Bókastaðir

Nú svo sem hann var í þessum þrautum litu margir miskunnar augum til hans, ok sýndu honum nokkra huggan í orðum eða gjörðum. Var sama grimd þeirra kórsbræðra til hans, ok mátti þat ekki heyra, at honum væri til afsak [a] nar sinna mála. Einn tíma var svo komit, at hann hafði fengit leyfi til at koma í herberg [i] erkibiskups, sem hann lá í sjúkleika sínum, þó at óvitandum kórsbræðrum í fyrstu. Svo sem Laurentius var kominn inn í herbergit ok fjöturr á fótum, varð víst um af speorum ok njósnarmönnum kórsbræðra; var hann þá dreginn út, ok farit með ekki þyrmliga; spurði erkibiskupinn, hvat harki var í herberginu; honum var sagt, at Lafranz væri kominn inn í stofuna, ok vildi hafa talat við hann, ok var í fjötrum, ok þá var honum kippt út nauðigum. Erkibiskupinn segir þá með þúngu andvarpi: "guð virði við hann, undir hvílíkum þúnga hann á at standa af sínum mótstöðumönnum, ok þolir hann þetta fyrir þá dygð ok þjónustu, sem hann veitti oss; en hvat mun honum stoða at hitta oss, þar sem hvorumtveggjum okkrum eykst harmr at sjá annann; hann sér hörmúng ok kran [k] leika á mér, en ek sé eymd á honum."hann sèr hörmúng ok kran [k] leika á mèr, en ek sè eymd á honum." Þá svaraði einn þjónustumaðr erkibiskup [s]: "þat þykkir honum þúngast," sagði hann, "at svo er sagt honum, at þetta sé yðar skipan, at hann er svo harðliga tekinn, ok þetta sé gjört eptir yðrum boðskap."Þá svaraði einn þjónustumaðr erkibiskup [s]: "þat þykkir honum þúngast," sagði hann, "at svo er sagt honum, at þetta sè yðar skipan, at hann er svo harðliga tekinn, ok þetta sè gjört eptir yðrum boðskap." Þá talaði erkibiskupinn: "hví munu menn slíkt tala? þat er aldri mitt boð; vita muntu þat, at svo [sem] vér tókum þenna krankleika tóku kórsbræðr af oss öll völd, svo í andligum sem veraldligum hlutum, ok því síðr skipum vér nokkrum hlutum eða stjórnum, at vér ráðum eigi hvat vér etum eðr drekkum dagliga;vita muntu þat, at svo [sem] vèr tókum þenna krankleika tóku kórsbræðr af oss öll völd, svo í andligum sem veraldligum hlutum, ok því síðr skipum vèr nokkrum hlutum eða stjórnum, at vèr ráðum eigi hvat vèr etum eðr drekkum dagliga; eru þeir þeim öllum grimmari, sem stóðu með oss, þá er vér höfðum at standa í málaferlum við þá.eru þeir þeim öllum grimmari, sem stóðu með oss, þá er vèr höfðum at standa í málaferlum við þá. Er þat nú auðsýnt, at guð bannar eigi at svo standi um tíma; en lát segja Lafranzi, at hann beri sik sem kar [l] mannligast, því at ef hann heldr lífinu, er vonligt, at guð auðsýni hvorir réttara hafa staðit."en lát segja Lafranzi, at hann beri sik sem kar [l] mannligast, því at ef hann heldr lífinu, er vonligt, at guð auðsýni hvorir rèttara hafa staðit." Var þetta sagt Laurentio, ok var honum mikil huggan at orðum erkibiskups. Létu kórsbræðr hafa nú ríkari var [ðh] öld en áðr á Laurentio, svo at hann mætti hvergi hrærast eðr brott komast.Lètu kórsbræðr hafa nú ríkari var [ðh] öld en áðr á Laurentio, svo at hann mætti hvergi hrærast eðr brott komast.

Allt góz Laurentii var gripit, sem vér sögðum, upp á erkibiskups garði, en bókum þeim sem hann átti varð undan skotið;Allt góz Laurentii var gripit, sem vèr sögðum, upp á erkibiskups garði, en bókum þeim sem hann átti varð undan skotið; var þat gjört með klókleika á þann hátt, at ýmsir prestar eignuðu sér af Íslandi, sem þá vóru í Þrándheimi um vetrinn.var þat gjört með klókleika á þann hátt, at ýmsir prestar eignuðu sèr af Íslandi, sem þá vóru í Þrándheimi um vetrinn.

Var Laurentius í þessu haldi um allan vetrinn, ok var þat miskunn guðs at hann helt lífinu, en móti náttúrligu eðli at hann tapaði eigi heilsunni.Var Laurentius í þessu haldi um allan vetrinn, ok var þat miskunn guðs at hann hèlt lífinu, en móti náttúrligu eðli at hann tapaði eigi heilsunni. Um vorit, fjórum nóttum fyrir festum Tiburtii et Valeriani, sálaðist Jörundr erkibiskup; var þá kosinn til erkibiskups Eilífr, er vér fyr gátum;var þá kosinn til erkibiskups Eilífr, er vèr fyr gátum; var hann góðsiðugr maðr.

Þat varð til tíðinda á Íslandi, sem mikil hörmúng var í, at brann kirkja í Skálholti næstu nótt fyrir Pálsmessu, svo skjótt sem menn eta mat sinn drykkjarlaust; var þá hvorki eptir aska né kol, þvíat or lopti ofan kom eldr sá.var þá hvorki eptir aska nè kol, þvíat or lopti ofan kom eldr sá. Þá andaðist Höskuldr ábóti frá Þíngeyrum ok margir prestar á Íslandi: sira Gamli á Höskuldstöðum, ágætr prédikari, ok valdi or presta ok leikmenn, bændr góða;Þá andaðist Höskuldr ábóti frá Þíngeyrum ok margir prestar á Íslandi: sira Gamli á Höskuldstöðum, ágætr prèdikari, ok valdi or presta ok leikmenn, bændr góða; var þat kallat manndauðavor. Þá var ok veginn herra Kolbeinn Bjarnarson af Karlamagnúsi ok Þorsteini. Í Noregi var drepinn Ögmundr únginndanz. Ófriðr í Noregi af hernaði Eireks Svíahertoga. Utanför herra Árna biskups af Skálholti eptir kirkjubrunann.

Nú er frá því at segja, at kórsbræðr létu sira Lafranz fara á kaupskip fjötraðan, ok skrifuðu út með honum til Jörundar biskups;Nú er frá því at segja, at kórsbræðr lètu sira Lafranz fara á kaupskip fjötraðan, ok skrifuðu út með honum til Jörundar biskups; var hann sviptr öllu sínu gózi, utan þat sem hann vildi gjarnast hafa; vóru þat bækr hans, er á vóru lög heilagrar kirkju; varð þeim undan skotið. Létu þeir í haf ok urðu vel reiðfara;Lètu þeir í haf ok urðu vel reiðfara; tóku með höldnu ok heilu á Gáseyri. Brutu kaupmenn af Laurentio fjötur, þegar þeir kómu í haf, sögðu þat eigi venjuligt, at flytja menn í prísund eða fangelsi um stór höf. Skjótliga var skilat boðskap kórsbræðra til Jörundar biskups, í hverjum þeir sendu sira Lafranz undir hans umdæmi, ok hversu þeir þóttust hafa tekit próf á hans málum, eptir því sagt var. Kom Laurentius heim til Hóla; ok sem hann gekk inn í þat herbergi, sem biskup var í, fell hann á kné, en biskup stóð upp í móti honum, ok bað hann sitja hjá sér, ok svo sat hann undir matborði;ok sem hann gekk inn í þat herbergi, sem biskup var í, fèll hann á knè, en biskup stóð upp í móti honum, ok bað hann sitja hjá sèr, ok svo sat hann undir matborði; var biskup hinn bliðasti við hann, ok bað sira Lafranz at hvíla sik þar þrjár nætr, ok svo gjörði hann. At þeim liðnum lét biskup kalla Laurentium í skrúðhús með kennimönnnm;At þeim liðnum lèt biskup kalla Laurentium í skrúðhús með kennimönnnm; lét hann þá upp lesa boðskap erkibiskupsefnis ok svo kórsbræðra.lèt hann þá upp lesa boðskap erkibiskupsefnis ok svo kórsbræðra. Sira Laurentius spurði þá biskupinn, hverir vegir skyldu á hans máli. "Ekki treystist ek at gefa þér aptr messusöng fyrir þeirra framferði kórsbræðra, en ek segi þér, at þú skalt at frjálsu fara fyrir mér um Ísland, hvert þér líkar, svo í Skálholts biskupsdæmi, ef þér líkar þar niðr at koma, eðr í klaustrum;"Ekki treystist ek at gefa þèr aptr messusöng fyrir þeirra framferði kórsbræðra, en ek segi þèr, at þú skalt at frjálsu fara fyrir mèr um Ísland, hvert þèr líkar, svo í Skálholts biskupsdæmi, ef þèr líkar þar niðr at koma, eðr í klaustrum; máttu ok sýna mikla nytsemd af þér í læringu ok kennslu, þar sem þú kannt fram at koma." — "Enginn hlutr þiki mér svo þúngr sem sá," sagði Laurentius, "at ek skal eigi hafa messuembætti." — "Ekki fær þú þat," sagði biskup, ok stökk upp ok gekk í burt af herberginu.máttu ok sýna mikla nytsemd af þèr í læringu ok kennslu, þar sem þú kannt fram at koma." — "Enginn hlutr þiki mèr svo þúngr sem sá," sagði Laurentius, "at ek skal eigi hafa messuembætti." — "Ekki fær þú þat," sagði biskup, ok stökk upp ok gekk í burt af herberginu.

Eptirfarandi nátt var Laurentius á Hólum, þá dreymdi hann merkiligan draum, at hann þóttist standa upp yfir lestrakór; hann þóttist halda á einni oblátu, svo hátt upp sem þá er prestr heldr upp í messu; á þessari oblacione var merkt Alpha ok O. Einn prestr var þar kominn norðan um heiði, gamall, ok þó vel ok sæmiliga kunnandi, þeir lásu um morgininn eptir tíðir báðir saman. Laurentius sagði honum draum sinn. [Prestrinn mælti]: "þar sem þú vart kominn yfir kórinn hér at Hólum, þar muntu vera settr ok yfirskipaðr þann kennimanna kór, sem hér á Hólum er, en þar sem þú helt oblacionem, þar hafðir þú hit æðsta vald ok embætti í höndum, ok var merkt á Alpha ok O, þat þýðist upphaf ok endir: svo sem þú hafðir hér skóla ok namt hér í fyrstu æfi þinnar, svo mun hér ok verða endir þinna lífdaga, í hinu hæsta valdi settr ok skipaðr".Laurentius sagði honum draum sinn. [Prestrinn mælti]: "þar sem þú vart kominn yfir kórinn hèr at Hólum, þar muntu vera settr ok yfirskipaðr þann kennimanna kór, sem hèr á Hólum er, en þar sem þú hèlt oblacionem, þar hafðir þú hit æðsta vald ok embætti í höndum, ok var merkt á Alpha ok O, þat þýðist upphaf ok endir: svo sem þú hafðir hèr skóla ok namt hèr í fyrstu æfi þinnar, svo mun hèr ok verða endir þinna lífdaga, í hinu hæsta valdi settr ok skipaðr".

"Hætt [ú], hættú, prestrinn minn", sagði Laurentius, "þvíat svo em ek fyrirlagðr ok niðrstiginn nú, at þat munu mínir mótstöðumenn ætla, at aldri skyli ek heiðrsmaðr verða, enda mun nokkurr annarr eiga þenna draum". Síðan fór Laurentius vestr yfir Vatnsskarð, ok var þá Guðmundr vígðr til ábóta at þíngeyrum í stað Höskuldar móðurbróður síns; kom Laurentius þar, ok bauð at kenna þar bræðrum eða klerkum; en Guðmundr ábóti treystist þá eigi at taka við honum, þvíat svo var hermt af orðum Jörundar biskups, at hann vildi ekki at Laurentius væri norðanlands í Hóla biskupsdæmi. þaðan fór hann til vinar síns, sira Hafliða Steinssonar á Breiðabólstað í Vestrhópi; gekk sira Hafliði út í móti sira Laurentio ok tók við honum báðum höndum, ok lét tjalda stofu sína, ok setti hann et næsta sér, ok veitti honum svo sæmiliga sem einum biskupi.gekk sira Hafliði út í móti sira Laurentio ok tók við honum báðum höndum, ok lèt tjalda stofu sína, ok setti hann et næsta sèr, ok veitti honum svo sæmiliga sem einum biskupi. Þá töluðu heimamenn sira Hafliða, hví hann gjörði sér svo mikit at um þenna mann Lafranz, í svo mikilli óblíðu sem hann var við Jörund biskup.Þá töluðu heimamenn sira Hafliða, hví hann gjörði sèr svo mikit at um þenna mann Lafranz, í svo mikilli óblíðu sem hann var við Jörund biskup. Þá svaraði sira Hafliði hátt, svo at allir heyrðu: "þat munu muna synir mínir ok margir aðrir, at þessi króknefrinn, sem nú sitr hér hjá mér, Lafranz, þann sem allir fyrirlítä nú, hann mun verða biskup á Hólum".Þá svaraði sira Hafliði hátt, svo at allir heyrðu: "þat munu muna synir mínir ok margir aðrir, at þessi króknefrinn, sem nú sitr hèr hjá mèr, Lafranz, þann sem allir fyrirlítä nú, hann mun verða biskup á Hólum". Var sira Hafliði í mörgum hlutum forspár. Þaðan fór sira Laurentius suðr um land. Bauð Þorlákr ábóti honum austr í Ver, at kenna þar; þekktist hann þat, ok var þar um xij mánuðu, helt þar skóla ok kenndi mörgum klerkum ok bræðrum.þekktist hann þat, ok var þar um xij mánuðu, hèlt þar skóla ok kenndi mörgum klerkum ok bræðrum. Þar kenndi hann einum fátækum klerk, er Þorlákr ábóti veitti, er Runólfr hét;Þar kenndi hann einum fátækum klerk, er Þorlákr ábóti veitti, er Runólfr hèt; gaf sira Hafliði honum skólanafn, at hann skyldi heita amma, ok svo var hann kallaðr síðan; varð hann framr síðan ok góðr

Klerkr.

Þat gjörðist þá til tíðinda á þeim misserum, at þá kom Árni biskup Helgason með miklu valdi, er Hákon konúngr hafði gefit honum, ok þar með kirkjuvið, at upp skyldi reisast þar með kirkjan í Skálholti. Þá kom ok út páfa boðskapr um Jórsala gjöf. Víg Karlamagnús ok Þorsteins. Bólnasótt mikil um allt Ísland ok dóu margir úngir menn.

Annat ár eptir gjörðist þat til tíðinda, at kennimanna fundr var apud Viennam in Gallia. Var Laurentius þá í Veri í þykkvabæ annat árit, ok kenndi þar; kom þá enn sú vissa norðan frá Hólum, at kórsbræðrum mislíkaði at Laurentius væri vel tekinn, en honum stæði þat at vera í skriptum. Þá treystist Þorlákr ábóti eigi at halda hann. Bauð Hallr Sigurðsson honum þá til Dals undir Eyjafjöll; höfðu þeir Sigurð [r] seltjörn, faðir hans, ok Laurentius fordum í Eyjafirði verit góðir vinir. Fór Laurentius þá til Halls í Dal; var hann þar um vetrinn, ok um vorit vildi hann fara þaðan í burt, því at siðir þeirra Laurentii ok [Halls] vóru eigi líkir. Var Laurentio þá mjök áhugamikit, hvar hann mundi niðr koma. Ok einn morgin um vorit, sem Laurentius lá í sæng sinni, hann var þá mart hugsandi, mest um þat, hvar hann mundi niðr koma eða til hjálpar verða. Þá þótti honum renna á sik léttr höfgi;Þá þótti honum renna á sik lèttr höfgi; honum þótti maðr ganga í herbergit þar sem hann lá, hann var í kennimanns búnaði, gekk hann þar framan at sænginni, sem hann lá í, svo til hans talandi: "satt er þat, at þú ert í miklum þrautum ok nauðum, en ek legg þat ráð til með þér, sem til betrunar mun snúast um þitt efni, ef þú heldr því: les dagliga heilags anda tíðir, ok gleym því eigi, ok mun heilags anda miskunn hugga þik, ok leysa þína kvöl ok þraut".honum þótti maðr ganga í herbergit þar sem hann lá, hann var í kennimanns búnaði, gekk hann þar framan at sænginni, sem hann lá í, svo til hans talandi: "satt er þat, at þú ert í miklum þrautum ok nauðum, en ek legg þat ráð til með þèr, sem til betrunar mun snúast um þitt efni, ef þú heldr því: les dagliga heilags anda tíðir, ok gleym því eigi, ok mun heilags anda miskunn hugga þik, ok leysa þína kvöl ok þraut". Ok þegar sem þessi maðr hafði þetta talat, hvarf hann burt frá honum. Ekki varð Laurentio fyrir at spyrja hann nokkurs, eða hverr hann var, þvíat þetta bar skjótliga fyrir hann, ok svo skjótliga vaknaði hann; gjörði hann guði þakkir fyrir vitrunina, en byrjaði upp tíðahaldit, helt hann síðan þessum tíðum til dauðadags.gjörði hann guði þakkir fyrir vitrunina, en byrjaði upp tíðahaldit, hèlt hann síðan þessum tíðum til dauðadags. Fám nóttum síðar en þetta gjörðist kom bréf af Norðlendínga fjórðúngi til Laurentii, frá Þóri ábóta af Múnka-Þverá, at hann bauð sira Lafranz norðr til sín, at kenna þar bræðrum ok klerkum um xij mánaði fyrst, ok hér hafði hann [til] orlof Jörundar biskups;Fám nóttum síðar en þetta gjörðist kom brèf af Norðlendínga fjórðúngi til Laurentii, frá Þóri ábóta af Múnka-Þverá, at hann bauð sira Lafranz norðr til sín, at kenna þar bræðrum ok klerkum um xij mánaði fyrst, ok hèr hafði hann [til] orlof Jörundar biskups; fekk hann sér síðan færleika norðr;fèkk hann sèr síðan færleika norðr; kom hann til Múnka-Þverá [r], sem vér gátum, ok tók Þórir ábóti ok bræðr líkuliga við honum, kenndi hann þar bræðrum okkom hann til Múnka-Þverá [r], sem vèr gátum, ok tók Þórir ábóti ok bræðr líkuliga við honum, kenndi hann þar bræðrum ok

Klerkum.

Þat gjörðist til tíðinda um sumarit, at herra Kristiforus kom út, ok herra Ívarr hólmr. Andlát Evfemie drottníngar. Kómu sendiboðar herra páfans til Noregs. Á þeim misserum andaðist herra Þórðr ok herra Loptr. Á næsta vetri eptir andaðist virðuligr herra Jörundr biskup á Hólum, á Brigittar messu, þá hafði hann biskup verit vj vetr ok fjöretigir. Reist [i] hann upp ij klaustr, á Möðruvöllum ok Stað í Reyninesi; lét hann upp smíða kirkjuna á Hólum, ok prýddi hana at klukkum ok skrúða, ok auðgaði staðinn at löndum ok eignum, gulli ok brenndu silfri, ok öðrum góðum gripum, svo sýnast mun meðan Ísland er byggt.lèt hann upp smíða kirkjuna á Hólum, ok prýddi hana at klukkum ok skrúða, ok auðgaði staðinn at löndum ok eignum, gulli ok brenndu silfri, ok öðrum góðum gripum, svo sýnast mun meðan Ísland er byggt. Þat er eigi gleymanda, hversu til bar, er Laurentius frétti framferð ok andlát herra Jörundar biskups;Þat er eigi gleymanda, hversu til bar, er Laurentius frètti framferð ok andlát herra Jörundar biskups; hann var staddr í múnkastofu á Þverá; var þá hríngt öllum klukkum til sálutíða. Sem sendiboði kom frá Hólum með tíðindi, stóð Laurentius upp sem aðrir skjótliga, ok með þeirri skyndíngu sinnar uppstöðu fekk hann þann krankleika, sem aldri skildist við hann til dauðadags, en þat var smáþarmamein; vottaði hann þetta sjálfr fyrir sínum trúnaðarmanni einum.Sem sendiboði kom frá Hólum með tíðindi, stóð Laurentius upp sem aðrir skjótliga, ok með þeirri skyndíngu sinnar uppstöðu fèkk hann þann krankleika, sem aldri skildist við hann til dauðadags, en þat var smáþarmamein; vottaði hann þetta sjálfr fyrir sínum trúnaðarmanni einum. Herra Jörundr biskup skipaði áðr en hann andaðist sira Þorsteini Illugasyni, er skarðsteinn var kallaðr, officiolatum Hóla kirkju, en sira Koðran [Hranason] af Grenjaðarstöðum kallaðist vera coadjutor Jörundar biskups, skipaðr af Eilífi erkibiskupi; en meðr því at sira Koðran hafði meira gengi, ok flestir vildu svo tala ok gjöra sem hann vildi, þá tók hann öll völd í andligum hlutum í Hóla biskupsdæmi. Var Laurentius á Múnka-Þverá um vetrinn; tóku þar margir mikinn þrifnað af hans læringu. Um vorit eptir kom sira Koðran til Múnka-Þverár; var honum þar fagnat sem einum biskupi.

Næsta dag eptir kallaði sira Koðran marga menn lærða at sér, [ok] tjáði fyrir þeim þau bréf, sem erkibiskupinn hafði honum út gefit, at hann skyldi vera coadjutor herra Jörundar, er hann var sagðr ellimóðr ok ófærr, en þat hafði sagt [verit] annarsvegar en var, því Jörundr biskup mátti vel halda öllum sínum völdum fyrir færleiks sakir ok [h] rumleika, þó at hann væri gamall at ára tölu.Næsta dag eptir kallaði sira Koðran marga menn lærða at sèr, [ok] tjáði fyrir þeim þau bréf, sem erkibiskupinn hafði honum út gefit, at hann skyldi vera coadjutor herra Jörundar, er hann var sagðr ellimóðr ok ófærr, en þat hafði sagt [verit] annarsvegar en var, því Jörundr biskup mátti vel halda öllum sínum völdum fyrir færleiks sakir ok [h] rumleika, þó at hann væri gamall at ára tölu. Ok eptir upplesin bréfin, þau sem sira Koðran lét upp lesa, skaut hann á langri tölu, eptirspyrjandi, hvat mönnum sýndist um, hvorr þeirra ætti officialis at vera, sira Þorsteinn, sem Jörundr biskup hafði skipat, eðr hann;Ok eptir upplesin bréfin, þau sem sira Koðran lèt upp lesa, skaut hann á langri tölu, eptirspyrjandi, hvat mönnum sýndist um, hvorr þeirra ætti officialis at vera, sira Þorsteinn, sem Jörundr biskup hafði skipat, eðr hann; þóttist hann vera voldugri, sakir bréfanna þeirra sem erkibiskupinn hafði gefit honum. Hlupu þegar allir upp með einu orðferli, at hans vald væri meira, sakir þess at hann hefði af erkibiskupi, en sira Þorsteinn af Jörundi biskupi. Þar var inni sira Lafranz ok sat yztr af prestum. Þá talaði sira Koðran: "hvat sýnist þér, Lafranz? þú kannt vel kirkjunnar lög, seg hvat þér sýnist lög, hvorr okkar sira Þorsteins á at vera officialis Hóla kirkju, svo til komnu."Þá talaði sira Koðran: "hvat sýnist þèr, Lafranz? þú kannt vel kirkjunnar lög, seg hvat þèr sýnist lög, hvorr okkar sira Þorsteins á at vera officialis Hóla kirkju, svo til komnu." Sira Laurentius svaraði: "hví spyri þér, sira Koðran, slíkra hluta? farit heldr heim til Hóla ok látið kirkjunnar lagabækr segja yðr, því at þær ákveða þetta ljósliga;Sira Laurentius svaraði: "hví spyri þèr, sira Koðran, slíkra hluta? farit heldr heim til Hóla ok látið kirkjunnar lagabækr segja yðr, því at þær ákveða þetta ljósliga; en kunnigt er mér þetta mál, at þér, sira Koðran, vórut skipaðir af erkibiskupi at vera coadjutor herra Jörundar biskups honum lifanda, er hann var ellimóðr;en kunnigt er mèr þetta mál, at þèr, sira Koðran, vórut skipaðir af erkibiskupi at vera coadjutor herra Jörundar biskups honum lifanda, er hann var ellimóðr; en svo sem hann fór fram af heiminum var ent hans vald í þessum heimi; svo ok eigi síðr var úti ok dautt yðvart vald [at] biskupinum dauð [um]. En meðr því at hann var heillar samvizku, er hann skipaði sira Þorsteini officiolatum ok vald í andligum hlutum yfir Hóla biskupsdæmi, því er þat minn skilníngr, at sú skipan á at standa, sem hann gjörði á síðustum dögum sínum." Viðr þessi orð Laurentii varð sira Koðran svo reiðr ok æfr, at hann talaði opinberliga þessi orð: "verð úti, vondr falsari! skaltu hér ok engin lög um segja." — "Þat má ek gjöra," sagði Laurentius, "at ganga út frá yðr, en svo mun ganga meðal dýrra klerka, sem ek segir um þetta mál."Viðr þessi orð Laurentii varð sira Koðran svo reiðr ok æfr, at hann talaði opinberliga þessi orð: "verð úti, vondr falsari! skaltu hèr ok engin lög um segja." — "Þat má ek gjöra," sagði Laurentius, "at ganga út frá yðr, en svo mun ganga meðal dýrra klerka, sem ek segir um þetta mál." Var ok svo síðan orskurðat af erkibiskupinum, sem hann frétti at sira Þorsteinn hafði átt at hafa officialisdæmi, en eigi sira Koðran.Var ok svo síðan orskurðat af erkibiskupinum, sem hann frètti at sira Þorsteinn hafði átt at hafa officialisdæmi, en eigi sira Koðran. Mátti sira Laurentius aldri koma í augsýn sira Koðrani, meðan hann var at Mú [n] ka-Þverá, bauð hann ok Þóri ábóta, at hann skyldi láta hann fara þaðan í burt; fór þá sira Laurentius vestr til Þíngeyra; tók herra Guðmundr ábóti feginsamliga við honum; setti hann þar skóla; kenndi hann þar Guðmundi ábóta ok mörgum öðrum. Djákni var þar sá einn, er Egill hét, Eyjólfs son gullsmiðs ok Þorgerðar Egilsdóttur;Djákni var þar sá einn, er Egill hèt, Eyjólfs son gullsmiðs ok Þorgerðar Egilsdóttur; á þenna mann lagði Laurentius alla ástundan, at kenna latínu; kunni hann sér vel í nyt at færa;kunni hann sèr vel í nyt at færa; varð hann framr til lærdóms ok versificator sæmiligr. Marga aðra lærði Laurentius, af hverjum vóru þessir fremstir: Þórðr son Guðmundar lögmanns; fátækr piltr, er Ólaf [r] hét Hjaltason, honum kenndi hann svo, at [hann] varð góðr klerkr, ok var síðan skólameistari á Hólum.fátækr piltr, er Ólaf [r] hèt Hjaltason, honum kenndi hann svo, at [hann] varð góðr klerkr, ok var síðan skólameistari á Hólum. Sira Hafliði á Breiðabólstað kom ok undir hann syni sínum, er Einarr hét, var hann þá x vetra;Sira Hafliði á Breiðabólstað kom ok undir hann syni sínum, er Einarr hèt, var hann þá x vetra; fór hann þaðan til Hóla, sem Auðunn biskup kom út, ok var allan tíma með hans dóttursonum á Hólum, meðan hann var þar biskup, þvíat þeir sira Hafliði ok herra Auðunn biskup vóru kærastir vinir.