Bókastaðir

Þórðr goddi hét maðr, er bjó í Laxárdal. Hann var auðmaðr mikill. Engi átti hann bǫrn. Keypt hafði hann jǫrð þá, er hann bjó á. Hann var nábúi Hrapps ok fekk oft þungt af honum. Hǫskuldr sá um með honum, svá at hann helt bústað sínum.

Vígdís hét kona hans ok var Ingjalds dóttir, Óláfs sonar feilans. Bróðurdóttir var hon Þórðar gellis, en systurdóttir Þórolfs rauðnefs frá Sauðafelli. Þórolfr var hetja mikil ok átti góða kosti. Frændr hans gengu þangat jafnan til trausts. Vígdís var meirr gefin til fjár en brautargengis.

Þórðr átti þræl þann, er út kom með honum. Sá hét Ásgautr. Hann var mikill maðr ok gerviligr, en þó at hann væri þræll kallaðr, þá máttu fáir taka hann til jafnaðar við sik, þó at frjálsir héti, ok vel kunni hann at þjóna sínum meistara. Fleiri átti Þórðr þræla, þó at þessi sé einn nefndr.

Þorbjǫrn hét maðr. Hann bjó í Laxárdal it næsta Þórði upp frá bœ hans ok var kallaðr skrjúpr. Auðigr var hann at fé. Mest var þat í gulli ok silfri. Mikill maðr var hann vexti ok rammr at afli. Engi var hann veifiskati við alþýðu manns.

Hǫskuldi Dala-Kollssyni þótti þat ávant um rausn sína, at honum þótti bœr sinn húsaðr verr en hann vildi. Síðan kaupir hann skip at hjaltneskum manni. Þat skip stóð uppi í Blǫnduósi. Þat skip býr hann ok lýsir því, at hann ætlar útan, en Jórunn varðveitir bú ok bǫrn þeirra.

Nú láta þeir í haf ok gefr þeim vel ok tóku Noreg heldr sunnarliga, kómu við Hǫrðaland, þar sem kaupstaðrinn í Bjǫrgvin er síðan. Hann setr upp skip sitt ok átti þar mikinn frændaafla, þó at eigi sé hér nefndir. Þá sat Hákon konungr í Víkinni. Hǫskuldr fór ekki á fund Hákonar konungs, því at frændr hans tóku þar við honum báðum hǫndum. Var kyrrt allan þann vetr

Þat varð til tíðenda um sumarit ǫndvert, at konungr fór í stefnuleiðangr austr í Brenneyjar ok gerði frið fyrir land sitt eftir því, sem lǫg stóðu til, it þriðja hvert sumar. Sá fundr skyldi vera lagðr hǫfðingja í milli ok setja þeim málum, er konungar áttu um at dœma. Þat þótti skemmtilig fǫr at sœkja þann fund, því at þangat kómu menn nær af ǫllum lǫndum, þeim er vér hǫfum tíðendi af. Hǫskuldr setti fram skip sitt. Vildi hann ok sœkja fund þenna, því at hann hafði eigi fundit konung á þeim vetri. Þangat var ok kaupstefnu at sœkja. Fundr þessi var allfjǫlmennr. Þat var skemmtun mikil, drykkjur ok leikar ok alls kyns gleði. Ekki varð þar til stórtíðenda. Marga hitti Hǫskuldr þar frændr sína, þá sem í Danmǫrku váru.

Ok einn dag, er Hǫskuldr gekk at skemmta sér með nokkura menn. Hann sá tjald eitt skrautligt fjarri ǫðrum búðunum. Hǫskuldr gekk þangat ok í tjaldit, ok sat þar maðr fyrir í guðvefjarklæðum ok hafði gerzkan hatt á hǫfði. Hǫskuldr spurði þann mann at nafni.

Hann nefndisk Gilli inn gerzki.

Hǫskuldr kvazk oft hafa heyrt hans getit. Kallaði hann þeirra manna auðgastan, sem verit hǫfðu í kaupmannalǫgum.

Þá mælti Hǫskuldr: "Þú munt hafa þá hluti at selja oss, er vér viljum kaupa."

Gilli spyrr, hvat þeir vilja kaupa fǫrunautar.

Hǫskuldr segir, at hann vill kaupa ambátt nokkura, "ef þú hefir at selja." Gilli segir:

"Þar þykkizk þér leita mér meinfanga um þetta, er þér falið þá hluti, er þér ætlið, at ek muna eigi til hafa, en þat er þó eigi ráðit, hvárt svá berr til."

Hǫskuldr sá, at um þvera búðina var fortjald. Þá lyfti Gilli tjaldinu ok sá Hǫskuldr at tólf konur sátu fyrir innan tjaldit. Þá mælti Gilli, at Hǫskuldr skyldi þangat ganga ok líta á, ef hann vildi nokkura kaupa af þessum konum. Hǫskuldr gerir svá.

Þær sátu allar saman um þvera búðina. Hǫskuldr hyggr at vandliga at konum þessum. Hann sá, at kona sat út við tjaldskǫrina. Sú var illa klædd. Hǫskuldi leizk konan fríð sýnum, ef nokkut mátti á sjá.

Þá mælti Hǫskuldr: "Hversu dýr skal sjá kona, ef ek vil kaupa?" Gilli segir:

"Þú skalt reiða fyrir hana þrjár merkr silfrs."

"Svá virði ek," segir Hǫskuldr, "sem þú munir þessa ambátt gera heldr dýrlagða, því at þetta er þrjú verð." Þá segir Gilli:

"Rétt segir þú þat, at ek met hana dýrra en aðrar. Kjós nú einhverja af þessum ellifu ok gjalt þar fyrir mǫrk silfrs, en þessi sé eftir í minni eign." Hǫskuldr segir:

"Vita mun ek fyrst, hversu mikit silfr er í sjóð þeim, er ek hefi á belti mér," biðr Gilla taka vágina. Þá mælti Gilli:

"Þetta mál skal fara óvélt af minni hendi, því at á er ljóðr mikill um ráð konunnar. Vil ek at þú vitir þat, Hǫskuldr, áðr vit sláim kaupi þessu."

Hǫskuldr spyrr, hvat þat væri. Gilli segir:

"Kona þessi er ómála. Hefi ek marga vega leitat mála við hana ok hefi ek aldri fengit orð af henni. Er þat at vísu mín ætlun, at þessi kona kunni eigi at mæla."

Þá segir Hǫskuldr: "Lát fram reizluna ok sjáum, hvat vegi sjóðr sá, er ek hefi hér."

Gilli gerir svá, reiða nú silfrit ok váru þat þrjár merkr vegnar.

Þá mælti Hǫskuldr: "Svá hefir nú til tekizk, at þetta mun verða kaup okkart. Tak þú fé þetta til þín, en ek mun taka við konu þessi. Kalla ek at þú hafir drengiliga af þessu máli haft, því at vísu vildir þú mik eigi falsa í þessu."

Síðan gekk Hǫskuldr heim til búðar sinnar, sinnar. Þat sama kveld rekkti Hǫskuldr hjá henni.

En um morgininn eftir, er menn fóru í klæði sín, mælti Hǫskuldr: "Lítt sér stórlæti á klæðabúnaði þeim, er Gilli inn auðgi hefir þér fengit. Er þat ok satt, at honum var meiri raun at klæða tólf, en eina."

Síðan lauk Hǫskuldr upp kistu eina ok tók upp góð kvenmannsklæði ok seldi henni. Var þat ok allra manna mál, at henni sœmði góð klæði.

En er hǫfðingjar hǫfðu þar mælt þeim málum, sem þá stóðu lǫg til, var slitit veizlunni ok fundi þessum. Síðan gekk Hǫskuldr á fund Hákonar konungs ok kvaddi hann virðuliga, sem skapligt var.

Konungr sá við honum ok mælti: "Tekit mundum vér hafa kveðju þinni, Hǫskuldr, þó at þú hefðir nokkuru fyrr oss fagnat ok svá skal enn vera."

Eftir þetta tók konungr með allri blíðu Hǫskuldi ok bað hann ganga á sitt skip, "ok ver með oss, meðan þú vill í Noregi vera." Hǫskuldr segir:

"Hafið þǫkk fyrir boð yðvart, en nú á ek þetta sumar margt at starfa. Hefir þat mjǫk til haldit, er ek hefi svá lengi dvalizk at sœkja yðvarn fund, at ek ætlaða at afla mér húsaviðar."

Konungr bað hann halda skipinu til Víkrinnar. Hǫskuldr dvalðisk með konungi um hríð. Konungr fekk honum húsavið ok lét ferma skipit.

Þá mælti konungr til Hǫskulds: "Eigi skal dvelja þik hér með oss lengr en þér glíkar, en þó þykkir oss vandfengit manns í stað þinn."

Síðan leiddi konungr Hǫskuld til skips ok mælti: "At sómamanni hefi ek þik reyndan ok nær er þat minni ætlun, at þú siglir nú it síðasta sinn af Noregi, svá at ek sjá hér yfirmaðr."

Konungr dró gullhring af hendi sér, þann er vá mǫrk ok gaf Hǫskuldi, ok sverð gaf hann honum annan grip, þat er til kom hǫlf mǫrk gulls. Hǫskuldr þakkaði konungi gjafirnar ok þann allan sóma, er hann hafði fram lagit.

Síðan stígr Hǫskuldr á skip sitt ok siglir til hafs. Þeim byrjaði vel ok kómu at fyrir sunnan land. Sigldu síðan vestr fyrir Reykjanes ok svá fyrir Snæfellsnes ok inn í Breiðafjǫrð. Hǫskuldr lendi í Laxarósi. Lætr þar bera farm af skipi sínu ok setja upp skipit fyrir innan Laxá ok gerir þar hróf at ok sér þar tóftina, sem hann lét gera hrófit. Þar tjaldaði hann búðir ok er þat kallaðr Búðardalr.

Síðan lét Hǫskuldr flytja heim viðinn ok var þat hœgt, því at eigi var lǫng leið. Ríðr Hǫskuldr eftir þat heim við nokkura menn ok fær viðtǫkur góðar, sem ván er. Þar hafði ok fé vel haldizk síðan. Jórunn spurði, hver kona sú væri, er í fǫr var með honum. Hǫskuldr segir:

"Svá mun þér þykkja, sem ek svara þér skœtingu. Ek veit eigi nafn hennar." Jórunn mælti:

"Þat mun tveim skifta, at sá kvittr mun loginn, er fyrir mik er kominn, eða þú munt hafa talat við hana sem spurt hafa hana at nafni."

Hǫskuldr kvazk þess eigi þræta mundu ok segir henni it sanna ok bað þá þessi konu virkða ok kvað þat nær sínu skapi, at hon væri heima þar at vistafari. Jórunn mælti:

"Eigi mun ek deila við friðlu þína, þá er þú hefir flutt af Noregi, þó at hon kynni góðar návistir, en nú þykki mér þat allra sýnst, ef hon er bæði dauf ok mállaus."

Hǫskuldr svaf hjá húsfreyju sinni hverja nótt, síðan hann kom heim, en hann var fár við friðluna. Ǫllum mǫnnum var auðsætt stórmennskumót á henni ok svá þat, at hon var engi afglapi.

Ok á ofanverðum vetri þeim fœddi friðla Hǫskulds sveinbarn. Síðan var Hǫskuldr þangat kallaðr ok var honum sýnt barnit. Sýndisk honum sem ǫðrum, at hann þóttisk eigi sét hafa vænna né stórmannligra. Hǫskuldr var at spurðr, hvat sveinninn skyldi heita. Hann bað sveininn kalla Óláf, því at þá hafði Óláfr feilan andazk litlu áðr, móðurbróðir hans. Óláfr var afbragð flestra barna. Hǫskuldr lagði ást mikla við sveininn.

Um sumarit eftir mælti Jórunn, at friðlan mundi upp taka verknuð nokkurn eða fara í brott ella. Hǫskuldr bað hana vinna þeim hjonum ok gæta þar við sveins síns. En þá er sveinninn var tvívetr, þá var hann almæltr ok rann einn saman sem fjǫgurra vetra gǫmul bǫrn.

Þat var til tíðenda einn morgin, er Hǫskuldr var genginn út at sjá um bœ sinn. Veðr var gott. Skein sól ok var lítt á loft komin. Hann heyrði mannamál. Hann gekk þangat til, sem lœkr fell fyrir túnbrekkunni. Sá hann þar ok tvá menn ok kenndi. Var þar Óláfr, sonr hans, ok móðir hans. Fær hann þá skilit, at hon var eigi mállaus, því at hon talaði þá margt við sveininn. Síðan gekk Hǫskuldr at þeim ok spyrr hana at nafni ok kvað henni ekki mundu stoða at dyljask lengr. Hon kvað svá vera skuldu. Setjask þau niðr á túnbrekkuna.

Síðan mælti hon: "Ef þú vill nafn mitt vita, þá heiti ek Melkorka."

Hǫskuldr bað hana þá segja lengra ætt sína. Hon segir:

"Myrkjartan heitir faðir minn. Hann er konungr á Írlandi. Ek var þaðan hertekin fimmtán vetra gǫmul."

Hǫskuldr kvað hana helzti lengi hafa þagat yfir svá góðri ætt.

Síðan gekk Hǫskuldr inn ok sagði Jórunni, hvat til nýlundu hafði gǫrsk í ferð hans. Jórunn kvazk eigi vita, hvat hon segði satt. Kvað sér ekki um kynjamenn alla, ok skilja þau þessa rœðu. Var Jórunn hvergi betr við hana en áðr, en Hǫskuldr nokkuru fleiri.

Ok litlu síðar, er Jórunn gekk at sofa, togaði Melkorka af henni ok lagði skóklæðin á golfit. Jórunn tók sokkana ok keyrði um hǫfuð henni. Melkorka reiddisk ok setti hnefann á nasar henni, svá at blóð varð laust. Hǫskuldr kom at ok skilði þær.

Eftir þat lét hann Melkorku í brott fara ok fekk henni þar bústað uppi í Laxárdal. Þar heitir síðan á Melkorkustǫðum. Þar er nú auðn. Þat er fyrir sunnan Laxá. Setr Melkorka þar bú saman. Fær Hǫskuldr þar til bús allt þat, er hafa þurfti, ok fór Óláfr, sonr þeirra, með henni. Brátt sér þat á Óláfi, er hann óx upp, at hann mundi verða mikit afbragð annarra manna fyrir vænleiks sakir ok kurteisi.

Ingjaldr hét maðr. Hann bjó í Sauðeyjum. Þær liggja á Breiðafirði. Hann var kallaðr Sauðeyjargoði. Hann var auðigr maðr ok mikill fyrir sér. Hallr hét bróðir hans. Hann var mikill maðr ok efniligr. Hann var félítill maðr. Engi var hann nyðungr kallaðr af flestum mǫnnum. Ekki váru þeir brœðr samþykkir oftast. Þótti Ingjaldi Hallr lítt vilja sik semja í sið dugandi manna, en Halli þótti Ingjaldr lítt vilja sitt ráð hefja til þroska.

Veiðistǫð sú liggr á Breiðafirði, er Bjarneyjar heita. Þær eyjar eru margar saman ok váru mjǫk gagnauðgar. Í þann tíma sóttu menn þangat mjǫk til veiðifangs. Var ok þar fjǫlmenni mjǫk ǫllum misserum. Mikit þótti spǫkum mǫnnum undir því, at menn ætti gott saman í útverinu. Var þat þá mælt, at mǫnnum yrði ógæfra um veiðifang, ef missáttir yrði. Gáfu flestir menn at því góðan gaum.

Þat er sagt eitthvert sumar, at Hallr, bróðir Ingjalds Sauðeyjargoða, kom í Sauðeyjar ok ætlaði til fangs. Hann tók sér skipun með þeim manni, er Þórolfr hét. Hann var breiðfirzkr maðr, ok hann var náliga lausingi einn félauss ok þó fráligr maðr. Hallr er þar um hríð ok þykkisk hann mjǫk fyrir ǫðrum mǫnnum.

Þat var eitt kveld, at þeir koma at landi, Hallr ok Þórolfr, ok skuldu skifta fengi sínu. Vildi Hallr bæði kjósa ok deila, því at hann þóttisk þar meiri maðr fyrir sér. Þórolfr vildi eigi láta sinn hlut ok var allstórorðr. Skiftusk þeir nokkurum orðum við ok þótti sinn veg hvárum. Þrífr þá Hallr upp hǫggjarn, er lá hjá honum, ok vill fœra í hǫfuð Þórolfi. Nú hlaupa menn í milli þeirra ok stǫðva Hall, en hann var inn óðasti ok gat þó engu á leið komit at því sinni, ok ekki varð fengi þeirra skift. Rézk nú Þórolfr á brott um kveldit, en Hallr tók einn upp fang þat, er þeir áttu báðir, því at þá kenndi at ríkismunar. Fær nú Hallr sér mann í stað Þórolfs á skipit. Heldr nú til fangs sem áðr.

Þórolfr unir illa við sinn hlut. Þykkisk hann mjǫk svívirðr vera í þeirra skiftum. Er hann þar þó í eyjunum ok hefir þat at vísu í hug sér at rétta þenna krók, er honum var svá nauðuliga beygðr. Hallr uggir ekki at sér ok hugsar þat, at engir menn muni þora at halda til jafns við hann þar í átthaga hans.

Þat var einn góðan veðrdag, at Hallr reri ok váru þeir þrír á skipi. Bitr vel á um daginn. Róa þeir heim at kveldi ok eru mjǫk kátir. Þórolfr hefir njósn af athǫfn Halls um daginn ok er staddr í vǫrum um kveldit, þá er þeir Hallr koma at landi. Hallr reri í halsi fram. Hann hleypr fyrir borð ok ætlar at taka við skipinu. Ok er hann hleypr á land, þá er Þórolfr þar nær staddr ok høggr til hans þegar. Kom hǫggit á halsinn við herðarnar ok fýkr af hǫfuðit. Þórolfr snýr á brott eftir þat, en þeir félagar Halls styrma yfir honum.

Spyrjask nú þessi tíðendi um eyjarnar, víg Halls, ok þykkja þat mikil tíðendi, því at maðr var kynstórr, þó at hann hefði engi auðnumaðr verit. Þórolfr leitar nú á brott ór eyjunum, því at hann veit þar engra þeirra manna ván, er skjóli muni skjóta yfir hann eftir þetta stórvirki. Hann átti þar ok enga frændr, þá er mætti sér trausts af vænta, en þeir menn sátu nær, er vís ván var, at um líf hans mundu sitja, ok hǫfðu mikit vald, svá sem var Ingjaldr Sauðeyjargoði, bróðir Halls.

Þórolfr fekk sér flutning inn til meginlands. Hann ferr mjǫk hulðu hǫfði. Er ekki af sagt hans ferð, áðr hann kemr einn dag at kveldi á Goddastaði. Vígdís, kona Þórðar godda, var nokkut skyld Þórolfi, ok sneri hann því þangat til bœjar. Spurn hafði Þórolfr af því áðr, hversu þar var háttat, at Vígdís var meiri skǫrungr í í skapi en Þórðr, bóndi hennar. Ok þegar um kveldit, er Þórolfr var þar kominn, gengr hann til fundar við Vígdísi ok segir henni til sinna vandræða ok biðr hana ásjá.

Vígdís svarar á þá leið hans máli: "Ekki dyljumk ek við skuldleika okkra. Þykki mér ok þann veg at eins verk þetta, er þú hefir unnit, at ek kalla þik ekki at vera dreng. En þó sýnisk mér svá, sem þeir menn muni veðsetja bæði sik ok fé sitt, er þér veita ásjá, svá stórir menn sem hér munu veita eftirsjár. En Þórðr, bóndi minn," segir hon, "er ekki garpmenni mikit, en órráð vár kvenna verða jafnan með lítilli forsjá, ef nokkurs þarf við. En þó nenni ek eigi með ǫllu at víkjask undan við þik, allz þú hefir þó hér til nokkurrar ásjá ætlat."

Eftir þat leiðir Vígdís hann í útibúr eitt ok biðr hann þar bíða sín. Setr hon þar lás fyrir.

Síðan gekk hon til Þórðar ok mælti: "Hér er kominn maðr til gistingar, sá er Þórolfr heitir, en hann er skyldr mér nokkut. Þœttisk hann þurfa hér lengri dvǫl, ef þú vildir, at svá væri."

Þórði kvazk ekki vera um manna setur. Bað hann hvílask þar um daginn eftir, ef honum væri ekki á hǫndum, en verða í brottu sem skjótast elligar. Vígdís segir:

"Veitt hefi ek honum áðr gisting ok mun ek þau orð eigi aftr taka, þó at hann eigi sér eigi jafna vini alla."

Eftir þat sagði hon Þórði vígit Halls ok svá þat, at Þórolfr hafði vegit hann, er þá var þar kominn.

Þórðr varð styggr við þetta, kvazk þat víst vita, at Ingjaldr mundi mikit fé taka af honum fyrir þessa bjǫrg, er nú var veitt honum, "er hér hafa hurðir verit loknar eftir þessum manni." Vígdís segir:

"Eigi skal Ingjaldr fé taka af þér fyrir einnar nætr bjǫrg, því at hann skal hér vera í allan vetr." Þórðr mælir:

"Þann veg máttu mér mest upp tefla, ok at móti er þat mínu skapi, at slíkr óhappamaðr sé hér."

En þó var Þórolfr þar um vetrinn.

Þetta spurði Ingjaldr, er eftir bróður sinn átti at mæla. Hann býr ferð sína í Dali inn at áliðnum vetri, setti fram ferju, er hann átti. Þeir váru tólf saman. Þeir sigla vestan útnyrðing hvassan ok lenda í Laxarósi um kveldit, setja upp ferjuna, en fara á Goddastaði um kveldit ok koma ekki á óvart. Er þar tekit vel við þeim.

Ingjaldr brá Þórði á mál ok sagði honum ørendi sitt, at hann kvezk þar hafa spurt til Þórolfs, bróðurbana síns. Þórðr kvað þat engu gegna.

Ingjaldr bað hann eigi þræta, "ok skulum vit eiga kaup saman, at þú sel manninn fram ok lát mik eigi þurfa þraut til, en ek hefi hér þrjár merkr silfrs, er þú skalt eignask. Upp mun ek ok gefa þér sakir þær, er þú hefir gǫrt á hendr þér í bjǫrgum við Þórolf."

Þórði þótti féit fagrt, en var heitit uppgjǫf um sakir þær, er hann hafði áðr kvítt mest, at hann mundi féskurð af hljóta.

Þórðr mælti þá: "Nú mun ek sveipa af fyrir mǫnnum um tal okkart, en þetta mun þó verða kaup okkart."

Þeir sváfu til þess, er á leið nóttina, ok var stund til dags.

Síðan stóðu þeir Ingjaldr upp ok klæddusk. Vígdís spurði Þórð, hvat í tali hefði verit með þeim Ingjaldi um kveldit.

Hann kvað þá margt talat hafa, en þat samit, at uppi skyldi vera rannsókn, en þau ór málinu, ef Þórolfr hittisk eigi þar. "Lét ek nú Ásgaut, þræl minn, fylgja manninum á brott."

Vígdísi kvazk ekki vera um lygi. Kvað sér ok leitt vera, at Ingjaldr snakaði um hús hennar, en bað hann þó þessu ráða. Síðan rannsakaði Ingjaldr þar ok hitti eigi þar manninn.

Í þann tíma kom Ásgautr aftr, ok spurði Vígdís, hvar hann skilðisk við Þórolf. Ásgautr segir:

"Ek fylgða honum til sauðahúsa várra, sem Þórðr mælti fyrir." Vígdís mælti:

"Mun nokkut meirr á gǫtu Ingjalds en þetta, þá er hann ferr til skips? Ok eigi skal til hætta, hvárt þeir hafa eigi þessa ráðagerð saman borit í gærkveld. Vil ek, at þú farir þegar ok fylgir honum í brott sem tíðast. Skaltu fylgja honum til Sauðafells, á fund Þórolfs. Með því at þú gerir svá, sem ek býð þér, skaltu nokkut eftir taka. Frelsi mun ek þér gefa ok fé þat, at þú sér fœrr, hvert er þú vill."

Ásgautr játtaði því ok fór til sauðahússins ok hitti þar Þórolf. Hann bað þá fara á brott sem tíðast.

Í þenna tíma ríðr Ingjaldr af Goddastǫðum, því at hann ætlaði at heimta þá verð fyrir silfrit. Ok er hann var kominn ofan frá bœnum, þá sjá þeir tvá menn fara í móti sér, ok var þar Ásgautr ok Þórolfr. Þetta var snemma um morgin, svá at lítt var lýst af degi.

Þeir Ásgautr ok Þórolfr váru komnir í svá mikinn klofa, at Ingjaldr var á aðra hǫnd, en Laxá á aðra hǫnd. Áin var ákafliga mikil. Váru hǫfuðísar at báðum megin, en gengr upp eftir miðju, ok var áin allill at sœkja.

Þórolfr við Ásgaut: "Nú þykki mér, sem vit munim eiga tvá kosti fyrir hǫndum. Sá er kostr annarr at bíða þeirra hér við ána ok verjask eftir því, sem okkr endisk hreysti til ok drengskapr. En þó er þess meiri ván, at þeir Ingjaldr sœki líf okkart skjótt. Sá er annarr kostr at ráða til árinnar, ok mun þat þykkja þó enn með nokkurri hættu."

Ásgautr biðr hann ráða. Kvazk nú ekki munu við hann skiljask, "hvert ráð, sem þú vill upp taka hér um." Þórolfr segir:

"Til árinnar munum vit leita."

Ok svá gera þeir. Búa sik sem léttligast. Eftir þat ganga þeir ofan fyrir hǫfuðísinn ok leggjask til sundz. Ok með því at menn váru hraustir, ok þeim varð lengra lífs auðit, þá komask þeir yfir ána ok upp á hǫfuðísinn ǫðrum megin. Þat er mjǫk jafnskjótt, er þeir eru komnir yfir ána, at Ingjaldr kemr at ǫðrum megin at ánni ok fǫrunautar hans.

Þá tekr Ingjaldr til orða ok mælti til fǫrunauta sinna: "Hvat er nú til ráðs? Skal ráða til árinnar eða eigi?"

Þeir sǫgðu, at hann mundi ráða, sǫgðusk ok hans forsjá mundu hlíta at. Þó sýndisk þeim áin óyfirfœrilig.

Ingjaldr kvað svá vera, "ok munum vér frá hverfa ánni."

En er þeir Þórolfr sjá þetta, at þeir Ingjaldr ráða eigi til árinnar, þá vinda þeir fyrst klæði sín ok búa sik til gǫngu ok ganga þann dag allan. Koma at kveldi til Sauðafells. Þar var vel við þeim tekit, því at þar var allra manna gisting. Ok þegar um kveldit gengr Ásgautr á fund Þórolfs rauðnefs ok sagði honum alla vǫxtu, sem á váru um þeirra ørendi, at Vígdís, frændkona hans, hafði þenna mann sent honum til halds ok trausts, er þar var kominn. Sagði honum allt, hvé farit hafði með þeim Þórði godda. Þar með berr hann fram jarteignir þær, er Vígdís hafði sent til Þórolfs.

Þórolfr segir á þá leið: "Ekki mun ek dyljask við jarteignir þessar. Mun ek at vísu taka við þessum manni at orðsendingu hennar. Þykki mér Vígdísi þetta mál drengiliga hafa farit. Er þat mikill harmr, er þvíglík kona skal hafa svá óskǫruligt gjaforð. Skaltu, Ásgautr, dveljask hér þvíglíka hríð, sem þér glíkar."

Ásgautr kvazk ekki lengi þar mundu dveljask.

Þórolfr tekr nú við nafna sínum, ok gerisk hann hans fylgðarmaðr, en þeir Ásgautr skiljask góðir vinir, ok ferr Ásgautr heimleiðis.

Nú er at segja frá Ingjaldi, at hann snýr heim á Goddastaði, þá er þeir Þórolfr hǫfðu skilizk. Þar váru þá komnir menn af næstum bœjum at orðsendingu Vígdísar. Váru þar eigi færi karlar fyrir en tuttugu.

En er þeir Ingjaldr koma á bœinn, þá kallar hann Þórð til sín ok mælti við hann: "Ódrengiliga hefir þér farit til vár. Þórðr," segir hann, "því at vér hǫfum þat fyrir satt, at þú hafir manninum á brott skotit."

Þórðr kvað hann eigi satt hafa á hǫndum sér um þetta mál. Kemr nú upp ǫll þeirra ráðagerð, Ingjalds ok Þórðar. Vill Ingjaldr nú hafa fé sitt, þat er hann hafði fengit Þórði í hendr.

Vígdís var þá nær stǫdd tali þeirra ok segir þeim farit sem makligt var. Biðr Þórð ekki halda á fé þessu, "því at þú, Þórðr," segir hon, "hefir þessa fjár ódrengiliga aflat."

Þórðr kvað hana þessu ráða mundu vilja.

Eftir þetta gengr Vígdís inn ok til erkr þeirrar, er Þórðr átti ok finnr þá í niðri digran fésjóð. Hon tekr upp sjóðinn ok gengr út með ok þar til, er Ingjaldr var, ok biðr hann taka við fénu. Ingjaldr verðr við þetta léttbrúnn ok réttir hǫndina at móti fésjóðnum. Vígdís hefr upp fésjóðinn ok rekr á nasar honum, svá at þegar fell blóð á jǫrð. Þar með velr hon honum mǫrg hæðilig orð ok þat með at hann skal þetta fé aldrigi fá síðan. Biðr hann á brott fara. Ingjaldr sér sinn kost þann inn bezta, at verða á brottu sem fyrst, ok gerir hann svá ok léttir eigi ferð sinni, fyrr en hann kemr heim, ok unir illa við sína ferð.