Bókastaðir

Þat var eitt sinn at Knútr konungr fór at veizlum með hirð sinni, at hann kom til einnar virðuligrar veizlu, ok hit fyrsta kveld veizlunnar sá konungr þar eina fagra konu, svá at hann þóttisk varla séð hafa fríðari konu; hana átti einn ríkr prestr. Konungr leit ástaraugum til hennar; hann kallaði til sín ræðismann sinn, ok sagði at hann skal svá um búa, at þessi kona sé í hvílu hjá konunginum um nóttina; engi maðr þorði at mæla í móti konungs vilja, en hálfu síðr gera; ok var svá gǫrt, sem konungrinn mælti fyrir.

Um kveldit, er konungr kom til hvílunnar, var þessi kona þar fyrir, ok er konungr var afklæddr, sté hann upp í sængina, ok er menn hǫfðu þjónat honum eptir vanda, þá gengu þeir í brott, en konungr legsk niðr, ok snýsk at henni blíðliga.

Hon mælti til hans: "guð gæti yðvar nú ok jafnan; gerit nú svá vel, sem yðvarri tign byrjar, vinn mér eigi grand en sjálfum yðr mein; svá vel ok fagrliga sem þér siðit yðra menn í þessu landi, þá samir yðr þó at hafa fegrsta siðu, þvíat þér eruð fyrir ǫllum mǫnnum hér í landi. Nú vil ek þess biðja, þá er þér komit fyrir þann konung, sem allsvaldandi er, at hann sé yðr svá bœna, sem nú erut þér mér."

Konungr svarar: "veita vil ek þér bœn þína, ok ek sé at þeim mun er betr, ok þú biðr þessa af svá miklum góðvilja, ok svá samir betr, sem þú vilt vera láta; en þó er nú at sinni nǫkkut athald í at gera eigi sinn vilja, er þó þetta lítit hjá stórum hlutum, er vár herra Jesús kristr hefir þolat fyrir várar sakir." Síðan stóð konungr upp, ok gekk í brott, ok fekk sér aðra hvílu um nóttina.

Um morguninn kallar konungr til sín prest, þann er þessa konu átti, ok mælti til hans: "þú átt góða konu, prestr! ok ger vel til hennar, þvíat ek hygg at fáar munu finnask jafn rǫskvar." Konungr tók þá fingrgull af hendi sér, þat var bæði mikit ok gott; konungr mælti þá: "gull þetta skaltu þiggja í vinagjǫf af mér, prestr! ok þar með vináttu mína, ok ef nǫkkurir menn gera þér rangt, kom þá til mín, ok skal ek þat rétta."

Prestr þakkaði konungi með mǫrgum fǫgrum orðum gjǫfina ok vináttumál. Konungr bað hann eigi þakka svá mjǫk, "því at ek vilda í fyrstu óvingask við þik, en nú bið ek þik, at þú fyrirgefir mér þat." Prestr lézk þat gjarna vilja gera. Síðan fór konungr þaðan til annarrar veizlu.

Danmǫrk er mikit ríki, ok liggr mjǫk sundrlaust; hinn mesti hlutr Danmerkr heitir Jótland, þat liggr hit syðra með hafinu; þar er hinn synzti biskupsstóll í Danmǫrk í Heiðabœ, ok er í þeim biskupsdóm hálft fjórða hundrat kirkna, en hundrað ok þrír tigir skipa konungi. Annarr biskupsstóll er á Jótlandi, þar er heitir í Rípum; í því biskupsríki eru fjórar kirkjur ok tuttugu ok þrjú hundruð, en ellifu tigir skipa konungi til útboðs. Þriði biskupsstóll er á Jótlandi, er heitir í Árósi, í því biskupsríki eru tvau hundruð kirkna ok tíu, en konungi níu tigir skipa. Fjórði biskupsstóll er á Jótlandi, er heitir á Vebjǫrgum, í því biskupsríki eru tvau hundruð kirkna ok fimm tigir, en konungi hundrað skipa.

Limafjǫrðr heitir á Jótlandi, þat er mikill fjǫrðr, hann gengr af útnorðri til suðrs; úr norðanverðum Limafirði er mjótt eið vestr til hafs, er heitir Haraldseið, þar lét Haraldr konungr Sigurðarson draga yfir skip sín, þá er hann komsk undan Sveini konungi. Fyrir vestan Limafjǫrð er þat ríki, er heitir Vendelskagi, ok víkr til norðrættar, þar er hinn fimmti biskupsstóll í Danmǫrk í þeim stað er heitir í Jǫrungi; í því biskupsríki eru hundrað kirkna ok sex tigir kirkna, en fimm tigir skipa konungi. Jótlandssíða heitir allt vestan frá Vendilskaga ok suðr til Rípa.

Millum Jótlands ok Fjóns gengr Meðalfararsund. Á Fjóni er hinn sétti biskupsstóll í Danmǫrk í Óðinsey; í því biskupsríki eru þrjú hundruð kirkna, en tíu tigir skipa konungi. Milli Fjóns ok Sjólands gengr Beltissund. Í Sjólandi er hinn sjaundi biskupsstóll í Danmǫrk í Róskeldu; í Sjólands biskupsdœmi eru fjǫgur hundruð ok ellifu kirkjur, en hundrað ok tuttugu skip konungi.

Fyrir norðan Sjóland er Eyrarsund; en fyrir norðan Eyrarsund liggr Skáney ok Halland. Á Skáney er erkibiskupsstóll í Lundi, sá er hinn átti biskupsstóll í Danmǫrk; í því biskupsdœmi er hálft fjórða hundrað kirkna ok fimm kirkjur, en hálft annat hundrað skipa konungi; sá er biskupsstóll ríkastr í Danmǫrk.

Millum þessara landa Jótlands ok Skáni liggja mǫrg stór eylǫnd, þau er eigi eru áðr nefnd. Sámsey er undir Árós biskup. Hlésey undir Vebjarga biskup; Þær liggja vestr frá Fjóni. Alsey er undir Heiðabœ. Láland, Erri Þjórslundr, Alsey Langaland: þessar fimm eyjar eru undir biskup á Fjóni. Mǫn ok Falstr eru undir biskup á Sjólandi.

Borghundarhólmr liggr austr í hafit frá Skáney, þat er mikit ríki ok liggr undir biskup á Skáney; þar eru tólf konungsbú ok fjórtán kirkjur. Þessi lǫnd, er nú váru nefnd, liggja undir Danakonung, ok eru þau bæði víð ok fjǫlmenn. Váru þessi lǫnd at fornu margra konunga ríki.

Ragnar hét maðr, hann var danskr, ok ættaðr suðr á Jótlandi, hann var ríkr maðr, ok bjó þar sem heita Ragnarsstaðir, þat er í Rípa biskupsríki; þar er ok vatn, þat er Ragnarssjór heitir. Ragnar hafði verit kær vin Sveins konungs, ok honum jafnan þjónat, meðan konungr var á lífi. Egill hét son Ragnars, hann var mikill atgervismaðr, manna mestr ok sterkastr, vígr hverjum manni betr, ok allmikill hermaðr.

Sá atburðr varð í Danmǫrk, at þar andaðisk einn ríkr maðr í Borghundarhólmi, sá er Áki er nefndr, hann hafði þar ráðit fyrir tólf konungsbúum, er hann á í Borghundarhólmi; nú lá þar ríki autt ok hǫfðingjalaust; váru þá menn sendir á fund Knúts konungs, at hann skyldi ráð fyrir gera, ok váru honum sǫgð þessi tíðindi, báðu þeir hann fá til annan yfir ríkit.

Í þenna tíma kom til Knúts konungs Egill Ragnarsson, ok býðr at hann muni gerask hans maðr, ok þjóna honum með trúnaði: "hafa ok slíkt starf haft enir fyrri frændr mínir," segir hann, "sem yðr er kunnigt."

Konungr svarar: "mikill maðr ertu, Egill! ok fyrirmannligr, ok eigi mun þik karlmennska skorta, en eigi ertu með ǫllu gæfumannligr; en með því at þú ert mikill framkvæmdarmaðr, sem vér vitum, þá mun ek fá þér ríki til forráða í Borghundarhólmi; skaltu ok skyldr til allra útgerða ok konungs starfs, ok þó munum vér aftaka þrjú búin, þau er vér eigum þar, en þá skaltu ráða fyrir ǫðrum."

Egill tekr þenna kost, ok gerisk valdsmaðr yfir þessu ríki; gerisk hann brátt ríkr ok fjǫlmennr, ok hafði með sér mikla sveit; hann var ǫrr af fé, lifði ríkmannliga, ok var jafnan í hernaði á sumrum, ok aflaði mikils fjár, ok lagði hann þat í kostnat fyrir menn sína á vetrum; hann var vinsæll af sínum mǫnnum; hann varði harðfengiliga ríkit; mjǫk gekk upp féit fyrir honum í kostnaði, þeim er hann hafði, því at hann helt litlar veizlur, hjá því er fyrr hafði verit, en hann hafði í kostnaðinum miklu meira. Þetta líkaði Knúti konungi lítt, ok bað Egil minka fjǫlmenni sitt, ok sagðisk af hafa tekit hernað innanlands.

Þat var eitt sumar at Egill fór úr landi, ok hafði átján skip, ok er hann kom til Vindlands, herjar hann. Vindar safnask saman á móti Egli, ok er þeir finnask, verðr þar bardagi mikill, ok fellr mart af hvárumtveggjum. Egill barðisk allhermannliga; þeir bǫrðusk á skipum, ok var þat næst Egils skipi, er á var hǫfðingi Vinda, ok er orrustan var sem ákǫfust, ok menn þóttusk eigi skilja, hvárir hníga mundu, þá hljóp Egill af skipi sínu ok upp á Vindasnekkjuna, ok hjó til hǫfðingjans, ok veitti honum banasár, ok þegar hljóp Egill ǫfugr aptr á sitt skip, brestr þá flótti á Vindum, fær Egill þá ágætan sigr ok mikit fé; hann var svá móðr, at hann fell nær í óvit, ok er hann sat upp í skipi sínu, þá bað hann gefa sér drykk.

Sveinn svarar: "verit hefir þat hark hér í dag á skipinu, at brotnat hafa verplar várir allir, ok er niðr hlaupinn drykkr allr í kjǫl á skipinu."

Egill svarar: "eigi mun ek at síðr drekka mega."

Sveinn svarar: "eigi, herra!" segir hann, "því at þat er meiri hlutr mannadreyri ok blóð."

Egill stóð þá upp, ok tók hjálminn af hǫfði sér, ok søkkr niðr í kjǫlinn, ok drekkr þrjá drykki mikla; eptir þat ferr Egill heim með fǫgrum sigri til Borghundarhólms; skortir nú eigi fé um vetrinn til framflutningar liði sínu.

Þetta spyrsk víða, ok þetta kom fyrir Knút konung, ok margir lofuðu mjǫk afrek Egils, ok sigr þann sem hann vann. Konungr varð fár við þat, er honum var sagt frá drykk Egils, ok af þessum atburð var Egill kallaðr Blóð-Egill síðan.