Bókastaðir

Veseti ok synir hans spyrja viðræðu þeirra konungs, þeir búa skip þrjú sem bezt ok tvau hundruð manna, síðan fara þeir í Sjáland; þeir taka upp þrjú bú þau er auðguzt váru, þeirra er Haraldr jarl átti, ok fara heim eptir þat.

Nú spyrr Haraldr jarl, at hann er ræntr; hann sendi nú menn ok bað hann sætta þá, ok kvezk nú vilja þat gjarna.

Sveinn konungr segir: "Haraldr jarl skal nú hafa ráð sín hin góðu, því at hann vill ekki hafa mín ráð; nú mun ek eiga í engan lut;" Fara sendimenn aptr ok segja honum svá búit.

Jarl segir: "vér munum þá verða at taka til várra ráða, ef konungr vill hjá sitja."

Haraldr Jarl býr nú tíu skip, ok ferr síðan í Borgundarhólm, ok rænir þar Veseta þrem búum þeim er ei váru verri enn þau er fyrir honum váru tekin; vendir Haraldr jarl nú aptr ok þikkir ofraðar vel gengit hafa.

Veseti spyrr þetta, ok ferr hann þegar á konungs fund. Konungr tók vel við honum.

Veseti mælti þá: "þannveg legsk nú á of stund með oss Haraldi jarli, at ek hygg at ófriðr muni gørask milli landsmanna, ef eigi áttu hlut í. Kann vera at þér þikki nú eigi verra enn síðarr."

Konungr segir: "ek mun nú bráðliga til þess þings fara, er Íseyrarþing heitir; mun ek þá boða til Haraldi jarli, ok skolu þit þá sættask."

Veseti ferr nú heim; líða nú stundir til þingsins. Sveinn konungr sækir nú þingit með miklu fjǫlmenni, því at hann vill nú einn ráða milli þeirra; hann hafði fimmtýgi skipa. Haraldr jarl átti skamt at fara, ok hafði hann tuttugu skip. Veseti ferr ok til þings, ok hefir fimm ein skip, enn synir hans váru eigi þar. Enn Haraldr jarl hefir sín tjǫld upp stundu lengra frá sæ. Veseti setr tjǫld sín við sæinn hjá sundi því, er þar gengr hjá þingstǫðinni.

Ok er á leið kveldit, þá sá þeir fara frá heimili Haralds jarls tíu skip til þingsins. Þeir leggja í lægi, ok síðan ganga þeir upp til þings, ok eru þar synir Veseta. Búi var ítarliga klæddr, því at hann hafði tignarklæði Haralds jarls, er til komo tuttugu merkr gulls. Hǫtt jarls hafði Búi ok á hǫfði, þann er búinn var með tíu merkr gulls. Þeir hǫfðu ok tekit frá jarli kistur tvær, ok var í hvárri níutýgi merkr gulls. Þeir gengo framm á þingit alvápnaðir ok með fylktu liði.

Þá tekr Búi til orða: "hitt er nú ráð, Haraldr jarl! ef þú þorir at berjask, enda sé nǫkkur dáð í þér, at þú takir vápn þín, því at nú em ek búinn at berjask við þik."

Sveinn konungr heyrði orð Búa, ok þikkisk sjá, at hann mun eigi halda tign sinni, ef þetta ferr framm, gengr konungr nú í milli þeirra, ok ná þeir eigi at berjask, ok þar kemr nú, at hvárirtveggju hljóta at játa konungs umdœmi, enn þat skorar Búi í sættina, at hann kvezk aldrei mundu lausar láta gullkistur jarls; er þat ok mál manna, at hann þikkir þat ent hafa.

Síðan lýkr Sveinn konungr upp sættargerðinni, ok ferr þaðan at: "at þú, Búi! skalt laus láta tignarklæði jarls, enn gullkistur skaltu hafa báðar, þér skoluð ok gjalda aptr þau þrjú bú jarls, er tekin váru fyrir honum, með því móti at jarl skal gipta Tóvo dóttur sína Sigurði kápu, skal þetta vera hennar heimanfylgja, þessi þrjú bú."

Þeir taka nú vel þessu hvárirtveggju, leggr Veseti til við Sigurð þriðjung alls fjár, ok þikkir Sigurði it vænsta um kvánfang sitt, fara þeir nú þegar af þingino til bruðlaupsins; þangat buðu ok hvárirtveggjo Sveini konungi; er nú drukkit bruðlaup þeirra Sigurðar ok Tóvo með mikilli tign.

Veseti ferr nú heim ok setzk um kyrt, ok er synir hans hafa skamma hríð heima verit, þá fýsisk Búi at fara til Jómsborgar, ok auka svá ágæti sitt. Sigurðr vill ok fara, þótt hann sé kvángaðr. Nú búask þeir heiman brœðr, ok hafa tvau skip ok hundrað manna, ok vilja gera sem líkazt því sem gerðu synir Strútharalds jarls.

Þeir koma til Jómsborgar, ok leggja utan at hafnar dyrum. Nú ganga hǫfðingjar í kastala með miklo liði, kennir Sigvaldi menn þessa. Nú segir Búi sitt erindi, kvezk vildo ráðask þangat til liðs við Pálnatóka, ef hann vildi við honum taka ok þeim báðum brœðrum.

Sigvaldi mælti þá: "hversu hafi þér Strútharaldr sett málum yðrum áðr þér fóruð or landi?"

Búi segir: "þat er laung saga um vár viðskipti, ok má ek nú ekki segja þér, enn sáttir erum vér eptir konungs dómi."

Nú mælti Pálnatóki við sína menn: "vili þér tilhætta, hvárt þessir menn segja satt eða eigi, enn allfúss væra ek til þeirra, því at fáir munu slíkir í váru liði."

Þeir segja: "vér viljum at þú takir þá í lǫg með oss, ef þér sýnisk; enn ef nokkurir lutir koma þeir upp síðan um hagi þeirra, er vér vitum eigi, þá sé þat sem annat á þínum dómi."

Eptir þat var lokit upp borginni, ok leggja þeir Búi nú skipum sínum í hǫfnina, ok er síðan reynt lið þeirra, ok þóttu þar áttatýgi manna hlutgengt, en fjǫrutýgi fóro heim. Sitja nú enn í borginni með mikilli frægð, enn ero hvert sumar í víking, ok vinna nú enn mǫrg snildarbrǫgð.

Nú er at segja frá Vagni Ákasyni, at hann var ýmist með feðr sínum eða með Veseta móðurfǫður sínum; hann var maðr svá úeirinn, at hann hafði drepit þrjá menn, þá er hann var níu vetra. Hann er nú þó heima þar til er hann er tólf vetra. Ok nú segir hann fǫður sínum, at hann fái honum lið, ok Áki fær honum hálft hundrað manna ok skip, enn Veseti fær honum ok hálft hundrað manna ok annat langskip; ok er engi sá maðr er honum fylgir ellri enn tvítugr ok engi yngri enn átján vetra, nema Vagn, hann var tólf vetra; hann kvazk mundo sjálfr fá sér vista ok vápna.

Nú heldr Vagn á braut liði sínu, ok þarf nú brátt at fá til vista. Hann ferr fyrir endilanga Danmǫrk, ok høggr strandhǫgg ósparliga, rænir hann ok bœði herklæðum ok vápnum. Hann léttir eigi fyrr enn hann hafði bæði gnóg vápn ok klæði, áðr hann siglir or Danmǫrk.

Hann heldr nú skipum sínum til Jómsborgar, ok kemr þar snemma dags, þegar í sólar upprás; hann leggr utan skipum sínum at steinboganum, enn hǫfðingjar borgar gengu framm með miklu liði, ok spyrja hverir komnir væri. Vagn spyrr ímót, hvárt Pálnatóki væri í kastala.

Pálnatóki segir, at svá var, "eða hverr ertu, er svá lætr ríkmannliga?"

"Ekki skal því leyna þik, at ek heiti Vagn, ok em ek Áka son, ok því hér kominn, at bjóða þér mitt lið, ek þótta eigi dœll heima."

Pálnatóki segir: "þikki þér ráðit, frændi! at þú þikkir hér dæll, ef menn mega trautt heima um þik tæla?"

Vagn mælti: "logit er þá at mér, frændi! ef slíkir eru ei nýtir í lǫgum yðrum."

Pálnatóki mælti þá til sinna manna: "hvárt þikkir yðr ráð, at vér takim við þeim?" "þat þikki mér ráð," segir Búi, "ok er hann þó við mik bezt sinna frænda, at vér takim eigi við honum."

Pálnatóki mælti: "Vagn frændi! við þér rísa várir menn ok jafnt frændr þínir sem aðrir."

Vagn segir: "eigi varði mik þess, Búi frændi! af þér."

Búi mælti: "þar em ek saðr at því."

Vagn mælti: "hvat leggja þeir til, synir Strútharalds?"

Sigvaldi mælti: "hafa skolum við til þess einǫrð, at við vildim at þú kœmir aldri í várn flókk."

Nú segir Pálnatóki: "hversu gamall ertu, frændi?"

Vagn segir: "ekki skal ljúga til þess, ek em tólf vetra."

Pálnatóki mælti: "þá mælir þú eigi lǫg við oss, þvíat þú ert maðr myklu yngri, enn vér hafim í lǫg tekna, ok bítr þetta fyrir, at þú mátt eigi hér vera."

Vagn segir: "ek mun ekki halda til þess at brjóta lǫg þín, enn þá eru þau sízt brotin, ef ek em sem einn átján vetra eða ellri."

Pálnatóki mælti: "haltu ekki til þessa, frændi! ek mun heldr senda þik til Bretlands á fund Bjarnar; ok fyrir vára frændsemi, þá gef ek þér ríki þat hálft, er ek á í Bretlandi."

Vagn svarar: "vel er þat boðit, enn ei vil ek þann."

"Hvar til ætlar þú, frændi!" segir Pálnatóki, "er þú vill eigi slíkt?" "þat skal nú lýsa," segir Vagn, "ek býð Sigvalda syni Strútharalds, at hann leggi or borginni tveim skipum, ok reynum með oss, hvárir undan láta, eða hvárir meira hlut hafi; ok skal þat vera mark til með oss, at þér skoluð við oss taka, ef þeir láta undan, ella skolu vér í brott leggja; ok eigi býð ek honum þetta með minna kappi, enn Sigvaldi berisk við oss, ef hann er óragr karlmaðr, ok hefir hann heldr manns hug enn berkykvendis."

Pálnatóki mælti: "hvárt heyrir þú, Sigvaldi! hvat Vagn segir, ok ekki vandar hann boð at þér; ok þat ætla ek, at þér komit í gilda raun, enn við þat er svá mikit er ummælt, þá kann ek eigi at letja at þér leggit at þeim, ok gerit þeim þat íllt er þér megit, enn eigi vil ek at þér drepit Vagn, þó at hann þikki eigi aldœli."

Eptir þetta herklæðask þeir Sigvaldi, ok róa at þeim tveim skipum, ok þegar slær þar í harðan bardaga, láta þeir Vagn ganga grjóthríð svá harða, at þeir Sigvaldi máttu ekki annat gera enn hlífa sér, ok hǫfðu þó ærit at vinna. Þeir lǫgðu síbyrt, ok þegar er grjót fættisk, þá láta þeir eigi þurfa at bíða hǫggvanna; enn svá kemr því máli, at Sigvaldi lætr síga undan inn til lands, ok vill fá sér grjót, enn þeir Vagn þegar eptir, ok finnask nú á landi, ok verðr Sigvaldi nú við at hrøkkva, ok er sjá myklu meiri bardagi, fellr nú liðit Sigvalda.

Þeir Pálnatóki eru nú í kastalanum, ok horfa á. Pálnatóki þikkisk nú sjá hversu fara mun, kallar nú á Sigvalda, at þeir skyli hætta; "því at yðr mun eigi endask at þreyta þetta; er þat mitt ráð, at við takim við Vagni ok hans mǫnnum, þó at hann sé yngri enn í lǫgum várum er mælt; ok er góð ván, at sjá maðr muni verða mikil kenpa at því er mér sýnisk."

Nú gera þeir sem Pálnatóki mælti, hætta nú bardaga ok taka við Vagni ok hans félǫgum, ok eru þeir nú lǫgteknir. Þrjátýgir manna hǫfðu fallit af Sigvalda, enn fáir af Vagni, enn margir váru sárir. Vagn fylgir þeim nú í hverja herfǫr ok stýrir skipi, ok þikkir nú engi jafnmikill bardagamaðr sem hann. Þessu fór nú framm þrjú sumur.

Nú er Vagn fimmtán vetra; þá tekr Pálnatóki sótt; lætr hann þá senda eptir Burizleifi konungi; ok þá er konungr kemr til Pálnatóka, þá mælti hann: "þat er hugboð mitt, herra konungr! at ek muna eigi taka fleiri sóttir enn þessa."

Konungr mælti: "þat er mitt ráð, at þú kjósir mann í stað þinn at skipa þeim málum, er þú hefir áðr fyrir séð, ok sé sá hǫfðingi í borginni, ok hafisk þér enn hér við."

Pálnatóki segir, at honum þótti Sigvalda minnz tilskorta at sjá yfir mál manna, "ok þikki mér þó alla þá nakvat skorta á þat, sem ek hefi verit."

Konungr mælti: "opt hafa oss þín ráð vel gefizk, ok skal þetta enn hafa it síðarsta; skolu standa ǫll hin fornu lǫg í borginni."

Ekki er Sigvaldi þessa trauðr, ok gengr hann at allglatt. Nú gefr Pálnatóki Vagni frænda sínum hálft Bretland til eignar ok forráða með Birni hinum bretzka, ok bað Vagni virkþa á alla vega við liðit; ok litlu eptir þat andask Pálnatóki, ok þikkir þat ǫllum mǫnnum mesti skaði.

Sigvaldi hefir skamma stund stýrt lǫgum þeirra, áðr nǫkkuð breytisk or því sem áðr var: þá váru konur þar tveim nóttum saman eða þrem, ok svá eru menn nú or borginni lengr enn þá er Pálnatóki lifði. Verða ok stundum áverkar eða einstaka víg.

Burizleifr konungr átti þrjár dœtr: hét in elzta Ástríðr ok var hon hin vænsta kona ok hin vitrazta, ǫnnur hét Gunnhildr, þriðja Geira; hennar fekk Ólafr Tryggvason.

Sigvaldi ferr nú á konungs fund ok býðr honum tvá kosti, at hann muni eigi vera í borginni, ella gefi hann honum Áztríði dóttur sína.

"Þat hafða ek ætlat," segir konungr, "at hon mundi þeim manni vera gipt, er tignari væri fyrir nafns sakir enn þú ert, enn þó væri mér nauðsyn, at þú værir í borginni, ok skolum vér ráða um ǫll saman."

Konungr hittir nú Ástríði dóttur sína, ok spyrr, hversu henni væri at skapi sá ráðahagr, at hon sé gipt Sigvalda.

Ástríðr segir: "þér satt at segja, þá vilda ek Sigvalda aldregi eiga, ok þat skal hann tilvinna at koma af ǫllum skǫttum af landinu, þeim er vér hǫfum áðr goldit Danakonungi, áðr hann komi í mína sæng. Honum er annarr kostr, at hann komi Sveini konungi hingat, svá at þú eigir hans vald."

Konungr ber þetta nú upp fyrir Sigvalda, enn hann er fúss til ráðahags við Ástríði; kemr þar, at Sigvaldi játar þessu, ok binda þetta fastmælum, skal þetta komit framm fyrir hin fyrstu jól, elligar eru ǫll mál þeirra laus.

Sigvaldi ferr nú heim til Jómsborgar, ok litlu síðarr býr hann þrjú skip ok þrjú hundruð manna or borginni, ok ferr nú þar til er hann kemr við Sjáland. Hann hittir menn at máli, ok spyrr at Sveinn konungr tekr veizlu skamt þaðan. Þá leggr hann skip sín við eitt nes, þar váru hvergi skip í nánd. Þat var skamt frá bœ þeim, er konungr drakk með sex hundruð manna. Þeir Sigvaldi snúa skipum sínum ok láta framstafna horfa frá landi, þeir tengja skip hvert af stafni annars.

Síðan sendir Sigvaldi tuttugu menn á fund Sveins konungs: "ok segit honum svá, at ek sé sjúkr ok at bana kominn, ok ek vilja fyrir eins finna hann, ok líf hans liggr við."

Nú finna þeir konung, ok bera upp þessi ørendi. Konungr bregsk við skjótt, ok ferr þegar með sex hundruð manna.

Enn er Sigvaldi verðr varr, at konungr er kominn, þá lá hann á því skipi er first var landi. Hann mælti við sína menn: "þá er þrjátýgir manna eru komnir á it skip, er næst er landi, þá skolu þér kippa bryggju af landi, ok mæla at menn troði eigi skipin svá at sǫkkve, ok get ek at konungr gangi í fyrra lagi, enn þá er tuttugu menn eru komnir á miðskipit, þá skolu þér þar kippa bryggjum."

Nú er konungr [er] kominn á skipit, þá gøra þeir sem mælt var. Nú er konungr kominn á skip Sigvalda við tíunda mann, þá spurði konungr hvárt Sigvaldi hefði mál sitt. Honum var sagt, at máttr hans var sem minnztr. Konungr gengr þá at rekkju Sigvalda, ok spurði, hvárt hann mætti mæla.

Sigvaldi svárar: "lúttu at mér nú!"

Enn er konungr laut at honum, þá tók Sigvaldi annarri hendi um þverar herðar honum, enn annarri undir hǫnd honum, ok þá kallaði Sigvaldi, at ǫllum skipum skyli í braut róa sem skjótaz, ok svá gera þeir, enn menn konungs stóðu eptir á landi ok sá á.

Þá mælti konungr: "hvat er nú, Sigvaldi! viltu svíkja mik, eða hvat ætlar þú fyrir?"

Sigvaldi segir: "eigi mun ek svíkja yðr, enn fara skolu þér til Jómsborgar, ok skolu þér vera þar velkomnir, ok vér skolum veita yðr alla virðing."

Konungr segir: "þat munum vér nú ok þekkjask."

Þeir fara nú til Jómsborgar, ok gera Jómsvíkingar veizlu mikla móti honum, ok kallask hans menn. Þá sagði Sigvaldi konungi, at hann hefði beðit til handa honum dóttur Burizleifs konungs, er Gunnhildr hét, sú er vænst er; "enn mér er fǫstnuð systir hennar, er Áztríðr heitir; nú mun ek fara á fund konungs ok vitja þessa mála fyrir þína hǫnd."

Konungr bað hann svá gøra.

Sigvaldi ferr nú á fund Burizleifs konungs með hundrað manna, ok talask þeir við, lézk Sigvaldi nú kominn til ráða við Áztríði; gøra þeir nú Burizleifr konungr ok Sigvaldi ráð sitt.

Eptir þat ferr Sigvaldi heim. Sveinn konungr spurði, hversu gengi málin.

Sigvaldi kvað þat á hans valdi: "ef þú konungr vilt gefa upp Burizleifi konungi skatta, áðr hann gipti þér dóttur sína, ok er þat meiri sómi báðum ykr, at þú eigir þess konungs dóttur, at eigi sé skattgildr."

Svá kemr Sigvaldi nú sínum fortǫlum, at konungr vill þenna kost; er nú ákvedin brulliaupsstefna, ok skolu vera bæði senn bruðlaupin.

Sækir Sveinn konungr nú til veizlunnar, ok fylgja honum allir Jómsvíkingar, ok er þar ríkulig veizla, svá at menn mundo eigi vegligra boð í Vindlandi. En fyrsta aptan hafa brúðirnar síðfaldit, enn um morguninn eptir eru þær kátar, ok skupla þá ekki, ok hyggr þá Sveinn konungr at yfirlitum þeirra, því at hann hafði hváriga fyrr séna, enn Sigvaldi hafði sagt, at sú væri konan vænni, er konungr átti; enn konungi leizk þá eigi svá, ok þikkir Sigvaldi hafa sagt eigi satt, sér nú konungr allt ráð hans, ok færir þó í nyt sér allt þat, er honum þótti sér til virðingar snúask mega.

Nú er slitit veizlunni; ferr konungr nú heim með konu sinni, ok hafði þaðan þrjátýgi skipa ok mikit lið ok margar gersimar. Enn Sigvaldi ferr til Jómsborgar með konu sinni ok Jómsvíkingar með honum.

Litlu síðar spyrjask þau tíðendi or Danmǫrk, at Strútharaldr jarl er andaðr, faðir þeirra Sigvalda ok Þorkels, enn Hemingr bróðir þeirra var ungr. Nú sendir Sveinn konungr orð Sigvalda, at þeir kœmi í Danmǫrk at erfa feðr sinn. Þeir sendu þau orð, at konungr láti búa veizluna, ok spari eigi fé þeirra, enn þeir kvoðusk mundu tilkoma um vetrnátta skeið. Þetta sýnisk flestum mǫnnum órádlict, ok gruna at vinátta þeirra Sveins konungs ok Sigvalda muni grunn vera, þannveg sem farit hafði, enn þeir vilja ekki annat enn fara.

Þeir búask nú or borginni Jómsvíkingar, ok hafa hálft annat hundrad skipa, fara þeir nú í Sjáland. Sveinn konungr er þar fyrir, ok búin ágæt veizla. Þar er ok allmikit fjǫlmenni.

Sveinn konungr lætr nú þegar et fyrsta kveld bera þeim Jómsvíkingum enn sterkazta drykk, enn þeir drekka ok afar fast. Sveinn konungr finnr nú, at þeir gørask dauðdrukknir ok málgir mjǫk.

Þá tekr Sveinn konungr til orða: "hér er nú glaumr mikill, væri nú þat sæmilikt, at vér tækim upp gleði nǫkkverja til skemtanar mǫnnum, þá er menn hefði at minnúm eptir síðan."

Sigvaldi segir: "þat þikkir oss upphafligaz ok bazt fyrir séð, at þér hefið fyrst, því at vér eigum allir til yðvar lúta."

Konungr mælti: "þat veit ek menn gøra at veizlum slíkum, at hafa fram heitstrengingar til ágætis sér; nú svá sem þér eruð ágætir um ǫll lǫnd, svá mun þat ok af bera, er þér mælit um. Nú mun ek fyrir gøra. Ek strengi þess heit, at ek skal rekit hafa Aðalráð Englakonung af ríki sínu fyrir hinar þriðju vetrnætr eða feldan hann elligar, ok náð svá ríki. Nú áttu Sigvaldi, ok mæl þú eigi minna um!"

Hann kvad svá vera skyldu: "herra! þess strengi ek heit," segir hann, "at ek skal herja í Noreg fyrir enar þriðju vetrnætr með því liði er ek fæ til, ok hafa eltan or landi Hákon jarl eða drepit, eða liggja þar eptir."

Þá segir konungr: "Nú ferr vel at," segir hann, "ok er þessa vel heitstrengt, ok ver hálfo at heilli, ok efn þetta vel! Nú áttu Þorkell enn háfi! ok er einsætt at láta verða stórmannliga."

Þorkell segir: "hugat hefi ek mína heitstrenging, at fylgja Sigvalda bróður mínum ok flýja eigi fyrr enn ek sé á skutstafn skipi hans."

"Þetta er hraustliga mælt, ok þetta muntu vel efna. Þú, Búi digri!" segir konungr, "nú áttu, ok muntu nakkvarninn merkiliga láta verða."

"Þess strengi ek heit," segir Búi, "at ek skal fylgja Sigvalda í fǫr þessa, sem ek hefi karlmennzku til, ok haldask við meðan Sigvaldi vill."

"Svá fór, sem vér gátum," segir konungr, "at skǫruliga mundi verða af þinni hendi. Nú áttu, Sigurðr kápa! eptir bróður þínum."

"Skjótt er þat," segir Sigurðr, "ek skal fylgja bróður mínum, ok flýja eigi fyrr enn hann, eða hann er dauðr."

"Slíks var ván," segir konungr. "Nú áttu, Vagn!" segir konungr, "ok er oss mikit um at heyra þína heitstrenging; þér eruð kappar miklir, frændi!"

Vagn mælti: "þess strengi ek heit, at fylgja Sigvalda í fǫr þessa, ok Búa frænda mínum, ok haldask við meðan Búi vill, ef hann er lífs; þat skal ok fylgja þessi heitstrenging, ef ek kem í Noreg, at ek skal drepa Þorkel leiru, enn ganga í rekkju Ingibjargar dóttur hans án frænda ráði."

Bjǫrn enn bretzki var þar með Vagni. Þá mælti konungr: "hvers strengir þú heit, Bjǫrn?"

Hann segir: "fylgja Vagni fóstra mínum svá sem ek hefi drengskap til."

Nú slítr tali þessu, ok fara menn at sofa. Sigvaldi ferr í rekkju hjá konu sinni Áztríði ok sofnar hann brátt ok fast, ok er hann vaknar, spyrr Áztríðr, hvárt hann muni heitstrenging sína; hann kvezk ei muna.

Hon mælti: "eigi mun þér at því verða, sem engi hafi verit," ok sagði honum, "ok mun bæði viðþurfa vits ok ráðagerðar."

Sigvaldi mælti: "hvat skal nú til ráða taka? Þú ert vitr ok góðráð."

"Eigi veit ek þat," segir hon, "enn til skal nakkvat leggja, því at þú hefir lítinn styrk síðarr af Sveini konungi, ef þú fær nú eigi."

Eptir þetta gera þau ráð sín. Kemr Sveinn konungr í sæti sitt ok allir Jómsvíkingar. Sigvaldi var kátr mjǫk. Sveinn konungr spyrr þá hvárt Sigvaldi myndi heitstrenging sína. Sigvaldi kvezk eigi muna. Konungr segir honum nú.

Sigvaldi kvað ǫl annan mann, "eða hvat muntu tilleggja, at ek efna mína heitstrenging."

Konungr kvezk ætla, þá er Sigvaldi er búinn, at hann muni tilleggja tuttugu skip.

Sigvaldi segir: "þat er gott tillag einum bónda, enn ekki er þetta konunglikt."

Þá mælti Sveinn konungr, ok varð nǫkkut brúnǫlfr: "hversu mikils beiðisk þú?"

Sigvaldi segir: "skjótt er þat, sextýgi stórskipa, enn ek mun fá í staðinn eigi færi, þó at smæri sé, þvíat ósýnt er, at ǫll komi aptr."

Þá mælti konungr: "búin skolu ǫll skipin þá er þú ert búinn."

"Þá er vel viðorðit," segir Sigvaldi, "ok end þetta vel, því at nú skal þegar fara er lokit er veizlunni."

Þá varð konungr hljóðr, ok mælti: "ván bráðara efna skal þetta, enn þó rézk þetta skjótara enn ek ætlaða."

Þá mælti Áztríðr kona Sigvalda: "eigi er þess ván, at þér sigrisk á Hákoni jarli, ef hann fréttir fyrir, ef þér sigrisk þó eigi, at hann viti enga ván í."

Nú skipa þeir þegar til ferðarinnar þar at veizlunni.

Tóva dóttir Haralds jarls mælti við Sigurð bónda sinn: "þess vil ek beiða þik, at þú fylgir sem bezt Búa bróður þínum, því at hann hefir mart vel til mín gert, enn ek mun þat í litlu sýna. Hér eru menn tveir, Búi! er ek vil gefa þér, annarr heitir Hávarðr hǫggvandi, enn annarr Áslákr hólmskalli."

Búi þiggr mennina, ok biðr hana hafa þǫkk fyrir. Búi gefr þegar Áslák Vagni frænda sínum.

Nú slítr boðit, ok búask Jómsvíkingar þegar af veizlunni, ok eptir þat fara þeir ok hafa hundrað stórskipa. Þeim gaf vel byr ok taka Vík í Noregi. Þeir koma síð um aptan til bœjarins í Túnsbergi á úvart.

Sá maðr hét Geirmundr hvíti lendr maðr, er bœinn varðveitti; ok er herrinn kom í bœinn, þá tóku þeir náliga allan bæinn upp, drápu mart manna, ok ræntu órófi feár. Þeir vǫknuðu ei við góðan draum. Geirmundr vaknar ok þeir er sváfu í herberginu næst honum, þeir hlaupa upp í lopt þat, er þeir þóttusk lengzt mega verjask. Þá drápu Jómsvíkingar at loptinu, ok hǫggva loptit í ákafa. Sér Geirmundr at þeir munu þar litla hríð fá varizk, tekr hann þat ráð, at hann hleypr ofan or loptinu á strætit, ok kemr standandi niðr. Vagn varð nær staddr ok høggr þegar til hans, ok tók af hǫndina, ok fylgði gullhringr. Geirmundr kemsk við þetta til skógar.

Hann fór um merkr sex dægr, síðan kemr hann til bygða, ok leitar norðr á slíkt er hann má nótt ok dag. Hann spyrr hvar Hákon jarl er á veizlu á bœ þeim er á Skugga heitir með hundrað manna.

Geirmundr kom síð um aptan, ok sat jarl við drykkju. Geirmundr gekk fyrir hann ok kvaddi hann; jarl spyrr hverr hann væri, enn hann sagði. Jarl spyrr tíðenda.

Geirmundr segir: "lítil tíðendi eru enn, enn gerask mætti þetta at tíðendum."

"Hvat þá?" segir jarl.

Geirmundr mælti: "herr er kominn í landit austr í Vík, ok fara með styrjǫld mikilli ok ófriði."

Þá mælti jarl: "veit ek at þú munt eigi segja hersǫgu nema sǫnn sé, eða hverr ræðr fyrir her þessum?"

Geirmundr mælti: "Sigvaldi heitir sá er fyrir ræðr, ok heyrða ek nefnda Búa ok Vagn, ok hefi ek þess nǫkkverjar minjar," ok bregðr upp hendinni, ok sýnir honum stúfinn.

Jarl mælti: "illa ertu leikinn ok sárliga, eða vissir þú hverr þér veitti þetta sár?"

Geirmundr mælti: "réð ek at líkendum, því at þeir mæltu þat, þá er sá tók upp hringinn er fylgði hendinni: ‘fénaði þér nú, Vagn!’ sǫgðu þeir, enn mér þótti sem herrinn héti Jómsvíkingar."

Jarl mælti: "sannfróðr muntu um þetta, enda munda ek þessa sízt kjósa."

Jarl ferr þegar af veizlunni, ok stefnir ofan til Raumsdals, hann gerir menn alla vega frá sér, ok lætr herǫrvar uppskera, hann sendi ok menn norðr í Þrándheim til Sveins sonar síns, at hann safni liði um Þrándheim. Eiríkr jarl ferr norðr til Naumudals, ok svá hit ytra norðan um Norðmæri ok um eyjar; skyldi liðit saman koma í ey þeirri er Hǫð heitir. Erlingr son jarls fór um Rogaland, Hákon jarl sjálfr um Sunnmæri ok Raumsdal. Þeir koma nú saman herinum ǫllum undir eyna Hǫð, ok á vág þann er Hjǫrungavágr heitir, ok hafa þeir aukin þrjú hundruð skipa. Nú ráða þeir ráðum sínum.

Nú er at segja frá Jómsvíkingum, at þeir fara sunnan með landi, ok flýr undan þeim allir þeir er því koma við, ok þó drepa þeir fjǫlda fólks ok hǫggva stór strandhǫgg. Nú sigla þeir norðr fyrir Staði, ok leggja at Hereyjom, ok var þá enn ekki spurt til jarls. Þeir leggjask þar með allan flotann; þeir þikkjask þá þurfa strandhǫggva.

Vagn ferr þá með skeið sína til eyjar er Hǫð heitir. Þeir finna þar mann, ok rekr fyrir sér þrjár kýr ok geitr tólf. Vagn spurði hann at nafni. Hann kvezk Úlfr heita.

Þá mælti Vagn: "rekið ofan feit til strandar!"

"Hverr er sjá maðr?" segir Úlfr; hann sagði.

Úlfr mælti: "svá þætti mér, ef þér erut Jómsvíkingar, sem vera mundi stærri slátra efni, ok eigi allfjarri komin."

Vagn segir: "seg þú oss, ef þú veizt nǫkkut til jarls, ok muntu undan koma bæði kúm þínum ok geitum."

Úlfr mælti: "hér lá hann í gær kveld einskipa fyrir innan eyna á Hjǫrungavági."

Þá segir Vagn: "þá skaltu fara með oss, ok segja oss leið."

Nú gengr hann á skip með Vagni, ok snúa þeir þegar til Hereyja ok sumt liðit. Búask þeir nú Jómsvíkingar sem til bardaga, þótt Úlfr tæki auðvelliga. Nú grunar Úlfr at þeim muni þikkja fleiri skipin, fleygir sér nú utan borðs ok til sunds, enn Vagn grípr snæris spjót, ok keyrir á honum miðjum, ok lætr Úlfr þar líf sitt.

Þeir Jómsvíkingar sjá nú at vágrinn er allr þakiðr af skipum, ok fylkja nú þegar liði sínu. Leggr Sigvaldi framm í miðri fylking, ok Þorkell bróðir hans á aðra hǫnd honum; Búi ok Sigurðr bróðir hans í fylkingar arm enn nyrðra, enn Vagn Ákason ok Bjǫrn enn bretzki í enn syðra.

Hjǫrungavágr er svá háttaðr, at sker liggr í miðjum váginum, enn ey fyrir norðan er Primsignd heitir, enn Hǫrund liggr fyrir sunnan.

Nú sjá jarlar hvar Jómsvíkingar eru komnir, ok nú skipa þeir sínu liði ímóti. Þeir ætla Svein jarl Hákonarson móti Sigvalda, ok Guðbrand af Dǫlum, Styrkar af Gymfum; móti Þorkatli bróður hans Yrjarskeggi, annarr Sigurðr steiklingr af Hálogalandi, [þriði] Þórir hjǫrtr; í móti Búa Þorkell miðlangr, Hallsteinn kerlingr, Þorkell leira; móti Sigurði kápu þeir feðgar Arnmóðr ok Árni ok Fiðr; móti Vagni Eirikr jarl Hákonarson, Erlingr af Skugga, Geirmunðr hvíti; móti Birni [hinum] brezka Einarr litli, Hávarðr af Flyðrunesi. Enn Hákon jarl skal leika lauss ok styðja allar fylkingar.

Fjórir váru íslenzkir menn með þeim feðgum: Skáldmeyjar-Einar skáld jarls. Hann hljóp þá upp á bryggjuna, ok mælti: "til Sigvalda skal ek; jarl sá tímir engu," ok þá kvað hann:

Nú finnr jarl at Einarr vill í brott, ok biðr at hann komi til tals við hann; síðan tekr jarl skálar góðar gervar af brendu silfri ok gyldar allar, ok fylgðu tvau met, annat af gulli, enn annat af silfri; þar var á líkneskja manns, ok hétu þat hlutar, ok fylgði sú náttúra, at þá er jarl lagði þá í skálirnar, ok kvað á hvárt skyldi merkja, ok ef sá kom upp er hann vildi, þá breylti sá í skálinni, svá at glamm varð af. Jarl gaf Einari skálirnar, ok varð hann glaðr við, ok síðan kallaðr Einarr skálaglamm.

Annar hét Vígfúss son Vígaglúms. Þórðr hét enn þriði, er ǫrfhǫnd [var kallaðr]. Fjórði Þorleifr skýma, son Þorkels or Dýrafirði; hann fekk sér kylfu í skógi eða hálf ró telði, ok sviðr í eldi, ok hefir í hendi. Hann fór á skip Eiríks jarls.

Jarl mælti: "hvat skal þér klumba sú in mikla?"

Þorleifr kvað:

Vígfúss var ok á skipi Eiríks jarls, hann tók spjót sitt ok hvatti; ok áðr þeir berðisk, kvað hann vísu þessa:

Nú síga saman fylkingar, ok hefsk þar ákǫf orrosta, ok var hvárigum sóknar at frýja. Er svá sagt þar sem þeir Sigvaldi eigask við ok Hákon jarl ok Sveinn jarl, at þar standi við, ok láti hvárigir undan síga sín skip. Jafnleikit var ok með þeim Eiríki jarli ok Vagni.

Enn þar sem Búi sækir framm ok þeir bræðr, varð þeim Búi stórhǫggr, ok þikkir betra firr honum, láta þeir síga undan skipin, rær Búi á bug mikinn á fylking jarla, var þar óp mikit ok ákafr lúðragangr. Nú sér þetta Eiríkr jarl, leggr hann nú til þangat, ok leggr at Búa, varð þar hin grimmazta atlaga, getr jarl rétta fylking sína ok ekki betr.

Heyra þeir óp mikit til þeirra Vagns, rœr jarl þá þangat, hefir Vagn þá gert mikit fletroð, hafði gengit ígegnum fylking jarls, ok leystan allan þann arminn; ok er Eiríkr jarl sér þetta, þá leggr hann járnbarðann síbyrt við skeiðna Vagns, ok berjask nú af nýju; ok er þat alsagt, at ei hafi ein sókn røskligri verit; ok í því bili hlaupa þeir Vagn ok Áslákr hólmskalli upp á barðann framm í, ok gengr með sínu borði hvárr, ok ryðjask svá um, at allt hrøkkr fyrir. Áslákr hefir beran skallann, ok þó at þeir hǫggvi í hans skalla, þá beit eigi heldr enn þeir hrøkkþi tálknskíði. Þá var veðr gott ok heitt af skini, ok fóru margir menn af klæðum. Þeir Vagn ok Áslákr drepa nú margan mann. Nú eggjar Eirikr jarl menn sína í ákafa, þá tekr Vígfúss Vígaglúmsson nefstedja mikinn ok rekr í hǫfuð Ásláki, ok nefit søkkr þegar á steðjanum, ok fellr Áslákr þegar ok lætr líf sitt; enn Vagn gengr með ǫðru borði, ok drepr menn í ákafa.

Þorleifr skúma hleypr móti honum, ok lýstr til Vagns með eikikylfunni, þat hǫgg kom á hjálminn ok varð svá mikit at hjálmrinn rifnaði, enn Vagn hallaðisk út at borðinu, ok skaut við Þorleifi sverði, enn stikladi við þat út yfir borðit, ok á skeið sína, ok barðisk et snarpligzta. Eiríkr jarl leggr þá frá barðanum, því at hann var mjǫk svá ruddr framan at siglu.

Þá hafði ok Hákon jarl lagt at landi ǫllum herinum, ok varð nú á hvíld nǫkkur á bardaganum, ok hittask þeir feðgar allir samt. Hákon jarl mælti: "þat þikkjumsk eksjá, at á oss tekr at hallask bardaginn, ok hugða ek til þess verst at berjask við þessa menn, enda reynisk mér at því; nú mun oss eigi hlýða svá búit, nema vér takim nakkvat gott ráð, mun ek ganga á land upp, enn þér séð eptir með herinum á meðan, ef þeir leggja at."

Nú ferr jarl upp í eyna Primsignd, ok gengr í skóg á brott, ok legsk nið á kné ok biðzk fyrir, ok horfir í norðr. Þar kemr bœnar orðum hans, at hann skorar á fulltrúa sinn Þorgerði hǫlgabrúði; enn hon vill eigi heyra bœn hans, ok er hon reið. Hann býðr henni mart í blótskap, enn hon vill ekki þiggja, ok þikkir honum úvænt um. Þar kemr at han býðr henni mannblót, enn hon vill eigi þiggja. Hann býðr henni um síðir son sinn er Erlingr hét sjau vetra gamall, ok hon þiggr hann; fær jarl sveininn nú í hendr Skopta þræli sínum, ok ferr hann ok veitir sveininum skaða.

Eptir þat ferr jarl aptr til skipa sinna, ok eggjar nú lið sitt af nýju: "ok veit ek nú víst at oss mun sigrs auðit, ok gangit nú framm at betr, því at ek hefi heitit til sigrs oss á þær báðar systr Þorgerði ok Irpu." Nú gengr jarl á skip sitt, ok búask um af nýju, ok síðan greiða þeir atróðrinn, ok teksk þar nú af nýju enn grimmazti bardagi; ok þvínæst tekr veðrit at þykkna í norðr, ok dregr yfir skjótt, líðr ok á daginn; þvínæst flugu eldingar ok reiðar, ok þvínæst gerir á él mikit; þeir Jómsvíkingar áttu at vega í gegn veðrinu; þetta él var með svá miklum býsnum, at menn máttu varla standask, enn menn hǫfðu áðr farit af klæðunum fyrir hita sakir, enn nú tók at kólna, sækja þó bardagann frýjolaust, ok þó at þeir Jómsvíkingar kastaði grjóti eða vápnum, eða skyti spjótum, þá bar veðrit þat aptr á þá allt, ok þar með vápnagangr sinna óvina.

Hávarðr hǫggvandi sá fyrstr Hǫlgabrúði í liði Hákonar jarls, ok margir sá þat ófreskir menn; ok þá er lítt aðlinaði élinu, sá þeir at ǫr fló af hverjum fingri flagðinu, ok varð maðr fyrir hverri, ok [sjá] þeir Sigvaldi, ok hann mælti: "eigi þikki mér þá sem vér berimsk við menn eina, enn þó er nauðsyn at hverr dugi sem má."

Þá er nǫkkuð linaði élino, heitr jarl í annat sinn á Þorgerði, ok kvezk nú hafa mikit tilunnit. Nú tekr í annat sinn at røkkva at élino, ok er nú myklo meira ok harðara enn fyrr; ok þegar í ǫndverðu élino, þá sér Hávarðr hǫggvandi, at tvær konur eru komnar á skip jarls, ok hafa eitt atferli.

Sigvaldi mælti þá: "nú vil ek bruttflýja, ok geri svá allir mínir menn; ekki strengðu vér þess heit at berjask við trǫll, er nú ok því verra enn áðan, at nú eru tvau flǫgð." Nú leysir Sigvaldi skip sitt, ok kallar á þá Búa ok Vagn, at þeir skyli flýja.

Vagn mælti at hann skyldi fara manna ármaztr.

Ok í þessu svarfi hleypr Þorkell miðlangr af skipi sínu á skip Búa, ok høggr þegar til hans, ok berr þetta allt at bráðum, høggr af honum vǫrina ok hǫkuna alla frá niðr ígegnum, ok fjúka teunrnar or hǫfðinu.

Þá mælti Búi: "vesna mun nú hinni dǫnsku þikkja at kyssa oss í Borgundarhólmi." Búi høggr þá ímót til Þorkels, enn hallt var á skipinu, ok fellr hann á skjaldrimina, er hann vildi forða sér, ok kom hǫggit á Þorkel miðjan, ok tók í sundr í tvá hluti við skipsborðinu. Ok þegar eptir þat tók Búi gullkistur sínar, ok kallaði hátt: "fyrir borð allir Búaliðar!" ok hleypr síðan fyrir borð með kisturnar.

Þá dregsk Sigvaldi út frá flotanum; þá kvað Vagn vísu þessa:

Sigvalda hafði orðit kallt ok hleypr hann til ára ok rær, enn annarr stýrði. Þá fleygir Vagn spjótinu at Sigvalda, enn sá varð fyrir er stýrði, ok nísti þann út við borðit. Þorkell háfi sneri þegar í brott, er Sigvaldi var farinn, ok svá Sigurðr kápa, þegar er Búi var fyrir borð genginn, ok þikkisk hvártveggi efnt hafa sína heitstrenging, þeir hafa fjǫgur skip ok tuttugu, fara heim til Danmerkr.

Í því hljóp at Sigmundr Brestisson, enn mesti kappi, ok sótti Búa, ok lauk svá at Sigmundr hjó af Búa báðar hendr í úlflið. Þá stakk Búi handar stúfunum í hringa á kistunum, ok kallar hátt: "fyrir borð allir Búaliðar!"

Nú er at segja frá Vagni, at hann tekr nú af nýju drengiliga vǫrn ok allir hans menn, gengu þeir þá ok allir á skeiðina er vápnfærir váru. Enn Eirikr jarl ok margir aðrir hǫfðingjar lǫgðu þá at skeiðinni, ok varð þar þá en snarpazta orrosta; kom þá at því sem mælt er, at ekki má við marginum; fellu þá svá gersamliga menn Vagns, at þeir urðu eigi eptir meirr enn atta tígir manna, vǫrðu þeir þá lyptingina á skeiðinni, gerði þá svá myrkt af nótt, at eigi var vígljóst.

Lætr Eiríkr jarl þá taka reiðan allan frá skipino ok frá ǫllum skipum, ok róa við þat frá. Létu nú halda vǫrð yfir skipunum um nóttina, enn skjóta yfir sik skjǫldum, ok eiga at hrósa sigri miklum. Síðan vega þeir í skálum haglkornin, at reyna ágæti þeirra Þorgerðar ok Irpu, ok vá eyri eitt kornit.

Nú talask þeir Vagn ok Bjǫrn enn bretzki við, hvat til ráða skal taka: "annat tveggja," segir Vagn, "at bíða hér dags, ok láta handtaka oss, ella leita til lands, ok gøra þeim nokkut íllt, ok forða oss síðan."

Þá taka þeir siglutréit ok rána, ok flytjask þará áttatýgir manna í myrkrinu. Þeir komusk í skerit ok váru þá raun mjǫk þrekaðir flestir af sárum ok kulda, var þá ok ekki fært lengra; létusk þar tíu menn um nóttina.

Enn er lýsti um morguninn, fóru jarls menn at binða sár sín, þá heyrðu þeir at strengr gall, ok fló ǫr af, ok varð þar fyrir Guðbrandr frændi jarls, ok þarf hann eigi fleira. Þeir róa nú til ok kanna skipin, ok á skipi Búa finna þeir Hávarð hǫggvanda íendan, ok váru undan honum báðir fœtr.

Hann mælti þá: "hverr lét sveina sígask áðan fyrir skoti mínu?"

Þeir segja.

Hávarðr mælti: "minna varð þá happ mitt enn ek vilda, jarli hafða ek ætlat." Þeir drápu þá Hávarð.

Eiríkr jarl gekk þar hjá sem Þorleifr skúma stóð, ok spurði: "hví ertu þannveg yfirlits sem þú sér at bana kominn?"

Hann segir: "eigi munda ek vita nema blóðrefillinn hans Vagns kœmi við mik líttað í gœr, er ek laust hann kylfuhǫggit."

Jarl mælti: "illa hefir þinn faðir þá haldit út álandinu, ef þú skalt nú deyja."

Þetta heyrði Einar skálaglamm ok kvað vísu:

Þá deyr Þorleifr.

Nú sjá þeir hvar menn eru margir í skerinu, biðr jarl nú fara eptir þeim ok taka hǫndum, róa nú til þeirra, ok vǫrðusk þeir þá ekki, váru þar þá fluttir til lands sjautýgir manna; lét jarl setja þá alla í einn streng. Þá váru skip þeirra flutt ǫll at landi ok skipt ǫllum feárhlutum þeirra. Síðan brjóta jarlsmenn upp vistir sínar ok snæða, ok gambra allmikit; ok er þeir ero mettir, ganga þeir þangat sem bandingjarnir váru, ok var Þorkell leira ætlaðr til at hǫggva þá Jómsvíkinga.

Þá váru leiddir þrír menn or strenginum, þeir váru sárir mjǫk, enn þrælar váru settir til at varðveita þá ok snúa vǫnd í hárit. Þorkell leira gengr nú at hǫggva hǫfuð af þeim, ok mælti síðan: "finni þér nǫkkut at mér hafi brugðit við þessa sýslu? Því at þat mæla margir, ef maðr høggr þrjá menn."

Eiríkr jarl segir: "ekki sjám vér þér við þetta bregða, enn þó sýnisk oss þér mjǫk brugðit."

Þá var leiddr enn fjórði maðr ór strenginum, ok snúinn vǫndr í hár, sá var sárr mjǫk. Þorkell mælti: "hversu hyggr þú til at deyja?"

"Gott hygg ek til bana míns, þat mun mér verða sem mínum fǫðr."

Þorkell segir, hvat þat væri.

Hann segir: "hǫgg þú! dó hann." Þá høggr Þorkell þann.

Þá var tilleiddr enn fimti, ok spyrr Þorkell, hversu hann hygði til at deyja.

Hann segir: "eigi man ek þá lǫg Jómsvíkinga, ef ek kvíði við bana, eða mæla ek æðruorð, eitt sinn skal hverr deyja." Høggr Þorkell þann.

Nú ætla þeir at spyrja hvern þeirra, áðr þeir sé drepnir, ok reyna svá liðit, hvárt svá sé fræknt, sem sagt er, ok þikkir þá reynt, ef engi mælir æðruorð. Þá var tilleiddr enn sétti maðr, ok snúinn vǫndr í hár. Þorkell segir með sama hætti.

Honum kvezk gott þikkja at deyja við góðan orðztír, "enn þú, Þorkell! munt lifa við skǫmm." Høggr hann þenna.

Þá er þangat leiddr enn sjaundi, ok spyrr Þorkell eptir vanda.

"Ek hygg allgott til at deyja, enn þú hǫgg mik skjótt! ek held á týgilknífi, þvíat vér hǫfum átt opt um at ræða Jómsvíkingar, hvárt maðr vissi nǫkkvat, ef hann væri allskjótt hǫggvinn, þá er hǫfuðit væri af; enn þat mun til merkis, at ek mun vísa framm knífinum, ef ek veit nǫkkuð, ella mun hann niðrfalla." Þorkell høggr þann, ok fauk af hǫfuðit, enn knífrinn fell niðr.

Þá var tekinn enn átti maðr, ok spurði Þorkell eptir vanda. Hann kvezk gott til hyggja; ok þá er honum þótti sem skamt mundi at bíða: "hrútr!" segir hann.

Þorkell stǫðvaði hǫggit, ok spurði, hví honum yrði þetta á munni.

Hann segir: "þó mon eigi ofskipat til ánna þeirra, er þér nefndut í gær jarlsmenn, þá er þér fenguð áverka."

"Manna armaztr!" segir Þorkell, ok lætr skjalla honum hǫggit.

Þá var leystr enn níundi maðr. Þorkell segir eptir vanda.

Hann segir: "gott hygg ek til bana míns sem allir várir félagar, enn ek vil eigi láta mik hǫggva sem sauð, heldr vil ek sitja fyrir, enn þú hǫgg framan í andlit mér, ok hygg at vandliga, hvárt ek blǫskra nǫkkut, þvíat vér hǫfum þar opt átt um at ræða." Nú er svá gǫrt, at hann sitr fyrir, enn Þorkell gengr at framan, ok høggr í andlit honum, ok blǫskrar hann eigi, nema sign saman augu, þá er dauðinn fór á.

Þá var tilleiddr enn tíundi maðr, ok spyrr Þorkell, enn hann segir: "þat vil ek, at þú bíðir meðan ek bjarga brókum mínum."

"Þat skal veita þér," segir Þorkell.

Ok er hann hafði þat gǫrt, mælti hann: "mart verðr annan veg enn maðrinn ætlar: ek hugða at koma í rekkju hjá Þóru Skagadóttur konu jarls," ok hristi félagann, kippir upp síðan brókunum.

Hákon jarl mælti: "hǫgg þenna sem tíðaz; sjá hefir lengi íllt haft í hug;" Høggr Þorkell þann.

Þá var leiddr til maðr ungr, sá hefir hár mikit ok gult sem silki. Þorkell spyrr eptir vanda.

Hann segir: "lifat hefi ek nú et fegrsta, þeir hafa nú látit líf fyrir skǫmmu, er mér þikkir ekki ívert at lifa, enn eigi vil ek at mik leiði þrælar til hǫggs, heldr sá maðr, er eigi er verri drengr enn þú, ok mun sá óvandfenginn, ok haldi hárinu fram frá hǫfðino ok hnykki hǫfðinu, at hárit verði eigi blóðuct."

Hirðmaðr einn gengr til ok tekr hárit, ok vefr um hǫnd sér, enn Þorkell høggr með sverðinu, ok í því hnykkir hann hǫfðinu, ok hlýtr sá hǫggit er hjelt, ok tók af hendr báðar í ǫlboga bótum. Hinn sprettr upp ok mælti: "hverr á hendr í hári mér?"

Hákon jarl mælti: "stór ófarar gerask nú, ok drepi þenna sem skjótast, ok svá aðra þá sem eptir eru, því at myklu eru menn þessir verri viðfangs, enn vér fáim við þeim séð."

Eiríkr jarl segir: "vita viljum vér nú áðr, hverir þeir sé, eða hvat heitir þú enn ungi maðr?"

Hann segir: "Svein kalla mik."

Jarl spyrr, "hvers son ertu?"

Hann segir: "ek em kenningarson Búa."

Jarl spyrr: "hve gamall maðr ertu?"

Hann segir: "ef ek líð yfir þenna, þá em ek átján vetra."

Eiríkr jarl mælti: "nú skaltu yfir líða;" Tekr jarl hann þá til sín.

Hákon jarl mælti þá: "eigi veit ek nú, ef sjá skal undan ganga, er oss hefir slíka skǫmm gǫrt, enn þó muntu ráða verða, ok hǫggvi enn mennina."

Þá var maðr leystr or strenginum, ok brásk strengrinn á fótinn, svá at hann var fastr. Sjá var mikill ok ungr ok enn fráligzti.

Þorkell segir: hve gott hann hygði til at deyja.

"Gott," segir hann, "ef ek gæta efnt aðra heitstrenging mína."

Eiríkr jarl mælti: "hvert er nafn þitt?"

"Ek heiti Vagn," segir hann.

Jarl spurði, hvers son hann væri. Hann kvezk vera Ákason.

Jarl mælti: "hvers strengðir þú heit, ef þér þætti þá gott at deyja?"

"Þess," segir hann, "at ek skylda koma í rekkju Ingibjargar dóttur Þorkels leiro án frænda ráði, enn drepa sjálfan hann, ef ek kæma í Noreg."

"Ek skal þvírenna," segir Þorkell, ganir at honum ok høggr til haus tveim hǫndum, enn Bjǫrn enn brezki spyrndi til Vagns fæti sínum, svá at hann fell um. Þorkell høggr yfir Vagn ok steypisk við, enn sverðit varð honum laust, ok kom á strenginn, ok varð Vagn lauss, spratt hann þá upp ok greip sverðit, ok hjó Þorkel leiru bana hǫgg.

Þá mælti Vagn: "nú hefi ek enda hálfa heitstrenging mína, ok uni ek nú við sýnu betr."

Hákon jarl mælti þá: "láti hann eigi lausan, ok drepi hann sem tiðaz!"

Eiríkr jarl mælti: "eigi skal hann heldr drepa enn mik."

Hákon jarl segir: "eigi þurfum vér nú til at hlutask, er þú vill einn ráða."

Eiríkr jarl mælti: "gott er mannkaup í Vagni, ok sýnisk mér keypt vel, at hann sé í stað Þorkels leiru." Tekr Eiríkr jarl nú við Vagni.

Þá mælti Vagn: "því at eins þikki mér betra at lifa at þeim sé grið gefin ǫllum várum félǫgum, ella farim vér eina fǫr allir."

Eiríkr jarl segir: "ek mun nú hafa orð við þá, ok fyrtek ek eigi at gøra þetta."

Þá gengr Eiríkr jarl at Birni enum brezka, ok spurði hann at nafni. Hann sagði.

Jarl mælti: "ertu sá Bjǫrn er bazt sóttir manninn í hǫll Sveins konungs, eða hvat áttir þú at oss sækja, gamall maðr ok hvítr fyrir hæru, er þat sannaz at segja, at ǫll strá vildu oss stanga, eða viltu þiggja líf at oss?"

Bjǫrn segir: "þiggja vil ek, ef Vagn fóstri minn er undan þeginn ok allir þeir er eptir lifa."

"Þat skal nú veita þér, ef ek má ráða."

Eiríkr jarl biðr nú fǫður sinn, at þeim sé nú grið gefin Jómsvíkingum, sem eptir eru. Hákon jarl bað hann ráða. Váru þeir nú leystir ok trygðir veittar.