Bókastaðir

Eptir um várit fór Þorgils búi sínu í Ás í Hegranes. Innti hann þá af hendi boð þat er hann hafði boðit Heinreki biskupi. Var þar veizla virðuleg ok gjafir stórar. Hann gaf biskupi stóðhross þrjú, ok þrjú hundruð vǫru, ok fingr-gull, ok bók góða. Skeggja gaf hann ok góðar gjafir, ok mǫrgum ǫðrum. Skilðu þeir biskup þá vinir, ok héldu þat vel síðan. Biskup bjósk þá til útan-ferðar. Styrkði Þorgils hann at farar-efnum, ok ǫllum hlutum, ok fylgði honum til skips; ok mæltusk þeir vel við at skilnaði. Fór biskup þá útan, ok andaðisk í Noregi.

Aðra veizlu hafði Þorgils um haustit; bauð hann þá til sín flestum héraðs-bóndum inum beztum. Var þá veizla fjǫlmenn ok veitt með inni mestu rausn; vóru ok gjafir stórar at útlausnum; ok engi fór gjafa-laust í brott, sá er boðit hafði verit. Af þessi veizlu fékk Þorgils mikla virðing af bóndum. Buðu flestir bœndr honum þá heim; ok fór hann at veizlum um vetrinn um allt hérað, ok þá af bóndum inar sæmilegstu gjafir. Var nú í héraði gleði mikil; ok þóttusk bœndr þá hafa nálega himin hǫndum tekit, er þeir hafa fengit slíkan hǫfðingja. Þótti þeim nú Kolbeinn aptr kominn ok endr-borinn, er þá langaði æ eptir.

Þenna vetr, er Þorgils var í Viðvík, reið hann vestr til Staðar til bús síns, ok skipaði þar fyrir ráðs-menn þá er vera skyldi framleiðis. Báðu margir menn honum heim vestr þar, ok tók hverr við honum eptir fǫngum inum beztum. Þá bauð honum Sturla heim, frændi hans, í Hítardal; var þar veizla in virðulegsta; var þar mart manna með Þorgilsi; var [í] fylgð hans Einarr bóndi Halldórsson, Gunnlaugr Hallfríðarson. Gaf Sturla gjafir góðar Þorgilsi frænda sínum, ok skilðu þeir með kærleikum miklum. Fór Þorgils þá heim norðr, ok hafði hann aflat sér vini marga ok mikla sœmð.

Eptir um várit fœrði Sturla bú sitt í Svigna-skarð, ok fœrði bœinn upp á hamrana, hafði hann þat af héraði sem hann fékk. Tóku nú at ganga í með þeim Hrafni margar greinir; þrútnaði þá með þeim þar til er þeir Hrafn ok Ásgrímr riðu vestr á Staðarhól at þeim Sturlu. Hann hafði riðit heiman um kveldit, ok fylgðar-menn hans með honum, ok lágu þar í hlíðinni upp frá Bjarnarstǫðum, þvíat ófriðlegt var sagt af Hrafni. En um morguninn snemma vildu fylgðar-menn hans heim ríða; en Sturla lét ráðlegra at þeir biði miðs-morgins; "Ok ef yðr sýnisk einsætt þá heim at ríða, þá mun ek eigi letja yðr; en ekki vita þá draumar þeir er mik hafa dreymt í nótt ef þér erut þá jafn-fúsir."

En um miðs-morgins-skeið, þá sjá þeir menn mjǫk marga ríða ofan frá Þverfelli um eyrarnar. Hleypti þá hverr yfir annan fram; en sólin skein á vápnin. Var þar Hrafn ok Ásgrímr. Léttu eigi fyrr en þeir kómu á Staðarhól. Hǫfðu þeir hleypi-flokk þvílíkan sem sjá mátti. Þeir Sturla sjá atreiðina. Þá mælti Sturla: "Eru þér nú jafn-fúsir heim at ríða sem í morgin?" Enginn játti því. Lét Sturla þá taka hesta sína, ok ríða síðan upp á fjallit.

En þeir Hrafn ok Ásgrímr gengu inn á Staðarhóli, ok drap Ásgrímr þar í durunum Helga keis. Dvǫlðusk þeir þar skamma hríð, þegar þeir vissu at Sturla var eigi heima. Riðu þeir þá suðr aptr yfir heiði. Sturla kom heim lítlu síðarr.

Eptir um sumarit fóru menn í milli þeirra, ok leituðu um sættir; ok var fundr áttr hjá Glerá. Sturla reið því eigi lengra, at hann trúði þeim eigi til fulls. Fóru þá menn í millum þeirra, ok leituðu um sættir; ok fór því firr sem lengr var um talat.

Ok er þrotin var ván sætta, létu þeir Hrafn taka hesta sína, ok ætluðu at ríða at Sturlu. Sá þeir Sturla þá reiðina, ok tóku hesta sína, ok riðu undan upp til Krosshóla, ok riðu þar á fjall upp. Þeir Hrafn hleyptu þá eptir ákaflega. Drógu þeir þeim svá nær, at þeir unnu þá á Sturlu-mǫnnum þeim sem síðast riðu. Þá vá Ófeigr Ísungr Einar Jónsson; vóru þeir þá komnir mið-leiðis. Veðr var heið-bjart; en í því slær yfir þoku svá myrkri, at engi þeirra sá annan. Skilði þar með þeim Hrafni. Riðu þeir Hrafn þá aptr; en Sturla dró undan. Ok var nú lokit um sættir með þeim Hrafni ok Ásgrími ok Sturlu.

Þat sumar er Þorgils bjó í Ási, kom til Íslands Ívarr Arnljótarson. Segir hann at Hákon konungr hefði spurt dráp Eyjólfs Þorsteinssonar. Fór Ívarr með konungs-boðskap. Hafði hann út konungs-bréf til Þorgils; var þat þar á, at hann hefði skipat Þorgilsi Eyjafjǫrð til fyrir-vistar, ok allar sveitir norðr þaðan til fjórðunga-móts; þvíat Þórðr Sighvatsson var þá andaðr. Gengu þá allir bœndr undir Þorgils, ok játtu honum til yfir-manns.

Eptir andlát Þórðar kallaði Steinvǫr Sighvats-dóttir sér hérað í Eyjafirði ok landit á Grund, ok aðrar eignir þær er Þórðr hafði átt; þvíat Þórðr átti engi bǫrn skilgetin, en Steinvǫr var skilgetin systir hans.

Þetta haust kom heim í Ás Guðrún Gunnars-dóttir; tók Þorgils hana frillu-taki; áttu þau dóttur er Steinunn hét. Gerðisk þá Íllugi bróðir hennar heima-maðr Þorgils.

Þenna vetr fór Þorgils vestr á Snæfellsnes til Staðar til bús síns; vóru þeir saman á þriðja tigi manna. Fórsk þeim vel ok fengu fœrðir góðar. En er þeir riðu ofan eptir Haukadal, var á þey-viðri; ok er þeir riðu á Haukadals-á, hljóp áin ofan svá ákaflega, at þá rak af baki er á ánni vóru. Druknaði þar Sveinn Ívarsson; hann var fylgðar-maðr. En þeim lagði ǫllum næst, Þorgilsi, Bergi ok Ásbirni. Þetta var Vincentius-messu-dag. Þótti mǫnnum þetta kyn mikil, þvíat vǫtn ǫll vóru lítil, bæði áðr ok síðan.

Þorgils lét flytja lík Sveins til kirkju til Vatns-horns suðr, ok gaf með líkinu kú til kirkjunnar. Reið Þorgils þá suðr til Staðar til bús síns, ok dvaldisk þar nǫkkura hríð. Reið hann síðan heim norðr, ok varð eigi fleira til tíðenda í þessi ferð. Sat hann þá um kyrt í friði góðum.