Bókastaðir

Þinga deilld mikil varþ á miþli þeira Þórþar gellis, sonar Óleifs feilans ýr Breiþafirþi, oc Odz, þess es kallaþr vas Tungo-Oddr. hann vas borgfirþer. Þorvalldr, sonr hans, vas at brenno Þorkels Blunnketilssonar meþ Hœsnaþóre í Örnólfsdali. en Þórþr geller varþ höfþingi at söcenni, af þuí at Hersteinn Þorkelssonr Blunnketilssonar átti Þórunni systordóttor hans. Hon vas Helgo dótter oc Gunnars, syster Jófríþar, es Þorsteinn átti, Egilssonr. en þeir vǫ́ro sótter á þingi þuí, es vas í Borgarfirþi í þeim staþ, es síþan es kallat Þingnes. þat vǫ́ro þá lög, at vígsacar scylldi sœkia á þuí þingi, es næst vas véttvangi. en þeir börþosc þar, oc mátti þinget eigi hayiasc at lögom. þar fell Þórólfr refr, bróþer Álfs í Dölum, ýr liþi Þórþar gellis. en síþan fóro sacarnar til alþingis, oc börþosc þeir þar þá enn. þá fello menn ýr liþi Odz. enda varþ secr hann Hœsnaþórer oc drepinn síþan, oc fleiri, þeir es at brennonni vǫ́ro. þá talþi Þórþr geller tölo umb at lögbergi, hvé illa mönnum gegndi at fara í ócunn þing at sœkia of víg eþa harma sína, oc talþi, huat honom varþ fyrer, áþr hann mætti þuí máli til laga coma, oc quaþ ýmissa vandræþi mondo verþa, ef eigi réþisc bœtr á. þá vas landino scipt í fiórþunga, suá at .iii. urþu þing í hueriom fiórþungi, oc scylldo þingonautar eiga huar sacsócner saman, nema í Norþlendinga fiórþungi vǫ́ro .iiii., af þuí at þeir urþu eigi á annat sátter. þeir, es fyr norþan vǫ́ro Ayiafiörþ, villdo eigi þangat sœkia þinget, oc eigi í Scagafiörþ, þeir es þar vǫ́ro fyr vestan, en þó scylldi iömn dómnefna oc lögrétto scipon ýr þeira fiórþungi, sem ýr einom hueriom öþrom. en síþan vǫ́ro sett fiórþungar þing. suá sagþi oss Úlfheþinn Gunnarssonr lögsögumaþr. Þorkell máni Þorsteinssonr Ingólfssonar tóc lögsögo epter Þórarin Raga-bróþor, oc hafþi .xv. sumor. þá hafþi Þorgeirr at Liósavatni Þorkelssonr .xvii. sumor.

Land þat es kallat es Grœnland fannzc oc bygþisc af Íslandi. Eiríkr enn rauþi hét maþr, breiþfirþcr, es fór út heðan þangat, oc nam þar land, es síþan es kallaþr Eiríksfiörþr; hann gaf namn landino, oc kallaþi Grœnland, oc quaþ menn þat mendo fýsa þangat farar, at landet ætti namn gótt. þeir fundu þar manna vister bæþi austr oc vestr á landi, oc keiplabrot oc steinsmíþi þat es af þuí má scilia, at þar hafþi þess conar þióþ farit, es Vínland hevir bygt oc Grœnlendingar calla Scrælinga. en þat vas, es hann tóc byggva landet, .xiiii. vetrom eþa .xv. fyrr an cristni quæmi hér á Ísland, at þuí es sá talþi fyr Þorkeli Gellissyni á Grœnlandi es siálfr fylgþi Eiríki enom rauþa út.

Óláfr conungr Trygguasonr Óláfs sonar Harallz sonar ens hárfagra com cristni í Norveg oc á Ísland. hann sendi hingat til lanz prest þann es hét Þangbrandr oc hér kendi mönnom cristne, oc skírþi þá alla es við trú tóco. en Hallr á Síþo Þorsteinssonr lét scírasc snimhendis, oc Hiallti Sceggiasonr ýr Þiórsárdali, oc Gizorr enn huíti Teitzsonr Ketilbjarnarsonar frá Mosfelli, oc marger höfþingiar aþrer, en þeir vǫ́ro þó fleiri, es í gegn mællto oc neitto. en þá es hann hafþi hér verit einn vetr eþa .ii., þá fór hann á braut, oc hafþi vegit hér .ii. menn eþa .iii., þá es hann höfþo nítt. en hann sagþi conunginom Óláfi, er hann com austr, alt þat, es hér hafþi yfer hann gingit, oc lét ørvænt at hér mendi cristni enn tacasc. en hann varþ við þat reiþr miöc, oc ætlaþi at láta meiþa eþa drepa ossa landa fyrer. þá es þar vǫ́ro austr. en þat sumar et sama quǫ́mo útan héþan þeir Gizorr oc Hiallti, oc þǫ́go þá undan við conungenn, oc héto honom umbsýslo sinni til á nýialeic, at hér yrþi enn við cristninni tekit, oc léto sér eigi annars vǫ́n, an þar mendi hlýþa, en et næsta sumar epter fóro þeir austan oc prestr sá, es Þormóþr hét, oc quǫ́mo þá í Vestmannaayiar, es .x. vicor vǫ́ro af sumri, oc hafþi alt farizc vel at. sua quaþ Teitr þann segia, es siálfr vas þar. þá vas þat mællt et næsta sumar áþr í lögom, at menn scylldi suá coma til alþingis, es .x. vicor væri af sumri, en þangat til quǫ́mo menn vico fyrr. en þeir fóro þegar inn til meginlanz, oc síþan til alþingis, oc gǫ́to at Hiallta, at hann vas epter í Laugardali meþ .xii. mann, af þuí at hann hafþi áþr secr orþit fiörbaugsmaþr et næsta sumar á alþingi ot goþgǫ́. en þat vas til þess haft, at hann quaþ at lögbergi quiþling þenna

en þeir Gizorr fóro, unz þeir quǫ́mo í staþ þann í hiá Ölfossvatni, es kallaþr es Vellankatla, oc gørþo orþ þaþan til þings, at á mót þeim scylldi coma aller fultingsmenn þeira, af þuí at þeir höfþo spurt, at andscotar þeira villdi veria þeim vígi þingvöllenn. en fyrr an þeir fœri þaþan, þá kom þar ríðandi Hiallti oc þeir es epter vǫ́ro meþ honom. en síþan riþo þeir á þinget, oc quǫ́mo áþr á mót þeim frændr þeira oc viner, sem þeir höfþo æst, en ener heiþno menn hurfu saman meþ alvæpni, oc hafþi suá nær, at þeir mendi beriasc, at eigi of sá á miþli. en annan dag epter gingo þeir Gizorr oc Hiallti til lögbergis, oc bǫ́ro þar upp erindi sín, en suá er sagt, at þat bæri frá, hué vel þeir mællto. en þat gørþisc af þuí, at þar nefndi annarr maþr at öþrom vátta, oc sögþosc hvárer ýr lögom viþ aþra, ener cristno menn oc ener heiþno, oc gingo síþan frá lögbergi. þá bǫ́þo ener cristno menn Hall á Síþo, at hann scylldi lög þeira upp segia, þau es cristninni scylldi fylgia. en hann laystisc þuí undan viþ þá, at hann caypti at Þorgeiri lögsögomanni, at hann scylldi upp segia, en hann vas enn þá heiþinn. en síþan es menn quǫ́mo í búþer, þá lagþisc hann niþr, Þorgeirr, oc breiddi felld sinn á sic, oc hvílþi þann dag allan oc nǫ́ttena epter oc quaþ ecki orþ, en of morgonenn epter settisc hann upp, oc gørþi orþ, at menn scylldi ganga til lögbergis. en þá hóf hann tölo sína upp, es menn quǫ́mo þar, oc sagþi, at honom þótti þá comit hag manna í ónýtt efni, ef menn scylldi eigi hava aller lög ein á landi hér, oc talþi fyr mönnom á marga vega, at þat scylldi eigi láta verþa, oc sagþi, at þat møndi at þuí ósætti verþa, es vísavǫ́n vas, at þær barsmíþer gerþisc á miþli manna, es landet ayddisc af. hann sagþi frá þuí, at conungar ýr Norvegi oc ýr Danmörco höfþo haft ófriþ oc orrostor á miþli sín langa tíþ, til þess unz lanzmenn gørþo friþ á miþli þeira, þótt þeir villdi eigi. en þat ráþ gørþisc suá, at af stundu sendosc þeir gersemar á miþli, enda hellt friþr sá, meþan þeir lifþo — "en nú þykker mér þat ráþ", quaþ hann, "at vér látim oc eigi þá ráþa, es mest vilia í gegn gangasc, oc miþlom suá mǫ́l á miþli þeira, at huerer tueggio havi nacquat síns máls oc hövom aller ein lög oc einn siþ. þat mon verþa satt es vér slítom í sundr lögom, at vér monom slíta oc friþenn". en hann lauc suá máli síno, at huárer tueggio iǫ́tto þuí, at aller scylldi ein lög hava, þau sem hann réþi upp at segja. þá vas þat mælt í lögom, at aller menn scylldi cristner vesa oc scírn taca, þeir es áþr vǫ́ro óscírþer á landi hér. en of barna útburþ scylldo standa en forno lög oc of hrossakiötz át. scylldo menn blóta á laun ef villdo, en varþa fiörbaugsgarþr, ef vǫ́ttom of quæmi viþ. en síþar fǫ́m vetrom vas sú heiþni af numin sem önnor. þenna atburþ sagþi Teitr oss at þuí es cristni com á Island. en Óláfr Trygguasonr fell et sama sumar at sögo Sæmundar prestz. þá barþisc hann viþ Suein Harallzson Dana conung oc Óláf enn sœnsca, Eiríks son at Uppsölom Suía conungs, oc Eiríc, es síþan vas iarl at Norvegi, Hǫ́conarson. þat vas .cxx. vetra epter dráp Eadmundar, en .m. epter burþ cristz at alþýþo tali.

Þessi ero nömn byscopa þeira, es verit hava á Íslandi útlender, at sögo Teitz. Friþrecr com í heiþne hér, en þesser vǫ́ro síþan: Biarnharþr enn bócvísi .v. ǫ́r. Colr fǫ́ ǫ́r. Hróþólfr .xix. ǫ́r. Jauhan enn írski fǫ́ ǫ́r. Biarnharþr .xix. ǫ́r. Heinrecr .ii. ǫ́r. enn quǫ́mo hér aþrer .v., þeir es byscopar quǫ́þosc vesa, Örnólfr oc Goþiscǫ́lcr. oc .iii. ermsker, Pétrús oc Ábrahám oc Stéphánús.

Grímr at Mosfelli Suertingssonr tóc lögsögo epter Þorgeir oc hafþi .ii. sumor, en þá fecc hann lof til þess, at Scapti Þórodzsonr hefþi, systorson hans, af þuí at hann vas hásmæltr siálfr. Scapti hafþi lögsögo .xxvii. sumor. hann setti fimtardómslög, oc þat, at engi vegandi scylldi lýsa víg á hendr öþrom manni an sér. en áþr vǫ́ro hér slíc lög of þat sem í Norvegi. á hans dögom urþu marger höfþingiar oc ríkismenn seker eþa landflótta of víg eþa barsmíþer af ríkis söcom hans oc landstiórn, en hann andaþisc á eno sama áre og Óláfr enn digri fell Harallzsonr Goþrøþarsonar Biarnarsonar Harallz sonar ens hárfagra, .xxx. vetrom síþar, an Óláfr felli Trygguasonr. þá tóc Steinn Þorgestessonr lögsögo oc hafþi .iii. sumor, þá hafþi Þorkell Tiörvasonr .xx. sumor. þá hafþi Geller Bölvercssonr .ix. sumor.

Ísleifr Gizorar sonr ens huíta vas vígþr til byscops á dögom Harallz Norvegs conungs Sigurþarsonar Hálfdanarsonar Sigurþar sonar hrísa Harallz sonar ens hárfagra, en es þat sǫ́ höfþingiar oc góþer menn, at Ísleifr vas myklo nýtri, an aþrer kennimenn, þeir es á þuísa landi næþi, þá selldo honom marger sono sína til læringar, oc léto vígia til presta; þeir urþu síþan vígþer .ii. til byscopa, Collr, es vas í Víc austr, oc Jóan at Hólom. Ísleifr átti .iii. sono, þeir urþu aller höfþingiar nýter, Gizorr byscop oc Teitr prestr, faþer Hallz, oc Þorvalldr. Teit fœddi Hallr í Haukadali, sá maþr, es þat vas almællt, at milldastr væri oc ágæztr at góþo á landi hér ólærþra manna. ec kom oc til Hallz .vii. vetra gamall, vetri epter þat es Geller Þorkelssonr, föþor faþer minn oc fóstri andaþisc, oc vasc þar .xiiii. vetr. Gunnar enn spaci hafþi tekit lögsögo, þá es Geller lét af, oc hafþi .iii. sumor. þá hafþi Colbeinn Flosasonr .vi. þat sumar, es hann tóc lögsögo, fell Haralldr conungr á Englandi. þá hafþi Geller í annat sinn .iii. sumor. þá hafþi Gunnarr í annat sinn .i. sumar. þá hafþi Sighuatr Surtzsonr, systorson Colbeins, .viii. á þeim dögom com Sæmundr Sigfússonr sunnan af Fraclandi hingat til lanz, oc lét síþan vígiasc til prestz.

Ísleifr vas vígþr til byscops, þá es hann vas fimtøgr. þá vas Léó nonus páve. en hann vas enn næsta vetr í Norvegi, oc fór síþan út hingat. enn hann andaþisc i Scálahollti, þá es hann hafþi allz verit byscop .iiii. vetr oc .xx. suá sagþi Teitr oss. þat vas á dróttins degi .vi. nǫ́ttom epter hǫ́tíþ þeira Petars oc Pǫ́ls, .lxxx. vetra epter Ólafs fall Trygguasonar. þar vas ec þá meþ Teiti fóstra mínom .xii. vetra gamall. en Hallr sagþi oss suá, es bæþi vas minnigr oc ólyginn oc munþi siálfr þat, es hann vas scírþr, at Þangbrandr scírþi hann þrévetran. en þat vas vetri fyrr, an cristni væri hér í lög tekin. en hann gørþi bú þrítøgr oc bió .lxiiii. vetr í Haukadali, oc hafþi. xciiii vetr, þá es hann andaþisc, en þat vas of hǫ́tíþ Martens byscops á enom .x. vetri epter andlát Ísleifs byscops.