Knútr lávarðr var svá vinsæll, sem fyrr var sagt, at allir enir beztu menn í Danmǫrk váru hans vinir, eigi minni enn Nikoláss konungs eða Magnúss sonar hans; en þat var, sem fyrr var sagt, at þeir feðgar kunnu því svá illa fyrir ǫfundar sakir, at fyrir þat sama lǫgðu þeir óþekt til hertugans ok margra hans vina; ok er Knútr lávarðr fann þetta, leitaði hann sér ráðs ok þóttisk vandliga saklaus við þá feðga.
Þat var eitt sinn at þeir Nikulás konungr ok Magnús son hans váru suðr á Jótlandi, at Knútr lávarðr fór á fund þeirra með nǫkkura menn; ok er þeir fundusk, fǫgnuðu þeir vel hertuganum.
Knútr mælti þá: "þat er ørendi mitt hingat, at ek vil bjóða ykkr feðgum til veizlu: vilda ek at vér ættim marga góða hluti saman, sem oss sómir fyrir frændsemi sakir, ok látum eigi rógsmenn spilla frændsemi várri fyrir øngva tilgerninga."
Þeir svǫruðu ok sǫgðusk þat gjarna vilja, ok sǫgðu ønga hluti í milli þeirra vera, þá er eigi mætti þeirra frændsimi vel fara.
Síðan reið Knútr lávarðr heim til Heiðabœjar, ok lét þar búa veizlu í móti Nikulási konungi ok Magnúsi syni hans; en þeir komu til veizlunnar at ákveðinni stundu, ok var þar ágæt veizla; ok er sá dagr kom, er þeir skyldu í brott ríða, þá þakkaði hertuginn Nikulási konungi þann sóma, er þeir hǫfðu honum gǫrvan í þangatkvámu sinni, ok gaf konunginum marga ágæta gripi.
Síðan gekk hann til Magnúss, ok mælti: "Magnús frændi!" sagði hann, "hér eru klæði þau, er Heinrekr keisari, frændi minn, gaf mér, en nú vil ek gefa yðr klæðin til vináttu ok heillar frændsimi; ok vil ek því gefa þér ena beztu gripi, er ek á til, at þér samir vel at bera, enda ann ek þér vel at njóta, þvíat þú munt mér þat góðu launa."
Magnús fór þegar í klæðin, ok mæltu allir, er hann sá, at eigi mundi finnask honum vænni maðr eða tíguligri, ok sǫgðu, sem satt var, at þar var stórsœmda fyrir vert. Nikulás konungr ok Magnús son hans þǫkkuðu hertuganum þá hluti, er hann hafði sœmiliga til þeirra gǫrt í heimboði ok í stórmannligum gjǫfum; ok áðr enn þeir skildu, buðu þeir honum til sín um vetrinn til jólaveizlu; hann tók því þakksamliga. Skildu þeir frændr þá með enum mesta kærleik.
Þenna vetr skyldi Nikulás konungr taka jólaveizlu á Hringstǫðum norðr í Sjólandi, ok til þessar veizlu kom Knútr lávarðr, eptir því sem ætlat var, við nǫkkura menn, ok var hann með Nikulási konungi um jólin, ok var þar ágætlig veizla, ok váru þar miklir kærleikar með þeim Nikulási konungi ok Magnúsi syni hans ok Knúti lávarð frænda þeirra. En er sá dagr kom, er veizluna skyldi eyða, þá segir hertuginn, at hann vill þá búask til ferðar; þenna dag var veizlan allra ákǫfust, ok váru menn hertugans mjǫk drukknir.
Þá mælti Magnús til hertugans: "herra!" sagði hann, "þó at yðr verði smærri gjafir veittar enn vert væri, þá vil ek þó minnask yðar; ek vil gefa yðr riddara fjóra tigu með ǫllum búnaði sínum," (en þat er sagt, at einn riddara kostar átta merkr gulls sinn búnað).
Hertuginn þakkar Magnúsi gjǫfina, ok segir at þessi gjǫf var bæði góð ok stórmannlig. Nú leið á daginn, ok kom eigi riddaraliðit, þat er Magnús skyldi gefa hertuganum, því at eigi var alla í einum stað upp at taka.
Þá mælti hertuginn: "Magnús frændi!" sagði hann, "nú munu vér ríða fyrir ok bíða svá liðsins, þar sem yðr þykkir fallit."
Magnús svaraði: "gerum svá," sagði hann, "ok skal ek ríða á leið með yðr, frændi! ok skiljask eigi fyrri við yðr, enn þat er efnat, er ek hefi heitit yðr."
"Já, herra!" sagði hertuginn, "allt mun þat svá efnask, sem þér hafið tilskipat, en jafnan þykkir oss sæmd at yðru fǫruneyti."
Síðan mynntisk Knútr lávarðr við Nikulás konung frænda sinn ok aðra menn, þá er honum sýndisk. Eptir þat stíga þeir á hesta sína, ok ríða í brott; þeir riðu um skóg nǫkkurn, ok komu í rjóðr eitt; þá bað Magnús þá stíga af baki, ok bíða riddaranna, ok lézk vænta at þeir mundi skamma stund þurfa. Þeir gerðu nú svá, at menn stigu af hestunum, ok settusk niðr í rjóðrinu, ok sofnuðu þegar margir, er af baki váru farnir, því at þeir hǫfðu drukkit fast um daginn. Knútr lávarðr sat á lág einni, en Magnús frændi hans hjá honum, ok var hann Magnús í blárri kápu.
Síðan sjá þeir, hvar maðr hljóp fram úr skóginum, þar sem þeir váru, ok er hann kom í rjóðrit, þar er þeir sátu, steypti hann af sér kápunni, er hann var í, ok reif af ermina aðra; hann mælti ekki við þá, hljóp síðan aptr í skóginn.
Hertuginn spurði Magnús: "frændi!" sagði hann, "hvat ætlar þú slíkt vera, svá (er) sem þetta sé vísbending nǫkkur?"
"Ek veit eigi, herra!" sagði Magnús, "lítit mark ætla ek at slíku, eða hyggr þú, at hér búi nakkvat annat undir?"
Hertuginn svaraði: "þat grunar mik, at þetta muni skolu vera njósn nǫkkur, þeim er nær oss eru, ok mun lið vera komit at oss í skóginum."
"Ekki mun þat vera, frændi!" segir Magnús, "því at þú ert svá vinsæll maðr, at engi vill yðr grand gera."
Þá tók hertuginn hendi sinni á ǫxl Magnúsi, ok spurði: "hví leiddir þú mik svá á gǫtu, frændi!" sagði hann, "at þú vart í brynju?"
Magnús svaraði: "því at ek em eigi jafn vinsæll sem þér eruð, frændi!"
Í þenna tíma, er þeir tǫluðusk við, kváðu við lúðrar í skóginum alla vega braut frá þeim, ok þvínæst drifu menn at þeim úr mǫrkinni. Fyrir þessu liði réð sá maðr, er hét Heinrekr halti, hann var son Sveins, Sveinssonar konungs, Úlfssonar, manni firnari enn brœðrungr Knúts lávarðar; en þetta váru þó ráð þeirra feðga Nikuláss konungs ok Magnúss sonar hans; ok er hertuginn sá, at liðit þusti fram or skóginum at þeim, ok hann sá at þetta váru ófriðarmenn, þá mælti hann: "hvat er nú, Magnús frændi!" sagði hann, "ræðr þú nakkvat fyrir fjǫlmenni þessu?"
Magnús snaraðisk við honum, ok mælti: "øngvu skipir þik, hverr fyrir ræðr, at fullu skal þér nú vinna." Snerisk hann þá í lið með Heinreki halta.
Hertuginn mælti: "guð fyrirgefi þér, frændi!" sagði hann, "ef nakkvat er ofgǫrt í þessu, ok fyrirgefa vil ek þér."
Þeir Magnús ok Heinrekr halti veittu þeim Knúti lávarði atgǫngu harða, en þeir hertuginn snerusk til varnar í móti; þar tóksk hǫrð orrosta, ok var mjǫk ójafnlig, því at margir váru þar um einn; váru þeir ok ekki viðbúnir, því at þeir vissu sér einskis ótta vánir ne ófriðar á þeim degi; váru ok margir svá dauðadruknir, at eigi vǫknuðu, fyrr enn spjótin dundu á þeim eða í gegnum þá, þeir er sofnat hǫfðu. Þar fell Knútr lávarðr, ok er þat flestra manna sǫgn, at Heinrekr halti bæri vápn á hann, ok veitti honum bana; þar fell ok mestr hluti liðs hans hertugans, en hann sjálfr fekk þó mælt fyrir sér, þat er honum var hjálpvænligast, áðr hann lézk, en fátt eða ekki lézk af liði þeirra Magnúss ok Heinreks.
En er þessi tíðendi spurðusk um Danmǫrk, þá harmaði hverr maðr Knút lávarð, ok urðu þeir Nikulás ok Magnús son hans stórilla þokkaðir af þessu verki, svá at nær engi maðr í Danmǫrk bað þeim góðs fyrir þetta, ok jafnvel þeir, er áðr váru vinir þeirra, sǫgðu, svá sem var, at þetta var eð mesta níðingsverk, ok engi dugandi maðr mundi til þeirra vilja þjóna upp frá því.
Knútr lávarðr var fœrðr til Hringstaða, ok þar jarðaðr, ok er sannheilagr maðr, ok gerir margar fagrar jarteignir ok dýrligar. Líflátsdagr hans er einni nótt eptir enn þrettánda dag jóla, en nú er honum haldinn messudagr um alla Danmǫrk enn næsta dag eptir Jónsmessu baptista á sumarit, því at þá var upptekinn úr jǫrðu heilagr dómr hans; þar heitir nú Lávarðsskógr, er hann fell. Svá segja Danir, at í rjóðri því, er enn helgi Knútr lávarðr fell, sé jafnan síðan fagrgrœnn vǫllr, hvárt sem er vetr eða sumar.
Eiríkr, son Eiríks konungs góða Sveinssonar var ekki innanlands, er hann spurði líflát Knúts lávarðar bróður síns; en er hann frétti þessi tíðendi, þá safnar hann liði at sér, ǫllu því er hann fekk, ok honum vildi fylgja; hann fór síðan til Danmerkr, ok er hann kom í land, þá krafði hann sér liðs, en með því at mǫrgum þótti hann mikils eiga at hefna við Nikulás konung ok Magnús son hans, þá varð Eiríki fyrir því gott til liðs; naut hann at því ok mjǫk vinsælda Eiríks konungs fǫður síns ok Knúts lávarðar bróður síns, ok sǫfnuðusk þeir menn margir til Eiríks, er áðr hǫfðu verit vinir þeirra. En þegar hann fekk nǫkkurn styrk liðs, þá herjaði hann víða í Danmǫrk, ok gerði mikinn hernað í ríki Nikuláss konungs, ok veitti stór slǫg mǫnnum hans; ok varð af þessu mikill hernaðr innanlands.
Nikulás konungr setti menn til landvarnar í móti her þessum; váru þá ríkastir menn í ríki Nikuláss konungs, Magnús son hans, Heinrekr halti, Haraldr kesja, bróðir Knúts ens helga lávarðar, hann var kær Nikulási konungi frænda sínum ok Magnúsi syni hans; ok láu margir á hálsi honum um þat, ok fekk hann af því mikit ámæli; hann hafði ríki í Sjólandi, ok sat hann lǫngum í Róiskeldu til landvarnar fyrir her Eiríks bróður síns, ok hafði hann mikla sveit manna með sér, ok styrkti hann þann stað mjǫk; hann lét gera kastala mikinn ok sterkan, ok setti þar í margt lið til varnar, þá er hann var eigi við. Nikulás konungr hafði lǫngum fjǫlment með sér, síðan þessi ófriðr hófsk.
Þat finnsk ritat í fróðum dǫnskum bókum, at þeir Nikulás konungr ok Eiríkr hafi átt nǫkkurar orrostur, þær er vér kunnum eigi frásagnir af, með hverjum tíðendum lyktazk hafi. En svá er ritat, at á ǫðru ári eptir líflát hins heilaga Knúts lávarðar, bróður síns, áttu þeir Nikulás konungr orrostu á Jalangrsheiði, ok því næst áttu þeir, eða menn þeirra, aðra orrostu í Fótvík á Skáni, þat er skamt frá Lundi.
Tveim vetrum eptir fall ens heilaga Knúts lávarðar kom Eiríkr til Sjólands ok herjaði þar víða, ok þá vann hann kastalann Haralds kesju, bróður síns, í Róiskeldu, ok drap þar mart fólk; hann lét brjóta niðr allan kastalann, en Haraldr kesja var þá eigi í staðnum; ok á ǫðru ári eptir þá eyddi Eiríkr allan staðinn í Róiskeldu, ok þá gekk mart fólk til handa honum í Sjólandi, ok veitti honum hlýðni. Þaðan fór hann með mikit lið norðr á Skáni, ok gekk þá allt fólk undir hann, bæði á Skáni ok Hallandi, ok veitti honum hlýðni.
Í þenna tíma var Ǫzur erkibiskup í Lundi; hann tók vel ok sœmiliga við Eiríki, ok fekk honum allan þann styrk, er hann hafði fǫng á, þvíat erkibiskup hafði verit enn mesti vinr Eiríks konungs ens góða fǫður hans; en þat var ok, sem fyrr var sagt, at þeir Nikulás konungr ok Magnús son hans hǫfðu mikinn óþokka fengit af alþýðu manns í Danmǫrk af drápi Knúts lávarðar; ok því meir sem óx afli Eiríks, því meiri var óvinsæld þeirra Nikuláss konungs ok Magnúss, ok snerusk þá margir menn til hlýðni ok þjónustu við Eirík.
Nikulás konungr fór með skipaher norðr á Skáni, ok hafði mikit lið, þar var í liði með honum Magnús son hans, Heinrekr halti ok Haraldr kesja ok margt annarra ríkismanna; þar váru í liði með honum sex biskupar, ok var einn ofan af Svíþjóðu, annar af Sjólandi, enn fjórir váru sunnan af Jótlandi, Pétr biskup af Róiskeldu af Sjólandi, Þórir biskup af Rípum, Ketill biskup af Vendli úr Jǫrungi.