Bókastaðir

Óláfr Hǫskuldsson sat í búi sínu í miklum sóma, sem fyrr var ritat. Guðmundr hét maðr Sǫlmundarson. Hann bjó í Ásbjarnarnesi norðr í Víðidal. Guðmundr var auðigr maðr; hann bað Þuríðar ok gat hana með miklu fé. Þuríðr var vitr kona ok skapstór ok skǫrungr mikill. Hallr hét son þeira ok Barði, Steinn ok Steingrímr. Guðrún hét dóttir þeira ok Ólǫf. Þorbjǫrg, dóttir Óláfs, var kvenna vænst ok þreklig; hon var kǫlluð Þorbjǫrg digra ok var gipt vestr í Vatnsfjǫrð Ásgeiri Knattarsyni. Hann var gǫfugr maðr. Þeira son var Kjartan, faðir Þorvalds, fǫður Þórðar, fǫður Snorra, fǫður Þorvalds. Þaðan er komit Vatnsfirðingakyn.

Síðan átti Þorbjǫrgu Vermundr Þorgrímsson. Þeira dóttir var Þorfinna, er átti Þorsteinn Kuggason. Bergþóra Óláfsdóttir var gipt vestr í Djúpafjǫrð Þórhalli goða. Þeira son var Kjartan, faðir Smið-Sturlu; hann var fóstri Þórðar Gilssonar. Óláfr pái átti marga kostgripi í ganganda fé. Hann átti uxa góðan, er Harri hét, apalgrár at lit, meiri en ǫnnur naut. Hann hafði fjǫgur horn; váru tvau mikil ok stóðu fagrt, et þriðja stóð í lopt upp, et fjórða stóð ór enni ok niðr fyrir augu honum; þat var brunnvaka hans; hann krapsaði sem hross. Einn fellivetr mikinn gekk hann ór Hjarðarholti ok þangat, sem nú heita Harrastaðir, í Breiðafjarðardali. Þar gekk hann um vetrinn með sextán nautum ok kom þeim ǫllum á gras. Um várit gekk hann heim í haga, þar sem heitir Harraból í Hjarðarholtslandi. Þá er Harri var átján vetra gamall, þá fell brunnvaka hans af hǫfði honum, ok þat sama haust lét Óláfr hǫggva hann. Ena næstu nótt eptir dreymði Óláf, at kona kom at honum; sú var mikil ok reiðulig.

Hon tók til orða: "er þér svefns?"

Hann kvaz vaka.

Konan mælti: "þér er svefns, en þó mun fyrir hitt ganga. Son minn hefir þú drepa látit ok látit koma ógerviligan mér til handa, ok fyrir þá sǫk skaltu eiga at sjá þinn son alblóðgan af mínu tilstilli; skal ek ok þann til velja, er ek veit, at þér er ófalastr."

Síðan hvarf hon á brott. Óláfr vaknaði ok þóttiz sjá svip konunnar. Óláfi þótti mikils um vert drauminn ok segir vinum sínum, ok varð ekki ráðinn, svá at honum líki. Þeir þóttu honum bezt um tala, er þat mæltu, at þat væri draumskrǫk, er fyrir hann hafði borit.

Ósvífr hét maðr ok var Helgason, Óttarssonar, Bjarnarsonar ens austrœna, Ketilssonar flatnefs, Bjarnarsonar bunu. Móðir Ósvífrs hét Niðbjǫrg; hennar móðir Kaðlín, dóttir Gǫngu-Hrólfs, Øxna-Þórissonar; hann var hersir ágætr austr í Vík. Því var hann svá kallaðr, at hann átti eyjar þrjár ok átta tigu øxna í hverri. Hann gaf eina eyna ok øxnina með Hákoni konungi, ok varð sú gjǫf allfræg. Ósvífr var spekingr mikill. Hann bjó at Laugum í Sælingsdal. Laugabœr stendr fyrir norðan Sælingsdalsá gegnt Tungu. Kona hans hét Þórdís, dóttir Þjóðólfs lága. Óspakr hét son þeira, annarr Helgi, þriði Vandráðr, fjórði Torráðr, fimti Þórólfr. Allir váru þeir vígligir menn. Guðrún hét dóttir þeira; hon var kvenna vænst, er upp óxu á Íslandi, bæði at ásjánu ok vitsmunum. Guðrún var kurteis kona, svá at í þann tíma þóttu allt barnavípur, þat er aðrar konur hǫfðu í skarti, hjá henni. Allra kvenna var hon kœnst ok bezt orði farin; hon var ǫrlynd kona. Sú kona var á vist með Ósvífri, er Þórhalla hét ok var kǫlluð en málga. Hon var nǫkkut skyld Ósvífri. Tvá sonu átti hon; hét annarr Oddr, en annarr Steinn. Þeir váru knáligir menn ok váru mjǫk grjótpálar fyrir búi Ósvífrs. Málgir váru þeir sem móðir þeira, en óvinsælir; þó hǫfðu þeir mikit hald af sonum Ósvífrs.

Í Tungu bjó sá maðr, er Þórarinn hét, son Þóris sælings; hann var góðr búandi. Þórarinn var mikill maðr ok sterkr. Hann átti lendur góðar, en minna lausafé. Osvífr vildi kaupa at honum lendur, því at hann hafði landeklu, en fjǫlða kvikfjár. Þetta fór fram, at Osvífr keypti at Þórarni af landi hans allt frá Gnúpuskǫrðum ok eptir dalnum tveim megin til Stakkagils; þat eru góð lǫnd ok kostig. Hann hafði þangat selfǫr. Jafnan hafði hann hjón mart; var þeira ráðahagr enn virðuligsti.

Vestr í Saurbœ heitir bœr á Hóli; þar bjuggu mágar þrír. Þorkell hvelpr ok Knútr váru brœðr ok ættstórir menn. Mágr þeira átti bú með þeim, sá er Þórðr hét. Hann var kendr við móður sína ok kallaðr Ingunnarson. Faðir Þórðar var Glúmr Geirason. Þórðr var vænn maðr ok vaskligr, gǫrr at sér ok sakamaðr mikill. Þórðr átti systur þeira Þorkels, er Auðr hét; ekki var hon væn kona né gervilig. Þórðr unni henni lítit; hafði hann mjǫk slœgz til fjár, því at þar stóð auðr mikill saman; var bú þeira gott, síðan Þórðr kom til ráða með þeim.

Gestr Oddleifsson bjó vestr á Barðastrǫnd í Haga. Hann var hǫfðingi mikill ok spekingr at viti, framsýnn um marga hluti, vel vingaðr við alla ena stœrri menn, ok margir sóttu ráð at honum. Hann reið hvert sumar til þings ok hafði jafnan gistingarstað á Hóli. Einhverju sinni bar enn svá til, at Gestr reið til þings ok gisti á Hóli. Hann býz um morgininn snemma, því at leið var lǫng. Hann ætlaði um kveldit í Þykkvaskóg til Ármóðs mágs síns; hann átti Þórunni, systur Gests. Þeira synir váru þeir Ǫrnólfr ok Halldórr. Gestr ríðr nú um daginn vestan ór Saurbœ ok kemr til Sælingsdalslaugar ok dvelz þar um hríð. Guðrún kom til laugar ok fagnar vel Gesti frænda sínum. Gestr tók henni vel, ok taka þau tal saman, ok váru þau bæði vitr ok orðig. En er á líðr daginn, mælti Guðrún:

"Þat vilda ek, frændi, at þú riðir til vár í kveld með allan flokk þinn; er þat ok vili fǫður míns, þótt hann unni mér virðingar at bera þetta erendi, ok þat með, at þú gistir þar hvert sinn, er þú ríðr vestr eða vestan."

Gestr tók þessu vel ok kvað þetta skǫruligt erendi, en kvaz þó mundu ríða, svá sem hann hafði ætlat.

Guðrún mælti: "dreymt hefir mik mart í vetr, en fjórir eru þeir draumar, er mér afla mikillar áhyggju; en engi maðr hefir þá svá ráðit, at mér líki, ok bið ek þó eigi þess, at þeir sé í vil ráðnir."

Gestr mælti þá: "seg þú drauma þína; vera má, at vér gerim af nǫkkut."

Guðrún segir: "úti þóttumz ek vera stǫdd við lœk nǫkkurn, ok hafða ek krókfald á hǫfði, ok þótti mér illa sama, ok var ek fúsari at breyta faldinum; en margir tǫlðu um, at ek skylda þat eigi gera; en ek hlýdda ekki á þat, ok greip ek af hǫfði mér faldinn ok kastaða ek út á lœkinn, ok var þessi draumr eigi lengri."

Ok enn mælti Guðrún: "þat var upphaf at ǫðrum draum, at ek þóttumz vera stǫdd hjá vatni einu. Svá þótti mér, sem kominn væri silfrhringr á hǫnd mér, ok þóttumz ek eiga ok einkar vel sama; þótti mér þat vera allmikil gersemi, ok ætlaða ek lengi at eiga. Ok er mér váru minstar vánir, þá rendi hringrinn af hendi mér ok á vatnit, ok sá ek hann aldri síðan; þótti mér sjá skaði miklu meiri, en ek mætta at glíkendum ráða, þótt ek hefða einum grip týnt. Síðan vaknaða ek."

Gestr svarar þessu einu: "era sjá draumr minni."

Enn mælti Guðrún: "sá er enn þriði draumr minn, at ek þóttumz hafa gullhring á hendi, ok þóttumz ek eiga hringinn, ok þótti mér bœttr skaðinn; kom mér þat í hug, at ek munda þessa hrings lengr njóta en ens fyrra, en eigi þótti mér sjá gripr því betr sama, sem gull er dýrra en silfr. Síðan þóttumz ek falla ok vilja styðja mik með hendinni, en gullhringrinn mœtti steini nǫkkurum ok stǫkk í tvá hluti, ok þótti mér dreyra ór hlutunum. Þat þótti mér líkara harmi en skaða, er ek þóttumz þá bera eptir; kom mér þá í hug, at brestr hafði verit á hringnum, ok þá er ek hugða at brotunum eptir, þá þóttumz ek sjá fleiri brestina á, ok þótti mér þó, sem heill mundi, ef ek hefða betr til gætt, ok var eigi þessi draumr lengri."

Gestr svarar: "ekki fara í þurð draumarnir."

Ok enn mælti Guðrún: "sá var enn fjórði draumr minn, at ek þóttumz hafa hjálm á hǫfði af gulli ok var settr mjǫk gimsteinum. Ek þóttumz eiga þá gersemi, en þat þótti mér helzt at, at hann var nǫkkurs til þungr, því at ek fekk varla valdit, ok bar ek halt hǫfuðit, ok gaf ek þó hjálminum enga sǫk á því ok ætlaða ekki at lóga honum; en þó steypðiz hann af hǫfði mér ok út á Hvammsfjǫrð, ok eptir þat vaknaða ek. Eru þér nú sagðir draumarnir allir."

Gestr svarar: "glǫggt fæ ek sét, hvat draumar þessir eru, en mjǫk mun þér samstaft þykkja, því at ek mun næsta einn veg alla ráða. Bœndr mantu eiga fjóra, ok væntir mik, þá er þú ert enum fyrsta gipt, at þat sé þér ekki girndaráð. Þar er þú þóttiz hafa mikinn fald á hǫfði, ok þótti þér illa sama, þar muntu lítit unna honum; ok þar er þú tókt af hǫfði þér faldinn ok kastaðir á vatnit, þar muntu ganga frá honum. Því kalla menn á sæ kastat, er maðr lætr eigu sína ok tekr ekki í mót."

Ok enn mælti Gestr: "sá var draumr þinn annarr, at þú þóttiz hafa silfrhring á hendi. Þar muntu vera gipt ǫðrum manni, ágætum; þeim muntu unna mikit ok njóta skamma stund; kemr mér ekki þat at óvǫrum, þóttu missir hans með druknun, ok eigi geri ek þann draum lengra. Sá var enn þriði draumr þinn, at þú þóttiz hafa gullhring á hendi. Þar muntu eiga enn þriðja bónda; ekki mun sá því meira verðr, sem þér þótti sá málmrinn torugætri ok dýrri; en nær er þat mínu hugboði, at í þat mund muni orðit siðaskipti, ok muni sá þinn bóndi hafa tekit við þeim sið, er vér hyggjum at miklu sé háleitari. En þar er þér þótti hringrinn í sundr støkkva, nǫkkut af þinni vangeymslu, ok sátt blóð koma ór hlutunum, þá mun sá þinn bóndi vera veginn; muntu þá þykkjaz glǫggst sjá þá þverbresti, er á þeim ráðahag hafa verit."

Ok enn mælti Gestr: "sjá er enn fjórði draumr þinn, at þú þóttiz hafa hjálm á hǫfði af gulli ok settr gimsteinum ok varð þér þungbærr. Þar munt þú eiga enn fjórða bónda. Sá mun vera mestr hǫfðingi ok mun bera heldr œgishjálm yfir þér. Ok þar er þér þótti hann steypaz út á Hvammsfjǫrð, þá man hann þann sama fjǫrð fyrir hitta á enum efsta degi síns lífs; geri ek nú þenna draum ekki lengra."

Guðrúnu setti dreyrrauða, meðan draumarnir váru ráðnir; en engi hafði hon orð um, fyrr en Gestr lauk sínu máli.

Þá segir Guðrún: "hitta mundir þú fegri spár í þessu máli, ef svá væri í hendr þér búit af mér; en haf þó þǫkk fyrir, er þú hefir ráðit draumana, en mikit er til at hyggja, ef þetta allt skal eptir ganga."

Guðrún bauð þá Gesti af nýju, at hann skyldi þar dveljaz um daginn, kvað þá Ósvífr mart spakligt tala mundu.

Hann svarar: "ríða mun ek, sem ek hefi á kveðit, en segja skaltu fǫður þínum kveðju mína, ok seg honum þau mín orð, at koma mun þar, at skemra mun í milli bústaða okkarra Ósvífrs, ok mun okkr þá hœgt um tal, ef okkr er þá leyft at talaz við."

Síðan fór Guðrún heim, en Gestr reið í brott ok mœtti heimamanni Óláfs við túngarð. Hann bauð Gesti í Hjarðarholt at orðsending Óláfs. Gestr kvaz vilja finna Óláf um daginn, en gista í Þykkvaskógi. Snýr húskarl þegar heim ok segir Óláfi svá skapat. Óláfr lét taka hesta, ok reið hann í mót Gesti við nǫkkura menn. Þeir Gestr finnaz inn við Ljá. Óláfr fagnar honum vel ok bauð honum til sín með allan flokk sinn. Gestr þakkar honum boðit ok kvaz ríða mundu á bœinn ok sjá híbýli hans, en gista Ármóð. Gestr dvalðiz lítla hríð ok sá þó víða á bœinn ok lét vel yfir, kvað eigi þar fé til sparat bœjar þess. Óláfr reið á leið með Gesti til Laxár.

Þeir fóstbrœðr hǫfðu verit á sundi um daginn; réðu þeir Óláfssynir mest fyrir þeiri skemtun. Margir váru ungir menn af ǫðrum bœjum á sundi. Þá hlupu þeir Kjartan ok Bolli af sundi, er flokkrinn reið at, váru þá mjǫk klæddir, er þeir Gestr ok Óláfr riðu at. Gestr leit á þessa ena ungu menn um stund ok sagði Óláfi, hvar Kjartan sat ok svá Bolli; ok þá rétti Gestr spjótshalann at sér hverjum þeira Óláfssona ok nefndi þá alla, er þar váru, en margir váru þar aðrir menn allvænligir, þeir er þá váru af sundi komnir ok sátu á árbakkanum hjá þeim Kjartani. Ekki kvaz Gestr þekkja ættarbragð Óláfs á þeim mǫnnum.

Þá mælti Óláfr: "eigi má ofsǫgum segja frá vitsmunum þínum, Gestr, er þú kennir óséna menn, ok þat vil ek, at þú segir mér, hverr þeira enna ungu manna mun mestr verða fyrir sér."

Gestr svarar: "þat mun mjǫk ganga eptir ástríki þínu, at um Kjartan mun þykkja mest vert, meðan hann er uppi."

Síðan keyrði Gestr hestinn ok reið í brott. En nǫkkuru síðar ríðr Þórðr enn lági, son hans, hjá honum ok mælti: "hvat berr nú þess við, faðir minn, er þér hrynja tár?"

Gestr svarar: "þarfleysa er at segja þat, en eigi nenni ek at þegja yfir því, er á þínum dǫgum mun fram koma; en ekki kemr mér at óvǫrum, þótt Bolli standi yfir hǫfuðsvǫrðum Kjartans, ok hann vinni sér þá ok hǫfuðbana, ok er þetta illt at vita um svá mikla ágætismenn."

Síðan riðu þeir til þings, ok er kyrt þingit.

Þorvaldr hét maðr, son Halldórs Garpsdalsgoða. Hann bjó í Garpsdal í Gilsfirði, auðigr maðr ok engi hetja. Hann bað Guðrúnar Ósvífrsdóttur á alþingi, þá er hon var fimtán vetra gǫmul. Því máli var eigi fjarri tekit, en þó sagði Ósvífr, at þat mundi á kostum finna, at þau Guðrún váru eigi jafnmenni. Þorvaldr talaði óharðfœrliga, kvaz konu biðja, en ekki fjár. Síðan var Guðrún fǫstnuð Þorvaldi, ok réð Ósvífr einn máldaga, ok svá var skilt, at Guðrún skyldi ein ráða fyrir fé þeira, þegar er þau koma í eina rekkju, ok eiga alls helming, hvárt er samfarar þeira væri lengri eða skemri; hann skyldi ok kaupa gripi til handa henni, svá at engi jafnfjáð kona ætti betri gripi, en þó mætti hann halda búi sínu fyrir þær sakir. Ríða menn nú heim af þingi. Ekki var Guðrún at þessu spurð, ok heldr gerði hon sér at þessu ógetit, ok var þó kyrt. Brúðkaup var í Garpsdal at tvímánuði.

Lítt unni Guðrún Þorvaldi ok var erfið í gripa kaupum; váru engar gersimar svá miklar á Vestfjǫrðum, at Guðrúnu þœtti eigi skapligt at hon ætti, en galt fjándskap Þorvaldi, ef hann keypti eigi, hversu dýrar sem metnar váru. Þórðr Ingunnarson gerði sér dátt við þau Þorvald ok Guðrúnu ok var þar lǫngum; ok fell þar mǫrg umrœða á um kærleika þeira Þórðar ok Guðrúnar. Þat var eitt sinn, at Guðrún beiddi Þorvald gripa kaups. Þorvaldr kvað hana ekki hóf at kunna ok sló hana kinnhest.

Þá mælti Guðrún: "nú gaftu mér þat, er oss konum þykkir miklu skipta, at vér eigim vel at gǫrt, en þat er litarapt gott, ok af hefir þú mik ráðit brekvísi við þik."

Þat sama kveld kom Þórðr þar. Guðrún sagði honum þessa svívirðing ok spurði hann, hverju hon skyldi þetta launa. Þórðr brosti at ok mælti: "hér kann ek gott ráð til. Gerðu honum skyrtu ok brautgangs hǫfuðsmátt ok seg skilit við hann fyrir þessar sakir."

Eigi mælti Guðrún í móti þessu, ok skilja þau talit.

Þat sama vár segir Guðrún skilit við Þorvald ok fór heim til Lauga. Síðan var gǫrt féskipti þeira Þorvalds ok Guðrúnar, ok hafði hon helming fjár alls, ok var nú meira en áðr. Tvá vetr hǫfðu þau ásamt verit. Þat sama vár seldi Ingunn land sitt í Króksfirði, þat sem síðan heitir á Ingunnarstǫðum, ok fór vestr á Skálmarnes; hana hafði átt Glúmr Geirason, sem fyrr var ritat. Í þenna tíma bjó Hallsteinn goði á Hallsteinsnesi fyrir vestan Þorskafjǫrð. Hann var ríkr maðr ok meðallagi vinsæll.

Kotkell hét maðr, er þá hafði út komit fyrir lítlu. Gríma hét kona hans; þeira synir váru þeir Hallbjǫrn slíkisteinsauga ok Stígandi. Þessir menn váru suðreyskir. Ǫll váru þau mjǫk fjǫlkunnig ok enir mestu seiðmenn. Hallsteinn goði tók við þeim ok setti þau niðr at Urðum í Skálmarfirði, ok var þeira bygð ekki vinsæl.

Þetta sumar fór Gestr til þings ok fór á skipi til Saurbœjar, sem hann var vanr. Hann gisti á Hóli í Saurbœ. Þeir mágar léðu honum hesta, sem fyrr var vant. Þórðr Ingunnarson var þá í fǫr með Gesti ok kom til Lauga í Sælingsdal. Guðrún Ósvífrsdóttir reið til þings ok fylgði henni Þórðr Ingunnarson. Þat var einn dag, er þau riðu yfir Bláskógaheiði — var á veðr gott —, þá mælti Guðrún: "hvárt er þat satt, Þórðr, at Auðr kona þín er jafnan í brókum ok setgeiri í, en vafit spjǫrrum mjǫk í skúa niðr?"

Hann kvaz ekki hafa til þess fundit.

"Lítit bragð mun þá at," segir Guðrún, "ef þú finnr eigi, ok fyrir hvat skal hon þá heita Bróka-Auðr?"

Þórðr mælti: "vér ætlum hana lítla bríð svá hafa verit kallaða."

Guðrún svarar: "hitt skiptir hana enn meira, at hon eigi þetta nafn lengi síðan."

Eptir þat kómu menn til þings; er þar allt tíðendalaust. Þórðr var lǫngum í búð Gests ok talaði jafnan við Guðrúnu. Einn dag spurði Þórðr Ingunnarson Guðrúnu, hvat konu varðaði, ef hon væri í brókum jafnan svá sem karlar.

Guðrún svarar: "slíkt víti á konum at skapa fyrir þat á sitt hóf sem karlmanni, ef hann hefir hǫfuðsmátt svá mikla, at sjái geirvǫrtur hans berar, brautgangssǫk hvárttveggja."

Þá mælti Þórðr: "hvárt ræðr þú mér, at ek segi skilit við Auði hér á þingi eða í heraði ok geri ek þat við fleiri manna ráð, því at menn eru skapstórir, þeir er sér mun þykkja misboðit í þessu."

Guðrún svarar stundu síðar: "aptans bíðr óframs sǫk." Þá spratt Þórðr þegar upp ok gekk til lǫgbergs ok nefndi sér vátta, at hann segir skilit við Auði, ok fann þat til saka, at hon skarz í setgeirabrœkr sem karlkonur. Brœðrum Auðar líkar illa, ok er þó kyrt. Þórðr ríðr af þingi með þeim Ósvífrssonum. En er Auðr spyrr þessi tíðendi, þá mælti hon:

Síðan reið Þórðr til féskiptis vestr til Saurbœjar með tólfta mann, ok gekk þat greitt, því at Þórði var óspart um, hversu fénu var skipt. Þórðr rak vestan til Lauga mart búfé. Síðan bað hann Guðrúnar; var honum þat mál auðsótt við Ósvífr, en Guðrún mælti ekki í móti. Brullaup skyldi vera at Laugum at tíu vikum sumars; var sú veizla allskǫrulig. Samfǫr þeira Þórðar ok Guðrúnar var góð. Þat eitt helt til, at Þorkell hvelpr ok Knútr fóru eigi málum á hendr Þórði Ingunnarsyni, at þeir fengu eigi styrk til.

Annat sumar eptir hǫfðu Hólsmenn selfǫr í Hvammsdal. Var Auðr at seli. Laugamenn hǫfðu selfǫr í Lambadal; sá gengr vestr í fjǫll af Sælingsdal. Auðr spyrr þann mann, er smalans gætti, hversu opt hann fyndi smalamann frá Laugum. Hann kvað þat jafnan vera, sem líkligt var, því at háls einn var á milli seljanna.

Þá mælti Auðr: "þú skalt hitta í dag smalamann frá Laugum, ok máttu segja mér, hvat manna er at vetrhúsum eða í seli, ok rœð allt vingjarnliga til Þórðar, sem þú átt at gera."

Sveinninn heitr at gera svá, sem hon mælti. En um kveldit, er smalamaðr kom heim, spyrr Auðr tíðenda.

Smalamaðrinn svarar: "spurt hefi ek þau tíðendi, er þér munu þykkja góð, at nú er breitt hvílugólf milli rúma þeira Þórðar ok Guðrúnar, því at hon er í seli, en hann heljaz á skálasmíð, ok eru þeir Ósvífr tveir at vetrhúsum."

"Vel hefir þú njósnat," segir hon, "ok haf sǫðlat hesta tvá, er menn fara at sofa."

Smalasveinn gerði, sem hon bauð.

Ok nǫkkuru fyrir sólarfall sté Auðr á bak, ok var hon þá at vísu í brókum. Smalasveinn reið ǫðrum hesti ok gat varla fylgt henni, svá knúði hon fast reiðina. Hon reið suðr yfir Sælingsdalsheiði ok nam eigi staðar fyrr en undir túngarði at Laugum. Þá sté hon af baki, en bað smalasveininn gæta hestanna, meðan hon gengi til húss. Auðr gekk at durum, ok var opin hurð; hon gekk til eldhúss ok at lokrekkju þeiri, er Þórðr lá í ok svaf; var hurðin fallin aptr, en eigi lokan fyrir. Hon gekk í lokrekkjuna, en Þórðr svaf ok horfði í lopt upp. Þá vakði Auðr Þórð, en hann sneriz á hliðina, er hann sá, at maðr var kominn. Hon brá þá saxi ok lagði á Þórði, ok veitti honum áverka mikla, ok kom á hǫndina hœgri, varð hann sárr á báðum geirvǫrtum; svá lagði hon til fast, at saxit nam í beðinum staðar. Síðan gekk Auðr brott ok til hests ok hljóp á bak ok reið heim eptir þat. Þórðr vildi upp spretta, er hann fekk áverkann, ok varð þat ekki, því at hann mœddi blóðrás.

Við þetta vaknaði Ósvífr ok spyrr, hvat títt væri, en Þórðr kvaz orðinn fyrir áverkum nǫkkurum. Ósvífr spyrr, ef hann vissi, hverr á honum hefði unnit, ok stóð upp ok batt um sár hans. Þórðr kvaz ætla, at þat hefði Auðr gǫrt. Osvífr bauð at ríða eptir henni, kvað hana fámenna til mundu hafa farit, ok væri henni skapat víti. Þórðr kvað þat fjarri skyldu fara, sagði hana slíkt hafa at gǫrt, sem hon átti.

Auðr kom heim í sólarupprás, ok spurðu þeir brœðr hennar, hvert hon hefði farit. Auðr kvaz farit hafa til Lauga ok sagði þeim, hvat til tíðenda hafði gǫrz í fǫrum hennar. Þeir létu vel yfir ok kváðu of lítit mundu at orðit. Þórðr lá lengi í sárum, ok greru vel bringusárin, en sú hǫndin varð honum hvergi betri til taks en áðr. Kyrt var nú um vetrinn. En eptir um várit kom Ingunn, móðir Þórðar, vestan af Skálmarnesi. Hann tók vel við henni. Hon kvaz vilja ráðaz undir áraburð Þórðar, kvað hon Kotkel ok konu hans ok sonu gera sér óvært í fjárránum ok fjǫlkyngi, en hafa mikit traust af Hallsteini goða. Þórðr veikz skjótt við þetta mál ok kvaz hafa skyldu rétt af þjófum þeim, þótt Hallsteinn væri at móti; snaraz þegar til ferðar við tíunda mann. Ingunn fór ok vestr með honum. Hann hafði ferju ór Tjaldanesi. Síðan heldu þau vestr til Skálmarness. Þórðr lét flytja til skips allt lausafé, þat er móðir hans átti þar, en smala skyldi reka fyrir innan fjǫrðu. Tólf váru þau alls á skipi; þar var Ingunn ok ǫnnur kona. Þórðr kom til bœjar Kotkels með tíunda mann. Synir þeira Kotkels váru eigi heima. Síðan stefndi hann þeim Kotkatli ok Grímu ok sonum þeira um þjófnað ok fjǫlkyngi ok lét varða skóggang. Hann stefndi sǫkum þeim til alþingis, ok fór til skips eptir þat. Þá kómu þeir Hallbjǫrn ok Stígandi heim, er Þórðr var kominn frá landi ok þó skamt; sagði Kotkell þá sonum sínum, hvat þar hafði í gǫrz. Þeir brœðr urðu óðir við þetta ok kváðu menn ekki hafa fyrr gengit í berhǫgg við þau um svá mikinn fjándskap. Síðan lét Kotkell gera seiðhjall mikinn. Þau fœrðuz þar á upp ǫll. Þau kváðu þar harðsnúin frœði; þat váru galdrar. Því næst laust á hríð mikilli.

Þat fann Þórðr Ingunnarson ok hans fǫrunautar, þar sem hann var á sæ staddr, ok til hans var gǫrt veðrit.

Keyrir skipit vestr fyrir Skálmarnes. Þórðr sýndi mikinn hraustleik í sæliði. Þat sá þeir menn, er á landi váru, at hann kastaði því ǫllu, er til þunga var, utan mǫnnum; væntu þeir menn, er á landi váru, Þórði þá landtǫku, því at þá var af farit þat, sem skerjóttast var. Síðan reis boði skamt frá landi, sá er engi maðr munði, at fyrri hefði uppi verit, ok laust skipit, svá at þegar horfði upp kjǫlrinn. Þar druknaði Þórðr ok allt fǫruneyti hans, en skipit braut í spón, ok rak þar kjǫlinn, er síðan heitir Kjalarey. Skjǫld Þórðar rak í þá ey, er Skjaldarey er kǫlluð. Lík Þórðar rak þar þegar á land ok hans fǫrunauta; var þar haugr orpinn at líkum þeira, þar er síðan heitir Haugsnes.