Bókastaðir

Í þenna tíma kemr Ásgautr heim. Vígdís fagnar honum vel ok frétti, hversu góðar viðtǫkur þeir hefði at Sauðafelli. Hann lǽtr vel yfir ok segir henni álykðarorð þau, er Þórolfr hafði mǽlt. Henni hugnaðisk þat vel.

Hefir þú nú, Ásgautr, segir hon, vel farit með þínu efni ok trúliga skaltu nú ok vita skjótliga, til hvers þú hefir unnit. Ek gef þér frelsi, svá at þú skalt frá þessum degi frjáls maðr heita. Hér með skaltu taka við fé því, er Þórðr tók til hǫfuðs Þórolfi, frǽnda mínum. Er nú féit betr niðr komit.

Ásgautr þakkaði henni þessa gjǫf með fǫgrum orðum.

Þetta sumar eftir tekr Ásgautr sér fari í Dǫgurðarnesi ok lǽtr skip þat í haf. Þeir fá veðr stór ok ekki langa útivist. Taka þeir Noreg. Síðan ferr Ásgautr til Danmerkr ok staðfestisk þar ok þótti hraustr drengr ok endir þar sǫgu frá honum.

En eftir ráðagerð þeirra Þórðar godda ok Ingjalds Sauðeyjargoða, þá er þeir vildu ráða bana Þórolfi, frǽnda Vígdísar, lét hon þar fjándskap í móti koma ok sagði skilit við Þórð godda, ok fór hon til frǽnda sinna ok sagði þeim þetta. Þórðr gellir tók ekki vel á þessu ok var þó kyrrt.

Vígdís hafði eigi meira fé á brott af Goddastǫðum en gripi sína. Þeir Hvammverjar létu fara orð um, at þeir ǽtluðu sér helming fjár þess, er Þórðr goddi hafði at varðveita. Hann verðr við þetta kløkkr mjǫk ok ríðr þegar á fund Hǫskulds ok segir honum til vandrǽða sinna. Hǫskuldr mǽlti:

Skotit hefir þér þá skelk í bringu, er þú hefir eigi átt at etja við svá mikit ofrefli.

Þá bauð Þórðr Hǫskuldi fé til liðveizlu ok kvazk eigi mundu smátt á sjá. Hǫskuldr segir:

Reynt er þat, at þú vill, at engi maðr njóti fjár þíns, svá at þú sǽttisk á þat. Þórðr segir:

Eigi skal nú þat þó, því at ek vil gjarna, at þú takir handsolum á ǫllu fénu. Síðan vil ek bjóða Óláfi, syni þínum, til fóstrs ok gefa honum allt fé eftir minn dag, því at ek á engi erfingja hér á landi, ok hygg ek, at þá sé betr komit féit, heldr en frǽndr Vígdísar skelli hrǫmmum yfir.

Þessu játaði Hǫskuldr ok lǽtr binda fastmǽlum.

Þetta glíkaði Melkorku þungt, þótti fóstrit of lágt.

Hǫskuldr kvað hana eigi sjá kunna. Er Þórðr gamall maðr ok barnlauss, ok ǽtla ek Óláfi allt fé eftir hans dag. En þú mátt hitta hann ávallt, er þú vilt.

Síðan tók Þórðr við Óláfi 7 vetra gǫmlum ok leggr við hann mikla ást. Þetta spyrja þeir menn, er mál áttu við Þórð godda, ok þótti nú fjárheimtan komin fastligar en áðr.

Hǫskuldr sendi Þórði gelli góðar gjafir ok bað hann eigi styggjask við þetta, því at þeir máttu engi fé heimta af Þórði fyrir laga sakir. Kvað Vígdísi engar sakir hafa fundit Þórði, þǽr er sannar vǽri ok til brautgangs mǽtti metask, ok var Þórðr eigi at verr menntr, þó at hann leitaði sér nokkurs ráðs at koma þeim manni af sér, er settr var á fé hans ok svá var sǫkum horfinn sem hrísla eini.

En er þessi orð kómu til Þórðar frá Hǫskuldi ok þar með stórar fégjafir, þá sefaðisk Þórðr gellir ok kvazk þat hyggja, at þat fé vǽri vel komit, er Hǫskuldr varðveitti ok tók við gjǫfum ok var þetta kyrrt síðan ok um nokkuru fǽra en áðr.

Óláfr vex upp með Þórði godda ok gerisk mikill maðr ok sterkr. Svá var hann vǽnn maðr, at eigi fekksk hans jafningi. Þá er hann var 12 vetra gamall, reið hann til þings ok þótti mǫnnum þat mikit ørendi ór ǫðrum sveitum, at undrask, hversu hann var ágǽtliga skapaðr. Þar eftir helt Óláfr sik at vápnabúnaði ok klǽðum. Var hann því auðkenndr frá ǫllum mǫnnum. Miklu var ráð Þórðar godda betra, síðan Óláfr kom til hans. Hǫskuldr gaf honum kenningarnafn ok kallaði pá. Þat nafn festisk við hann.

Þat er sagt frá Hrapp, at hann gerðisk úrigr viðreignar. Veitti nú nábúum sínum svá mikinn ágang, at þeir máttu varla halda hlut sínum fyrir honum. Hrappr gat ekki fang á Þórði fengit, síðan Óláfr fǿrðisk á fǿtr. Hrappr hafði skaplyndi it sama, en orkan þvarr, því at elli sótti á hendr honum, svá at hann lagðisk í rekkju af.

Þá kallaði Hrappr til sín Vígdísi, konu sína, ok mǽlti: Ekki hefi ek verit kvellisjúkr, segir hann, er ok þat glíkast. at þessi sótt skili várar samvistur. En þá at ek em andaðr. þá vil ek mér láta grǫf grafa í eldhúsdyrum, ok skal mik niðr setja standanda þar í dyrunum. má ek þá enn vendiligar sjá yfir hýbýli mín.

Eftir þetta deyr Hrappr.

Svá var með ǫllu farit, sem hann hafði fyrir sagt. En svá illr, sem hann var viðreignar, þá er hann lifði, þá jók nú miklu við, er hann var dauðr, því at hann gekk mjǫk aftr. Svá segja menn, at hann deyddi flest hjon sín í aftrgǫngunni. Hann gerði mikinn ómaka þeim flestum, er í nánd bjuggu. Var eyddr bǿrinn á Hrappsstǫðum.

Vígdís, kona Hrapps, rézk vestr til Surts Þorsteins, bróður síns. Tók hann við henni ok fé hennar.

Nú var enn sem fyrr. at menn fóru á fund Hǫskulds ok sǫgðu honum til þeirra vandrǽða, er Hrappr gerir mǫnnum, ok biðja hann nokkut ór ráða. Hǫskuldr kvað svá vera skuldu, ferr með nokkura menn á Hrappsstaði ok lǽtr grafa upp Hrapp ok fǿra hann í brott, þar er sízt vǽri fjárgangr í nánd eða mannaferðir. Eftir þetta nemask af heldr aftrgǫngur Hrapps.

Sumarliði, sonr Hrapps, tók fé eftir hann ok var bǽði mikit ok frítt. Sumarliði gerði bú á Hrappsstǫðum um várit eftir, ok er hann hafði þar litla hríð búit, þá tók hann ǿrsl ok dó litlu síðar.

Nú á Vígdís, móðir hans, at taka þar ein fé þetta allt. Hon vill eigi fara til landsins á Hrappsstǫðum. Tekr nú Þorsteinn surtr fé þetta undir sik til varðveizlu. Þorsteinn var þá hniginn nokkut ok þó inn hraustasti ok vel hress.

Í þann tíma hófusk þeir upp til mannvirðingar í Þórsnesi frǽndr Þorsteins, Bǫrkr inn digri ok Þorgrímr bróðir hans. Brátt fannsk þat á, at þeir brǿðr vildu þá vera þar mestir menn ok mest metnir. Ok er Þorsteinn finnr þat, þá vill hann eigi við þá bǽgjask. Lýsir því fyrir mǫnnum, at hann ǽtlar at skifta um bústaði ok ǽtlaði at fara byggðum á Hrappsstaði í Laxárdal.

Þorsteinn surtr bjó ferð sína af várþingi, en smali var rekinn eftir strǫndinni. Þorsteinn skipaði ferju ok gekk þar á með tolfta mann. Var þar Þórarinn á, mágr hans, ok Ósk Þorsteinsdóttir ok Hildr, Helga dóttir, er enn fór með þeim, ok var hon þrévetr.

Þorsteinn tók útsynning hvassan. Sigla þeir inn at straumum í þann straum, er hét Kolkistustraumr. Sá er í mestu lagi þeirra strauma, er á Breiðafirði eru. Þeim teksk siglingin ógreitt. Heldr þat mest til þess, at þá var komit útfall sjóvar, en byrrinn ekki vinveittr, því at skúraveðr var á, ok var hvasst veðrit, þá er rauf, en vindlítit þess í milli. Þórarinn stýrði ok hafði aktaumana um herðar sér, því at þrǫngt var á skipinu. Var hirzlum mest hlaðit, ok varð hár farmrinn, en lǫndin váru nǽr. Gekk skipit lítit, því at straumrinn gerðisk óðr at móti. Síðan sigla þeir á sker upp ok brutu ekki at. Þorsteinn bað fella seglit sem skjótast, bað menn taka forka ok ráða af skipinu. Þessa ráðs var freistat ok dugði eigi, því at svá var djúpt á bǽði borð, at forkarnir kenndu eigi niðr, ok varð þar at bíða atfalls. Fjarar nú undan skipinu.

Þeir sá sel í strauminum um daginn, meira miklu en aðra. Hann fór í hring um skipit um daginn ok var ekki fitjaskammr. Svá sýndisk þeim ǫllum, sem mannsaugu vǽri í honum. Þorsteinn bað þá skjóta selinn. Þeir leita við ok kom fyrir ekki. Síðan fell sjór at. Ok er nǽr hafði, at skipit mundi fljóta, þá rekr á hvassviðri mikit, ok hvelfir skipinu, ok drukkna nú menn allir, þeir er þar váru á skipinu, nema einn maðr. Þann rak á land með viðum. Sá hét Guðmundr. Þar heita síðan Guðmundareyjar.

Guðríðr átti at taka arf eftir Þorstein surt, fǫður sinn, er átti Þorkell trefill. Þessi tíðendi spyrjask víða, drukknun Þorsteins surts ok þeirra manna, er þar hǫfðu látizk. Þorkell sendir þegar orð þessum manni, Guðmundi, er þar hafði á land komit. Ok er hann kemr á fund Þorkels, þá slǽr Þorkell við hann kaupi á laun, at hann skyldi svá greina frásǫgn um atburð þenna um líflát manna, sem hann segði fyrir. Því játti Guðmundr. Heimtir nú Þorkell af honum frásǫgn um atburð þenna, svá at margir menn váru hjá. Þá segir Guðmundr svá, kvað Þorstein hafa fyrst drukknat, þá Þórarin, mág hans. Þá átti Hildr at taka féit, því at hon var dóttir Þórarins. Þá kvað hann meyna drukkna, því at þar nǽst var Ósk hennar arfi, ok lézk hon þeirra síðast. Bar þá féit allt undir Þorkel trefil, því at Guðríðr, kona hans, átti fé at taka eftir systur sína.

Nú reiðisk þessi frásǫgn af Þorkatli ok hans mǫnnum, en Guðmundr hafði áðr nokkut ǫðruvísa sagt. Nú þótti þeim frǽndum Þórarins nokkut ifanlig sjá saga, ok kǫlluðusk þeir eigi mundu trúnuð á leggja raunarlaust, ok tǫlðu þeir sér fé halft við Þorkel, en Þorkell þykkisk einn eiga ok bað gera til skírslu at sið þeirra. Þat var þá skírsla í þat mund, at ganga skyldi undir jarðarmen, þat er torfa var ristin ór velli. Skuldu endarnir torfunnar vera fastir í vellinum, en sá maðr, er skírsluna skyldi fram flytja, skyldi þar ganga undir. Þorkell trefill grunar nokkut, hvárt þannig mun farit hafa um líflát manna, sem þeir Guðmundr hǫfðu sagt it síðara sinni.

Ekki þóttusk heiðnir menn minna eiga í ábyrgð, þá er slíka hluti skyldi fremja, en nú þykkjask eiga kristnir menn, þá er skírslur eru gǫrvar. Þá varð sá skírr, er undir jarðarmen gekk, ef torfan fell eigi á hann.

Þorkell gerði ráð við 2 menn, at þeir skuldu sik láta á skilja um einnhvern hlut ok vera þar nǽr staddir, þá er skírslan vǽri frǫmð, ok koma við torfuna svá mjǫk, at allir sǽi, at þeir felldi hana. Eftir þetta rǽðr sá til, er skírsluna skyldi af hǫndum inna, ok jafnskjótt sem hann var kominn undir jarðarmenit, hlaupask þessir menn at mót með vápnum, sem til þess váru settir, mǿtask þeir hjá torfubugnum ok liggja þar fallnir, ok fellr ofan jarðarmenit, sem ván var. Síðan hlaupa menn í millum þeirra ok skilja þá. Var þat auðvelt, því at þeir bǫrðusk með engum háska. Þorkell trefill leitaði orðróms um skírsluna. Mǽltu nú allir hans menn, at vel mundi hlýtt hafa, ef engir hefði spillt. Síðan tók Þorkell lausafé allt, en lǫndin leggjask upp á Hrappsstǫðum.

Nú er frá Hǫskuldi at segja, at ráð hans er virðuligt. Var hann hǫfðingi mikill. Hann varðveitti mikit fé, er átti Hrútr Herjolfsson, bróðir hans. Margir menn mǽltu þat, at nokkut mundu ganga skorbildar í fé Hǫskulds, ef hann skyldi vandliga út gjalda móðurarf hans.

Hrútr er hirðmaðr Haralds konungs Gunnhildar sonar ok hafði af honum mikla virðing. Helt þat mest til þess, at hann gafsk bezt í ǫllum mannraunum. En Gunnhildr dróttning lagði svá miklar mǽtur á hann, svá at hon helt engi hans jafningja innan hirðar, hvárki í orðum né ǫðrum hlutum. En þó at mannjǫfnuðr vǽri hafðr ok til ágǽtismanna talat, þá var þat ǫllum mǫnnum auðsǽtt, at Gunnhildi þótti hyggjuleysi til ganga eða ǫfund, ef nokkurum manni var til Hrúts jafnat.

Með því at Hrútr átti at vitja til Íslands fjárhlutar mikils ok gǫfugra frǽnda, þá fýsisk hann at vitja þess. Býr nú ferð sína til Íslands. Konungr gaf honum skip at skilnaði ok kallaðisk hann reynt hafa at góðum dreng.

Gunnhildr leiddi Hrút til skips ok mǽlti: Ekki skal þetta lágt mǽla, at ek hefi þik reyndan at miklum ágǽtismanni, því at þú hefir atgervi jafnfram hinum beztum mǫnnum hér í landi, en þú hefir vitsmuni langt um fram.

Síðan gaf hon honum gullhring ok bað hann vel fara. Brá síðan skikkjunni at hǫfði sér ok gekk snúðigt heim til bǿjar.

En Hrútr stígr á skip ok siglir í haf. Honum byrjaði vel, ok tók Breiðafjǫrð. Hann siglir inn at eyjum. Síðan siglir hann inn Breiðasund ok lendir við Kambsnes ok bar bryggjur á land. Skipkváman spurðisk ok svá þat, at Hrútr Herjolfsson var stýrimaðr. Ekki fagnar Hǫskuldr þessum tíðendum ok eigi fór hann á fund hans.

Hrútr setr upp skip sitt ok býr um. Þar gerði hann bǿ, er síðan heitir á Kambsnesi. Síðan reið Hrútr á fund Hǫskulds ok heimtir móðurarf sinn. Hǫskuldr kvazk ekki fé eiga at gjalda, kvað eigi móður sína hafa farit félausa af Íslandi, þá er hon kom til móts við Herjolf. Hrúti glíkar illa ok reið í brott við svá búit. Allir frǽndr Hrúts gera sǿmiliga til hans, aðrir en Hǫskuldr.

Hrútr bjó 3 vetr á Kambsnesi ok heimtir jafnan fé at Hǫskuldi á þingum eða ǫðrum lǫgfundum ok var veltalaðr. Kǫlluðu þat flestir, at Hrútr hefði rétt at mǽla, en Hǫskuldr flutti þat, at Þorgerðr var eigi at hans ráði gift Herjolfi, en Hrútr lét þá móður sína lǫgráðandi, ok skilja við þat.

Þat sama haust eftir fór Hǫskuldr at heimboði til Þórðar godda. Þetta spyrr Hrútr ok reið hann á Hǫskuldsstaði við 12 menn. Hann rak á á brott naut 20. Jafnmǫrg lét hann eftir. Síðan sendi hann mann til Hǫskulds ok bað segja, hvert eftir fé var at leita. Húskarlar Hǫskulds hljópu þegar til vápna, ok váru gǫr orð þeim, er nǽstir váru, ok urðu þeir 15 saman. Reið hverr þeirra svá sem mǽtti hvatast. Þeir Hrútr sá eigi fyrr eftirreiðina en þeir áttu skammt til garðs á Kambsnesi. Stíga þeir Hrútr þegar af baki ok binda hesta sína, ganga fram á mel nokkurn, ok sagði Hrútr, at þeir mundu þar við taka. Kvazk þat hyggja, þó at seint gengi fjárheimtan við Hǫskuld, at eigi skyldi þat spyrjask, at hann rynni fyrir þrǽlum hans. Fǫrunautar Hrúts sǫgðu, at liðsmunr mundi vera. Hrútr kvazk þat ekki hirða, kvað þá því verrum fǫrum fara skuldu, sem þeir vǽri fleiri. Þeir Laxdǿlir hljópu af hestum sínum ok bjuggusk nú við. Hrútr bað þá ekki meta muninn ok hleypr í móti þeim. Hann hafði hjalm á hǫfði, en sverð brugðit í hendi, en skjǫld í annarri. Hann var vígr allra manna bezt. Ok var Hrútr þá óðr, at fáir gátu fylgt honum. Bǫrðusk vel hvárirtveggju um hríð, en brátt fundu þeir Laxdǿlir þat. at þeir áttu þar eigi við sinn maka, sem Hrútr var, því at þá drap hann tvá menn í einu athlaupi. Síðan báðu Laxdǿlir sér griða. Hrútr kvað þá víst hafa skuldu grið. Húskarlar Hǫskulds váru þá allir sárir, þeir er upp stóðu, en 4 váru drepnir. Hrútr fór heim ok var nokkut sárr, en fǫrunautar hans lítt eða ekki, því at hann hafði sik mest frammi haft. Er þat kallaðr Orrustudalr, síðan þeir bǫrðusk þar. Síðan lét Hrútr af hǫggva féit.

Þat er sagt frá Hǫskuldi, at hann kippir mǫnnum at sér, er hann spyrr ránit, ok reið hann heim. Þat var mjǫk jafnskjótt, at húskarlar hans koma heim. Þeir sǫgðu sínar ferðir ekki sléttar. Hǫskuldr verðr við þetta óðr ok kvezk ǽtla at taka eigi oftar af honum rán ok manntjón. Safnar hann mǫnnum þann dag allan at sér.

Síðan gekk Jórunn húsfreyja til tals við hann ok spyrr at um ráðagerð hans. Hann: segir:

Litla ráðagerð hefi ek stofnat, en gjarna vilda ek, at annat vǽri oftar at tala en um dráp húskarla minna. Jórunn segir:

Þessi ǽtlun er ferlig, ef þú ǽtlar at drepa slíkan mann, sem bróðir þinn er. En sumir menn kalla, at eigi sé sakleysi í, þó at Hrútr hefði fyrr þetta fé heimt. Hefir hann þat nú sýnt, at hann vill vill eigi vera hornungr lengi þess, er hann átti. Ok er þat, sem hann átti kyn til. Nú mun hann hafa eigi fyrr þetta ráð upp tekit, at etja kappi við þik, en hann mun vita sér nokkurs trausts ván af hinum meirum mǫnnum, því at mér er sagt, at farit muni hafa orðsendingar í hljóði milli þeirra Þórðar gellis ok Hrúts. Myndi mér slíkir hlutir þykkja ísjáverðir. Mun Þórði þykkja gott at veita at slíkum hlutum, er svá brýn eru málaefni. Veiztu ok þat, Hǫskuldr, síðan er mál þeirra Þórðar godda ok Vígdísar urðu, at ekki verðr slík blíða á með ykkr Þórði gelli sem áðr, þó at þú kǿmir í fyrstu af þér með fégjǫfum fjándskap þeirra frǽnda, Hygg ek ok þat, Hǫskuldr, segir hon, at þeim þykkir þú þar raunmjǫk sitja yfir sínum hlut ok sonr þinn, Óláfr. Nú þǿtti oss hitt ráðligra, at þú býðir Hrúti, bróður þínum, sǿmiliga, því at þar er fangs ván af frekum ulfi. Vǽnti ek þess, at Hrútr taki því vel ok glíkliga, því at mér er maðr sagðr vitr. Mun hann þat sjá kunna, at þetta er hvárstveggja ykkar sómi.

Hǫskuldr sefaðisk mjǫk við fortǫlur Jórunnar. Þykkir honum þetta vera sannligt.

Fara nú menn í milli þeirra, er váru beggja vinir, ok bera sǽttarorð af Hǫskulds hendi til Hrúts, en Hrútr tók því vel. Kvazk at vísu vilja semja við Hǫskuld. Kvazk þess lǫngu hafa verit búinn, at þeir semði sína frǽndsemi eftir því sem vera ǽtti, ef Hǫskuldr vildi honum rétts unna. Hrútr kvazk ok Hǫskuldi vilja unna sóma fyrir afbrigð þau, er hann hafði gǫrt af sinni hendi. Eru nú þessi mál sǽtt ok samit í milli þeirra brǿðra, Hǫskulds ok Hrúts. Taka þeir nú upp frǽndsemi svá góða heðan í frá.

Hrútr gǽtir nú bús síns ok gerisk mikill maðr fyrir sér. En ekki var hann afskiftinn um flesta hluti, en vildi ráða því, er hann hlutaðisk til. Hrútr þokaði nú bústað sínum. Hann bjó þar, sem nú heitir á Hrútsstǫðum, allt til elli. Hof átti hann í túni, ok sér þess enn merki. Þat er nú kallat Trollaskeið. Þar er nú þjóðgata.

Hrútr kvángaðisk ok fekk konu þeirrar, er Unnr hét, dóttir Marðar gígju. Unnr gekk frá honum. Þar af hefjask deilur þeirra Laxdǿla ok Fljótshlíðinga. Aðra konu átti Hrútr, er Þorbjǫrg hét. Hon var Ármóðs dóttir. Átt hefir hann hina þriðju konu, ok nefnum vér hana eigi. 16 sonu átti Hrútr ok 10 dǿtr við þessum 2 konum. Svá segja menn, at Hrútr vǽri svá á þingi eitt sumar, at 14 synir hans vǽri með honum. Því er þessa getit, at þat þótti vera rausn mikil ok afli, því at allir váru gerviligir synir hans.

Hǫskuldr sitr nú í búi sínu ok gerisk hniginn á inn efra aldr, en synir hans eru nú þroskaðir. Þorleikr gerir bú á þeim bǿ, er heitir á Kambsnesi, ok leysir Hǫskuldr út fé hans. Eftir þetta kvángask hann ok fekk konu þeirrar, er Gjaflaug hét, dóttir Arnbjarnar Sleitu-Bjarnarsonar ok Þorlaugar Þórðardóttur frá Hǫfða. Þat var gǫfugt kvánfang. Var Gjaflaug vǽn kona ok ofláti mikill. Þorleikr var engi dǽldarmaðr ok inn mesti garpr. Ekki lagðisk mjǫk á með þeim frǽndum, Hrúti ok Þorleiki. Bárðr, sonr Hǫskulds, var heima með feðr sínum. Hafði hann þá umsýslu ekki minnr en Hǫskuldr. Dǿtra Hǫskulds er hér eigi getit mjǫk. Þó eru menn frá þeim komnir.

Óláfr Hǫskuldsson er nú ok frumvaxti ok er allra manna fríðastr sýnum, þeirra er menn hafi sét. Hann bjó á Melkorkustǫðum, sem fyrr var ritat. Hǫskuldr veik meirr af sér umsjá um ráðahag Melkorku en verit hafði. Kvazk honum þat þykkja ekki síðr koma til Óláfs, sonar hennar. En Óláfr kvazk henni veita skuldu sína ásjá, slíka sem hann kunni at veita henni. Melkorku þykkir Hǫskuldr gera svívirðliga til sín. Hefir hon þat í hug sér at gera þá hluti nokkura, er honum þǿtti eigi betr. Þorbjǫrn skrjúpr hafði mest veitt umsjá um bú Melkorku. Vakit hafði hann bónorð við hana, þá er hon hafði skamma stund búit, en Melkorka tók því fjarri.

Skip stóð uppi á Borðeyri í Hrútafirði. Ǫrn hét stýrimaðr. Hann var hirðmaðr Haralds konungs Gunnhildar sonar.

Melkorka talar við Óláf, son sinn, þá er þau finnask, at hon vill, at hann fari útan at vitja frǽnda sinna gǫfugra, því at ek hefi þat satt sagt, at Myrkjartan er at vísu faðir minn. ok er hann konungr Íra. Er þér ok hǿgt at ráðask til skips á Borðeyri. Óláfr segir:

Talat hefi ek þetta fyrir fǫður mínum ok hefir hann lítt á tekit. Er þannig ok fjárhag mínum háttat ok fóstra míns, at þat er meirr í lǫndum ok kvikfé en hann eigi íslenzka vǫru liggjandi fyrir. Melkorka segir:

Eigi nenni ek, at þú sér ambáttarsonr kallaðr lengr, ok ef þat nemr við fǫrinni, at þú þykkisk hafa fé of lítit, þá mun ek heldr þat til vinna, at giftask Þorbirni, ef þú rǽzk þá til ferðar heldr en áðr. Því at ek ǽtla, at hann leggi fram vǫruna, svá sem þú kannt þér þǫrf til, ef hann náir ráðahag við mik. Er þat ok til kostar, at Hǫskuldi muni þá 2 hlutir illa glíka, þá er hann spyrr hvárttveggja, at þú ert af landi farinn, en ek manni gift.

Óláfr bað móður sína eina ráða. Síðan rǿddi Óláfr við Þorbjǫrn, at hann vildi taka vǫru af honum at láni ok gera mikit at. Þorbjǫrn segir:

Þat mun því at eins, nema ek ná ráðahag við Melkorku. Þá vǽntir mik, at þér sé jafnheimilt mitt fé sem þat, er þú hefir at varðveita.

Óláfr kvað þat þá mundu at ráði gǫrt. Tǫluðu þá með sér þá hluti, er þeir vildu, ok skyldi þetta fara allt af hljóði.

Hǫskuldr rǿddi við Óláf, at hann mundi ríða til þings með honum. Óláfr kvazk þat eigi mega fyrir búsýslu. Kvazk vilja láta gera lambhaga við Laxá. Hǫskuldi glíkar þetta vel, er hann vill um búit annask. Síðan reið Hǫskuldr til þings, en snúit var at brúðhlaupi á Lambastǫðum, ok réð Óláfr einn máldaga. Óláfr tók 30 hundraða vǫru af óskiftu, ok skyldi þar ekki fé fyrir koma. Bárðr Hǫskuldsson var at brúðhlaupi ok vissi þessa ráðagerð með þeim. En er boði var lokit, þá reið Óláfr til skips ok hitti Ǫrn stýrimann ok tók sér þar fari.

En áðr en þau Melkorka skilðisk, selr hon í hendr Óláfs fingrgull mikit ok mǽlti: Þenna grip gaf faðir minn mér at tannfé, ok vǽnti ek, at hann kenni, ef hann sér.

Enn fekk hon honum í hǫnd kníf ok belti ok bað hann selja fóstru sinni, get ek, at hon dylisk eigi við þessar jarteignir.

Ok enn mǽlti Melkorka: Heiman hefi ek þik búit, svá sem ek kann bezt, ok kennt þér írsku at mǽla, svá at þik mun þat eigi skifta, hvar þik berr at Írlandi.

Nú skilja þau eftir þetta. Þegar kom byrr á, er Óláfr kom til skips ok sigla þeir þegar í haf.