Bókastaðir

Kálfr Ásgeirsson gengr til fundar við Kjartan ok spyrr, hvat hann ætlaði ráða sinna um sumarit. Kjartan svarar: "þat ætlaða ek helzt, at vit mundim halda skipi okkru til Englands, því at þangat er nú góð kaupstefna kristnum mǫnnum; en þó vil ek finna konung, áðr en ek ráða þetta til staðar, því at hann tók lítt á um ferð mína, þá er okkr varð um rœtt á vári."

Síðan gekk Kálfr á brott, en Kjartan til máls við konung ok fagnar honum vel. Konungr tók honum með blíðu ok spurði, hvat í tali hefði verit með þeim félǫgum. Kjartan segir, hvat þeir hefði helzt ætlat, en kvað þó þat sitt erendi til konungs, at biðja sér orlofs um sína ferð.

Konungr svarar: "þann kost mun ek þér gera á því, Kjartan, at þú farir til Íslands út í sumar ok brjótir menn til kristni þar annathvárt með styrk eða ráðum; en ef þér þykkir sú fǫr torsóttlig, þá vil ek fyrir engan mun láta hendr af þér, því at ek virði, at þér sé betr hent at þjóna tígnum mǫnnum heldr en geraz hér at kaupmanni."

Kjartan kaus heldr at vera með konungi en fara til Íslands ok boða þeim trúna, kvaz eigi deila vilja ofrkappi við frændr sína, — "er þat ok líkara um fǫður minn ok aðra hǫfðingja, þá sem frændr mínir eru nánir, at þeir sé eigi at strangari í at gera þinn vilja, at ek sjá í yðru valdi í góðum kostum."

Konungr segir: "þetta er bæði kørit hyggiliga ok mikilmannliga."

Konungr gaf Kjartani ǫll klæði nýskorin af skarlati; sǫmðu honum þau, því at þat sǫgðu menn, at þeir hafi jafnmiklir menn verit, þá er þeir gengu undir mál, Óláfr konungr ok Kjartan.

Óláfr konungr sendi til Íslands hirðprest sinn, er Þangbrandr hét. Hann kom skipi sínu í Álptafjǫrð ok var með Síðu-Halli um vetrinn, at Þváttá, ok boðaði mǫnnum trú bæði með blíðum orðum ok hǫrðum refsingum. Þangbrandr vá tvá menn, þá er mest mæltu í móti. Hallr tók trú um várit ok var skírðr þváttdaginn fyrir páska ok ǫll hjón hans; ok þá lét Gizorr hvíti skíraz ok Hjalti Skeggjason ok margir aðrir hǫfðingjar; en þó váru þeir miklu fleiri, er í móti mæltu, ok gerðiz þá trautt óhætt með heiðnum mǫnnum ok kristnum; gerðu hǫfðingjar ráð sitt, at þeir mundu drepa Þangbrand ok þá menn, er honum vildu veita forstoð. Fyrir þessum ófriði stǫkk Þangbrandr til Nóregs ok kom á fund Óláfs konungs ok sagði honum, hvat til tíðenda hafði borit í sinni ferð, ok kvaz þat hyggja, at eigi mundi kristni við gangaz á Íslandi. Konungr verðr þessu reiðr mjǫk ok kvaz þat ætla, at margir Íslendingar mundu kenna á sínum hlut, nema þeir riði sjálfir á vit sín. Þat sama sumar varð Hjalti Skeggjason sekr á þingi um goðgá. Rúnólfr Úlfsson sótti hann, er bjó í Dal undir Eyjafjǫllum, enn mesti hǫfðingi.

Þat sumar fór Gizorr utan ok Hjalti með honum; taka Nóreg ok fara þegar á fund Óláfs konungs. Konungr tekr þeim vel ok kvað þá hafa vel ór ráðit ok bauð þeim með sér at vera, ok þat þiggja þeir. Þá hafði Svertingr, son Rúnólfs ór Dal, verit í Nóregi um vetrinn ok ætlaði til Íslands um sumarit; flaut þá skip hans fyrir bryggjum albúit, ok beið byrjar. Konungr bannaði honum brottferð, kvað engi skip skyldu ganga til Íslands þat sumar. Svertingr gekk á konungs fund ok flutti mál sitt, bað sér orlofs ok kvað sér miklu máli skipta, at þeir bæri eigi farminn af skipinu. Konungr mælti ok var þá reiðr: "vel er, at þar sé son blótmannsins, er honum þykkir verra," — ok fór Svertingr hvergi. Var þann vetr allt tíðendalaust.

Um sumarit eptir sendi konungr þá Gizor hvíta ok Hjalta Skeggjason til Íslands at boða trú enn af nýju, en hann tók fjóra menn at gíslum eptir, Kjartan Óláfsson, Halldór, son Guðmundar ens ríka, ok Kolbein, son Þórðar Freysgoða, ok Sverting, son Rúnólfs ór Dal. Þá ræz ok Bolli til farar með þeim Gizori ok Hjalta. Síðan gengr hann at hitta Kjartan frænda sinn ok mælti:

"Nú em ek búinn til ferðar, ok munda ek bíða þín enn næsta vetr, ef at sumri væri lausligra um þína ferð en nú; en vér þykkjumz hitt skilja, at konungr vill fyrir engan mun þik lausan láta, en hǫfum þat fyrir satt, at þú munir fátt þat, er á Íslandi er til skemtanar, þá er þú sitr á tali við Ingibjǫrgu konungssystur."

Hon var þá með hirð Óláfs konungs ok þeira kvenna fríðust, er þá váru í landi.

Kjartan svarar: "haf ekki slíkt við, en bera skaltu frændum várum kveðju mína ok svá vinum."

Eptir þat skiljaz þeir Kjartan ok Bolli. Gizorr ok Hjalti sigla af Nóregi ok verða vel reiðfara; koma at þingi í Vestmannaeyjar ok fara til meginlands; eigu þar stefnur ok tal við frændr sína. Síðan fara þeir til alþingis ok tǫlðu trú fyrir mǫnnum, bæði langt erendi ok snjallt; ok tóku þá allir menn trú á Íslandi. Bolli reið í Hjarðarholt af þingi með Óláfi frænda sínum; tók hann við honum með mikilli blíðu. Bolli reið til Lauga at skemta sér, þá er hann hafði lítla hríð verit heima; var honum þar vel fagnat. Guðrún spurði vandliga um ferðir hans, en því næst at Kjartani.

Bolli leysti ofléttliga ór því ǫllu, er Guðrún spurði, kvað allt tíðendalaust um ferðir sínar, — "en þat er kemr til Kjartans, þá er þat með miklum ágætum at segja satt frá hans kosti, því at hann er í hirð Óláfs konungs ok metinn þar um fram hvern mann; en ekki kemr mér at óvǫrum, þó at hans hafi hér í landi lítlar nytjar ena næstu vetr."

Guðrún spyrr þá, hvárt nǫkkut heldi til þess annat en vinátta þeira konungs.

Bolli segir, hvert orðtak manna var á um vináttu þeira Kjartans ok Ingibjargar konungssystur ok kvað þat nær sinni ætlan, at konungr mundi heldr gipta honum Ingibjǫrgu en láta hann lausan, ef því væri at skipta.

Guðrún kvað þat góð tídendi, — "en því at eins er Kjartani fullboðit, ef hann fær góða konu," ok lét þá þegar falla niðr talit, gekk á brott ok var allrauð.

En aðrir grunuðu, hvárt henni þœtti þessi tíðendi svá góð, sem hon lét vel yfir.

Bolli er heima í Hjarðarholti um sumarit ok hafði mikinn sóma fengit í ferð þessi; þótti ǫllum frændum hans ok kunningjum mikils um vert hans vaskleik. Bolli hafði ok mikit fé út haft. Hann kom opt til Lauga ok var á tali við Guðrúnu. Eitt sinn spurði Bolli Guðrúnu, hversu hon mundi svara, ef hann bæði hennar.

Þá segir Guðrún skjótt: "ekki þarftu slíkt at rœða, Bolli; engum manni mun ek giptaz, meðan ek spyr Kjartan á lífi."

Bolli svarar: "þat hyggjum vér, at þú verðir at sitja nǫkkura vetr mannlaus, ef þú skalt bíða Kjartans; mundi hann ok kost hafa átt at bjóða mér þar um nǫkkut erendi, ef honum þœtti þat allmiklu máli skipta."

Skiptuz þau nǫkkurum orðum við, ok þótti sinn veg hváru. Síðan ríðr Bolli heim.

Nǫkkuru síðar rœðir Bolli við Óláf frænda sinn ok mælti: "á þá leið er, frændi, komit, at mér væri á því hugr at staðfesta ráð mitt ok kvángaz; þykkjumz ek nú vera fullkominn at þroska; vilda ek til hafa þessa máls þitt orða fullting ok framkvæmð, því at þeir eru hér flestir menn, at mikils munu virða þín orð."

Óláfr svarar: "þær eru flestar konur, at vér munum kalla, at þeim sé fullboðit, þar er þú ert; muntu ok eigi hafa þetta fyrr upp kveðit, en þú munt hafa statt fyrir þér, hvar niðr skal koma."

Bolli segir: "ekki mun ek mér ór sveit á brott biðja konu, meðan svá nálægir eru góðir ráðakostir; ek vil biðja Guðrúnar Ósvífrsdóttur; hon er nú frægst kvenna."

Óláfr svarar: "þar er þat mál, at ek vil engan hlut at eiga; er þér, Bolli, þat í engan stað ókunnara en mér, hvert orðtak á var um kærleika með þeim Kjartani ok Guðrúnu; en ef þér þykkir þetta allmiklu máli skipta, þá mun ek leggja engan meinleika til, ef þetta semz með yðr Ósvífri. Eða hefir þú þetta mál nǫkkut rœtt við Guðrúnu?"

Bolli kvaz hafa á vikit um sinns sakir ok kvað hana hafa ekki mjǫk á tekit, — "vænti ek þó, at Ósvífr muni mestu um ráða þetta mál."

Óláfr kvað hann með mundu fara, sem honum líkaði.

Eigi miklu síðar ríðr Bolli heiman ok með honum synir Óláfs, Halldórr ok Steinþórr; váru þeir tólf saman. Þeir ríða til Lauga. Ósvífr fagnar þeim vel ok synir hans. Bolli kvaddi Ósvífr til máls við sik ok hefr upp bónorð sitt ok bað Guðrúnar dóttur hans. En Ósvífr svarar á þá leið: "svá er, sem þú veizt, Bolli, at Guðrún er ekkja, ok á hon sjálf svǫr fyrir sér, en fýsa mun ek þessa."

Gengr nú Ósvífr til fundar við Guðrúnu ok segir henni, at þar er kominn Bolli Þorleiksson — "ok biðr þín; áttu nú svǫr þessa máls; mun ek hér um skjótt birta minn vilja, at Bolla mun eigi frá hnekt, ef ek skal ráða."

Guðrún svarar: "skjótlitit gerir þú þetta mál, ok rœddi Bolli eitt sinn þetta mál fyrir mér, ok vcik ek heldr af, ok þat sama er mér enn í hug."

Þá segir Ósvífr: "þá munu margir menn mæla, at þetta sé meir af ofsa mælt en mikilli fyrirhyggju, ef þú neitar slíkum manni, sem Bolli er. En meðan ek em uppi, þá skal ek hafa forsjá fyrir yðr, bǫrnum mínum, um þá hluti, er ek kann gørr at sjá en þér."

Ok er Ósvífr tók þetta mál svá þvert, þá fyrirtók Guðrún eigi fyrir sína hǫnd ok var þó en tregasta í ǫllu. Synir Ósvífrs fýsa þessa mjǫk; þykkir sér mikil slœgja til mægða við Bolla. Ok hvárt sem at þessum málum var setit lengr eða skemr, þá réz þat af, at þar fóru festar fram, ok kveðit á brullaupsstefnu um vetrnáttaskeið. Síðan ríðr Bolli heim í Hjarðarholt ok segir Óláfi þessa ráðastofnun. Hann lætr sér fátt um finnaz. Er Bolli heima, þar til er hann skal boðit sœkja. Bolli banð Oláfi frænda sínum, en Óláfr var þess ekki fljótr ok fór þó at bœn Bolla. Veizla var virðulig at Laugum. Bolli var þar eptir um vetrinn. Ekki var mart í samfǫrum þeira Bolla af Guðrúnar hendi.

En er sumar kom, þá gengu skip landa í milli. Þá spurðuz þau tíðendi til Nóregs af Íslandi, at þat var alkristit. Varð Óláfr konungr við þat allglaðr ok gaf leyfi ǫllum til Íslands þeim mǫnnum, er hann hafði í gíslingum haft, ok fara hvert er þeim líkaði. Kjartan svarar — því at hann var fyrir þeim mǫnnum ǫllum, er í gíslingu hǫfðu verit haldnir —: "hafið mikla þǫkk, ok þann munum vér af taka, at vitja Islands í sumar."

Þá segir Oláfr konungr: "eigi munum vér þessi orð aptr taka, Kjartan, en þó mæltum vér þetta ekki síðr til annarra manna en til þín, því at vér virðum svá, Kjartan, at þú hafir hér setit meir í vingan en gíslingu; vilda ek, at þú fýstiz eigi út til Íslands, þó at þú eigir þar gǫfga frændr, því at kost muntu eiga at taka þann ráðakost í Nóregi, er engi mun slíkr á Íslandi."

Þá svarar Kjartan: "várr herra launi yðr þann sóma, er þér hafið til mín gǫrt, síðan er ek kom á yðvart vald, en þess vænti ek, at þér munið eigi síðr gefa mér orlof en þeim ǫðrum, er þér hafið hér haldit um hríð."

Konungr kvað svá vera skyldu, en segir sér torfengan slíkan mann ótíginn, sem Kjartan var.

Þann vetr hafði Kálfr Ásgeirsson verit í Nóregi ok hafði áðr um haustit komit vestan af Englandi með skip þeira Kjartans ok kaupeyri. Ok er Kjartan hafði fengit orlofit til Íslandsferðar, halda þeir Kálfr á búnaði sínum. Ok er skipit var albúit, þá gengr Kjartan á fund Ingibjargar konungssystur. Hon fagnaði honum vel ok gefr rúm at sitja hjá sér, ok taka þau tal saman; segir Kjartan þá Ingibjǫrgu, at hann hefir búit ferð sína til Íslands.

Þá svarar hon: "meir ætlum vér, Kjartan, at þú hafir gǫrt þetta við einræði þitt, en menn hafi þik þessa eggjat at fara í brott af Nóregi ok til Íslands;" en fátt varð þeim at orðum þaðan í frá.

Í þessu bili tekr Ingibjǫrg til mjǫðdrekku, er stendr hjá henni. Hon tekr þar ór motr hvítan, gullofinn ok gefr Kjartani, ok kvað Guðrúnu Ósvífrsdóttur hølzti gott at vefja honum at hǫfði sér, — "ok muntu henni gefa motrinn at bekkjargjǫf; vil ek, at þær Íslendinga-konur sjái þat, at sú kona er eigi þræla ættar, er þú hefir tal átt við í Nóregi;" þar var guðvefjarpoki um utan, var þat enn ágætasti gripr.

"Hvergi mun ek leiða þik," sagði Ingibjǫrg, "far nú vel ok heill!"

Eptir þat stendr Kjartan upp ok hvarf til Ingibjargar, ok hǫfðu menn þat fyrir satt, at þeim þœtti fyrir at skiljaz. Gengr nú Kjartan í brott ok til konungs; sagði konungi, at hann er þá búinn ferðar sinnar. Óláfr konungr leiddi Kjartan til skips ok fjǫlði manns með honum. Ok er þeir kómu þar, sem skipit flaut, ok var þá ein bryggja á land, þá tók konungr til orða:

"Hér er sverð, Kjartan, er þú skalt þiggja af mér at skilnaði okkrum; láttu þér vápn þetta fylgjusamt vera, því at ek vænti þess, at þú verðir eigi vápnbitinn maðr, ef þú berr þetta sverð."

Þat var enn virðuligsti gripr, ok búit mjǫk.

Kjartan þakkaði konungi með fǫgrum orðum alla þá sœmð ok virðing, er hann hafði honum veitt, meðan hann hafði verit í Nóregi.

Þá mælti konungr: "þess vil ek biðja þik, Kjartan, at þú haldir vel trú þína."

Eptir þat skiljaz þeir, konungr ok Kjartan, með miklum kærleik. Gengr þá Kjartan út á skip.

Konungrinn leit eptir honum ok mælti: "mikit er at Kjartani kveðit ok kyni hans, ok mun óhœgt vera atgerða við forlǫgum þeira."

Þeir Kjartan ok Kálfr sigla nú í haf. Þeim byrjaði vel ok váru lítla hríð úti; tóku Hvítá í Borgarfirði. Þessi tíðendi spyrjaz víða, útkváma Kjartans. Þetta fréttir Óláfr faðir hans ok aðrir frændr hans ok verða fegnir mjǫk. Ríðr Óláfr þegar vestan ór Dǫlum ok suðr til Borgarfjarðar; verðr þar mikill fagnafundr með þeim feðgum; býðr Óláfr Kjartani til sín við svá marga menn, sem hann vildi. Kjartan tók því vel, kvaz sér þá eina vist ætla at hafa á Íslandi. Ríðr Óláfr nú heim í Hjarðarholt, en Kjartan er at skipi um sumarit. Hann spyrr nú gjaforð Guðrúnar ok brá sér ekki við þat; en mǫrgum var á því kvíðustaðr áðr.

Guðmundr Sǫlmundarson, mágr Kjartans, ok Þuríðr systir hans kómu til skips. Kjartan fagnar þeim vel. Ásgeirr œðikollr kom ok til skips at finna Kálf son sinn. Þar var í ferð með honum Hrefna dóttir hans; hon var en fríðasta kona. Kjartan bauð Þuríði systur sinni at hafa slíkt af varningi, sem hon vildi. Slíkt et sama mælti Kálfr við Hrefnu. Kálfr lýkr nú upp einni mikilli kistu ok bað þær þar til ganga. Um daginn gerði á hvast veðr, ok hljópu þeir Kjartan þá út at festa skip sitt. Ok er þeir hǫfðu því lokit, ganga þeir heim til búðanna. Gengr Kálfr inn fyrri í búðina.

Þær Þuríðr ok Hrefna hafa þá mjǫk brotit ór kistunni. Þá þrífr Hrefna upp motrinn ok rekr í sundr; tala þær um, at þat sé en mesta gersemi. Þá segir Hrefna, at hon vill falda sér við motrinn. Þuríðr kvað þat ráðligt; ok nú gerir Hrefna svá. Kálfr sér þetta ok lét eigi hafa vel til tekiz, ok bað hana taka ofan sem skjótast; — "því at sjá einn er svá hlutr, at vit Kjartan eigum eigi báðir saman."

Ok er þau tala þetta, þá kemr Kjartan inn í búðina. Hann hafði heyrt tal þeira ok tók undir þegar ok kvað ekki saka. Hrefna sat þá enn með faldinum. Kjartan hyggr at henni vandliga ok mælti: "vel þykki mér þér sama motrinn, Hrefna," segir hann, "ætla ek ok, at þat sé bezt fallit, at ek eiga allt saman, motr ok mey."

Þá svarar Hrefna: "þat munu menn ætla, at þú munir eigi kvángaz vilja bráðendis, en geta þá konu, er þú biðr."

Kjartan segir, at eigi mundi mikit undir, hverja hann ætti, en léz engrar skyldu lengi vánbiðill vera; — "sé ek, at þessi búnaðr berr þér vel, ok er sannligt, at þú verðir mín kona."

Hrefna tekr nú ofan faldinn ok selr Kjartani motrinn, ok hann varðveitir. Guðmundr ok þau Þuríðr buðu Kjartani norðr þangat til sín til kynnisvistar um vetrinn. Kjartan hét ferð sinni. Kálfr Ásgeirsson réz norðr með feðr sínum. Skipta þeir Kjartan nú félagi sínu, ok fór þat allt í makendi ok vinskap. Kjartan ríðr ok frá skipi ok vestr í Dali. Þeir váru tólf saman. Kemr Kjartan heim í Hjarðarholt, ok verða allir menn honum fegnir. Kjartan lætr flytja fé sitt sunnan frá skipi um haustit. Þessir tólf menn, er vestr riðu með Kjartani, váru allir í Hjarðarholti um vetrinn.

Þeir Óláfr ok Ósvífr heldu enum sama hætti um heimboð; skyldu sitt haust hvárir aðra heim sœkja. Þetta haust skyldi vera boð at Laugum, en Óláfr til sœkja ok þeir Hjarðhyltingar. Guðrún mælti nú við Bolla, at henni þótti hann eigi hafa sér allt satt til sagt um útkvámu Kjartans. Bolli kvaz þat sagt hafa, sem hann vissi þar af sannast. Guðrún talaði fátt til þessa efnis, en þat var auðfynt, at henni líkaði illa, því at þat ætluðu flestir menn, at henni væri enn mikil eptirsjá at um Kjartan, þó at hon hylði yfir. Líðr nú þar til, er haustboðit skyldi vera at Laugum. Óláfr bjóz til ferðar ok bað Kjartan fara með sér. Kjartan kvaz mundu heima vera at gæta bús.

Óláfr bað hann eigi þat gera at styggjaz við frændr sína, — "minnstu á þat, Kjartan, at þú hefir engum manni jafnmikit unnt sem Bolla fóstbróður þínum; er þat minn vili, at þú farir; mun ok brátt semjaz með ykkr frændum, ef þit finniz sjálfir."

Kjartan gerir, svá sem faðir hans beiðiz, ok tekr hann nú upp skarlatsklæði sín, þau er Óláfr konungr gaf honum at skilnaði, ok bjó sik við skart. Hann gyrði sik með sverðinu konungsnaut; hann hafði á hǫfði hjálm gullroðinn ok skjǫld á hlið rauðan, ok dreginn á með gulli krossinn helgi; hann hafði í hendi spjót ok gullrekinn falrinn á. Allir menn hans váru í litklæðum. Þeir váru alls á þriðja tigi manna. Þeir ríða nú heiman ór Hjarðarholti ok fóru þar til, er þeir kómu til Lauga; var þar mikit fjǫlmenni fyrir.

Bolli gekk í móti þeim Óláfi ok synir Ósvífrs ok fagna þeim vel. Bolli gekk at Kjartani ok mintiz til hans.

Kjartan tók kveðju hans. Eptir þat var þeim inn fylgt. Bolli er við þá enn kátasti. Óláfr tók því einkar vel, en Kjartan heldr fáliga. Veizla fór vel fram. Bolli átti stóðhross þau, er bezt váru kǫlluð. Hestrinn var mikill ok vænn ok hafði aldregi brugðiz at vígi; hann var hvítr at lit ok rauð eyrun ok topprinn. Þar fylgðu þrjú merhryssi með sama lit sem hestrinn. Þessi hross vildi Bolli gefa Kjartani, en Kjartan kvaz engi vera hrossamaðr ok vildi eigi þiggja. Óláfr bað hann við taka hrossunum, — "ok eru þetta enar virðuligstu gjafir."

Kjartan setti þvert nei fyrir. Skilðuz eptir þat með engri blíðu, ok fóru Hjarðhyltingar heim; ok er nú kyrt. Var Kjartan heldr fár um vetrinn. Nutu menn lítt tals hans; þótti Óláfi á því mikil mein.

Þann vetr eptir jól býz Kjartan heiman, ok þeir tólf saman; ætluðu þeir norðr til heraða. Ríða nú leið sína, þar til er þeir koma í Víðidal norðr, í Ásbjarnarnes, ok er þar tekit við Kjartani með enni mestu blíðu ok ǫlúð. Váru þar hýbýli en vegligstu. Hallr son Guðmundar var þá á tvítugs aldri; hann var mjǫk í kyn þeira Laxdœla. Þat er alsagt, at eigi hafi verit alvaskligri maðr í ǫllum Norðlendingafjórðungi. Hallr tók við Kjartani frænda sínum með mikilli blíðu. Eru þá þegar leikar lagðir í Ásbjarnarnesi, ok safnat víða til um heruð; kom til vestan ór Miðfirði, ok af Vatnsnesi, ok ór Vatnsdal, ok allt utan ór Langadal; varð þar mikit fjǫlmenni. Allir menn hǫfðu á máli, hversu mikit afbragð Kjartan var annarra manna. Síðan var aflat til leiks, ok beitiz Hallr fyrir; hann bað Kjartan til leiks, — "vildim vér frændi, at þú sýndir kurteisi þína í þessu."

Kjartan svarar: "lítt hefi ek tamit mik til leika nú et næsta, því at annat var tíðara með Óláfi konungi; en eigi vil ek synja þér um sinns sakir þessa."

Býz nú Kjartan til leiks; var þeim mǫnnum at móti honum skipt, er þar váru sterkastir. Er nú leikit um daginn; hafði þar engi maðr við Kjartani hvárki afl né fimleik.

Ok um kveldit, er leik var lokit, þá stendr upp Hallr Guðmundarson ok mælti: "þat er boð fǫður míns ok vili um alla þá menn, er hingat hafa lengst sótt, at þeir sé hér allir náttlangt, ok taki hér á morgin til skemtanar."

Þetta erendi rœmðiz vel, ok þótti stórmannliga boðit. Kálfr Ásgeirsson var þar kominn, ok var einkar kært með þeim Kjartani. Þar var ok Hrefna systir hans ok helt allmjǫk til skarts. Var þar aukit hundrað manna á búi um nóttina. Um daginn eptir var þar skipt til leiks. Kjartan sat þá hjá leik ok sá á. Þuríðr systir hans gekk til máls við hann ok mælti svá:

"Þat er mér sagt, frændi, at þú sér heldr hljóðr vetrlangt; tala menn þat, at þér muni vera eptirsjá at um Guðrúnu; fœra menn þat til þess, at engi blíða verðr á með ykkr Bolla frændum, svá mikit ástríki sem með ykkr hefir verit allar stundir. Ger svá vel ok hœfiliga, at þú lát þér ekki at þessu þykkja, ok unn frænda þínum góðs ráðs; þœtti oss þat ráðligast, at þú kvángaðiz eptir því, sem þú mæltir í fyrra sumar, þótt þér sé eigi þar með ǫllu jafnræði, sem Hrefna er, því at þú mátt eigi þat finna innanlands. Ásgeirr faðir hennar er gǫfugr maðr ok stórættaðr. Hann skortir ok eigi fé at fríða þetta ráð; er ok ǫnnur dóttir hans gipt ríkum manni. Þú hefir ok mér sagt, at Kálfr Ásgeirsson sé enn rǫskvasti maðr; er þeira ráðahagr enn skǫruligsti. Þat er minn vili, at þú takir tal við Hrefnu, ok væntir mik, at þér þykki þar fara vit eptir vænleik."

Kjartan tók vel undir þetta ok kvað hana vel mála leita. Eptir þetta er komit saman tali þeira Hrefnu; tala þau um daginn. Um kveldit spurði Þuríðr Kjartan, hversu honum hefði virz orðtak Hrefnu. Hann lét vel yfir, kvaz kona þykkja vera en skǫruligsta at ǫllu því, er hann mátti sjá af. Um morgininn eptir váru menn sendir til Ásgeirs ok boðit honum í Ásbjarnarnes. Tókz nú umrœða um mál þeira, ok biðr Kjartan nú Hrefnu, dóttur Ásgeirs. Hann tekr því máli líkliga, því at hann var vitr maðr ok kunni at sjá, hversu sœmiliga þeim er boðit. Kálfr er þessa máls mjǫk flýtandi, — "vil ek ekki láta til spara."

Hrefna veitti ok eigi afsvǫr fyrir sína hǫnd, ok bað hon fǫður sinn ráða. Er nú þessu máli á leið snúit ok váttum bundit. Ekki lætr Kjartan sér annat líka, en brullaup sé í Hjarðarholti. Þeir Ásgeirr ok Kálfr mæla ekki þessu í mót. Er nú ákveðin brullaupstefna í Hjarðarholti, þá er fimm vikur eru af sumri. Eptir þat reið Kjartan heim með stórar gjafir. Óláfr lét vel yfir þessum tíðendum, því at Kjartan var miklu kátari, en áðr hann fór heiman. Kjartan fastaði þurt langafǫstu ok gerði þat at engis manns dœmum hér á landi; því at þat er sǫgn manna, at hann hafi fyrstr manna fastat þurt hér innanlands. Svá þótti mǫnnum þat undarligr hlutr, at Kjartan lifði svá lengi matlauss, at menn fóru langar leiðir at sjá hann. Með slíku móti váru aðrir hættir Kjartans um fram aðra menn. Síðan gengu af páskarnir. Eptir þat láta þeir Kjartan ok Óláfr stofna til veizlu mikillar.

Koma þeir norðan Ásgeirr ok Kálfr at ákveðinni stefnu, ok Guðmundr ok Hallr, ok hǫfðu þeir allir saman sex tigu manna. Þeir Kjartan hǫfðu ok mikit fjǫlmenni fyrir. Var sú veizla ágæt, því at viku var at boðinu setit. Kjartan gaf Hrefnu at línfé motrinn, ok var sú gjǫf allfræg, því at engi var þar svá vitr eða stórauðigr, at slíka gersemi hefði sét eða átta; en þat er hygginna manna frásǫgn, at átta aurum gulls væri ofit í motrinn. Kjartan var ok svá kátr at boðinu, at hann skemti þar hverjum manni í tali sínu ok sagði frá ferðum sínum; þótti mǫnnum þar mikils um þat vert, hversu mikil efni þar váru til seld, því at hann hafði lengi þjónat enum ágætasta hǫfðingja, Óláfi konungi Tryggvasyni. En þá er boðinu var slitit, valði Kjartan góðar gjafir Guðmundi ok Halli ok ǫðru stórmenni. Fengu þeir feðgar mikinn orðstír af þessi veizlu. Tókuz góðar ástir með þeim Kjartani ok Hrefnu.