Bókastaðir

Nú er þar til máls at taka, er þeir talask við mágar, Þorgils ok Þórðr. Þorgils kvað þat upp nú, at hann ætlaði at Þorleifi; kvazk frétt hafa, at hann var kominn í hérað; ok vóru þeir optast saman tíu eðr tólf. Þorgils reið þá suðr um Mýrar, þar til er hann kom í skóginn sunnan-verðan gegnt Galtar-holti. Stigu þeir þar af baki. Ok lítlu síðarr kom Sturla þar; vóru þeir saman nær sex tigir manna, en Þorgils hafði sjau tigi manna. Vóru þar með hónum tveir Hrafns-menn, Óláfr ok Grani Arnórs-synir. Þeir Þorgils ok Sturla gengu þá á tal, ok nökkurir menn með þeim.

Þóttisk Sturla spurt hafa at Þorleifr hefði verit Dróttins-dag á manna-móti þann sama Dróttins-dag at Furu-ósi, ok at allt væri þar kyrrt í héraðinu. Þar var ok ný-kominn vestan ór Saurbæ Starri kaupungr; sagði at Sturla var á Staðarhóli ok mundi þar vera þar til er stofa hans væri upp gör, ok ríða síðan heim í Hitardal. Hann kvazk spurt hafa, at Þorleifr reið til Bæjar Dróttins-aptann, "Ok þat orð á, at hann mundi brátt ríða út á Akranes þegar hann spurði kyrrt ór öllum sveitum." Þar var Þorkell hrútr görr á njósn suðr yfir Hvítá, ok skyldi hann forvitnask um ferð Þorleifs. Lögðusk menn þá niðr ok sofnuðu. En er á tók líða kveldit, lögðu menn á hesta sína, ok riðu svá sem götur lágu suðr til Valla-vaðs. Kom Þorkell hrútr þar til mótz við þá, ok hafði spurt, at at nóni dags var Þorleifr í Bæ, ok hann mundi þar vera um nóttina. Þorleifr hafði verit í laugu um daginn fyrir nón, ok lagðisk síðan til svefns sem vanði hans var til; ok er hann vaknaði, sagði hann Böðvari bróður sínum, at hann hefði dreymt mart. "Ek þóttumk vera staddr hér í Bæ, ok þóttumk ek sjá út á Borgarfjörð. Mér þótti skip mikit sigla útan eptir firðinum, mjök mikinn, ok leggja upp í Hvítá. Ek þóttumk spyrja mann er stóð hjá mér, hverr skip þat mundi eiga; en hann segir, at ætti Þorgils skarði. Ek þóttumk sjá at flugu gneistar margir af skipinu, ok þótti mér sumir fljúga ok dreifask hingat í Bæ; en sumir upp eptir Reykjadal, ok svá norðr til fjalla, sem menn máttu auga reka." Böðvarr mælti: "Þat mun vera, frændi, fyrir veðrum." "En mér lízk ófriðlegt," segir Þorleifr. Bað hann þá taka hesta þeirra; "Vil ek ríða heim," segir hann, "út á Akranes." Þeir Þorleifr átu þar náttverð, ok riðu síðan um kveldit út í skógana fyrir Grjóteyri, ok sváfu þar um nóttina; en riðu snimma um morguninn út á Akranes heim, ok höfðu önga frétt ór héraði. Þorgils hitti Þorkel hrút; ok segir hann slíkt er hann var víss orðinn. Þótti mönnum þat líkast, at Þorleifr mundi vera í Bæ. Þorgils varaði við því alla menn mest, at göra Böðvari nökkut grand ok sonum hans, eðr nökkurum hans varnaði, sakir mágsemðar ok þó vináttu. Sturla var eigi mikill vin Böðvars; þótti hann því ráðit hafa, at Ketill gékk treglega af staðnum í Hitardal. Þorgils kvað þat eigi fyrir standa mundu, þótt Þorleifr væri þá í Bæ kominn. Riðu menn nú upp til Bæjar, ok kómu þar mjök svá um myrk-nætti; vóru þá úti-dyrr opnar. Menn höfðu heyrt gnýinn; tók Böðvarr þá klæði sín ok synir hans ok heima-menn. Gékk Þorgils inn þegar ok menn hans. Sturla var úti ok hans menn, ok svipuðust at hrossum er úti vóru um garða. En er Þorgils kom í skálann, gékk Böðvarr bóndi í móti hónum, ok var þá klæddr; hafði hann í hendi öxi snaghyrnda. Böðvarr spurði hverr þar færi svá ófriðlega; því at nökkurir menn höfðu brugðit vápnum er inn gengu. Þorgils sagði til sín. Böðvarr mælti: "Þat munda ek þér sízt ætla, at þú mundir hingat fara ófriðar-ferð, sakir vanda ok viðrmæla." "Öngan ófrið ætla ek þér at göra," segir Þorgils, "ok öngum þínum heima-mönnum." Þorgils spurði, hvárt Þorleifr væri þar. Þá svarar Herdís húsfreyja: "Því er betr, frændi, at hann er eigi hér; ok lát þér fara sem bezt til Böðvars míns." "Vel skal mér til hans fara," segir Þorgils. Þar var fátt manna í skálanum. Urðu þeir þá þess varir, at Þorleifr var eigi þar, ok hann hafði brott riðit um kveldit. Sneri Þorgils þá út, ok svá Böðvarr, ok synir hans; en nökkurir menn hljópu inn, ok þrifu ofan sverð nökkur. En er þeir kómu út, þá gengu þeir á tal, Þorgils ok Böðvarr, ok nökkurir menn með þeim. Taldi Böðvarr á við Þorgils um atreið þessa; en hann þóttisk eigi sakaðr við Böðvar; "Em ek eingi þínn fllvilja-maðr," segir hann; "vil ek unna þér sæmðar fyrir ferð þessa svá at þér líki vel." Böðvarr mælti: "Eigi em ek nú mjök fé-þurfi; skortir þik meirr fé en mik." Tók þá vel at semjask með þeim mágum. Segir Böðvarr, at hann mundi verja Þorleif bróður sínn, þótt hann væri þangat heim sóttr, ef hann mælti því við koma; "Man ek ok verja þik, Þorgils, ef Þorleifr sækir þik heim hingat; hefig opt latt Þorleif at göra samband með þeim Hrafni ok Eyjólfi; ætla ek ok, at hónum leiði önga sæmð af þeim. Hefi ek þat til lagt með þér, Þorgils, at þú skyldir Þorleifs með góðu leita, en hann því með góðu taka; ok hefir hvárrgi viljat hafa mínar tillögur." Þar urðu nokkurar hrossakippingar, ok vildi Böðvarr, at Þorgils færi með hross, sem hann vildi upp í Reykjaholt; en hann vildi engi hross ljá Sturlu ok hans mönnum. Bauzk Böðvarr til meðal-göngu með þeim Þorgils ok Þorleifi. Þorgils játti því; "Mun ek þín orð," segir hann, "þar um mikils

Virða."

Riðu þeir Þorgils þá upp til Reykjaholtz; höfðu þeir þá spurt at Egill var heima; ætlaði Þorgils at þá skyldi greiðask um mál þeirra Egils. Þeir Þorgils kómu upp í Reykjaholt þá er mjök var mornat. En þat bar saman, at þeir riðu frá Grímsstöðum ok maðr gékk út í Reykjaholti sá er Koðran hét, ok var kallaðr Skröggr; hann sá ríða marga menn vápnaða eptir götunni frá Gríms-stöðum, ok riðu heldr mikinn. Hann hljóp inn, ok sagði Agli at fjöldi vápnaðra manna reið at garði. Hljóp Egill þá upp, ok geymði eigi at klæðask, ok tók kirkju-lykil, ok mælti: "Þar mun vera Þorgils, frændi, ok eigi horfinn heimsóknum við mik." Komsk Egill í kirkju, ok riðu heldr mikinn.

Þorgils gékk upp at kirkju-durum; var þar Þórðr prestr kominn fyrir kirkju-dyrrin, ok heilsaði Þorgilsi; en hann tók vel kveðju hans; ok spurði hann brátt at Agli, hvárt hann væri heima. Prestr segir, at hann var heima, ok þá í kirkju kominn. Þorgils mælti: "Satt mantú segja," ok kvazk sét hafa veslinginn er lauk kirkju-hurðinni, "Ok sýndisk sem eigi væri klæð-margr." Prestr mælti: "Eigi veit til hvers happs hætti," þótt hann hefði beðit, Þorgils mínn!" Þorgils gékk þá til manna sínna; bað þá af baki stíga, ok bauð þeim öllum þar at vera; "Látið hesta yðra ganga í tún." Sturla kvað eigi þat ráð, at göra þat; "Því at Pétr postuli á töðuna, ok hefir hann ekki til saka gört við Þorgils." Einarr bóndi ok Bergr báðu menn af reka hestana vellinum; ok Þorgils bauð þeim um, at þeir mundu fá menn til at annask hestana. Þeir segja svá vera skyldu. Fóru þá hestar reknir af túni, ok gættu út í Nesjum. Menn sveimuðu þá þegar inni um húsin, ok fundu drykk í kjallara Egils, ok sögðu Þorgilsi, ok vildi hann eigi at drukkinn væri; "Vil ek," segir hann, "öngu spilla láta." Fóru þá menn í milli þeirra Þorgils ok Egils, Bergr Ámundason ok Þórðr prestr. Stóðusk þeirra þykkjur fjar; þóttisk Egill eiga á Þorgilsi stór-sakar, fyrir heimsókn þá er hann hafði þangat farit þá er Þorsteinn var hand-högginn. Áttu þá margir menn góðan hlut at; var einn af þeim Sturla Þórðarson, frændi þeirra, Einarr Halldórsson, Bergr Ámundason, Þórðr prestr. Var Þorgils þá svá þverr, at hann sagði svá, at hann skyldi þar þat hervirki göra, at Egil ræki allan aldr minni til, þótt hann héldi lífi. Töldu menn þá um fyrir Agli, at meiri ván væri, at hans hluti mundi þá því meirr við brenna sem lengr stæði mis-þykt þeirra. Lét Egill þá beiða sér griða, ok þat féksk. Gékk hann þá ór kirkju; töluðusk þeir frændr þá við. Bauð Egill dóm Sturlu á málum þeirra; taldi hann á Þorgils margar sakar, ok svá um staðar-ábúð ok fjár-auðn þá sem orðit hafði um vetrinn, er Þorgils tók við búinu, ok ógreidd stóð; ok atför í Reykjaholti, ok slíkar fjár-tökur sem þá höfðu orðit um vetrinn. Þorgils taldi á Egil ótrúnað mikinn ok fjörráð; kenndi hónum ok mest af ópokka þeim er héraðs-menn höfðu til hans um vetrinn er hann var í Reykjaholti. En hvat sem þar var um talat, þá varð þat at lyktum, at Egill gékk til handsala við Þorgils ok seldi hónum sjálfdæmi; skyldi hann skipa öllum þeirra málum sem hann vildi. Lögðusk þeir Þorgils þá til svefns, ok allr flokkr þeirra, nema þeir menn er vökðu; en Egill bjó til greiða. Ok er Þorgils vaknaði, lét hann syngja sér messu, De Sancta Margareta. En er tíðum var lokit, gengu þeir í stofu; var hón vel tjölduð, ok upp settir bjórar. Var þá Egill inn glaðasti, ok beini inn bezti, ok drukkit nökkut af alþjóð. En er menn vóru mettir, lét Egill kalla Þorgils ok Sturlu, Einar Halldórsson, ok fleiri menn, í Lítlu-stofu, ok mart manna, svá at stofan var full. Var þá drukkit fast ok veizla in bezta. Tjáðu menn þá fyrir Þorgilsi hversu vel Agli fór. Hann tók því vel, ok lét sér finnask um fátt. Í þenna tíma kom Högni Böðvarsson ór Bæ ok nökkurir menn með hónum. Hann segir, at herra Brandr ábóti hafði verit um nóttina at Lundi í Reykjadal ok hann var þá kominn í Bæ, ok hafði Böðvarr því eigi þangat riðit, at hann vildi ríða með ábóta þangat at áliðnum degi. Þorgils tók blíðlega við Högna, ok skipaði hónum upp it næsta sér. En er kom at nóni dags, kómu þangat tveir menn, Þórarinn hét annarr en annarr Jörundr gestr; þeir vóru sendir af Þorvarði Þórarins-syni; sögðu at hann var kominn ofan at Rauðs-gili. Vildi hann at Þorgils kæmi til mótz við hann, ok talaði um ráða-görðir sínar. Segja þeir at Þorvarðr var með tíu tigi manna. Brá Þorgils við þegar, ok bað leggja á hesta. En er menn vóru búnir, lét Þorgils kalla til sín Egil. Gengu þeir á tal; var þar við Sturla ok Einarr, ok Bergr Ámundason, ok Þórðr Hitnesingr. Sagði Þorgils þá upp görð með þeim Agli. Var þat fyrst, at Egill skyldi gjalda staðnum í Reykjaholti fé þat allt er eyzk hafði þann vetr er Þorgils átti þar bú. Þorgils skyldi rakna láta þat sem tekit var í Reykjaholti it fyrra sinn. Egill skyldi ok öngum manni veita í móti Þorgilsi, en göra hónum njósn ef hann vissi hónum háska ván. Þorgils hét Agli trausti sínu, hvar sem hann kæmi því við. Á hvárigan vóru þar fégjöld skilð; en þaðan af skyldu þeir fella saman frændsemi þeirra ok fulla vináttu. Ok héldu þeir þat vel. Þóttusk menn þat brátt finna, at Egill unði vel við. Þorgils kvaddi Egil, at hann skyldi ríða með til mótz við Þorvarð. Egill bauð hónum þangat um kveldit ok þeim mönnum sem hann vildi. Riðu þeir þá til Rauðs-gils, ok var Þorvarðr þar fyrir. Var með hónum Finnbjörn ok Ögmundr Helgason, Magnús ok Helgi Helgason, Sumarliði inn sterki, Þorgeirr ok Oddr ok Ögmundr prjónn, Óláfr frá Bustar-felli. Gengu þeir þá á tal, Þorgils ok Þorvarðr, frændr, ok Sturla, ok nökkurir menn. Töluðu þá um með sér hvat í milli hafði farit um vetrinn; ok greindi þá þar lítt á.

En er þeir höfðu talat um hríð, kom þar ríðandi Brandr ábóti, ok með hónum Böðvarr ór Bæ, mágr hans; vóru þeir fimm saman. Tóku menn við hónum blíðlega. Ábóti var fár við Þorgils; þótti hónum illa, er hann hafði farit með skari nökkurum at Böðvari í Bæ. Ábóti hafði vitað ferð Þorvarðz. Tók Þorvarðr þá at leita liðveizlu við Þorgils, at hann veitti hónum til hefndar eptir Odd bróður sínn við þá Hrafn ok Eyjólf; taldi þar til frændsemi við þá Odd; en eigi síðr þat, at þeir Hrafn ok Eyjólfr höfðu sýnt við Þorgils. Ok at engi maðr mundi sínum sæmðum halda meðan þeirra uppgangr væri, ok eigi yrði lægðr þeirra ofstopi ok ójafnaðr með nökkuru tilfelli. "Sótta ek [því]," segir Þorvarðr, "þik at ráðum, at mér þóttir þú líkastr til nökkurrar liðveizlu hér um; mantú nú ok sjá þann afla, er ek hefi fengit ór Austfjörðum, ok vænti ek, at góða raun muni gefa; er þat þó mjök lítið móti slíku ofrefli sem við er at skipta. Man ek þat sýna vilja, at mér þykkir betr, at þú styrkir mik til þessa." Þorgils mælti: "Mér lízk meira vandkvæði á þessum hlut, en ek göra hér um skjóta órlausn. Vil ek ráðask hér um við herra Brand ábóta ok Sturlu frænda mínn, ok aðra vini mína." Gengu þeir þá báðir, Þorgils ok Sturla; ok kölluðu þeir þá til Brand ábóta. Þorgils kallaði til með sér Einar ok Þórð. Ábóti kallaði til með sér bróður Heming, ok Böðvar ór Bæ. Spurði þó ábóti fyrst at sættum þeirra Þorgils ok Egils; ok segir Þorgils hónum þar frá. Ábóti mælti, at vel væri þótt Borgfirðingar hlyti þungt af Þorgilsi; "Þvíat þeir vóru þá flla, er hann var góðs frá þeim verðr." Þorgils tjáði þá fyrir ábóta beizlu Þorvarðz, ok alla þeirra viðræðu; bað hann leggja til heilræði með sér, hverju hann skal svara um þetta vandræði; "Mun ek yðr bezt til trúa, at þér munut hafa vit ok góðvilja, at ráða hér um." Ábóti svarar skjótlega: "Letja vil ek þik, ok alla frændr mína ok vini, at fara með ófriði á annarra manna sveitir; en eigi skal Þorvarðr þat ætla, ok eigi þú, at eigi forþykki mér þat í drápi Oddz frænda míns, þar sem hann var kasaðr í urð sem melrakki eðr þjófr; en mér er þat bannat, at eiga nökkurn hlut í mann-ráðum eðr nökkurs-kyns ófriði; en þat er þér eigi verra, at vera eigi einum saman, ef þér þykkir þess ván at þú munir eigi um kyrt sitja. Eðr hvat leggr þú til, Böðvarr?" "Fátt kann ek til slíks at leggja," segir Böðvarr, "en þat vilda ek, at þeir Hrafn ok Þorgils yrði góðir vinir, en ósparr er mér Eyjólfr til ófara, ef svá mætti verða, þvíat hann varð hér all-óvinsæll í héraði í sumar. Er mér lítil ván, at Þorgils siti um kyrt þegar þeir mega við komask." Þá svarar Sturla: "Eigi þykkir þat vandalaust at veita Þorvarði, at ráða [sk] með hónum í fjarlægar bygðir eðr sveitir með lítið lið; en vér trúum hvárum-tveggjum flla, Borgfirðingum ok Dala-mönnum; en vér höfum lið fátt, en búit flla. Þórvarðr sýnir nú ok allan sínn styrk; vænisk hann ok engra manna liðveizlu; má þá sjá hversu óráðlegt er, at fara með all-lítinn afla á svá stórar sveitir, — Eðr hvat viltú, Þorgils, til mæla við Þorvarð, ef þú vilt nökkurn kost á göra?" "Þat er knefat," segir Þorgils, "at ek vil hafa Skagafjörð ok sveitir norðan at Hrútafirði, þó at Þorvarðr sættisk við Hrafn ok Eyjólf, eðr ellegar förlast þeir með öðru móti." Ábóti svarar: "Betr ynna ek þér, Þorgils, at njóta Skagafjarðar ætt-leifðar várrar, en þeim sem nú hafa; en eigi vil ek fýsa þik ferðar, því at mér þykkir eigi laust fyrir liggja." Spratt ábóti þá upp, ok bað at verða skyldi Guðs vili. Mæltu þá sumir menn, at hónum hlypi kapp í kinn; þvíat hann var dreyrrauðr á at sjá, ok mælti þetta, er hann gékk í brottu: "Hart er þat, at vér skulum bera frændr vára göfga bóta-lausa fyrir bóndasonum; ok svá mundi þykkja Ormi bróður mínum, ef hann lifði."

Nú gékk Þorgils til Þorvarðz; sótti Þorvarðr þá enn um liðveizlu við Þorgils með fram-boðnum fégjöfum, ok öllum þeim sæmðum, sem hann mætti hónum veita; ok at leggja líf sítt við hans nauðsyn, ef hann kynni þess at þurfa; kvað þá eigi skyldu skilja meðan líf þeirra væri, við hverja menn sem skipta væri. Þorgils mælti: "Með bæna-stað mínum, Þorvarðr, ok fögrum fram-heitum um liðveizlu ok aðra hluti, má ek göra kost á því at fara norðr til sveita, við þat ef Sturla vill fylgja mér; ok skiljask eigi fyrr við þik en þessi mál lúkask með einhverju móti." Þá mælti Sturla: "Fylgja mun ek þér, frændi, hvert á land sem þú vilt fara, svá sem ek hefir heitið, við hverja sem eiga er; en lítlu ráði þykkir mér sæta ferð þessi, at fara norðr um land með svá lítið lið ok lítt búit; þvíat sumir hafa nokkur vápn, en sumir engi; ok þó lítt hesta-birgir."

Þorgils mælti: "Veit ek, frændi, at þér mun vel fara; þykkjumk ek þínna ráða mjök þurfa, þar sem þú ert kallaðr inn vitrasti maðr; þykkir mér ok þik til draga nökkut fyrir þann skaða óbættan, er þú hlaukz í brennu á Flugumýri í drápi Hallz mágs þíns; þykkir mér Þorvarðr eiga þeim öllum góðu at launa er í þessa ferð ráðask. Vil ek ok spyrja Einar ok Þórð mág mínn, hvárt þeir vilja fylgja mér í þessa ferð.

En fylgðar-menn mína ok þingmenn þykkjumk ek frjálsa eiga til fylgðar við mik." Þeir segja, at þeir mundu fylgja Þorgilsi; en þótti Þorgils þurfa, at hónum ynnisk nökkut til sæmðar, ef ferð þessi tækisk vel; en margir mæltu þat, at farit hefði flatt fyrir þeim Hrafni ok Eyjólfi, þótt vænna hafi til hætt. Lauk Þorgils þá upp fyrir Þorvarði hvern hann mundi á göra; "Vil ek," segir hann, "hafa Skagafjörð, ok þau ríki er vestr eru þaðan," ef þeir Þorvarðr ætti at ráða, sem flestum þótti ólíklegt; ok at þeirri einni sætt skyldi Þorvarðr ganga sem Þorgils léti sér vel at getask, ok hann þættisk sæmðr af. Var þá sagt Brandi ábóta, ok Agli, ok Böðvari; vildi ábóti eigi til ganga, ok kvazk fullkomlega vilja letja fararinnar; "Man hér mörgum manni saklausum vera misgört í þessi ferð, svá at ósæmilegt er, at ek leggja þar samþykki til; ok má vera, at mér kenni heiptar um suma menn, svá at ek fá eigi allra orða gætt sem skyldi, ef ek tala mart til." Egill vildi ok eigi til ganga sakir vináttu við Hrafn. Þorvarðr játti því öllu sem hann var beiddr. Tóku þeir Þorgils þá höndum saman, ok skilði Sturla fyrir handlagi. Hét Þorvarðr ok Þorgilsi sínni liðveizlu með frændsemi, svá sem hann ynnisk til, meðan þeir væri báðir uppi. Var nú ráðin norðr-ferð þeirra; ok skilðu at því. Þorgils reið í Reykjaholt ok með hónum þrír tigir manna. Ábóti reið í Bæ, en Sturla í Ás. Þórðr reið ofan eptir Reykjadal, þvíat hann átti þar ván hestz. Brandr ábóti mælti, at þeir Þorgils mundu finnask um daginn.

Um morguninn reið Þorgils eigi snemma ór Reykjaholti, ok reið Egill á leið með hónum, ok gaf hónum hesta tvá brúna, ok skildusk þeir þá með kærleikum. Reið Þorgils þá upp í Kalmans-tungu. Nikulás var heiman farinn, þegar spurðisk flokka-dráttrinn, ok út á Nes at örendum sínum, en görði þeim Eyjólfi ok Hrafni mann norðr um Arnarvatz-heiði, Magnús Atlason ok þá tólf saman; var þar Hermundr standali ok Björn Eireksson. Þorgils reið upp í Öxna-tungur; hann sendi mann it efra eptir Þórði. Sigfúss í Fljótz-tungu gaf Þorgilsi brynju. Nú er Þórðr reið upp af Sámstöðum, sér hann ríða neðan frá Háfa-felli menn mjök ákaft; beið hann þeirra; ok var þar ábóti ok Böðvarr. Spurði ábóti þegar at ferðum Þorgils; en Þórðr vissi þar ekki annat af en Þorgils reið um daginn snemma ór Reykjaholti, ok ætlaði at ríða á Gilsbakka ok bíða þar ábóta. En er þeir kómu þar, var Þorgils í brottu. Þá mælti ábóti, "Eigi mun ek ríða lengra, þvíat ek sé hversu at þetta ferr. Í gær-kveld á fundi várum þótti mér óráð at fara ferð þessa. En æ dregsk fram jafnan þat sem fyrir er ætlað; ok er þess ván, at eigi verði með öllu ábyrgðar-laust; en mér sýnisk lið yðvart lítið ok illa búit; en eigi all-óbragðlegt, ok eigi all-feiglegt. Skaltú nú bera Þorgilsi, frænda mínum, kveðju mína, ok bið hann, at hann göri sem minnzt rangt jafnan saklausum mönnum. Þætti mér nú all-miklu skipta hvat ek spyrða til hans; ok mjök mun ek vera áhyggjusamr um ferð þessa, þar til er ek spyrr hvernig yðr tekst; vilda ek, mágr, at þú fylgðir Þorgilsi vel, ok fýstir hann jafnan ins betra. Vilda ek nú, at Guð væri yðr fyrir vápn ok vörð, ok hyljunar-maðr Thomas Erkibiskup; en treystið lítt á drengskap Þorvarðz, þvíat mér segir eigi mjök hugr um hversu til enda ganga skipti þeirra Þorgils ok Þorvarðz; ok ætla ek Þorvarðr valdi afbrigðum." Skilðu þeir nú, ok gaf ábóti Þórði blezan, ok bað hann vel fara. Ríðr Þórðr nú skyndilega upp eptir Síðu þar til er hann kom í Fljótz-tungu; var þar fyrir Magnús Atlason, ok þeir menn er Þorgils hafði þar eptir sett. Sögðu þeir Þórði, at Þorgils reið upp í Öxna-tungur ok mundi þar bíða hans. Riðu þeir þá skyndilega í Öxna-tungur; var Þorgils þar fyrir ok allr flokkrinn, ok hafði hann sofnat. Þorgils gaf þá Þórði brynju Sigfúss-naut. Þeir Þorgils ok Sturla höfðu gört tólf menn norðr á heiðina; ok vóru þar fyrir settir, Bergr, ok Magnús Jónsson. Bergr var manna bezt hest-færr. Þorgils hafði þess varr orðit í Kalmans-tungu, at Nikulás görði njósn fyrir þeim; höfðu þeir farit at dagmálum. Skyldu þeir fara dagfari ok náttfari þar til er þeir hitti Hrafn ok Eyjólf. Þeir vissu ok, at Þorvarðr var austan kominn, en Þorgils ok Sturla komnir í Reykjaholt; ok mönnum grunr á, at þeir mundu ríða norðr um land at þeim Hrafni ok Eyjólfi. Nikulás ætlaði, at Ásgrímr Þorsteinsson mundi vera í Hvammi í Vatzdal; skyldu þeir þangat fyrst fara. Þeir höfðu hesta-kost lítinn, ok fórsk þeim seint. En þeir Bergr riðu ákaft norðr eptir heiðinni, ok gátu tekit njósnar-menn Nikuláss hjá Grímstungu-seljum; vóru þeir þegar bundnir ok barðir mjök.

En er þeir kómu eptir, Þorgils ok Þorvarðr, báðu njósnar-menn sér griða. Vóru þeim grið gefin; ok fóru aptr þaðan. Áðu menn þar nökkura stund. Sögðu þá höfðingjar, at menn skyldu ríða sem ákafast ofan eptir héraðinu í Hvamm, at sem sízt mætti njósn fyrir þeim ganga. Þeir menn, er heima vóru í Hvammi, sá reiðina ofan eptir héraðinu, ok þóttusk víst vita at ófriðr var. Hafði Ingunn húsfreyja látið bera í kirkju allt þat er mátti. Var þar fólk allt á hlaupi; ok njósn hafði gengit vestan til Ásgríms ór Dölum, at Þorgils væri heiman riðinn ok Sturla. Hafði Ásgrímr þegar heiman riðit með slíkar fréttir sem hann hafði fengit, ok með hónum Saxi inn mikli ok Bergr enn ósvífi. Léttu þeir eigi fyrr en þeir fundu Hrafn ok Eyjólf, ok sögðu slíkt er þeir höfðu frétt.

Þeir Þorgils ok Þorvarðr kómu í Hvamm með flokkinn; hljópu þegar af baki ok til kirkju, ok var hón byrgð. Sumir hljópu inn í húsin; var þar autt. Þorvarðr beiddi at upp væri lokit kirkjunni, en Ingunn hafði orð fyrir þeim sem inni vóru, ok segir at eigi mundi upp látin kirkjan. Þá spurði Þorvarðr hvárt Ásgrímr bóndi væri heima. Ingunn kvað hann eigi þar vera, "Ok muntú," segir hón, "taka vitni prestz hér um." Prestr ok allir heima-menn segja at hann var brott riðinn. Þorvarðr trúði því varla. Þorvarðr görði hlaup at kirkjunni tveim-sinnum, ok spyrndi á hurðina fætinum, svá fast at hélt við at brotna mundi. Þorgils ok nökkurir menn lögðu til, at hann skyldi eigi brjóta hurðina. En er Ingunn vissi, at Þorgils Böðvarsson var í ferðinni, þá kvazk hón mundu upp lúka kirkjunni, ef Þorgils héti griðum þeim er í kirkju vóru. Þorgils hét Ingunni griðum ok öllum heima-mönnum, ok fé því sem í kirkju var komit. Þá var upp lokit kirkjunni; ok gengu þeir innan um kirkjuna, ok fannsk Ásgrímr eigi, sem ván var. Bjoggusk menn þá í brott at ríða.

Bauð Ingunn Þorgilsi mat at éta þar ok þeim mönnum með hónum sem hann vildi; en hann vildi þat eigi. Riðu menn þá í brott. Þeir Bergr, Finnbjörn, ok Ögmundr, höfðu riðit upp frá Marðar-gnúpi it efra um hálsa til Svínadals. Þat var sagt, at tveir heima-menn Eyjólfs höfðu verit í Gríms-tungum um nóttina. Þeir höfðu upp stokkit þegar þeir sá flokkinn; riðu þeir þá ofan eptir héraði. Þeir Finnbjörn ok Ögmundr gátu tekit þá á hálsum norðr við Svínadal; var þá unnit á öðrum þeirra; en annarr var barðr, svá at hvergi var þaðan færr. Þeir Finnbjörn kómu til mótz við flokkinn hjá Blöndu, ok segja frá sínni ferð; létu menn yfir því vel. Nú görðu þeir Þorgils ok Þorvarðr ok Sturla ráð sítt; var þá riðit í liðs-bón, ok vildu fáir menn upp ganga. Kom þá Finnr af Eyvindar-stöðum ok þeir fjórir; eigi fengusk fleiri fyrir vestan Vatz-skarð. Vóru þá njósnir sendar allt norðr til Öxnadalsheiðar; en flokkrinn fluttisk fram um nóttina norðr yfir Vatz-skarð til Skagafjarðar ok norðr yfir Jökuls-á þar sem heitir á Langamýri. Stigu þeir þar af baki; var flokkrinn mjök syfjaðr. Þá var þat ráð görrt, at Finnbjörn ok Ögmundr skyldi ríða upp til Hörgárdals-heiðar, ok gæta, at hvárki færi menn norðr né norðan; skyldu þeir gegna um njósnir ok annask vegu alla. Þorvarðr skyldi kveðja upp menn um Sæmundar-hlíð ok Langa-holt; sendi hann ok menn upp í Tunguna. Þorgils lét samna liði um Blönduhlíð; en hann reið við tíunda mann út til Hofs at hitta Brodda mág sínn; hann setti Einar eptir, at gæta flokksins ok afla þeim vista. Sturla var ok eptir með sínn flokk. Arnórr Einarsson hafði riðit norðr með Ásgrími, ok Sigurðr Eldjárnsson, Jón af Lýtings-stöðum, ok með þeim nökkurir bændr. En er Ásgrímr kom norðr, brugðu þeir Hrafn ok Eyjólfr þegar við at samna liði þar um héraðr, ok allt sendu þeir norðr í Eyjafjörð. Gengu menn upp heldr treglega; en þó fengu þeir mikit lið ok allvel búit. Höfðu þeir á þriðja hundraði manna. En stórbændr allir í Eyjafirði settusk heima. Héldu þeir Eyjólfr ok Hrafn flokkinum í Eyjafjörð; ok höfðu fréttir, en fengu öngar.