Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 321

Sighvatr görði bú at Stað á Snæfellz-nesi; var hann mikilsháttar maðr; var með þeim Gizuri ok Sighvati alldri fullr trúnaðr. Brauzt þat í milli, at Gizuri þótti Sighvatr eiga at rekask eptir Þorvarði, en Sighvati þótti Gizur aldri vilja veita sér. Sat Sighvatr nú heima at Stað, ok urðu með þeim Hrafni margar greinir. Þá kom á Kolbeins-staði sá maðr er Sveinn hét, ok lézk vera sendr af Gizuri með bréfum. Sendi Gizurr orð Narfa presti, mági sínum, at færa bréfin Sighvati; "Var ek," segir hann, "eigi sendr lengra." Fór hann þar með Ingigerði Ásbjarnar dóttur, er Ketill Ketilsson hafði barnað. Tóku þau Valgerðr, systir hans, við hónum ok Narfi prestr; en sendi bréf til Staðar. Var þar á, at Sighvatr skyldi koma við fimmtánda menn í Reykjaholt til mótz við Gizur. Sighvatr fór eigi, enda kom Gizurr eigi. Hrafn kom með þrjá tigi manna. Hafði hann reyndar sent bréf þetta með Saura-Sveini. En er Sighvatr varð þessa varr, heitaðisk hann at ræna Narfa prest, en þó fórsk þat fyrir.

Chapter 322

Vigfúss Gunnsteinsson sat at Sauðafelli, ok höfðu þeir Sighvatr þá sæzk á sín mál; ok skyldi þar heita létti-vinátta. Milli þeirra Þorvarðz ok Vigfúss höfðu farit vinátu-mál. Þeir fundusk at Keldum, ok var Vigfúss lengi með Þorvarði um vetrinn. En er Vigfúss kom heim, fann hann Sturlu mág sinn, ok bað at Sturla skyldi draga saman sætt með þeim Þorvarði ok Sighvati. Bar Vigfúss þá fram orðsending Þorvarðz ok sættar-boð, ok flutti þat með mikilli kunnáttu. Sturla fýsti sætta, ok kvazk þykkja ósýn leiðrétting um hefndir eptir Þorgils þótt svá búit stæði. Talði Sturla þat upp, at Sighvatr hefði beðit Gizur ok Hrafn liðs, ok vildi hvárrgi veita hónum til atfara. Var þá fundr ákveðinn suðr í Viðey annan dag viku í Efstu viku á Langa-föstu, ef eigi meinaði forföll. Sendi Vigfúss þá menn til Þorvarðz at segja hónum svá búit. En er Sighvatr reið heiman, fór hann með leynd, svá at hvárki vissi þat Gizurr né Hrafn. Hann reið í Reykjaholt. Var þar Hallvarðr gullskór; hann hafði komit út um sumarit með boðskap Hákonar konungs. Var hann þá virðr mikils. Gékk þá skattr yfir land, sem mörgum mönnum er kunnigt orðit. Ok ritum vér þar eigi fleira af; en þó eru þar mikil sögu-efni. Réðusk þeir Hallvarðr ok Egill til ferðar með Sighvati. Ok er þeir kómu suðr til Hallbjarnar-varðna, kom þar í móti þeim Sturla ok Vigfúss. Reið Vigfúss, ok Egill, ok Hallvarðr, til Þingvallar. Sturlu ok Sighvatr riðu suðr til Laugardals-skarða. Tók veðr at þykkna, ok görði á drífu ok því næst fjúk; görðisk þá færð íll. Lögðusk þá fyrir bæði menn ok hestar af óveðri. Þeir lágu úti um nóttina í Skörðunum, en veðr rauf upp í mót degi. Fóru þeir þá suðr af heiðinni, ok vóru Dróttins-daginn í Laugardal, en riðu Mánadag inn í Skálaholt. Segja heima-menn, at biskup bannaði þeim allar heyja-gjafir; ok öngan beina vildi hann láta þeim vinna; þótti hónum þeir draga flokka á staðinn. Gékk Sighvatr þá til biskups, ok kvaddi hann; en biskup svaraði lágt. Sighvatr mælti: "Herra, látið gefa hestum várum hey ok mönnum várum mat." Lítlu síðarr kómu þeir í Skálaholt, Þorsteinn Skeggjason ok Jón kárin; [ok] segja Þorvarð vera kominn til Iðu. Fóru þeir þar með griðum fyrir hann, ok tóku önnur í móti af Sighvati. Var þá fundr stefndr í Laugar-ási. Biskup var beiddr at fara til fundarins. En hann vildi eigi, ok heimti at Sighvati fé þat er hann þóttisk átt hafa at Þorgilsi; kallaðisk goldit hafa fyrir hann fjóra tigi hundraða fyrir víg Valgarðz. "Vilda ek gjarna," segir biskup, "hafa gefit þat fé til þess, at Þorgils væri heill ok lífs, ok þó annat jafn-mikit; en nú vil ek hafa út hvert hundrað." Sighvatr mælti: "Þá skuld mun ek gjalda, at sál Þorgils mætti fyrir þess fjár heldr sakir eigi hart hafa." Fóru þeir Sighvatr til fundar; var þar mart talat í hljóði, en sumt opinberlega. Gékk þá sætt saman. Var þat þá handsölum bundit; skyldi þá þegar upp lúka. Skyldi dæma fyrir hönd Sighvatz, Sturla, ok Hallvarðr, er verit hafði lögunautr ok vinr Þorgils, ok Egill Sölmundarson. En fyrir hönd Þorvarðz, Vigfúss Gunnsteinsson, Þorsteinn Skeggjason, Jón ór Ási. Sagði Sturla upp görðina, at þeir görðu hálft annat hundraðhundraða fyrir víg Þorgils; skyldi niðr falla þrír tigir hundraða fyrir atför við Þorvarð, ok rán ok spell-virki þau er gör höfðu verit á Grund. Var þat mælt, at hvárir skyldu gjalda sínum mönnum sem til ynnisk. Í sætt þeirra Hrafns, í Bjarnardal, hafði Þorgils hlotið at gjalda örfum Finnbjarnar tuttugu hundruð, ok skyldi Þorvarðr þat gjalda; ok þá skyldi biskup taka skuld sína í staðinn af Þorvarði. Þorvarðr skyldi gjalda Sighvati sex tigi hundraða; skyldi vera þriðjungr í gulli ok brenndu silfri; annarr í gripum sæmiligum ok dugandi löndum; hinn þriði í þeim gripum er eingi væri minna enn tíu aura verðr. Gripa-gjald, þat er á Sighvatz hluta kom, skyldi Þorvarðr láta fara vestr til Staðar, ok skyldi Sighvatr láta virða. En þeir allir er sannir urðu at áverkum við Þorgils eðr viðr-göngu, skyldu útan fara, ok vera útan þrjá vetr, eðr gjalda tíu hundruð fyrir hvern. Jón usti, er þeir kenndu víg Þorgils, skyldi útan fara, ok koma aldri út; en eingir þeir er sannir urðu at áverkum við Þorgils, skyldu vera vistum í Vestfirðinga-fjórðungi meðan þeir Sighvatr ok Guðmundr væri uppi.

Þorvarðr var eigi ór landi görr; en hann lýsti því, at hann ætlaði útan áðr þrír vetr væri liðnir. Fyrir víg Bergs vóru görvir sex tigir hundraða, ok svá fyrir víg Ásbjarnar vóru görvir sex tigir hundraða, ef aðildar-menn vildi því hlíta. Vígs-bætr allar, þær sem dæmðar vóru fyrir víg Þorgils, greiddi Þorvarðr vel ok skörulega. Þakkar Þorvarðr þeim mönnum er í dómi höfðu setið, ok lézk frjáls þykkjask er hann var sáttr við þá bræðr; "Ok skal ek," segir hann, "þetta jafnan bæta við frændr hans ok tengða-menn." Hann gaf Sighvati silfr-ker gótt, skarlatz-kyrtil ok fingr-gull; Guðmundi silfr-belti. Fór Þorvarðr austr yfir ár, en Sighvatr var um nóttina í Skálaholti. Um morguninn riðu menn í brott; en Sighvatr var eptir; hafði hann eigi lokit örendum við biskup; segir hann hónum þá hversu til var ætlað um skuld hans. Biskup kvað sér þat vel líka. Sighvatr segir svá biskupi: "Ek em hest-lauss," segir hann, "ok bað hann biskup ljá sér eðr selja nökkurn hest, svá at hann væri færr þaðan. Biskup synjaði allz þverlega; þótti hónum Sighvatr hafa mælt við sik áðr eigi svá sæmilega sem hónum líkaði. Sighvatr keypti þá hest at Katli presti. Vóru þeir Sighvatr þar um daginn, ok átu þar náttverð þrír; lét biskup gefa þeim at drekka. Reið Sighvatr út til Heiðar um kveldit, ok varð fátt at kveðjum með þeim biskupi. En hann kom heim til Staðar Föstudaginn Langa.

Chapter 323

Um sumarit eptir fóru þeir útan með Hallvarði gullskó, Sighvatr ok Sturla. Sighvatr kom á fund Hákonar konungs ok görðisk hans maðr; fékk hann þar sæmð góða af konungi, ok görðisk mikill maðr ok sterkr. Hann fór ór landi með Hákoni konungi vestr á Skotland. Fékk þar all-gótt orð sakir hreysti ok hvatleiks; hét Hákon konungr hónum stór-sæmðum, áðr þeir skildi, ef þeir væri báðir heilir. Í þeirri ferð tók Hákon konungr sótt þá er hann leiddi héðan af heimi; þótti Sighvati þat ok mörgum manni öðrum óbætilegr skaði. Fór Sighvatr þá austr til Noregs með líki Hákonar konungs, ok sótti þá til Magnúss konungs sonar hans. Fékk Sighvatr þá svá mikla virðing, at eingi af Íslenzkum mönnum fékk þá slíka. Sighvat angraði mjök missir Hákonar konungs svá at hónum þótti eingi sér í Noregi sam-jafn. Magnús konungr lofaði hónum eigi út at fara. Unði hann þá eigi í Noregi, ok fór hann ór landi ok ætlaði út í Jórsala-heim. En er hann kom í Rauða-hafit, tók hann sótt, ok andaðisk sjau nóttum fyrir Michaelis-messu; ok þótti at hónum mikill skaði.

Guðmundr Böðvarsson bjó á Stað sæmilegu búi; hann fékk Þrúðar Bjarnardóttur. Guðmundr fór utan þá er hann hafði búit at Stað mjök lengi; var þá Þrúðr húsfreyja hans önduð. Guðmundr görðisk hirðmaðr Magnúss konungs. En er hann hafði verit einn vetr í Noregi, tók hann sótt, ok andaðisk í Björgyn sjau nóttum fyrir Columba-messu.