Bókastaðir

Nú er frá því at segja, at á því sumri eptirfaranda, sem herra Jörundr biskup sáladist, fór utan sira Þorsteinn Illugason, ok Snjólfr Sumarliðason, ok kómu með tíðindum um fráfall Jörundar biskups; var þá kosinn til Hólabiskups Auðunn rauðr, sá er mestháttar var af kórsbræðrum; var hann lengi féhirðir Hákonar konúngs ok konúnginum kærastr af öllum kórsbræðrum.var hann lengi fèhirðir Hákonar konúngs ok konúnginum kærastr af öllum kórsbræðrum. Töluðu þat margir, at því kusu þeir Auðun til biskups á Hólum á Íslandi, at þeir þóttust engan framgang fá af konúnginum meðan Auðunn var nálægr, þvíat hann var fremst heyrðr af konúnginum. Var hann vígðr til biskups á Katrínarmessu; hafði hann lengi áðr haldit kirkjuna norðr á Hálogalandi, er á Þrándarnesi heitir; var hann forráðsmaðr, ríkr at auðæfum; átti Klemet bóndi dóttur hans, er Ólöf hét, hafði hún átt áðr bónda er Þorsteinn hét;átti Klemet bóndi dóttur hans, er Ólöf hèt, hafði hún átt áðr bónda er Þorsteinn hèt; vóru synir hans ok Ólöfar: Eysteinn rauðr ok Þorbergr rauðr, en Vígleikr hét sonr Klemets bónda ok Ólöfar.vóru synir hans ok Ólöfar: Eysteinn rauðr ok Þorbergr rauðr, en Vígleikr hèt sonr Klemets bónda ok Ólöfar.

Á því ári braut Uxann, kaupskipit, á Eyri. Þá varð hark meðr Austmönnum ok Gizuri galla, svo at þeir lömdu hann. Var þá harðr vetr, er Jörundr biskup sálaðist, var sá vetr kallaðr hrossafellisvetr. Á næsta ári, sem Auðunn biskup var vígðr, andaðist Clemens páfi; þá var svikinn keisarinn á páskadaginn, með þeim hætti, at þá er hann hafði tekit corpus domini, þá var borit eitr í kalikinn er hann drakk af, ok þar af fekk hann bana.þá var svikinn keisarinn á páskadaginn, með þeim hætti, at þá er hann hafði tekit corpus domini, þá var borit eitr í kalikinn er hann drakk af, ok þar af fèkk hann bana. Þá kómu þeir sira Þorsteinn ok sira Snjólfr út um sumarit með páfaboðskap, at gjalda tíund af öllum kirkna eignum; þeir vóru ok skipaðir officiales af herra Auðunni biskupi um allt Hóla biskupsdæmi, en herra Auðunn biskup var í Noregi um vetrinn.

Á næsta ári eptir um sumarit kom Auðunn biskup út til Íslands, kom hann út á Seleyri; reið hann norðr Sand til Hóla; vóru þar allir mestháttar prestar fyrir; var á staðnum ómetnaðarsamliga við honum tekit; var hann mjök stirðr af reið, þvíat hann var maðr gamall; höfðu þeir sira Koðran ok sira Snjólfr allt í skaupi við hann; lét hann sér fátt um finnast.lèt hann sèr fátt um finnast. Lét hann flytja sunnan af Eyri timbrstokka, hvar af hann lét smíða timbrstofuna á Hólum.Lèt hann flytja sunnan af Eyri timbrstokka, hvar af hann lèt smíða timbrstofuna á Hólum. Um haustið visiteraði Auðunn biskup um vestrsveitir, ok vígði kirkju at Þíngeyrum; var Laurentius þar þá; gaf Auðunn öngan gaum at honum í þat sinni, enda gafst Laurentius ekki fyrir honum. Vóru margir hlutir talaðir fyrir Auðunni biskupi, þeir sem ónauðsynligir vóru, en honum var ókunnigr landskapr. Ok sem hann kom heim úr visitatione, rak hann burt Skúla, er var ráðsmaðr, ok tók af honum allt sitt góz. Mikit missætti ok sundrlyndi gjörðist um vetrinn meðal sira Koðrans ok sira Snjólfs af annari álfu, en herra Auðunnar biskups af annari; heldu þeir eitt báðir í móti honum;hèldu þeir eitt báðir í móti honum; appelleruðu þeir til erkibiskups í fyrstu. Tók herra Auðunn biskup Grenja [ðar] stað af sira Koðrani; gekk Snjólfr til handa biskupi síðan, ok þá Grenja [ðar] stað.

Þegar er herra biskup kom heim or visitatione, leitaði hann eptir, hvar bein góða Guðmundar biskups mundi vera, þvíat þat hafði svo verit vanrækt áðr, at menn vissu eigi áðr hvar þat mundi vera; var í fyrstu grafit í kórnum innar, ok fannst þar eigi, en fundust þar önnur bein í einni kistu, allt samt [sem Jörundr] biskup hafði látið um búa, þá er hann lét gjöra nýja kirkjuna.var í fyrstu grafit í kórnum innar, ok fannst þar eigi, en fundust þar önnur bein í einni kistu, allt samt [sem Jörundr] biskup hafði látið um búa, þá er hann lèt gjöra nýja kirkjuna. Þá var sent eptir Kolla smið Helgasyni; vildi hann ekki fara lengi, því at meðal þeirra herra biskups var heldr fátt; þó fór hann um síðir, meir áminntr fyrir skuld Guðmundar biskups, en [at] boði Auðunnar biskups. Sagði Kolli þá, at þeim stoðaði ekki at leita í kórnum; bauð hann þá brjóta upp gólfit í framkirkjunni. Miðaði hann svo glöggt á, at þar sem hann sagði fannst kista, ok henni lauk hann upp; fannst þar í biskups bein, ok at öllu svo um búit, sem Jörundr biskup hafði sagt honum. Sýndist þar fótleggrinn brotinn, ok þar um vafit einum hreinum klút; vóru hnútarnir mjök stórir á leggnum, sem von var, eptir því sem segir í Guðmundarsögu, at brotnaði fótr hans fyrir Ströndum, þá er hann var klerkr með Íngimundi frænda sínum. Var þá kallaðr til Auðunn biskup, ok varð hann af þessu mjök feginn; lét hann þá gjöra at nýja kistu, ok þar í leggja bein hins blezaða Guðmundar biskups.lèt hann þá gjöra at nýja kistu, ok þar í leggja bein hins blezaða Guðmundar biskups. Síðan lét herra Auðunn biskup búa um fagrliga með grind, ok færa innar í kirkjunni fyrir framan stóra kross.Síðan lèt herra Auðunn biskup búa um fagrliga með grind, ok færa innar í kirkjunni fyrir framan stóra kross. Gjörðist þá þegar tilsókn til staðarins ok mikil áheit um allt Ísland, ok urðu margar ágætar jarteignir. Var þat mikil gipta Auðunnar biskups, at hann lét fyrstr Hólabiskup taka úr jörðu bein hins blezaða Guðmundar biskups;Var þat mikil gipta Auðunnar biskups, at hann lèt fyrstr Hólabiskup taka úr jörðu bein hins blezaða Guðmundar biskups; ok af hans forgöngu hefir síðan eflzt hans vegsemd ok virðíng, fyrir þá Hólabiskupa sem síðan hafa verit, allt til þessa dags. Gjörðist þá þegar um daga Auðunnar biskups mikil sókn at Guðmundardegi; söng hann sjálfr sálutíðir ok sálumessu, ok heiðraði hann í öllum [hlutum] sem hann kunni fremst. Tók herra Auðunn þetta af góðfýsi þeirri, sem guð blés honum í brjóst, ok svo enn nökkut af áeggjan Hákonar konúngs, sem hann skildist með hann, en áðr en Auðunn biskup kom til var [hans] engi minníng gjör, utan sálumessa var sögð firir honum, sem fyrir öðrum Hólabiskupum, en engi sókn, þvíat menn vissu eigi, hvar hans bein ok leg var.Tók herra Auðunn þetta af góðfýsi þeirri, sem guð blès honum í brjóst, ok svo enn nökkut af áeggjan Hákonar konúngs, sem hann skildist með hann, en áðr en Auðunn biskup kom til var [hans] engi minníng gjör, utan sálumessa var sögð firir honum, sem fyrir öðrum Hólabiskupum, en engi sókn, þvíat menn vissu eigi, hvar hans bein ok leg var.

Áðr en Auðunn biskup kom til var ekki haldinn upptökudagr hins heilaga Jóns Hólabiskups; súngnar tíðir at eins, en ekki haldit heilagt. Fyrir þessu gekk herra Auðunn biskup, svo at um allt Hóla biskupsdæmi var boðit lögheilagt at halda, ok sýngja innan kirkju duppliciter. Mátti af slíkum hlutum merkja, at Auðunn biskup var mikil [s] háttar höfðíngi. Hann hafði út með sér grjótsmiðu, ok suðr frá staðnum í Raftahlíð fann hann rautt berg, þat lét hann upp brjóta ok heim færa, ok telgja;Hann hafði út með sèr grjótsmiðu, ok suðr frá staðnum í Raftahlíð fann hann rautt berg, þat lèt hann upp brjóta ok heim færa, ok telgja; lét hann gjöra [stein] ofn í timbrstofuna, sem gjört er í Noregi, ok bera út reykinn þó at hann sæti sjálfr inni.lèt hann gjöra [stein] ofn í timbrstofuna, sem gjört er í Noregi, ok bera út reykinn þó at hann sæti sjálfr inni. Hann lét ok gjöra háaltarit með grjót, ok þar holt innan, ok fyrir járnhurð, svo at þar má í geyma dýrgripi staðarins, svo at ekki sakaði fyrir eldi ok öðrum hlutum, ok allar þær gráður, sem þar sýnast í kirkjunni, ok pílára í kórnum, ok penta húfuna, ok færa innar húfuna á háaltarit;Hann lèt ok gjöra háaltarit með grjót, ok þar holt innan, ok fyrir járnhurð, svo at þar má í geyma dýrgripi staðarins, svo at ekki sakaði fyrir eldi ok öðrum hlutum, ok allar þær gráður, sem þar sýnast í kirkjunni, ok pílára í kórnum, ok penta húfuna, ok færa innar húfuna á háaltarit; voru þar áðr kistur ok annarr harki. Hann fekk ok til góðan skrúða með hökli sæmiligum, er Skarmande var kallaðr.Hann fèkk ok til góðan skrúða með hökli sæmiligum, er Skarmande var kallaðr. Biskupsherbergin öll lét hann upp smíða, sem fásén eru á slíku fátæka landi.Biskupsherbergin öll lèt hann upp smíða, sem fásèn eru á slíku fátæka landi. Varð staðnum kostnaðarsamt við þetta uppsmíði. Yfir allt fram bar, hversu mikla gestrisni hann hafði, þvíat þó at hans mótstöðumenn deildi við hann, ok var sagt af þjónustumönnum, at tími var at ganga til borðs, talaði hann svo til sinna óvina: "gangit til borðs, ok til þess sem guð gefr; verit ekki reiðir matnum, þó at þér sét mér reiðir".verit ekki reiðir matnum, þó at þèr sèt mèr reiðir". Sigraði hann svo optsinnis sína mótgangsmenn, svo at eptir þá gleði ok fagnað, sem hann þeim gjörði, lögðu þeir síðan allt á hans vald. Allt sitt embætti gjörði hann sæmiliga. Rödd hafði hann svo fagra, háfa ok skæra, at öllum þótti yndi í at heyra á hans söng. Bænahaldsmaðr var hann mikill, því at hann söng þriðjúng af vorrar frú psaltara, er hinn helgi Anselmus erkibiskup hefir diktað; hann vatnfastaði fyrir allar postulamessur ok Maríumessur allar, ok fyrir margar biskupamessur: fylgði hann tíðum öllum um langaföstu ok jólaföstu, en eigi dagliga, nema stærstu hátíðir.

Á Gregoriusmessu kómu saman á Hólum mestháttar prestar í Hóla biskupsdæmi; lét biskupinn niðr falla messu, er komit var fram at guðspjalli, þvíat biskupinn reiknaði Koðran í banni: var sú sök hans reiknuð, at hann hafði bræðr á Möðruvöllum látið hafa vald í veraldar ráðum;lèt biskupinn niðr falla messu, er komit var fram at guðspjalli, þvíat biskupinn reiknaði Koðran í banni: var sú sök hans reiknuð, at hann hafði bræðr á Möðruvöllum látið hafa vald í veraldar ráðum; reiknaði [hann], at þat væri mikit góz at þeir höfðu eydt, síðan Jörundr biskup andaðist, ok vildi at hann lyki þat aptr Hólastað. Þat annat, at hann hefði tekit at sér officialis-embætti;Þat annat, at hann hefði tekit at sèr officialis-embætti; þriðju sök reiknaði hann hans samblástr í móti sér.þriðju sök reiknaði hann hans samblástr í móti sèr. Vóru allir prestar þá í samblástri ok mótgangi í móti honum, utan sira Hafliði af Breiðabólstað; gaf biskupinn honum góðar gjafir, en þeir Koðran skildu ósáttir. Var herra Auðunni biskupi lítt ombönaðr sá góðvili, sem hann sýndi mesthállar prestum, þvíat hann dispenseraði með sonum þeirra, þvíat hann hafði vald til þess af páfanum. Dispenseraði hann með þessum: Einari Hafliðasyni, Páli Þorsteinssyni, Þorsteini Hallssyni, Þormóði Þorkelssyni. Urðu þessir framandi menn til klerkdóms ok framkvæmdar í Hóla biskupsdæmi. Með Jóni Koðranssyni dispenseraði hann, ok varð [hann] framr maðr ok mikilsháttar prestr, sakir vitsmuna ok auðæfa.

Á því ári varð páfi Johannes vicesimus secundus. Árni biskup fór til Grænlands. Þá andaðist Íngjaldr biskup af Hamri.

Á öðru ári frá því sem herra Auðunn biskup kom til Íslands gjörðist mörg tíðindi: þá brann kirkja ok klaustrið allt á Möðruvöllum í Hörgárdal, með öllum klokkum ok kirkjuskrúða. Þá brann ok klaustrið í Niðarhólmi. Herra Auðunn biskup tók ok af ábótadæmi af Þóri ábóta á Mú [n] ka-Þverá. Þá gjörðist ok missætti í milli Auðunnar biskups ok Guðmundar ábóta at þíngeyrum; kom þat svo til í fyrstu, at Eyjólfr bóndi í Forsæludal sagði Auðunni biskupi, at kristfé þat, sem Karl hinn auðgi hafði gefit, sextigi hundraða, ok á Breiðabólstað í Vestrhópi skyldi vera, sem hann hafði sett meðr þeim ómaga sem á skyldi vera kristfénu, en Þorsteinn Hjálmsson hafði í burtu með sér, þá er hann fór af Breiðabólstað til Þíngeyra, ok þessi sextigi hundraða kómu aldri síðan aptr til Breiðabólstaðar.kom þat svo til í fyrstu, at Eyjólfr bóndi í Forsæludal sagði Auðunni biskupi, at kristfè þat, sem Karl hinn auðgi hafði gefit, sextigi hundraða, ok á Breiðabólstað í Vestrhópi skyldi vera, sem hann hafði sett meðr þeim ómaga sem á skyldi vera kristfènu, en Þorsteinn Hjálmsson hafði í burtu með sèr, þá er hann fór af Breiðabólstað til Þíngeyra, ok þessi sextigi hundraða kómu aldri síðan aptr til Breiðabólstaðar. Skyldaði herra Auðunn biskup sira Hafliða at heimta út fyrir kirkjuna á Breiðabólstað [þetta fé].Skyldaði herra Auðunn biskup sira Hafliða at heimta út fyrir kirkjuna á Breiðabólstað [þetta fè]. Sira Hafliði var tregr til þessa, þvíat hann var prófentumaðr á Þíngeyrum ok unni mikit staðnum, þó gjörði hann boðskap biskups; ok at teknum vottum ok prófi, orskurðar Auðunn biskup, at aptr skal leggjast þat fé, sem Karl hinn auðgi hafði gefit í fyrstu.ok at teknum vottum ok prófi, orskurðar Auðunn biskup, at aptr skal leggjast þat fè, sem Karl hinn auðgi hafði gefit í fyrstu. Í annarri grein setr Guðmundr ábóti ok bræðr kæru á Hólastað um biskupstíundir, at hinn helgi Jón, fyrsti Hólabiskup, hefði gefit Þíngeyra klaustri biskupstíundir fyrir vestan Vatnsdalsá árliga til styrktar þá er hann funderaði klaustriö. Af þessum greinum appelleraði Guðmundr ábóti til erkibiskups; diktaði þessa appellacionem sira Lafranz, ok stóð með ábóta í öllu því sem hann orkaði.

Þenna sama vetr in capite jejunii varð Lafranz ok Árni son hans professus til múnks; hafði Árni komit fyrir tveim vetrum til föður síns, ok lét hann kenna honum.hafði Árni komit fyrir tveim vetrum til föður síns, ok lèt hann kenna honum. Í föstunni var Laurentius vígðr til múnks, ok Árni son hans, af Guðmundi ábóta.

Þá gekk ok til bræðralags Bergr Sokkason; hafði Laurentius áðr kennt honum at Múnka-Þverá, ok þá setti hann sik til náms af Laurentio; varð hann hinn fremsti klerkr, söngari harðla sæmiligr, ok mælskumaðr mikill, svo at hann setti saman margar sögubækr heilagra manna í norrænu máli með mikilli snild. Unnust þeir bróðir Bergr ok Laurentius með hjartaligri elsku, þvíat alla þá sem Laurentius sá at gott vildu nema, ok til góða vildu hafa sína ment, elskaði hann. Bróðir Laurentius helt vel reglu hins heilaga Benedicti, undir hverja hann hafði sik gefit, so at þar var mörgum eptirlíkjanda.Bróðir Laurentius hèlt vel reglu hins heilaga Benedicti, undir hverja hann hafði sik gefit, so at þar var mörgum eptirlíkjanda. Eigi var hann úti reikandi, þvíat hann gekk aldri út af sínu klaustri, utan hann væri boðinn af sínum formanni ok [fyrir] stórar nauðsynjar. Þagnar tíma helt hann vandliga, þá talaði hann ekki, svo sem um nætr, þá er summum silentium var, hvorki latínu né norrænu, en lengstum latínu þess í meðal, sem í kirkju ok conventu.Þagnar tíma hèlt hann vandliga, þá talaði hann ekki, svo sem um nætr, þá er summum silentium var, hvorki latínu nè norrænu, en lengstum latínu þess í meðal, sem í kirkju ok conventu. Lítilátr ok hlýðinn var hann sínum formanni; aldri vildi hann sitja annarsstaðar en í conventu; þó at ábóti byði honum, baðst hann undan, ok beiddi, at aðrir bræðr skyldi sitja. Hans iðn var ekki annat en lesa, kenna ok studera í bókum. Á Árna lagði hann alla ástundan, at kenna honum latínu ok letr: varð hann hinn framasti klerkr, ok skrifari harðla sæmiligr ok versificator. Sannliga mátti þat segja, at fagrligt var þat klaustr, sem svo var skipat af slíkum mú [n] kum, sem þá var at Þíngeyrum.

Egill djákni Eyjúlfsson var vígðr til prest [s] af Auðunni biskupi á þessu ári, sem nú var frá sagt, ok var hann þá í fyrstu skipaðr skólameistari á Hólum; þótti Laurentio þat allmikit, at þeir skildu, þvíat viðr hann hafði hann lag [i] t ástsamligan kærleik. Um sumarit fór utan Guðmundr ábóti á Þíngeyrum; var hann utan tvö ár; gjörði erkibiskupinn ekki at málum þeirra Auðunnar biskups, þvíat erkibiskupinn vildi ekki at gjöra fyr en hann kæmi til annsvara. Visiteraði herra Auðunn um haustið um vestrsveitir, ok sem hann reið frá Breiðabólstað til Þingeyra, byrgðu bræðr klaustrið fyrir Auðunni biskupi; önga processio gjörðu þeir í mót honum. Matr var hans mönnum til reiðu, ok svo honum sjálfum, en ekki öl. Lét sira Hafliði bera fram sitt öl, ok þat drakk Auðunn biskup ok hans menn.Lèt sira Hafliði bera fram sitt öl, ok þat drakk Auðunn biskup ok hans menn. Bróðir Björn Þorsteinsson var prior fyrir klaustrinu ok staðnum; var mart bænda komit ofan úr Vatnsdal, til þess at verja klaustrið fyrir biskupi, ef hann vildi nokkut á sækja; gjörði hann sik ekki líkligan til þess ok engi hans manna.

Á öðru ári eptirkomanda varð þat til tíðenda: þá andaðist Hákon konúngr Magnússon, Noregs konúngr. Þat bar ok til tíðenda í Sviaríki, at Birgir konúngr svelti inni í einum múr tvo brædr sína, Eirek langa hertoga ok Valdimar; átti hertogi Eirík [r] Ingibjörgu dóttur Hákonar konúngs, er síðan var köllnð hertuginna. Á því sama ári andaðist sira Hafliði Steinsson á Breiðabólstað, er var mikilsháttar maðr; var hann nokkura tíma kapellnprestr Eireks konúngs, en síðan lengi ráðsmaðr at Hólum ok at Þingeyrum. Þá andaðist sira Koðran Ranason í Noregi.

Sira Egill fekk orlof af herra Auðunni biskupi, ok hafði ætlað at fara til Noregis í skipi því, sem var á Seleyri;Sira Egill fèkk orlof af herra Auðunni biskupi, ok hafði ætlað at fara til Noregis í skipi því, sem var á Seleyri; í því skipi skyldi ok farit hafa sira Grímr Ófeigsson, með erendum herra Auðunnar biskups, varð þat skip aptrreka. Var sira Egill þá enn at Hólum, ok tók biskup hann í fullan kærleika við sik. Kom þá bréf út um sumarit, at utan var boðit biskupum báðum af Íslandi, ok lögmönnum báðum, herra Katli Þorkelssyni ok vj handgengnum, ok vj bændum frömustum.Kom þá brèf út um sumarit, at utan var boðit biskupum báðum af Íslandi, ok lögmönnum báðum, herra Katli Þorkelssyni ok vj handgengnum, ok vj bændum frömustum. Herra Grímr Þorsteinsson tók lögsögn, ok Erlendr bóndi frá Upsum or Svarfaðardal hafði lögsögu yfir Norðlendíngafjórðúngi. Þá braut kirkju í Skálholti um vetrinn fyrir Þorláksmessu. Var kosinn til konúngs Magnús Eireksson, dóttursou Hákonar konúngs, yfir Noreg, Sviaríki ok Gotland. Var herra Erlendr Viðkunnsson dróttseti um allt Noregis konúngs ríki, með ráði herra Eilífs erkibiskups ok allra voldugustu herra í Noregi. Var Magnús konúngr þrévetr at áratölu.Var Magnús konúngr þrèvetr at áratölu. Um sumarit eptir bjóst herra Auðunn biskup til utanferðar af Gáseyri, ok varð aptrreka, ok tóku land í Húsavík; var þá sira Egill enn með honum. Sat hann heima at Hólum um vetrinn.

Um haustið gekk sira Egill í meðal, at þeir herra Auðunn biskup ok bróðir Laurentius skyldu sættast; leiddi sira Egill fyrir augum biskupinum, at honum var mikill styrkr at slíkum manni, sem Laurentius var. Sendi Auðunn biskup sira Egil vestr til Þingeyra, ok reið bróðir Laurentius til Hóla með honum, ok hittust þeir, ok tók herra biskup heiðarliga við honum, játandi honum sinni vináttu, en bróðir Laurentius þar í mót sinni hlýðni; skyldi bróðir Laurentius kenna dóttursyni herra biskups, er Eysteinn hét.skyldi bróðir Laurentius kenna dóttursyni herra biskups, er Eysteinn hèt. Fór hann með bróður Laurentio, ok kenndi hann honum; varð hann síðan framr maðr, ok hafði lengi Maríukirkju í Þrándheimi, ok var kallaðr Eysteinn rauðr. Ókyrt var þá enn um vetrinn ok vorit í Hóla biskupsdæmi, þviat eptir fortölum vondra manna var þat talat fyrir Auðunni biskupi, at lúkast skyldi skiptitíund af hundraði, ok þaðan af meira. Tóku lausamenn sik saman um Skagafjörð, ok höfðu flokk uppi, viljandi eigi undir ganga þetta; sátu þeir fyrir biskupi í Höfðahólum, ok var við voða búit, at þeir vildu hafa tekit biskupinn, ok lagt hendr á, utan Rafn Jónsson or Glaumbæ ok margir prestar játaði því, at eptir því skyldi tíunda sem at fornu væri sett ok skipat, at þ [ur] famenn einir skyldu taka þat sem minna væri en af fimm hundruðum.

Var um vetrinn mjök hart með mönnum, vóru víða hafísar ok veðrátta mjök hörð. Gekk herra Auðunn biskup fyrir um vorit, at heitið væri á páskadaginn á hinn blezaða Jón Hólabiskup, at hverr skattbóndi um Skagafjörð skyldi gefa klipping, Hrauna á meðal, til þess at kaupa með líkneski, ok láta gjöra hinum heilaga Jóni Hólabiskupi, en Rafn bóndi Jónsson skyldi fyrir ganga at gjört yrði. Varð svo skipan á um veðráttuna, at þegar á páskadaginn fyrir hámessu datt norðanveðrit í logn, sem skrínit var út borit, en eptir hámessu var komit á sunnan, en um kveldit at aptansöng var kominn á þeyr, ok sá helzt allt til þess at [í burtu] var allr jökull ok snjór, ok var góðr gróði um vorit, en hafís rak í frá.Varð svo skipan á um veðráttuna, at þegar á páskadaginn fyrir hámessu datt norðanveðrit í logn, sem skrínit var út borit, en eptir hámessu var komit á sunnan, en um kveldit at aptansöng var kominn á þeyr, ok sá hèlzt allt til þess at [í burtu] var allr jökull ok snjór, ok var góðr gróði um vorit, en hafís rak í frá. Missætti var ok í meðal Auðunnar biskups ok sira Snjólfs; tók hann af honum Grenja [ðar] stað; var sú sök, at hann vildi eigi taka klerk er biskupinn skipaði þangat; lét biskupinn sverja, at sjö kennimanna skyld veri á Grenja [ðar] stað.lèt biskupinn sverja, at sjö kennimanna skyld veri á Grenja [ðar] stað. Miklu fleiri sakir hafði biskupinn at tala til Snjólfs; kom svo at síðustu, at biskup setti Snjólf í et hæsta forboð, afsetjandi hann samneyti kristinna manna. Gaf Snjólfr ekki gaum at því, ok fór til Noregis.

Árni biskup af Skálholti hafði siglt um sumarit áðr til Noregis, ok sálaðist hann um vetrinn í Noregi. Var Ormr þorsteinsson electus til biskups í Skálholt. Um vorit, er nú var frá sagt, kom Skákin viðr Austfjörðu; braut skip þat í ísum; var þar á þórir ábóti ok Bergr Jónsson; fekk fólk þat, sem þar var á, land með miklu vosi.fèkk fólk þat, sem þar var á, land með miklu vosi. Fór Bergr áðrnefndr með mörgum bréfum til Auðunnar biskups.Fór Bergr áðrnefndr með mörgum brèfum til Auðunnar biskups. Lét hann þegar bregða viðr, ok sendi Berg suðr á Eyrar, at taka sér þar far;Lèt hann þegar bregða viðr, ok sendi Berg suðr á Eyrar, at taka sèr þar far; gjörðist þat ok svo. Um sumarit á þíngi tóku leikmenn sik saman af Norðlendinga fjórðúngi, at þeir vildu undir engar nýjúngar ganga af Auðunni biskupi. Reið herra Grímr ok margir mikilsháttar leikmenn til Hóla eptir þíngit, ok töluðu við Auðun biskup; skildu þeir svo, at biskupinn linaðist ekki við þeirra orð, ok gengu þeir til handa við hann, sem hann hafði fyrir sökum áðr.