Kolr hét maðr, er nam land útan frá Fjarðarhorni til Trollaháls, ok út um Berserkseyri til Hraunsfjarðar; hans son var Þórarinn ok Þorgrímr; við þá er kent Kolssonafell. Þeir feðgar bjoggu allir at Kolgrǫfum; frá þeim eru Kolgreflingar komnir.
Auðun stoti, son Vala ens sterka, nam Hraunsfjǫrð allan fyrir ofan Hraun, á milli Svínavatns ok Trollaháls; hann bjó í Hraunsfirði, ok var mikill fyrir sér ok sterkr. Auðun átti Mýrúnu dóttur Maddaðar Írakonungs.
Auðun sá um haust at hestr apaldgrár rann ofan frá Hjarðarvatni ok til stóðhrossa hans; sá hafði undir stóðhestinn; þá fór Auðun til, ok tók enn grá hestinn, ok setti fyrir tveggja øxna sleða, ok ók saman alla tǫðu sína. Hestrinn var góðr meðfarar um miðdegit; enn er á leið, steig hann í vǫllinn til hófskeggja; enn eftir sólar fall sleit hann allan reiðing ok hljóp til vatnsins; hann sásk aldri síðan.
Son Auðunar var Steinn, faðir Helgu, er átti Án í Hrauni; þeira son var Már, faðir Guðríðar, móður Kjartans ok Ánar í Kirkjufelli. Ásbjǫrn hét annarr son Auðunar, þriði Svarthǫfði, enn dóttir Þuríðr, er átti Þorlákr son Ásgeirs á Eyri.
Bjǫrn hét son Ketils flatnefs ok Yngvildar, dóttur Ketils veðrs, hersis af Hringaríki. Bjǫrn sat eftir at eignum fǫður síns, þá er Ketill fór til Suðreyja; enn er Ketill helt skǫttum fyrir Haraldi konungi enum hárfagra, þá rak konungr Bjǫrn son hans af eignum sínum, ok tók undir sik; þá fór Bjǫrn vestr um haf, ok vildi þar eigi staðfestask; því var hann kallaðr Bjǫrn enn austrœni; hann átti Gjaflaugu Kjallaksdóttur, systur Bjarnar ens sterka.
Bjǫrn enn austrœni fór til Íslands, ok nam land á milli Hraunsfjarðar ok Stafár; hann bjó í Bjarnarhǫfn á Borgarholti, ok hafði selfǫr upp til Selja, ok átti rausnarbú; hann dó í Bjarnarhǫfn ok er heygðr við Borgarlœk, þvíat hann einn var óskírðr barna Ketils flatnefs. Son þeira Bjarnar ok Gjaflaugar var Kjallakr enn gamli, er bjó í Bjarnarhǫfn eftir fǫður sínn, ok Óttarr, faðir Bjarnar, fǫður Vigfúss í Drápuhlíð, er Snorri goði lét drepa. Annarr son Óttars var Helgi; hann herjaði á Skotland, ok tók þar at herfangi Niðbjǫrgu, dóttur Bjólans konungs ok Kaðlinar, dóttur Gǫngu-Hrólfs; hann fekk hennar ok var son þeira Ósvífr enn spaki ok Einarr skálaglam, er druknaði á Einarsskeri í Selasundi, ok kom skjǫldr hans í Skjaldey, enn feldr á Feldarhólm. Einarr var faðir Þorgerðar, móður Herdísar, móður Steins skálds. Ósvífr átti Þórdísi, dóttur Þjóðólfs ór Hǫfn; þeira bǫrn váru þau: Óspakr, faðir Úlfs stallara, fǫður Jóns á Reyrvelli, fǫður Erlends hímalda, fǫður Eysteins erkibyskups, ok Þórólfr, Torráðr, Einarr, Þorbjǫrn ok Þorkell; þeir urðu sekir um víg Kjartans Óláfssonar, ok Guðrún, móðir Gellis ok Bolla ok Þorleiks ok Þórðar kattar.
Vilgeirr hét son Bjarnar ens austrœna. Kjallakr enn gamli átti Ástríði, dóttur Hrólfs hersis ok Ǫndóttar, systur Ǫlvés barnakarls; þeira son var Þorgrímr goði; hann átti Þórhildi dóttur [Þorkels meinakrs]; váru synir þeira Víga-Styrr ok Vermundr mjóvi ok Brandr, faðir Þorleiks. Dœtr Kjallaks ens gamla: Gerðr, er Þormóðr goði átti, ok Helga, er Ásgeirr á Eyri átti.
Þórólfr, son Ǫrnólfs fiskreka, bjó í Mostr; því var hann kallaðr Mostrarskegg; hann var blótmaðr mikill ok trúði á Þór; hann fór fyrir ofríki Haralds konungs hárfagra til Íslands, ok sigldi fyrir sunnan land; enn er hann kom vestr fyrir Breiðafjǫrð, þá skaut hann fyrir borð ǫndvegis súlum sínum; þar var skorinn á Þórr; hann mælti svá fyrir, at Þórr skyldi þar á land koma sem hann vildi at Þórólfr bygði; hét hann því, at helga Þór alt landnám sitt, ok kenna við hann.
Þórólfr sigldi inn á fjǫrðinn, ok gaf nafn firðinum, ok kallaði Breiðafjǫrð; hann tók land fyrir sunnan fjǫrðinn, nær miðjum firðinum; þar fann hann Þór rekinn í nesi einu; þat heitir nú Þórsnes.
Þeir lendu þar inn frá í váginn, er Þórólfr kallaði Hofsvág; þar reisti hann bœ sinn, ok gerði þar hof mikit, ok helgaði Þór; þar heita nú Hofstaðir. Fjǫrðrinn var þá bygðr lítt eða ekki. Þórólfr nam land frá Stafá inn til Þórsár, ok kallaði þat alt Þórsnes; hann hafði svá mikinn átrúnað á fjall þat, er stóð í nesinu, er hann kallaði Helgafell, at þangat skyldi engi maðr óþveginn líta, ok þar var svá mikil friðhelgi, at øngu skyldi granda í fjallinu, hvárki fé né mǫnnum, nema sjálft gengi á braut; þat var trúa þeira Þórólfs frænda, at þeir dœi allir í fjallit.
Þar á nesinu, sem Þórr kom á land, hafði Þórólfr dóma alla, ok þar var sett heraðsþing með ráði allra sveitarmanna. Enn er menn váru þar á þinginu, þá skyldi víst eigi hafa álfreka á landi, ok var ætlat til þess sker þat, er Dritsker heitir, þvíat þeir vildu eigi saurga svá helgan vǫll sem þar var.
Enn þá er Þórólfr var dauðr, enn Þorsteinn son hans var ungr, þá vildu þeir Þorgrímr Kjallaksson ok Ásgeirr mágr hans eigi ganga í skerit ørna sinna; þat þoldu eigi Þórsnesingar, er þeir vildu saurga svá helgan vǫll; því bǫrðusk þeir Þorsteinn þorskabítr ok Þorgeirr kengr við þá Þorgrím ok Ásgeir þar á þinginu um skerit, ok fellu þar nokkurir menn, enn margir urðu sárir, áðr þeir urðu skildir. Þórðr gellir sætti þá; ok með því hvárugir vildu láta af sínu máli, þá var vǫllrinn óheilagr af heiftar blóði. Þá var þat ráð tekit, at fœra brutt þaðan þingit, ok inn í nesit, þar sem nú er; var þar þá helgistaðr mikill, ok þar stendr enn Þórs steinn, er þeir brutu þá menn um, er þeir blótuðu; ok þar hjá er sá dómhringr, er menn skyldu til blóts dœma. Þar setti ok Þórðr gellir fjórðungsþing með ráði allra fjórðungsmanna.
Son Þórólfs Mostrarskeggja var Hallsteinn Þorskafjarðargoði, faðir Þorsteins surts ens spaka; Ósk var móðir Þorsteins surts, dóttir Þorsteins rauðs. Annarr son Þórólfs var Þorsteinn þorskabítr; hann átti Þóru, dóttur Óláfs feilans, systur Þórðar gellis; þeira son var Þorgrímr, faðir Snorra goða, ok Bǫrkr enn digri, faðir Sáms, er Ásgeirr vá.
Geirrøðr hét maðr, er fór til Íslands, ok með honum Finngeirr, sonr Þorsteins ǫndurs, ok Úlfarr kappi; þeir fóru af Hálogalandi til Íslands. Geirrøðr nam land inn frá Þórsá til Langadalsár; hann bjó á Eyri.
Geirrøðr gaf land Úlfari skipverja sínum tveimmegin Úlfarsfells ok fyrir innan fjall. Geirrøðr gaf Finngeiri lǫnd uppi um Álftafjǫrð; hann bjó þar er nú heitir á Kársstǫðum; Finngeirr var faðir Þorfinns, fǫður Þorbrands í Álftafirði, er átti Þorbjǫrgu, dóttur Þorfinns Selþórssonar.
Geirríðr hét systir Geirrøðar, er átt hafði Bjǫrn, son Bǫlverks blindingatrjónu; Þórólfr hét son þeira. Þau Geirríðr fóru til Íslands eftir andlát Bjarnar, ok váru enn fyrsta vetr á Eyri. Um várit gaf Geirrøðr systur sinni bústað í Borgardal, enn Þórólfr fór útan ok lagðisk í víking.
Geirríðr sparði ekki mat við menn, ok lét gera skála sínn um þjóðbraut þvera; hon sat á stóli ok laðaði úti gesti, enn borð stóð inni jafnan, ok matr á.
Þórólfr kom til Íslands eftir andlát Geirríðar; hann skoraði á Úlfar til landa, ok bauð honum hólmgǫngu; Úlfarr var þá gamall ok barnlauss; hann féll á hólmi, enn Þórólfr varð sárr á fœti, ok gekk haltr ávalt síðan; því var hann bægifótr kallaðr. Þórólfr tók lǫnd sum eftir Úlfar, enn sum Þorfinnr í Álftafirði; hann setti á leysingja sína Úlfar ok Ørlyg.
Geirrøðr á Eyri var faðir Þorgeirs kengs, er bœinn fœrði ór eyrinni upp undir fjallit; hann var faðir Þórðar, fǫður Atla. Þórólfr bægifótr var faðir Arnkels goða, ok Geirríðar, er átti Þórólfr í Mávahlíð.
Synir Þorbrands í Álftafirði váru þeir Þorleifr kimbi ok Þóroddr, Snorri, Þorfinnr, Illugi, Þormóðr; þeir deildu við Arnkel um arf leysingja sinna, ok váru at vígi hans með Snorra goða á Ørlygstǫðum. Eftir þat fór Þorleifr kimbi utan; þá laust Arnbjǫrn, son Ásbrands ór Breiðavík, hann með grautar þvǫru; Kimbi brá á gaman; Þórðr blígr brá honum því á Þórsnesþingi, þá er hann bað Helgu, systur hans; þá lét Kimbi ljósta Blíg með sandtorfu. Af því gerðusk deilur þeira Eyrbyggja ok Þorbrandssona ok Snorra goða; þeir bǫrðusk í Álftafirði ok á Vigrafirði.
Þorbergr hét maðr, er fór ór Íafirði til Íslands, ok nam Langadal hvárntveggja, ok bjó í enum ytra; hans son var Áslákr, er átti Arnleifu, dóttur Þórðar gellis; þeira bǫrn váru þau Illugi enn rammi, ok Gunnhildr, er Breiðr átti fyrr, enn síðar Halldórr á Hólmslátri. Illugi enn rammi átti Guðleifu, dóttur Ketils smiðjudrumbs; þeira synir Eyjólfr ok Endriði, Kollr ok Gellir, enn dóttir Herþrúðr, er Þorgrímr Vermundarson átti, ens mjóva; ok Friðgerðr, er Oddr Draflason átti; ok Guðríðr, er Bergþórr, son Þormóðar Þorlákssonar, átti fyrr, enn síðar Jǫrundr í Skorradal; ok Jódís, er átti Már, son Illuga Arasonar; ok Arnleif, er átti Kollr, son Þórðar blígs. Frá Illuga eru Langdœlir komnir.
Steinn mjǫksiglandi, Vigbjóðsson, bróðir Þóris haustmyrks, nam Skógarstrǫnd til móts við Þorberg, ok inn til Laxár; hann bjó á Breiðabólstað. Hans son var Þórhaddr í Hitárdal, ok Þorgestr, er átti Arnóru, dóttur Þórðar gellis; synir þeira: Steinn lǫgsǫgumaðr, ok Ásmundr, ok Hafliði, ok Þórhaddr.
Þorvaldr, son Ásvalds Úlfssonar, Øxna-Þórissonar, ok Eiríkr rauði, son hans, fóru af Jaðri fyrir víga sakir, ok námu land á Hornstrǫndum, ok bjoggu at Drǫngum; þar andaðisk Þorvaldr. Eiríkr fekk þá Þjóðhildar, dóttur Jǫrundar Atlasonar ok Þorbjargar knarrarbringu, er þá átti Þorbjǫrn enn haukdœlski; réðsk Eiríkr þá norðan, ok ruddi lǫnd í Haukadal; hann bjó á Eiríksstǫðum hjá Vatnshorni.
Þá feldu þrælar Eiríks skriðu á bœ Valþjófs á Valþjófsstǫðum, enn Eyjólfr saurr, frændi hans, drap þrælana hjá Skeiðsbrekkum upp frá Vatnshorni. Fyrir þá sǫk vá Eiríkr Eyjólf saur; hann vá ok Hólmgǫngu-Hrafn at Leikskálum. Geirsteinn ok Oddr á Jǫrva, frændr Eyjólfs, mæltu eftir hann; þá var Eiríkr gerr ór Haukadal.
Hann nam þá Brokey ok Øxney, ok bjó at Trǫðum í Suðrey enn fyrsta vetr; þá léði hann Þorgesti setstokka; síðan fór Eiríkr í Øxney, ok bjó á Eiríksstǫðum; þá heimti hann setstokkana, ok náði eigi; Eiríkr sótti setstokkana á Breiðabólstað, enn Þorgestr fór eftir honum; þeir bǫrðusk skamt frá garði at Drǫngum; þar fellu tveir synir Þorgests ok nokkurir menn aðrir.
Eftir þat hǫfðu hvárirtveggju setu; Styrr veitti Eiríki, ok Eyjólfr ór Svíney ok synir Þorbrands ór Álftafirði ok Þorbjǫrn Vífilsson; enn Þorgesti veittu synir Þórðar gellis ok Þorgeirr ór Hitárdal, Áslákr ór Langadal ok Illugi son hans.
Þeir Eiríkr urðu sekir á Þórsnesþingi; hann bjó skip í Eiríksvági; enn Eyjólfr leyndi honum í Dímunarvági, meðan þeir Þorgestr leituðu hans um eyjar. Þeir Þorbjǫrn ok Eyjólfr ok Styrr fylgðu Eiríki út um eyjar; hann sagði þeim, at hann ætlaði at leita lands þess, er Gunnbjǫrn son Úlfs kráku sá er hann rak vestr um Ísland, þá er hann fann Gunnbjarnarsker; hann kvaðsk aftr mundu leita til vina sinna, ef hann fyndi landit.
Eiríkr sigldi undan Snæfellsnesi, enn hann kom útan at Miðjǫkli, þar sem Bláserkr heitir; hann fór þaðan suðr með landi at leita þess ef þannig væri byggjandi.
Hann var enn fyrsta vetr í Eiríksey, nær miðri enni vestri bygð; um várit eftir fór hann til Eiríksfjarðar, ok tók sér þar bústað; hann fór þat sumar í ena vestri óbygð, ok gaf víða ørnefni. Hann var annan vetr í Eiríkshólmum við Hvarfsgnípu; enn et þriðja sumar fór hann alt norðr til Snæfells, ok inn í Hrafnsfjǫrð; þá lézk hann kominn fyrir botn Eiríksfjarðar; hvarf hann þá aftr, ok var enn þriðja vetr í Eiríksey fyrir mynni Eiríksfjarðar.
Eftir um sumarit fór hann til Íslands, ok kom í Breiðafjǫrð; hann var þann vetr á Hólmslátri með Ingólfi. Um várit bǫrðusk þeir Þorgestr, ok fekk Eiríkr þá ósigr; eftir þat váru þeir sættir. Þat sumar fór Eiríkr at byggja land þat, er hann hafði fundit, ok hann kallaði Grœnland, þvíat hann lét þat menn mjǫk mundu fýsa þangat, ef landit héti vel.
Svá segja fróðir menn, at þat sumar fóru hálfr þriði tigr skipa til Grœnlands ór Breiðafirði ok Borgarfirði, en fjórtán komusk út; sum rak aftr, enn sum týndusk; þat var fimmtán vetrum fyrr enn kristni var í lǫg tekin á Íslandi.
Herjólfr hét maðr, Bárðarson, Herjólfssonar, frænda Ingólfs landnámamanns; þeim Herjólfi gaf Ingólfr land á milli Vágs ok Reykjaness. Herjólfr enn yngri fór til Grœnlands, þá er Eiríkr enn rauði bygði landit. Með honum var á skipi suðreyskr maðr kristinn, sá er orti Hafgerðinga drápu; þar er þetta stef í:
Herjólfr nam Herjólfsfjǫrð, ok bjó á Herjólfsnesi; hann var enn gǫfgasti maðr.
Eiríkr nam síðan Eiríksfjǫrð, ok bjó í Brattahlíð, enn Leifr son hans eftir hann. Þessir menn námu land á Grœnlandi, er þá fóru út með Eiríki: Herjólfr Herjólfsfjǫrð; hann bjó á Herjólfsnesi; Ketill Ketilsfjǫrð; Hrafn Hrafnsfjǫrð; Sǫlvi Sǫlvadal; Snorri Þorbrandsson Álftafjǫrð; Þorbjǫrn glora Siglufjǫrð; Einarr Einarsfjǫrð; Hafgrímr Hafgrímsfjǫrð ok Vatnahverfi; Arnlaugr Arnlaugsfjǫrð. Enn sumir fóru til vestri bygðar.
Maðr hét Þorkell farserkr, systrungr Eiríks rauða; hann fór til Grœnlands með Eiríki, ok nam Hvalseyjarfjǫrð ok víðast milli Eiríksfjarðar ok Einarsfjarðar, ok bjó í Hvalseyjarfirði; frá honum eru Hvalseyjarfirðingar komnir. Hann var mjǫk rammaukinn; hann lagðisk eftir geldingi gǫmlum út í Hvalsey ok flutti útan á baki sér, þá er hann vildi fagna Eiríki frænda sínum, enn ekki var sæfœrt skip heima; þat er lǫng hálf vika. Þorkell var dysjaðr í túni í Hvalseyjarfirði, ok hefir jafnan gengit þar um hýbýli.
Ingólfr enn sterki nam land inn frá Laxá til Skraumuhlaupsár, ok bjó á Hólmslátri. Hans bróðir var Þorvaldr, faðir Þorleifs, er þar bjó síðan.
Óleifr enn hvíti hét herkonungr; hann var son Ingjalds konungs Helgasonar, Óláfssonar, Guðrøðarsonar, Hálfdanarsonar hvítbeins Upplendinga konungs. Óleifr enn hvíti herjaði í vestrvíking, ok vann Dýflinni á Írlandi ok Dýflinnarskíri, ok gerðisk þar konungr yfir; hann fekk Uðar ennar djúpauðgu, dóttur Ketils flatnefs; Þorsteinn rauðr hét son þeira.
Óleifr fell á Írlandi í orrostu, enn Uðr ok Þorsteinn fóru þá í Suðreyjar; þar fekk Þorsteinn Þuríðar dóttur Eyvindar austmanns, systur Helga ens magra; þau áttu mǫrg bǫrn. Óláfr feilan hét son þeira, enn dœtr Gróa ok Álǫf, Ósk ok Þórhildr, Þorgerðr ok Vígdís. Þorsteinn gerðisk herkonungr; hann réðsk til félags með Sigurði enum ríka, syni Eysteins glumru; þeir unnu Katanes ok Suðrland, Ros ok Merrhæfi, ok meirr enn hálft Skotland; gerðisk Þorsteinn þar konungr yfir, áðr Skotar sviku hann, ok fell hann þar í orrostu.
Uðr var þá á Katanesi, er hon spurði fall Þorsteins; hon lét þá gera knǫr í skógi á laun; enn er hann var búinn, helt hon út í Orkneyjar; þar gifti hon Gró, dóttur Þorsteins rauðs; hon var móðir Greladar, er Þorfinnr hausakljúfr átti.
Eftir þat fór Uðr at leita Íslands; hon hafði á skipi með sér tuttugu karla frjálsa.
Kollr hét maðr, Veðrar-Grímsson, Ásasonar, hersis; hann hafði forráð með Uði, ok var virðr mest af henni. Kollr átti Þorgerði, dóttur Þorsteins rauðs.
Erpr hét leysingi Uðar; hann var son Mellduns jarls af Skotlandi, þess er fell fyrir Sigurði jarli enum ríka; móðir Erps var Myrgjol, dóttir Gljómals Írakonungs. Sigurðr jarl tók þau at herfangi ok þjáði. Myrgjol var ambátt konu jarls, ok þjónaði henni trúlega; hon var margkunnandi; hon varðveitti barn drotningar óborit, meðan hon var í laugu.
Síðan keypti Uðr hana dýrt, ok hét henni frelsi ef hon þjónaði svá Þuríði, konu Þorsteins rauðs, sem drotningu. Þau Myrgjol ok Erpr son hennar fór til Íslands með Uði.
Uðr helt fyrst til Færeyja, ok gaf þar Álofu, dóttur Þorsteins rauðs; þaðan eru Gǫtuskeggjar komnir. Síðan fór hon at leita Íslands; hon kom á Vikarsskeið ok braut þar; fór hon þá á Kjalarnes til Helga bjólu, bróður síns; hann bauð henni þar með helming liðs síns, enn henni þótti þat varboðit, ok kvað hon hann lengi mundu lítilmenni vera.
Hon fór þá vestr í Breiðafjǫrð til Bjarnar bróður síns; hann gekk mót henni með húskarla sína, ok lézk kunna veglyndi systur sinnar; bauð hann henni þar með alla sína menn, ok þá hon þat.
Eftir um várit fór Uðr í landaleit inn í Breiðafjǫrð, ok lagsmenn hennar; þau átu dǫgurð fyrir sunnan Breiðafjǫrð, þar er nú heitir Dǫgurðarnes; síðan fóru þau inn eyjasund; þau lendu við nes þat, er Uðr tapaði kambi sínum; þat kallaði hon Kambsnes.
Uðr nam ǫll Dalalǫnd í innanverðum firðinum frá Dǫgurðará til Skraumuhlaupsár; hon bjó í Hvammi við Örriðaárós; þar heita Uðartóftir; hon hafði bœnahald sitt á Krosshólum; þar lét hon reisa krossa, því at hon var skírð ok vel trúuð. Þar hǫfðu frændr hennar síðan átrúnað mikinn á hólana. Var þá gerr hǫrgr, er blót tóku til; trúðu þeir því at þeir dœi í hólana, ok þar var Þórðr gellir leiddr í áðr hann tók mannvirðing, sem segir í sǫgu hans.
Uðr gaf lǫnd skipverjum sínum ok leysingjum.
Ketill hét maðr, er hon gaf land frá Skraumuhlaupsá til Hǫrðadalsár; hann bjó á Ketilsstǫðum; hann var faðir Vestliða ok Einars, fǫður Kleppjárns ok Þorbjarnar, er Styrr vá, ok Þórdísar, móður Þorgests.
Hǫrðr hét skipveri Uðar; honum gaf hon Hǫrðadal; hans son var Ásbjǫrn, er átti Þorbjǫrgu, dóttur Miðfjarðar-Skeggja; þeira bǫrn: Hnaki, hann átti Þorgerði, dóttur Þorgeirs hǫggvinkinna, ok Ingibjǫrg, er Illugi enn svarti átti.
Vífill hét leysingi Uðar; hann spurði þess Uði, hví hon gaf honum øngvan bústað, sem ǫðrum mǫnnum; hon kvað þat eigi skifta, kvað hann þar gǫfgan mundu þykkja sem hann væri; honum gaf hon Vífilsdal; þar bjó hann, ok átti deilur við Hǫrð. Son Vífils var Þorbjǫrn, faðir Guðríðar, er átti Þorsteinn, son Eiríks ens rauða, enn síðar Þorfinnr karlsefni; frá þeim eru byskupar komnir: Bjǫrn, Þorlákr, Brandr. Annarr son Vífils var Þorgeirr, er átti Arnóru, dóttur Laugarbrekku-Einars; þeira dóttir Ingvildr, er átti Þorsteinn, son Snorra goða.
Hundi hét leysingi Uðar, skotskr; honum gaf hon Hundadal; þar bjó hann lengi.