Bókastaðir

Sveinn konungr var hermaðr mikill ok enn ríkasti konungr; hann herjaði víða bæði um Austrveg ok suðr um Saxland; at lyktum fór hann með her sinn vestr til Englands, ok herjaði þar víða, ok átti þar margar orrostur; þar var þá Aðalráðr konungr Játgeirsson. Þeir Sveinn konungr áttu margar orrostur, ok hǫfðu ýmsir sigr. Sveinn konungr vann mestan hlut Englands, var hann þá á Englandi marga vetr, ok herjaði víða landit ok brenndi, hann kǫlluðu þeir fjanda Engla.

Í þessum ófrið (flýði) Aðalráðr konungr landit fyrir Sveini konungi, en Sveinn konungr varð bráðdauðr um nótt í rekkju sinni, ok segja þat enskir menn, at Játmundr konungr enn helgi hafi drepit hann með þeim hætti, sem hinn helgi Merkúríus drap Júlíanum níðing.

Eptir dauða Sveins konungs heldu Danahǫfðingjar því ríki í Englandi, er þeir hǫfðu unnit af landinu; hǫfðusk þá enn orrostur af nýju, því at þegar Sveinn konungr var dauðr, fór Aðalráðr konungr heim í landit, ok komsk þá í ríki sitt með styrk Ólafs ens helga, svá sem sagt er í sǫgu hans eptir orðum Óttars svarta skálds; hann segir svá:

Í þann tíma settu Danir þingamannalið í Englandi, þar váru þá málamenn, ok var þat eð frœknasta lið, ok heldu þingamenn mjǫk upp orrostu af hendi Dana við Englismenn.

Knútr, son Sveins konungs tjúguskeggs, var tíu vetra, þá er faðir hans andaðisk, var hann þá til konungs tekinn í Danmǫrk yfir allt Danaveldi, því at Haraldr bróðir hans var andaðr. Danahǫfðingjar, þeir er þá sátu í Englandi, ok þar heldu landinu, því er Sveinn konungr hafði unnit, þá sendu þeir þau orð til Danmerkr, at Knútr konungr skyldi koma vestr til Englands með Danaher til styrks við þá; en með því at Knútr konungr var þá á barns aldri, ok var ekki vanr herstjórn, þá lǫgðu vinir hans þat ráð fyrir hann, at hann skyldi senda herlið til Englands, ok setja þar hǫfðingja yfir, en fara eigi sjálfr, meðan hann var eigi meirr á legg kominn, ok svá var gǫrt at konungr sat þrjá vetr í Danmǫrku, síðan hann tók konungdóm; en at liðinni þeirri stundu bauð hann út herliði af Danmǫrku; hann sendi boð ok til Noregs Eiríki jarli mági sínum, at hann skyldi safna liði ok fara til Englands með honum, því at Eiríkr jarl var frægr mjǫk at hreysti ok at hernaði, er hann hafði borit sigr af þeim tveim orrostum, er frægstar hafa verit á Norðrlǫndum: ǫnnur var sú, er þeir Sveinn konungr tjúguskegg ok Ólafr sœnski Svíakonungr ok Eiríkr jarl bǫrðusk við Ólaf Tryggvason við Svǫldr; en ǫnnur sú, er þeir Hákon jarl ok Eiríkr jarl bǫrðusk við Jómsvíkinga á Hjǫrungavági.

Knútr konungr helt her sínum vestr til Englands, ok hǫfðu allmikit lið. Svá sagði Óttar svarti í Knútsdrápu:

Ok enn segir hann svá:

Knúti konungi fylgðu margir hǫfðingjar til Englands; þar var fyrstr maðr Úlfr jarl Sprakaleggsson, mágr hans, hann átti þá Ástríði Sveinsdóttur, systur Knúts konungs; þar váru ok þeir brœðr, synir Strútharalds jarls, Hemingr ok Þorkell háfi, ok margir hǫfðingjar aðrir.

Knútr konungr kom til Englands, ok sigldi utan at Englandi, þar sem Fljót heita. Svá segir Hallvarðr Háreksblesi í Knútsdrápu:

En þegar Knútr konungr kom til Englands, gekk hann upp, ok herjaði landit, drap mannfólkit, en brendi bygð alla. Svá segir Óttar svarti:

Ok enn kvað hann svá:

Landsmenn drógu her saman, ok fóru í móti Dǫnum, ok heldu upp orrostum. Svá sagði Þórðr Kolbeinsson:

Knútr konungr átti ena fyrstu orrostu á Englandi í Lindisey, ok varð þar mikit mannfall, þá vann hann ok Hemingaborg á Englandi, ok drap þar mikit fólk. Svá segir Óttar:

Því næst átti hann miklar orrostur á Norðimbralandi við Tesu, drap hann þar mikit fólk, en sumt flýði, ok týndisk þar sem váru fen nǫkkur eða díki; síðan flutti Knútr konungr her sinn lengra suðr á landit, ok lagði allt undir sik þar sem hann fór.

Aðalráðr Englakonungr varð sóttdøðr þat sama haust eða sumar, er Knútr konungr kom með her sinn til Englands; hann hafði þá verit konungr í Englandi átján vetr ok tuttugu; en Emma drótning, kona hans, bjósk þegar eptir andlát hans at fara af landi á brott, hon ætlaði at fara vestr til Vallands á fund brœðra sinna, Vilhjálms ok Róberts, þeir váru jarlar í Vallandi. Faðir þeirra var Rikarð Rúðujarl Rikarðsson, Vilhjálmssonar langaspjóts; hann var son Gǫnguhrólfs, þess er vann Normandi; hann var son Rǫgnvalds Mœra jarls.

Menn Knúts konungs urðu varir við fǫr Emmu drótningar; þá er hon ok hennar váru búnir til hafs, þá komu þar menn Knúts konungs, ok tóku skipit ok allt þat er á var, fluttu þeir drótningu á fund Knúts konungs; ok var þat ráð hǫfðingja með konungi, at Knútr konungr skyldi fá Emmu drótningar, ok svá var gǫrt.

Eptir andlát Aðalráðs konungs váru til konunga teknir synir hans ok Emmu drótningar: Játmundr hinn sterki var elztr; annar Játgeirr; þriði var Játvígr; fjórði Játvarðr enn góði.

Játmundr konungr dró nú her saman mikinn, ok fór síðan í móti Knúti konungi, ok varð fundr þeirra þar sem heitir at Skorsteini, ok var þat en frægsta orrosta, er í þann tíma hafði verit; varð þar eð mesta mannfall í hvárutveggja liði. Játmundr konungr reið fram í miðjan Danaher, ok kom svá nær Knúti konungi, mági sínum, at hann náði til hans með sverðshǫggvi. Knútr konungr skaut skildinum fram yfir háls hestinum, er hann sat á, en hǫggit kom á skjǫldinn litlu fyrir neðan mundriðann, ok varð hǫggit svá mikit, at sundr tók skjǫldinn, ok fyrir framan sǫðulinn klauf hann í sundr hestinn í bógunum, en þá sóttu Danir at honum svá fast, at Játmundr konungr sneri aptr til sinna manna, ok hafði hann þá þó áðr drepit marga Dani, en konungrinn varð lítt sárr eða ekki. En er konungrinn hafði framriðit allt frá liði sínu, þá hugðu hans menn at hann mundi vera fallinn, er þeir sá hann hvergi, ok kom þá flótti í lið þeirra, en sumir sá at hann reið undan Dǫnum; flýðu þá allir, þeir er þat sá, en konungr kallaði hátt, bað herinn aptr snúa ok berjask, en þá lét engi sem heyrði; flýði þá allr herinn, ok varð þá einna ákafast mannfallit, ok ráku Danir flóttann allt til nætr. Svá segir Óttar svarti: