr reið til þings ok gisti á Hóli. Hann býsk um morgininn snemma, því at leið var lǫng. Hann ǽtlaði um kveldit í Þykkvaskóg til Ármóðs, mágs síns. Hann átti Þórunni, systur Gests. Þeirra synir váru þeir Ǫrnolfr ok Halldórr.

Gestr ríðr nú um daginn vestan ór Saurbǿ ok kemr til Sǽlingsdalslaugar ok dvelsk þar um hríð. Guðrún kom til laugar ok fagnar vel Gesti, frǽnda sínum. Gestr tók henni vel, ok taka þau tal saman, ok váru þau bǽði vitr ok orðig.

En er á líðr daginn, mǽlti Guðrún: Þat vilda ek, frǽndi, at þú riðir til vár í kveld með allan flokk þinn. Er þat ok vili feðr míns, þó at hann unni mér virðingar at bera þetta ørendi, ok þat með, at þú gistir þar hvert sinn, er þú ríðr vestr eða vestan.

Gestr tók þessu vel ok kvað þetta skǫruligt ørendi, en kvazk þó mundu ríða, svá sem hann hafði ǽtlat. Guðrún mǽlti:

Dreymt hefir mik margt í vetr, en 4 eru þeir draumar, er mér afla mikillar áhyggju, en engi maðr hefir þá svá ráðit, at mér glíki, ok bið ek þó eigi þess, at þeir sé í vil ráðnir. Gestr mǽlti þá:

Seg þú drauma þína. Vera má, at vér gerim af nokkut. Guðrún segir:

Úti þóttumk ek vera stǫdd við lǿk nokkurn, ok hafða ek krókfald á hǫfði ok þótti mér illa sama, ok var ek fúsari at breyta faldinum, en margir tǫlðu um, at ek skylda þat eigi gera. En ek hlýdda ekki á þat, ok greip ek af hǫfði mér faldinn, ok kastaða ek út á lǿkinn. Ok var þessi draumr eigi lengri.

Ok enn mǽlti Guðrún: Þat var upphaf at ǫðrum draum, at ek þóttumk vera stǫdd hjá hjá vatni einu. Svá þótti mér, sem kominn vǽri silfrhringr á hǫnd mér, ok þóttumk ek eiga ok einkar vel sama. Þotti mér þat vera allmikil gǫrsemi, ok ǽtlaða ek lengi at eiga. Ok er mér váru minnstar vánir, þá renndi hringrinn af hendi mér ok á vatnit, ok sá ek hann aldri síðan. Þótti mér sjá skaði miklu meiri en ek mǽtta at glíkendum ráða, þó at ek hefða einum grip týnt. Síðan vaknaða ek.

Gestr svarar þessu einu: Era sjá draumr minni.

Enn mǽlti Guðrún: Sá er inn þriði draumr minn, at ek þóttumk eiga gullhring ok þótti mér bǿttr skaðinn. Kom mér þat í hug, at ek munda þessa hrings lengr njóta en ins fyrra. En eigi þótti mér þessi gripr því betr sama, sem gull er dýrra en silfr. Síðan þóttumk ek falla ok vilja styðja mik með hendinni, en gullhringrinn mǿtti steini nokkurum ok stǫkk í tvá hluti, ok þótti mér dreyra ór ór hlutunum. Þat þótti mér glíkara harmi en skaða, er ek þóttumk þá bera. Kom mér þá í hug, at brestr hafði verit á hringnum, ok þá er ek hugða at brotunum eftir, þá þóttumk ek sjá fleiri brestina á, ok þótti mér þó, sem heill mundi, ef ek hefða betr til gǽtt, ok var eigi þessi draumr lengri. Gestr segir:

Ekki fara í þurð draumarnir.

Ok enn mǽlti Guðrún: Sá var inn 4 draumr minn, at ek þóttumk hafa hjalm á hǫfði af gulli ok mjǫk gimsteinum settan. Ek þóttumk eiga þá gǫrsemi. En þat þótti mér helzt at, at mér þótti hann nokkurs til þungr, því at ek fekk varla valdit, ok bar ek hallt hǫfuðit, ok gaf ek þó hjalminum enga sǫk á því ok ǽtlaða ekki at lóga honum, en þó steyptisk hann af hǫfði mér ok út á Hvammsfjǫrð, ok eftir þat vaknaða ek. Eru þér nú sagðir draumarnir allir. Hann segir:

Gløggt fǽ ek sét, hvat draumar þessir eru, en mjǫk mun þér samstaft þykkja, því at ek mun nǽsta einn veg alla ráða. Bǿndr muntu eiga 4, ok vǽntir mik, þá er þú ert inum fyrsta gift, at þat sé þér ekki girndaráð. Þar er þú þóttisk hafa mikinn fald á hǫfði, ok þótti þér illa sama, þar muntu lítit unna honum, ok þar er þú tókt af hǫfði þér faldinn ok kastaðir á vatnit, þar muntu ganga frá honum. Því kalla menn á sjó kastat, er maðr lǽtr eigu sína ok tekr ekki í mót.

Ok enn mǽlti Gestr: Sá var draumr þinn annarr, at þú þóttisk hafa silfrhring á hendi. Þar muntu vera gift ǫðrum manni ágǽtum. Þeim muntu unna mikit ok njóta skamma stund. Kemr mér ekki þat at óvǫrum, þó at þú missir hans með drukknun, ok eigi geri ek þann draum lengra. Sá var inn þriði draumr þinn, at þú þóttisk hafa gullhring á hendi. Þar muntu eiga inn þriðja bónda. Ekki mun sá því meira verðr, sem þér þótti sá malmrinn torugǽtri ok dýrri, en nǽr er þat mínu hugboði, at í þat mund muni orðit siðaskifti, ok muni sá þinn bóndi hafa tekit við þeim sið, er vér hyggjum, at miklu sé betri ok háleitari. En þar er þér þótti hringrinn í sundr støkkva, nokkut af þinni vangeymslu, ok sátt blóð koma ór hlutunum, þá mun sá þinn bóndi vera veginn. Muntu þá þykkjask gløggst sjá þá þverbresti, er á þeim ráðahag hafa verit, Ok enn mǽlti hann: Sá er inn 4 draumr þinn, at þú þóttisk hafa hjalm á hǫfði af gulli ok settan gimsteinum, ok varð þér þungbǽrr. Þar munt þú eiga inn 4 bónda. Sá mun vera mestr hǫfðingi ok mun bera helzt ǿgishjalm yfir þér. Ok ok þar er þér þótti hann steypask út á Hvammsfjǫrð, þá mun hann þann sama fjǫrð hitta á efstum stundum síns lífs. Geri ek nú þenna draum ekki lengra.

Guðrúnu setti dreyrrauða, meðan draumarnir váru ráðnir. En engi hafði hon orð um, fyrr en Gestr lauk sínu máli. Þá segir Guðrún:

Hitta mundir þú fegri spár í þessu máli, ef svá vǽri í hendr þér búit af mér. en haf þó þǫkk fyrir, er þú hefir ráðit draumana. En mikit er til at hyggja, ef þetta allt skal eftir ganga.

Guðrún bauð þá Gesti af nýju, at hann skyldi þar dveljask um daginn. Kvað þá Ósvífr margt spakligt tala mundu. Hann segir:

Ríða mun ek, sem ek hefi á kveðit. En segja skaltu fǫður þínum kveðju mína, ok seg honum þau mín orð, at koma mun þar, at skemmra mun í milli bústaða okkarra Ósvífrs, ok mun okkr þá hǿgt um tal, ef okkr er þá leyft at talask við.

Síðan fór Guðrún heim, en Gestr reið í brott ok mǿtti heimamanni Óláfs við túngarð. Hann bauð Gesti í Hjarðarholt at orðsendingu Óláfs. Gestr kvazk vilja finna Óláf um daginn, en gista í Þykkvaskógi. Snýr húskarl þegar heim ok segir Óláfi svá skapat. Óláfr lét taka hesta, ok reið hann í mót Gesti við nokkura menn. Þeir Gestr finnask inn við Ljá. Óláfr fagnar honum vel ok bauð honum til sín með allan flokk sinn. Gestr þakkar honum boðit ok kvazk ríða mundu á bǿinn ok sjá hýbýli hans, en gista Ármóð. Gestr dvalðisk litla hríð ok sá þó víða á bǿinn ok lét vel yfir, kvað eigi þar fé til sparat bǿjar þess. Óláfr reið á leið með Gesti til Laxár. Þeir fóstbrǿðr hǫfðu verit á sundi um daginn. Réðu þeir Óláfs synir mest fyrir þeirri skemmtun. Margir váru ungir menn af ǫðrum bǿjum á sundi. Þá hljópu þeir Kjartan ok Bolli af sundi, er flokkrinn reið at. Váru þá mjǫk klǽddir, er þeir Gestr ok Óláfr riðu at. Gestr leit á þessa ina ungu menn um stund ok segir Óláfi, hvar Kjartan sat ok svá Bolli, ok þá rétti Gestr spjótshalann þar at hverjum þeirra ok nefndi þá alla, er þar váru. En margir váru þar aðrir menn alvaxnir, þeir er þá váru af sundi komnir ok sátu þeir á árbakkanum hjá þeim Kjartani. Ekki kvazk Gestr þekkja ǽttarbragð Óláfs á þeim mǫnnum. Þá mǽlti Óláfr:

Eigi má ofsǫgum segja frá vitsmunum þínum, Gestr, er þú kennir óséna menn, ok þat vil ek, at þú segir mér, hverr þessa inna ungu manna mun mestr verða fyrir sér. Gestr segir:

Þat mun mjǫk ganga eftir ástríki þínu, at um Kjartan mun þykkja mest vert, meðan hann er uppi.

Síðan keyrði Gestr hestinn ok reið í brott.

En nokkuru síðar ríðr Þórðr inn lági, sonr hans, hjá honum ok mǽlti: Hvat berr nú þess við, faðir minn, er þér hrynja tár? Gestr segir:

Þarfleysa er at segja þat, en eigi nenni ek at þegja yfir því, er á þínum dǫgum mun fram koma. En ekki kemr mér at óvǫrum, þó at Bolli standi yfir hǫfuðsvǫrðum Kjartans, ok hann vinni sér þá ok hǫfuðbana, ok er þetta illt at vita um svá mikla ágǽtismenn.

Síðan riðu þeir til þings ok er kyrrt þingit.

Þorvaldr hét maðr, sonr Halldórs Garpsdalsgoða. Hann bjó í Garpsdal í Gilsfirði, auðigr maðr ok engi hetja. Hann bað Guðrúnar Ósvífrsdóttur á alþingi, þá er hon var 15 vetra gǫmul. Því máli var svarat, en þó segir Ósvífr, at þat mundi á kostum finna, at þau Guðrún váru eigi jafnmenni. Þorvaldr talaði óharðfǽrliga, kvazk konu biðja, en ekki fjár. Síðan var Guðrún fǫstnuð Þorvaldi, ok réð Ósvífr einn máldaga, ok svá var skilt, at Guðrún skyldi ein ráða fyrir fé þeirra, þegar er þau koma í eina rekkju, ok eiga alls helming, hvárt er samfarar þeirra vǽri lengri eða skemmri. Hann skyldi ok kaupa gripi til handa henni, svá at engi jafnfjáð kona ǽtti betri gripi, en þó mǽtti hann halda búi sínu fyrir þǽr sakir. Ríða menn nú heim af þingi. Ekki var Guðrún at þessu spurð, ok heldr gerði hon sér at þessu ógetit, ok var þó kyrrt. Brúðkaup var í Garpsdal at tvímánaði. Lítt unni Guðrún Þorvaldi ok var erfið í gripakaupum. Váru engar gǫrsemar svá miklar á Vestfjǫrðum, at Guðrúnu þǿtti eigi skapligt, at hon ǽtti, en galt fjándskap Þorvaldi, ef hann keypti eigi, hversu dýrar sem váru metnar.

Þórðr Ingunnarson gerði sér dátt við þau Þorvald ok Guðrúnu ok var þar lǫngum, ok fell þar mjǫk umrǿða á um kǽrleika þeirra Þórðar ok Guðrúnar. Þat var eitt sinn, at Guðrún beiddi Þorvald gripakaups. Þorvaldr kvað hana ekki hóf at kunna ok sló hana kinnhest.

Þá mǽlti Guðrún: Nú gaftu mér þat, er oss konum þykkir miklu skifta, at vér eigum vel at gǫrt, en þat er litaraft gott ok af hefir þú þú mik ráðit brekvísi við þik Þat sama kveld kom Þórðr þar. Guðrún sagði honum þessa svívirðing, ok spurði hann, hverju hon skyldi þetta launa.

Þórðr brosti at ok mǽlti: Hér kann ek gott ráð til. Gerðu honum skyrtu ok brautgangs hǫfuðsmátt ok seg skilit við hann fyrir þessar sakir.

Eigi mǽlti Guðrún í móti þessu, ok skilja þau talit.

Þat sama vár segir Guðrún skilit við Þorvald ok fór heim til Lauga. Síðan var gǫrt féskifti þeirra Þorvalds ok Guðrúnar, ok hafði hon helming fjár alls, ok var nú meira en áðr. 2 vetr hǫfðu þau ásamt verit.

Þat sama vár seldi Ingunn land sitt í Króksfirði, þat sem síðan heitir á Ingunnarstǫðum, ok fór vestr á Skalmarnes. Hana hafði átt Glúmr Geirason, sem fyrr var ritat.

Í þenna tíma bjó Hallsteinn goði á Hallsteinsnesi fyrir vestan Þorskafjǫrð. Hann var ríkr maðr ok vinsǽll.

Kotkell hét maðr, er þá hafði út komit fyrir litlu. Gríma hét kona hans. Þeirra synir váru þeir Hallbjǫrn slíkisteinsauga ok Stígandi. Þessir menn váru suðreyskir. Ǫll váru þau mjǫk fjǫlkunnig ok inir mestu seiðmenn. Hallsteinn goði tók við þeim ok setti þau niðr at Urðum í Skalmarfirði, ok var þeirra byggð ekki vinsǽl.

Þetta sumar fór Gestr á skipi til Saurbǿjar, sem hann var vanr. Hann gisti á Hóli í Saurbǿ. Þeir mágar léðu honum hesta, sem fyrr var vant. Þórðr Ingunnarson var þá í fǫr með Gesti ok kom til Lauga í Sǽlingsdal. Guðrún Ósvífrsdóttir reið til þings ok fylgði henni Þórðr Ingunnarson.

Þat var einn dag, er þau riðu yfir Bláskógaheiði, var á veðr gott, þá mǽlti Guðrún:

Hvárt er þat satt, Þórðr, at Auðr, kona þín, er jafnan í brókum ok setgeiri í, en vafit spjǫrrum mjǫk í skúa niðr?

Hann kvazk ekki hafa til þess fundit.

Lítit bragð mun þá at, segir Guðrún, ef þú finnr eigi, ok fyrir hvat skal hon þá heita Broka-Auðr? Þórðr mǽlir:

Vér ǽtlum hana svá litla hríð svá hafa verit kallaða. Guðrún segir:

Hitt skiftir hana enn meira, at hon eigi þetta nafn lengi.

Síðan eftir þat kómu menn til þings. Er þar allt tíðendalaust. Þórðr var lǫngum í búð Gests ok talaði jafnan við Guðrúnu. Einn dag spurði Þórðr Ingunnarson Guðrúnu, hvat konu varðaði, ef hon vǽri í brókum jafnan svá sem karlar.

Slíkt víti á konum at skapa fyrir þat á sitt hóf sem karlmanni, ef hann hefir hǫfuðsmátt mikla, at sjái geirvǫrtur hans berar, brautgangssǫk hvárttveggja.

Þá mǽlti Þórðr: Hvárt rǽðr þú mér, at ek segja skilit við Auði hér á þingi eða í heraði, ok gera þat við fleiri manna ráð, því at menn eru skapstórir, þeir er sér mun þykkja misboðit í þessu?

Guðrún segir stundu síðar: Aftans bíðr óframs sǫk.

Þá spratt Þórðr þegar upp ok gekk til lǫgbergs ok nefndi sér vátta, at hann segir skilit við Auði, ok fann þat til saka at hon skarsk í setgeirabrǿkr sem karlkonur.

Brǿðrum Auðar glíkar illa ok er þó kyrrt. Þórðr ríðr af þingi með þeim Ósvífrs sonum.

En er Auðr spyrr þessi tíðendi, þá mǽlti hon:

segir Auðr,

Síðan reið Þórðr til féskiftis vestr til Saurbǿjar með 12 mann, ok gekk þat greitt, því at Þórði var óspart um hversu fénu var skift. Þórðr rak vestan til Lauga margt búfé. Síðan bað hann Guðrúnar. Var honum þat mál auðsótt við Ósvífr, en Guðrún mǽlti ekki í móti. Brúðhlaup skyldi vera at Laugum at 10 vikum sumars. Var sú veizla allskǫrulig. Samfǫr þeirra Þórðar ok Guðrúnar var góð. Þat eitt helt til, at Þorkell hvelpr ok Knútr fóru eigi málum á hendr Þórði Ingunnarsyni, at þeir fengu eigi styrk til.

Annat sumar eftir hǫfðu Hólsmenn selfǫr í Hvammsdal. Var Auðr at seli. Laugamenn hǫfðu selfǫr í Lambadal. Sá gengr vestr í fjǫllin at baki Sǽlingsdal. Auðr spyrr þann mann, er smalans gǽtti, hversu oft hann fyndi smalamann Þórðar. Hann kvað þat jafnan vera, sem glíkligt var, því at dalrinn var í milli ánna. Þá mǽlti Auðr:

Þú skalt hitta í dag smalamann frá Laugum ok máttu segja mér, hvat manna er at vetrhúsum eða í seli, ok rǿð allt vingjarnliga til Þórðar, sem þú átt at gera.

Sveinninn heitr at gera svá, sem hon mǽlti. En um kveldit, er smalamaðr kom heim, spyrr Auðr tíðenda. Smalamaðrinn segir:

Spurt hefi ek þau tíðendi, er þér munu þykkja góð, at nú er breitt hvílugolf milli rúma þeirra Þórðar ok Guðrúnar, því at hon er í seli, en hann heljask á skálasmíði, ok eru þeir Ósvífr 2 at vetrhúsum.

Vel hefir þú njósnat, segir hon, ok haf sǫðlat hesta 2, er menn fara at sofa.

Smalasveinn gerði, sem hon bauð, ok nokkuru fyrir sólarfall sté Auðr á bak, ok var hon þá at vísu í brókum. Smalasveinn reið ǫðrum hesti ok gat varla fylgt henni, svá knúði hon fast reiðina. Hon reið suðr yfir Sǽlingsdalsheiði ok nam eigi staðar fyrr en undir túngarði at Laugum. Þá sté hon af baki, en bað smalasveininn gǽta hestanna, meðan hon gengi til húss. Auðr gekk at dyrum. Hon gekk inn ok at lokrekkju þeirri, er Þórðr lá í ok svaf. Var hurðin fallin aftr, en eigi lokan fyrir. Hon gekk at lokrekkjunni, en Þórðr svaf ok horfði í loft upp. Þá vakti Auðr Þórð, en hann snerisk á hliðina, er hann sá, at maðr var kominn. Hon brá þá saxi ok lagði á Þórði ok veitti honum áverka mikla, ok kom á hǫndina hǿgri, ok varð hann sárr á báðum geirvǫrtum. Svá lagði hon til fast, at saxit nam í beðjunum staðar. Síðan gekk Auðr brott ok til hests ok hljóp á bak ok reið heim eftir þat. Þórðr vildi upp spretta, er hann fekk áverkann, ok varð þat ekki, því at hann mǿddi blóðrás. Við þetta vaknaði Ósvífr ok spyrr, hvat títt vǽri, en Þórðr kvazk orðinn fyrir áverkum nokkurum. Ósvífr spyrr, ef hann vissi, hvert á honum hefði unnit, ok stóð upp ok batt um sár hans. Þórðr kvazk ǽtla, at þat hefði Auðr gǫrt. Ósvífr bauð at ríða eftir henni, kvað hana fámenna til mundu hafa farit, ok vǽri henni skapat víti. Þórðr kvað þat fjarri skuldu fara. Sagði hana slíkt hafa at gǫrt, sem hon átti.

Auðr kom heim í sólarupprás, ok spurðu þeir brǿðr hennar, hvert hon hefði farit. Auðr kvazk farit hafa til Lauga ok sagði þeim, hvat til tíðenda hafði gǫrsk í fǫrum hennar. Þeir létu vel yfir ok kváðu of lítit mundu at orðit. Þórðr lá lengi í sárum, ok greru vel bringusárin, en sú hǫndin varð honum hvergi betri til taks en áðr. Kyrrt var nú um vetrinn.

En eftir um várit kom Ingunn, móðir Þórðar, vestan af Skalmarnesi. Hann tók vel við henni. Hon kvazk vilja ráðask undir áraburð Þórðar. Kvað hon Kotkel gera sér óvǽrt í fjárránum ok fjǫlkynngi, en hafa mikit traust af Hallsteini goða. Þórðr veiksk skjótt við þetta mál ok kvazk hafa skuldu rétt af þjófum þeim, þó at Hallsteinn vǽri at móti. Snarask þegar til ferðar við 10 mann. Ingunn fór ok vestr með honum. Hann hafði ferju ór Tjaldanesi. Síðan heldu þau vestr til Skalmarness.

Þórðr lét flytja til skips allt lausafé, þat er móðir hans átti þar. en smala skyldi reka fyrir innan fjǫrðu. 12 váru þau alls á skipi. Þar var Ingunn ok ǫnnur kona. Þórðr kom til bǿjar Kotkels með tíunda mann. Synir þeirra Kotkels váru eigi heima. Síðan stefndi hann þeim Kotkeli ok Grímu ok sonum þeirra um þjófnuð ok fjǫlkynngi ok lét varða skóggang. Hann stefndi sǫkum þeim til alþingis ok fór til skips eftir þat. Þá kómu þeir Hallbjǫrn ok Stígandi heim, er Þórðr var kominn frá landi, ok þó skammt. Sagði Kotkell þá sonum sínum, hvat þar hafði í gǫrsk, meðan þeir váru eigi heima. Þeir brǿðr urðu óðir við þetta ok kváðu menn ekki hafa fyrr gengit í berhǫgg við þau um svá mikinn fjándskap. Síðan lét Kotkell gera seiðhjall mikinn. Þau fǿrðusk þar á upp ǫll. Þau kváðu þar frǿði sín, en þat váru galdrar. Því nǽst laust á hríð mikilli.

Þat fann Þórðr Ingunnarson ok hans fǫrunautar ok til hans var gǫrt veðrit. Keyrir skipit vestr fyrir Skalmarnes. Þórðr sýndi mikinn hraustleik í sjóliði. Þat sá þeir menn, er á landi váru, at hann kastaði því ǫllu, er til þunga var. útan mǫnnum. Vǽntu þeir menn, er á landi váru, Þórði þá landtǫku, því at þá var af farit þat, sem skerjóttast var. Síðan reis boði skammt frá landi, sá er engi maðr mundi, at fyrri hefði uppi verit, ok laust skipit svá, at þegar horfði upp kjǫlrinn. Þar drukknaði Þórðr ok allt fǫruneyti hans, en skipit braut í spán, ok rak þar kjǫlinn, er síðan heitir Kjalarey. Skjǫld Þórðar rak í þá ey, er Skjaldarey er kǫlluð. Lík Þórðar rak þar þegar á land ok hans fǫrunauta. Var þar haugr orpinn at líkum þeirra, þar er síðan heitir Haugsnes.