Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 6

Sumar þat, er þeir Ingólfr fóru til at byggja Ísland, hafði Haraldr hárfagri verit tólf ár konungr at Noregi; þá var liðit frá upphafi þessa heims sex þúsundir vetra ok sjautigir ok þrír vetr, enn frá holdgan dróttins átta hundruð ok sjautigir ok fjogur ár. Þeir hǫfðu samflot, þar til er þeir sá Ísland;Þeir höfðu samflot, þar til er þeir sá Ísland; þá skildi með þeim. Þá er Ingólfr sá Ísland, skaut hann fyrir borð öndugis súlum sínum til heilla; hann mælti svá fyrir, at hann skyldi þar byggja, er súlurnar kœmi á land. Ingólfr tók þar land, er nú heitir Ingólfshǫfði;Ingólfr tók þar land, er nú heitir Ingólfshöfði; enn Hjǫrleif rak vestr fyrir land, ok fekk hann vatnfátt.enn Hjörleif rak vestr fyrir land, ok fekk hann vatnfátt. Þá tóku þrælarnir írsku þat ráð, at knoða saman mjǫl ok smjǫr, ok kǫlluðu þat óþorstlátt;Þá tóku þrælarnir írsku þat ráð, at knoða saman mjöl ok smjör, ok kölluðu þat óþorstlátt; þeir nefndu þat minþak; enn er þat var tilbúit, kom regn mikit, ok tóku þeir þá vatn á tjǫldum;enn er þat var tilbúit, kom regn mikit, ok tóku þeir þá vatn á tjöldum; enn er minþakit tók at mygla, kǫstuðu þeir því fyrir borð, ok rak þat á land, þar sem nú heitir Minþakseyrr.enn er minþakit tók at mygla, köstuðu þeir því fyrir borð, ok rak þat á land, þar sem nú heitir Minþakseyrr. Hjǫrleifr tók land við Hjǫrleifshǫfða, ok var þar þá fjǫrðr, ok horfði botninn inn at hǫfðanum.Hjörleifr tók land við Hjörleifshöfða, ok var þar þá fjörðr, ok horfði botninn inn at höfðanum. Hjǫrleifr lét þar gera skála tvá, ok er ǫnnur tóftin átján faðma, enn ǫnnur nítján.Hjörleifr lét þar gera skála tvá, ok er önnur tóftin átján faðma, enn önnur nítján. Hjǫrleifr sat þar um vetrinn.Hjörleifr sat þar um vetrinn. Enn um várit vildi hann sá; hann átti einn uxa, ok lét hann þrælana draga arðrinn. Enn er þeir Hjǫrleifr váru at skála, þá gerði Dufþakr þat ráð, at þeir skyldu drepa uxann, ok segja at skógarbjǫrn hefði drepit, enn síðan skyldu þeir ráða á þá Hjǫrleif, ef þeir leitaði bjarnarins.Enn er þeir Hjörleifr váru at skála, þá gerði Dufþakr þat ráð, at þeir skyldu drepa uxann, ok segja at skógarbjörn hefði drepit, enn síðan skyldu þeir ráða á þá Hjörleif, ef þeir leitaði bjarnarins. Eftir þat sǫgðu þeir Hjǫrleifi þetta.Eftir þat sögðu þeir Hjörleifi þetta. Ok er þeir fóru at leita bjarnarins, ok dreifðust í skóginn, þá sóttu þrælarnir at sérhverjum þeirra, ok myrðu þá alla, jafnmarga sér. Þeir hljópu á brutt með konur þeira ok lausafé ok bátinn. Þrælarnir fóru í eyjar, þær er þeir sá í haf til útsuðrs, ok bjoggust þar fyrir um hríð. Vífill ok Karli hétu þrælar Ingólfs; þá sendi hann vestr með sjó, at leita ǫndvegissúlna sinna;þá sendi hann vestr með sjó, at leita öndvegissúlna sinna; enn er þeir kómu til Hjǫrleifshǫfða, fundu þeir Hjǫrleif dauðan;enn er þeir kómu til Hjörleifshöfða, fundu þeir Hjörleif dauðan; þá fóru þeir aftr, ok sǫgðu Ingólfi þau tíðindi;þá fóru þeir aftr, ok sögðu Ingólfi þau tíðindi; hann lét illa yfir drápi þeira Hjǫrleifs.hann lét illa yfir drápi þeira Hjörleifs.

Eftir þat fór Ingólfr vestr til Hjǫrleifshǫfða;Eftir þat fór Ingólfr vestr til Hjörleifshöfða; ok er hann sá Hjǫrleif dauðan, mælti hann: "Lítit lagðist hér fyrir góðan dreng, er þrælar skyldu at bana verða, ok sé ek svá hverjum verða, ef eigi vill blóta".ok er hann sá Hjörleif dauðan, mælti hann: "Lítit lagðist hér fyrir góðan dreng, er þrælar skyldu at bana verða, ok sé ek svá hverjum verða, ef eigi vill blóta". Ingólfr lét búa gröft þeira Hjǫrleifs, ok sjá fyrir skipi þeira ok fjárhlut.Ingólfr lét búa gröft þeira Hjörleifs, ok sjá fyrir skipi þeira ok fjárhlut. Ingólfr gekk þá upp á hǫfðann, ok sá eyjar liggja í útsuðr til hafs;Ingólfr gekk þá upp á höfðann, ok sá eyjar liggja í útsuðr til hafs; kom honum þat í hug, at þeir mundu þangat hlaupit hafa, þvíat bátrinn var horfinn; fóru þeir at leita þrælanna, ok fundu þá þar sem Eið heitir í eyjunum; váru þeir þá at mat, er þeir Ingólfr kvámu at þeim. Þeir urðu felmzfullir, ok hljóp sinn veg hverr. Ingólfr drap þá alla. Þar heitir Dufþaksskor, er hann lézt. Fleiri hljópu þeir fyrir berg, þar sem við þá er kent síðan. Vestmannaeyjar heita þar síðan, er þrælarnir váru drepnir, þvíat þeir váru Vestmenn. Þeir Ingólfr hǫfðu með sér konur þeira, er myrðir hǫfðu verit;Þeir Ingólfr höfðu með sér konur þeira, er myrðir höfðu verit; fóru þeir þá aftr til Hjǫrleifshǫfða;fóru þeir þá aftr til Hjörleifshöfða; var Ingólfr þar vetr annan; enn um sumarit eftir fór hann vestr með sjó. Hann var enn þriðja vetr undir Ingólfsfelli fyri vestan Ölfusá, þar sem sumir segja hann sé heygðr.

Þau missari fundu þeir Vífill ok Karli ǫndvegissúlur hans við Arnarhvál fyri neðan heiði.Þau missari fundu þeir Vífill ok Karli öndvegissúlur hans við Arnarhvál fyri neðan heiði.

Ingólfr fór um várit ofan um heiði; hann tók sér bústað þar sem ǫndvegissúlur hans hǫfðu á land komit;hann tók sér bústað þar sem öndvegissúlur hans höfðu á land komit; hann bjó í Reykjarvík; þar eru enn ǫndvegissúlur hans í eldhúsi.þar eru enn öndvegissúlur hans í eldhúsi. Enn Ingólfr nam land milli Ölfusár ok Hvalfjarðar; fyri utan Brynjudalsá, milli ok Øxarár, ok ǫll nes út.fyri utan Brynjudalsá, milli ok Öxarár, ok öll nes út. Þá mælti Karli: "Til ils fóru vér um góð heruð, er vér skulum byggja útnes þetta". Hann hvarf á brutt ok ambátt með honum. Vífli gaf Ingólfr frelsi, ok bygði hann at Vífilstóftum; við hann er kent Vífilsfell; þar bjó hann lengi, ok varð skilríkr maðr. Ingólfr lét gera skála á Skálafelli: þaðan sá hann reyki við Ölfusvatn ok fann þar Karla.

Ingólfr var frægastr allra landnámsmanna, þvíat hann kom hér at óbygðu landi, og bygði fyrstr landit; gerðu þat aðrir landnámsmenn eftir hans dœmum. Ingólfr átti Hallveigu Fróðadóttur, systur Lofts ens gamla. Þeira son var Þorsteinn, er þing lét setja á Kjalarnesi, áðr alþingi var sett. Son Þorsteins var Þorkell máni lǫgsǫgumaðr, er einn heiðinna manna hefir bezt verit siðaðr, at því er menn vita dœmi til.Son Þorsteins var Þorkell máni lögsögumaðr, er einn heiðinna manna hefir bezt verit siðaðr, at því er menn vita dœmi til. Hann lét sik bera í sólargeisla í banasótt sinni, ok fal sik á hendi þeim guði, er sólina hafði skapat; hafði hann ok lifat svá hreinlega, sem þeir kristnir menn, er bezt eru siðaðir. Son hans var Þormóðr, er þá var allsherjargoði er kristni kom á Ísland. Hans son var Hamall, faðir Más ok Þormóðar ok Torfa. Sigurðr var son Más, faðir Hamals, fǫður Guðmundar, fǫður Þormóðar Skeiðagoða.Sigurðr var son Más, faðir Hamals, föður Guðmundar, föður Þormóðar Skeiðagoða.

Chapter 10

Bjǫrn buna hét hersir ágætr í Noregi, son Veðrar-Gríms, hersis ór Sogni.Björn buna hét hersir ágætr í Noregi, son Veðrar-Gríms, hersis ór Sogni. Móðir Gríms var Hervǫr, dóttir Þorgerðar Eylaugsdóttur, hersis ór Sogni.Móðir Gríms var Hervör, dóttir Þorgerðar Eylaugsdóttur, hersis ór Sogni. Frá Birni er því nær alt stórmenni komit á Íslandi. Hann átti Vélaugu, systur Vémundar ens gamla; þau áttu þrjá sonu: einn var Ketill flatnefr, annarr Hrappr, þriði Helgi; þeir váru ágætir menn, ok er frá þeira afkvæmi mart sagt í þessi bók.

Þórðr skeggi hét maðr; hann var son Hrapps, Bjarnarsonar bunu. Þórðr átti Vilborgu Ósvaldsdóttur. Helga hét dóttir þeira; hana átti Ketilbjǫrn enn gamli.hana átti Ketilbjörn enn gamli. Þórðr fór til Íslands, ok nam land með ráði Ingólfs í hans landnámi á milli Úlfarsár ok Leiruvágs. Hann bjó á Skeggjastǫðum.Hann bjó á Skeggjastöðum. Frá Þórði er mart stórmenni komit á Íslandi.