Bókastaðir

Nú er þar til máls at taka, er þeir talask við mágar, Þorgils ok Þórðr. Þorgils kvað þat upp nú, at hann ætlaði at Þorleifi; kvazk frétt hafa, at hann var kominn í hérað; ok vóru þeir optast saman tíu eða tólf.

Þorgils reið þá suðr um Mýrar, þar til er hann kom í skóginn sunnan-verðan gegnt Galtar-holti. Stigu þeir þar af baki. Ok lítlu síðarr kom Sturla þar; vóru þeir saman nær sex tigir manna, en Þorgils hafði sjau tigi manna. Vóru þar með honum tveir Hrafns-menn, Óláfr ok Grani Arnórs-synir. Þeir Þorgils ok Sturla gengu þá á tal, ok nǫkkurir menn með þeim.

Þóttisk Sturla spurt hafa at Þorleifr hefði verit Dróttins-dag á manna-móti þann sama Dróttins-dag at Furu-ósi, ok at allt væri þar kyrrt í héraðinu. Þar var ok ný-kominn vestan ór Saurbœ Starri kaupungr; sagði at Sturla var á Staðarhóli ok mundi þar vera þar til er stofa hans væri upp gǫr, ok ríða síðan heim í Hitardal. Hann kvazk spurt hafa, at Þorleifr reið til Bœjar Dróttins-aptann, "Ok þat orð á, at hann mundi brátt ríða út á Akranes þegar hann spurði kyrrt ór ǫllum sveitum." Þar var Þorkell hrútr gǫrr á njósn suðr yfir Hvítá, ok skyldi hann forvitnask um ferð Þorleifs.

Lǫgðusk menn þá niðr ok sofnuðu. En er á tók líða kveldit, lǫgðu menn á hesta sína, ok riðu svá sem gǫtur lágu suðr til Valla-vaðs. Kom Þorkell hrútr þar til móts við þá, ok hafði spurt, at at nóni dags var Þorleifr í Bœ, ok hann mundi þar vera um nóttina.

Þorleifr hafði verit í laugu um daginn fyrir nón, ok lagðisk síðan til svefns sem vanði hans var til; ok er hann vaknaði, sagði hann Bǫðvari bróður sínum, at hann hefði dreymt mart. "Ek þóttumk vera staddr hér í Bœ, ok þóttumk ek sjá út á Borgarfjǫrð. Mér þótti skip mikit sigla útan eptir firðinum, mjǫk mikinn, ok leggja upp í Hvítá. Ek þóttumk spyrja mann er stóð hjá mér, hverr skip þat mundi eiga; en hann segir, at ætti Þorgils skarði. Ek þóttumk sjá at flugu gneistar margir af skipinu, ok þótti mér sumir fljúga ok dreifask hingat í Bœ; en sumir upp eptir Reykjadal, ok svá norðr til fjalla, sem menn máttu auga reka."

Bǫðvarr mælti: "Þat mun vera, frændi, fyrir veðrum."

"En mér lízk ófriðlegt," segir Þorleifr. Bað hann þá taka hesta þeirra; "Vil ek ríða heim," segir hann, "út á Akranes." Þeir Þorleifr átu þar náttverð, ok riðu síðan um kveldit út í skógana fyrir Grjóteyri, ok sváfu þar um nóttina; en riðu snimma um morguninn út á Akranes heim, ok hǫfðu ønga frétt ór héraði.

Þorgils hitti Þorkel hrút; ok segir hann slíkt er hann var víss orðinn. Þótti mǫnnum þat líkast, at Þorleifr mundi vera í Bœ. Þorgils varaði við því alla menn mest, at gera Bǫðvari nǫkkut grand ok sonum hans, eða nǫkkurum hans varnaði, sakir mágsemðar ok þó vináttu. Sturla var eigi mikill vin Bǫðvars; þótti hann því ráðit hafa, at Ketill gékk treglega af staðnum í Hitardal. Þorgils kvað þat eigi fyrir standa mundu, þótt Þorleifr væri þá í Bœ kominn.

Riðu menn nú upp til Bœjar, ok kómu þar mjǫk svá um myrk-nætti; vóru þá úti-dyrr opnar. Menn hǫfðu heyrt gnýinn; tók Bǫðvarr þá klæði sín ok synir hans ok heima-menn. Gékk Þorgils inn þegar ok menn hans. Sturla var úti ok hans menn, ok svipuðusk at hrossum er úti vóru um garða.

En er Þorgils kom í skálann, gékk Bǫðvarr bóndi í móti honum, ok var þá klæddr; hafði hann í hendi øxi snaghyrnda. Bǫðvarr spurði hverr þar fœri svá ófriðlega; því at nǫkkurir menn hǫfðu brugðit vápnum er inn gengu. Þorgils sagði til sín.

Bǫðvarr mælti: "Þat munda ek þér sízt ætla, at þú mundir hingat fara ófriðar-ferð, sakir vanda ok viðrmæla."

"Øngan ófrið ætla ek þér at gera," segir Þorgils, "ok øngum þínum heima-mǫnnum." Þorgils spurði, hvárt Þorleifr væri þar.

Þá svarar Herdís húsfreyja: "Því er betr, frændi, at hann er eigi hér; ok lát þér fara sem bezt til Bǫðvars míns."

"Vel skal mér til hans fara," segir Þorgils.

Þar var fátt manna í skálanum. Urðu þeir þá þess varir, at Þorleifr var eigi þar, ok hann hafði brott riðit um kveldit. Sneri Þorgils þá út, ok svá Bǫðvarr, ok synir hans; en nǫkkurir menn hljópu inn, ok þrifu ofan sverð nǫkkur.

En er þeir kómu út, þá gengu þeir á tal, Þorgils ok Bǫðvarr, ok nǫkkurir menn með þeim. Taldi Bǫðvarr á við Þorgils um atreið þessa; en hann þóttisk eigi sakaðr við Bǫðvar; "Em ek engi þinn íllvilja-maðr," segir hann; "vil ek unna þér sœmðar fyrir ferð þessa svá at þér líki vel."

Bǫðvarr mælti: "Eigi em ek nú mjǫk fé-þurfi; skortir þik meirr fé en mik."

Tók þá vel at semjask með þeim mágum. Segir Bǫðvarr, at hann mundi verja Þorleif bróður sinn, þótt hann væri þangat heim sóttr, ef hann mætti því við koma; "Man ek ok verja þik, Þorgils, ef Þorleifr sækir þik heim hingat; hefig opt latt Þorleif at gera samband með þeim Hrafni ok Eyjólfi; ætla ek ok, at honum leiði ønga sœmð af þeim. Hefi ek þat til lagt með þér, Þorgils, at þú skyldir Þorleifs með góðu leita, en hann því með góðu taka; ok hefir hvárrgi viljat hafa mínar tillǫgur."

Þar urðu nǫkkurar hrossakippingar, ok vildi Bǫðvarr, at Þorgils fœri með hross, sem hann vildi upp í Reykjaholt; en hann vildi engi hross ljá Sturlu ok hans mǫnnum. Bauzk Bǫðvarr til meðal-gǫngu með þeim Þorgils ok Þorleifi. Þorgils játti því; "Mun ek þín orð," segir hann, "þar um mikils virða."

Riðu þeir Þorgils þá upp til Reykjaholts; hǫfðu þeir þá spurt at Egill var heima; ætlaði Þorgils at þá skyldi greiðask um mál þeirra Egils. Þeir Þorgils kómu upp í Reykjaholt þá er mjǫk var mornat. En þat bar saman, at þeir riðu frá Grímsstǫðum ok maðr gékk út í Reykjaholti sá er Koðran hét, ok var kallaðr Skrǫggr; hann sá ríða marga menn vápnaða eptir gǫtunni frá Gríms-stǫðum, ok riðu heldr mikinn. Hann hljóp inn, ok sagði Agli at fjǫldi vápnaðra manna reið at garði. Hljóp Egill þá upp, ok geymði eigi at klæðask, ok tók kirkju-lykil, ok mælti: "Þar mun vera Þorgils, frændi, ok eigi horfinn heimsóknum við mik." Komsk Egill í kirkju, ok lauk aptr hurðinni.

Þorgils gékk upp at kirkju-durum; var þar Þórðr prestr kominn fyrir kirkju-dyrrin, ok heilsaði Þorgilsi; en hann tók vel kveðju hans; ok spurði hann brátt at Agli, hvárt hann væri heima. Prestr segir, at hann var heima, ok þá í kirkju kominn.

Þorgils mælti: "Satt mantú segja," ok kvazk sét hafa veslinginn er lauk kirkju-hurðinni, "Ok sýndisk sem eigi væri klæð-margr."

Prestr mælti: "Eigi veit til hvers happs hætti," þótt hann hefði beðit, Þorgils minn!" Þorgils gékk þá til manna sinna; bað þá af baki stíga, ok bauð þeim ǫllum þar at vera; "Látið hesta yðra ganga í tún."

Sturla kvað eigi þat ráð, at gera þat; "Því at Pétr postuli á tǫðuna, ok hefir hann ekki til saka gǫrt við Þorgils." Einarr bóndi ok Bergr báðu menn af reka hestana vellinum; ok Þorgils bauð þeim um, at þeir mundu fá menn til at annask hestana. Þeir segja svá vera skyldu. Fóru þá hestar reknir af túni, ok gætt út í Nesjum. Menn sveimuðu þá þegar inni um húsin, ok fundu drykk í kjallara Egils, ok sǫgðu Þorgilsi, ok vildi hann eigi at drukkinn væri; "Vil ek," segir hann, "øngu spilla láta."

Fóru þá menn í milli þeirra Þorgils ok Egils, Bergr Ámundason ok Þórðr prestr. Stóðusk þeirra þykkjur fjar; þóttisk Egill eiga á Þorgilsi stór-sakar, fyrir heimsókn þá er hann hafði þangat farit þá er Þorsteinn var hand-hǫgginn. Áttu þá margir menn góðan hlut at; var einn af þeim Sturla Þórðarson, frændi þeirra, Einarr Halldórsson, Bergr Ámundason, Þórðr prestr. Var Þorgils þá svá þverr, at hann sagði svá, at hann skyldi þar þat hervirki gera, at Egil ræki allan aldr minni til, þótt hann héldi lífi. Tǫldu menn þá um fyrir Agli, at meiri ván væri, at hans hluti mundi þá því meirr við brenna sem lengr stœði mis-þykt þeirra. Lét Egill þá beiða sér griða, ok þat féksk.

Gékk hann þá ór kirkju; tǫluðusk þeir frændr þá við. Bauð Egill dóm Sturlu á málum þeirra; taldi hann á Þorgils margar sakar, ok svá um staðar-ábúð ok fjár-auðn þá sem orðit hafði um vetrinn, er Þorgils tók við búinu, ok ógreidd stóð; ok atfǫr í Reykjaholti, ok slíkar fjár-tǫkur sem þá hǫfðu orðit um vetrinn. Þorgils taldi á Egil ótrúnað mikinn ok fjǫrráð; kenndi honum ok mest af ópokka þeim er héraðs-menn hǫfðu til hans um vetrinn er hann var í Reykjaholti. En hvat sem þar var um talat, þá varð þat at lyktum, at Egill gékk til handsala við Þorgils ok seldi honum sjálfdœmi; skyldi hann skipa ǫllum þeirra málum sem hann vildi.

Lǫgðusk þeir Þorgils þá til svefns, ok allr flokkr þeirra, nema þeir menn er vǫkðu; en Egill bjó til greiða. Ok er Þorgils vaknaði, lét hann syngja sér messu, De Sancta Margareta. En er tíðum var lokit, gengu þeir í stofu; var hon vel tjǫlduð, ok upp settir bjórar. Var þá Egill inn glaðasti, ok beini inn bezti, ok drukkit nǫkkut af alþjóð. En er menn vóru mettir, lét Egill kalla Þorgils ok Sturlu, Einar Halldórsson, ok fleiri menn, í Lítlu-stofu, ok mart manna, svá at stofan var full. Var þá drukkit fast ok veizla in bezta. Tjáðu menn þá fyrir Þorgilsi hversu vel Agli fór. Hann tók því vel, ok lét sér finnask um fátt.

Í þenna tíma kom Hǫgni Bǫðvarsson ór Bœ ok nǫkkurir menn með honum. Hann segir, at herra Brandr ábóti hafði verit um nóttina at Lundi í Reykjadal ok hann var þá kominn í Bœ, ok hafði Bǫðvarr því eigi þangat riðit, at hann vildi ríða með ábóta þangat at áliðnum degi. Þorgils tók blíðlega við Hǫgna, ok skipaði honum upp it næsta sér.

En er kom at nóni dags, kómu þangat tveir menn, Þórarinn hét annarr en annarr Jǫrundr gestr; þeir vóru sendir af Þorvarði Þórarins-syni; sǫgðu at hann var kominn ofan at Rauðs-gili. Vildi hann at Þorgils kœmi til móts við hann, ok talaði um ráða-gerðir sínar. Segja þeir at Þorvarðr var með tíu tigi manna. Brá Þorgils við þegar, ok bað leggja á hesta. En er menn vóru búnir, lét Þorgils kalla til sín Egil. Gengu þeir á tal; var þar við Sturla ok Einarr, ok Bergr Ámundason, ok Þórðr Hitnesingr.

Sagði Þorgils þá upp gerð með þeim Agli. Var þat fyrst, at Egill skyldi gjalda staðnum í Reykjaholti fé þat allt er eyzk hafði þann vetr er Þorgils átti þar bú. Þorgils skyldi rakna láta þat sem tekit var í Reykjaholti it fyrra sinn. Egill skyldi ok øngum manni veita í móti Þorgilsi, en gera honum njósn ef hann vissi honum háska ván. Þorgils hét Agli trausti sínu, hvar sem hann kœmi því við. Á hvárigan vóru þar fégjǫld skilð; en þaðan af skyldu þeir fella saman frændsemi þeirra ok fulla vináttu. Ok héldu þeir þat vel. Þóttusk menn þat brátt finna, at Egill unði vel við.

Þorgils kvaddi Egil, at hann skyldi ríða með til móts við Þorvarð. Egill bauð honum þangat um kveldit ok þeim mǫnnum sem hann vildi. Riðu þeir þá til Rauðs-gils, ok var Þorvarðr þar fyrir. Var með honum Finnbjǫrn ok Ǫgmundr Helgason, Magnús ok Helgi Helgason, Sumarliði inn sterki, Þorgeirr ok Oddr ok Ǫgmundr prjónn, Óláfr frá Bustar-felli. Gengu þeir þá á tal, Þorgils ok Þorvarðr, frændr, ok Sturla, ok nǫkkurir menn. Tǫluðu þá um með sér hvat í milli hafði farit um vetrinn; ok greindi þá þar lítt á.

En er þeir hǫfðu talat um hríð, kom þar ríðandi Brandr ábóti, ok með honum Bǫðvarr ór Bœ, mágr hans; vóru þeir fimm saman. Tóku menn við honum blíðlega. Ábóti var fár við Þorgils; þótti honum ílla, er hann hafði farit með skari nǫkkurum at Bǫðvari í Bœ. Ábóti hafði vitat ferð Þorvarðs.

Tók Þorvarðr þá at leita liðveizlu við Þorgils, at hann veitti honum til hefndar eptir Odd bróður sinn við þá Hrafn ok Eyjólf; taldi þar til frændsemi við þá Odd; en eigi síðr þat, at þeir Hrafn ok Eyjólfr hǫfðu sýnt við Þorgils. Ok at engi maðr mundi sínum sœmðum halda meðan þeirra uppgangr væri, ok eigi yrði lægðr þeirra ofstopi ok ójafnaðr með nǫkkuru tilfelli. "Sótta ek [því]," segir Þorvarðr, "þik at ráðum, at mér þóttir þú líkastr til nǫkkurrar liðveizlu hér um; mantú nú ok sjá þann afla, er ek hefi fengit ór Austfjǫrðum, ok vænti ek, at góða raun muni gefa; er þat þó mjǫk lítit móti slíku ofrefli sem við er at skipta. Man ek þat sýna vilja, at mér þykkir betr, at þú styrkir mik til þessa."

Þorgils mælti: "Mér lízk meira vandkvæði á þessum hlut, en ek gera hér um skjóta órlausn. Vil ek ráðask hér um við herra Brand ábóta ok Sturlu frænda minn, ok aðra vini mína."

Gengu þeir þá báðir, Þorgils ok Sturla; ok kǫlluðu þeir þá til Brand ábóta. Þorgils kallaði til með sér Einar ok Þórð. Ábóti kallaði til með sér bróður Heming, ok Bǫðvar ór Bœ. Spurði þó ábóti fyrst at sættum þeirra Þorgils ok Egils; ok segir Þorgils honum þar frá. Ábóti mælti, at vel væri þótt Borgfirðingar hlyti þungt af Þorgilsi; "Þvíat þeir vóru þá ílla, er hann var góðs frá þeim verðr."

Þorgils tjáði þá fyrir ábóta beizlu Þorvarðs, ok alla þeirra viðrœðu; bað hann leggja til heilræði með sér, hverju hann skal svara um þetta vandræði; "Mun ek yðr bezt til trúa, at þér munut hafa vit ok góðvilja, at ráða hér um."

Ábóti svarar skjótlega: "Letja vil ek þik, ok alla frændr mína ok vini, at fara með ófriði á annarra manna sveitir; en eigi skal Þorvarðr þat ætla, ok eigi þú, at eigi forþykki mér þat í drápi Odds frænda míns, þar sem hann var kasaðr í urð sem melrakki eða þjófr; en mér er þat bannat, at eiga nǫkkurn hlut í mann-ráðum eða nǫkkurs-kyns ófriði; en þat er þér eigi verra, at vera eigi einum saman, ef þér þykkir þess ván at þú munir eigi um kyrt sitja. Eða hvat leggr þú til, Bǫðvarr?"

"Fátt kann ek til slíks at leggja," segir Bǫðvarr, "en þat vilda ek, at þeir Hrafn ok Þorgils yrði góðir vinir, en ósparr er mér Eyjólfr til ófara, ef svá mætti verða, þvíat hann varð hér all-óvinsæll í héraði í sumar. Er mér lítil ván, at Þorgils siti um kyrt þegar þeir mega við komask."

Þá svarar Sturla: "Eigi þykkir þat vandalaust at veita Þorvarði, at ráðask með honum í fjarlægar bygðir eða sveitir með lítit lið; en vér trúum hvárum-tveggjum ílla, Borgfirðingum ok Dala-mǫnnum; en vér hǫfum lið fátt, en búit ílla. Þorvarðr sýnir nú ok allan sinn styrk; vænisk hann ok engra manna liðveizlu; má þá sjá hversu óráðlegt er, at fara með all-lítinn afla á svá stórar sveitir, — Eða hvat viltú, Þorgils, til mæla við Þorvarð, ef þú vilt nǫkkurn kost á gera?"

"Þat er knefat," segir Þorgils, "at ek vil hafa Skagafjǫrð ok sveitir norðan at Hrútafirði, þó at Þorvarðr sættisk við Hrafn ok Eyjólf, eða ellegar fǫrlask þeir með ǫðru móti."

Ábóti svarar: "Betr ynna ek þér, Þorgils, at njóta Skagafjarðar ætt-leifðar várrar, en þeim sem nú hafa; en eigi vil ek fýsa þik ferðar, því at mér þykkir eigi laust fyrir liggja." Spratt ábóti þá upp, ok bað at verða skyldi Guðs vili. Mæltu þá sumir menn, at honum hlypi kapp í kinn; þvíat hann var dreyrrauðr á at sjá, ok mælti þetta, er hann gékk í brottu: "Hart er þat, at vér skulum bera frændr vára gǫfga bóta-lausa fyrir bóndasonum; ok svá mundi þykkja Ormi bróður mínum, ef hann lifði."

Nú gékk Þorgils til Þorvarðs; sótti Þorvarðr þá enn um liðveizlu við Þorgils með fram-boðnum fégjǫfum, ok ǫllum þeim sœmðum, sem hann mætti honum veita; ok at leggja líf sitt við hans nauðsyn, ef hann kynni þess at þurfa; kvað þá eigi skyldu skilja meðan líf þeirra væri, við hverja menn sem skipta væri.

Þorgils mælti: "Með bœna-stað þínum, Þorvarðr, ok fǫgrum fram-heitum um liðveizlu ok aðra hluti, má ek gera kost á því at fara norðr til sveita, við þat ef Sturla vill fylgja mér; ok skiljask eigi fyrr við þik en þessi mál lúkask með einhverju móti."

Þá mælti Sturla: "Fylgja mun ek þér, frændi, hvert á land sem þú vilt fara, svá sem ek hefi heitit, við hverja sem eiga er; en lítlu ráði þykkir mér sæta ferð þessi, at fara norðr um land með svá lítit lið ok lítt búit; þvíat sumir hafa nǫkkur vápn, en sumir engi; ok þó lítt hesta-birgir."

Þorgils mælti: "Veit ek, frændi, at þér mun vel fara; þykkjumk ek þinna ráða mjǫk þurfa, þar sem þú ert kallaðr inn vitrasti maðr; þykkir mér ok þik til draga nǫkkut fyrir þann skaða óbœttan, er þú hlauzk í brennu á Flugumýri í drápi Halls mágs þíns; þykkir mér Þorvarðr eiga þeim ǫllum góðu at launa er í þessa ferð ráðask. Vil ek ok spyrja Einar ok Þórð mág minn, hvárt þeir vilja fylgja mér í þessa ferð. En fylgðar-menn mína ok þingmenn þykkjumk ek frjálsa eiga til fylgðar við mik."

Þeir segja, at þeir mundu fylgja Þorgilsi; en þótti Þorgils þurfa, at honum ynnisk nǫkkut til sœmðar, ef ferð þessi tœkisk vel; en margir mæltu þat, at farit hefði flatt fyrir þeim Hrafni ok Eyjólfi, þótt vænna hafi til hætt.

Lauk Þorgils þá upp fyrir Þorvarði hvern hann mundi á gera; "Vil ek," segir hann, "hafa Skagafjǫrð, ok þau ríki er vestr eru þaðan," ef þeir Þorvarðr ætti at ráða, sem flestum þótti ólíklegt; ok at þeirri einni sætt skyldi Þorvarðr ganga sem Þorgils léti sér vel at getask, ok hann þœttisk sœmðr af.

Var þá sagt Brandi ábóta, ok Agli, ok Bǫðvari; vildi ábóti eigi til ganga, ok kvazk fullkomlega vilja letja fararinnar; "Man hér mǫrgum manni saklausum vera misgǫrt í þessi ferð, svá at ósœmilegt er, at ek leggja þar samþykki til; ok má vera, at mér kenni heiptar um suma menn, svá at ek fá eigi allra orða gætt sem skyldi, ef ek tala mart til." Egill vildi ok eigi til ganga sakir vináttu við Hrafn.

Þorvarðr játti því ǫllu sem hann var beiddr. Tóku þeir Þorgils þá hǫndum saman, ok skilði Sturla fyrir handlagi. Hét Þorvarðr ok Þorgilsi sinni liðveizlu með frændsemi, svá sem hann ynnisk til, meðan þeir væri báðir uppi. Var nú ráðin norðr-ferð þeirra; ok skilðu at því.

Þorgils reið í Reykjaholt ok með honum þrír tigir manna. Ábóti reið í Bœ, en Sturla í Ás. Þórðr reið ofan eptir Reykjadal, þvíat hann átti þar ván hests. Brandr ábóti mælti, at þeir Þorgils mundu finnask um daginn.

Um morguninn reið Þorgils eigi snemma ór Reykjaholti, ok reið Egill á leið með honum, ok gaf honum hesta tvá brúna, ok skildusk þeir þá með kærleikum. Reið Þorgils þá upp í Kalmans-tungu. Nikulás var heiman farinn, þegar spurðisk flokka-dráttrinn, ok út á Nes at ørendum sínum, en gerði þeim Eyjólfi ok Hrafni mann norðr um Arnarvatns-heiði, Magnús Atlason ok þá tólf saman; var þar Hermundr standali ok Bjǫrn Eireksson. Þorgils reið upp í Ǫxna-tungur; hann sendi mann it efra eptir Þórði. Sigfúss í Fljóts-tungu gaf Þorgilsi brynju.

Nú er Þórðr reið upp af Sámstǫðum, sér hann ríða neðan frá Háfa-felli menn mjǫk ákaft; beið hann þeirra; ok var þar ábóti ok Bǫðvarr. Spurði ábóti þegar at ferðum Þorgils; en Þórðr vissi þar ekki annat af en Þorgils reið um daginn snemma ór Reykjaholti, ok ætlaði at ríða á Gilsbakka ok bíða þar ábóta. En er þeir kómu þar, var Þorgils í brottu.

Þá mælti ábóti, "Eigi mun ek ríða lengra, þvíat ek sé hversu at þetta ferr. Í gær-kveld á fundi várum þótti mér óráð at fara ferð þessa. En æ dregsk fram jafnan þat sem fyrir er ætlat; ok er þess ván, at eigi verði með ǫllu ábyrgðar-laust; en mér sýnisk lið yðvart lítit ok ílla búit; en eigi all-óbragðlegt, ok eigi all-feiglegt. Skaltú nú bera Þorgilsi, frænda mínum, kveðju mína, ok bið hann, at hann geri sem minnzt rangt jafnan saklausum mǫnnum. Þœtti mér nú all-miklu skipta hvat ek spyrða til hans; ok mjǫk mun ek vera áhyggjusamr um ferð þessa, þar til er ek spyr hvernig yðr teksk; vilda ek, mágr, at þú fylgðir Þorgilsi vel, ok fýstir hann jafnan ins betra. Vilda ek nú, at Guð væri yðr fyrir vápn ok vǫrð, ok hyljunar-maðr Thomas Erkibiskup; en treystið lítt á drengskap Þorvarðs, þvíat mér segir eigi mjǫk hugr um hversu til enda ganga skipti þeirra Þorgils ok Þorvarðs; ok ætla ek Þorvarðr valdi afbrigðum."

Skilðu þeir nú, ok gaf ábóti Þórði blezan, ok bað hann vel fara. Ríðr Þórðr nú skyndilega upp eptir Síðu þar til er hann kom í Fljóts-tungu; var þar fyrir Magnús Atlason, ok þeir menn er Þorgils hafði þar eptir sett. Sǫgðu þeir Þórði, at Þorgils reið upp í Ǫxna-tungur ok mundi þar bíða hans. Riðu þeir þá skyndilega í Ǫxna-tungur; var Þorgils þar fyrir ok allr flokkrinn, ok hafði hann sofnat. Þorgils gaf þá Þórði brynju Sigfúss-naut.

Þeir Þorgils ok Sturla hǫfðu gǫrt tólf menn norðr á heiðina; ok vóru þar fyrir settir, Bergr, ok Magnús Jónsson. Bergr var manna bezt hest-færr. Þorgils hafði þess varr orðit í Kalmans-tungu, at Nikulás gerði njósn fyrir þeim; hǫfðu þeir farit at dagmálum. Skyldu þeir fara dagfari ok náttfari þar til er þeir hitti Hrafn ok Eyjólf. Þeir vissu ok, at Þorvarðr var austan kominn, en Þorgils ok Sturla komnir í Reykjaholt; ok mǫnnum grunr á, at þeir mundu ríða norðr um land at þeim Hrafni ok Eyjólfi. Nikulás ætlaði, at Ásgrímr Þorsteinsson mundi vera í Hvammi í Vatnsdal; skyldu þeir þangat fyrst fara. Þeir hǫfðu hesta-kost lítinn, ok fórsk þeim seint. En þeir Bergr riðu ákaft norðr eptir heiðinni, ok gátu tekit njósnar-menn Nikuláss hjá Grímstungu-seljum; vóru þeir þegar bundnir ok barðir mjǫk.

En er þeir kómu eptir, Þorgils ok Þorvarðr, báðu njósnar-menn sér griða. Vóru þeim grið gefin; ok fóru aptr þaðan. Áðu menn þar nǫkkura stund. Sǫgðu þá hǫfðingjar, at menn skyldu ríða sem ákafast ofan eptir héraðinu í Hvamm, at sem sízt mætti njósn fyrir þeim ganga.

Þeir menn, er heima vóru í Hvammi, sá reiðina ofan eptir héraðinu, ok þóttusk víst vita at ófriðr var. Hafði Ingunn húsfreyja látit bera í kirkju allt þat er mátti. Var þar fólk allt á hlaupi; ok njósn hafði gengit vestan til Ásgríms ór Dǫlum, at Þorgils væri heiman riðinn ok Sturla. Hafði Ásgrímr þegar heiman riðit með slíkar fréttir sem hann hafði fengit, ok með honum Saxi inn mikli ok Bergr enn ósvífi. Léttu þeir eigi fyrr en þeir fundu Hrafn ok Eyjólf, ok sǫgðu slíkt er þeir hǫfðu frétt.

Þeir Þorgils ok Þorvarðr kómu í Hvamm með flokkinn; hljópu þegar af baki ok til kirkju, ok var hon byrgð. Sumir hljópu inn í húsin; var þar autt. Þorvarðr beiddi at upp væri lokit kirkjunni, en Ingunn hafði orð fyrir þeim sem inni vóru, ok segir at eigi mundi upp látin kirkjan. Þá spurði Þorvarðr hvárt Ásgrímr bóndi væri heima. Ingunn kvað hann eigi þar vera, "Ok muntú," segir hon, "taka vitni prests hér um." Prestr ok allir heima-menn segja at hann var brott riðinn. Þorvarðr trúði því varla. Þorvarðr gerði hlaup at kirkjunni tveim-sinnum, ok spyrndi á hurðina fœtinum, svá fast at hélt við at brotna mundi. Þorgils ok nǫkkurir menn lǫgðu til, at hann skyldi eigi brjóta hurðina.

En er Ingunn vissi, at Þorgils Bǫðvarsson var í ferðinni, þá kvazk hon mundu upp lúka kirkjunni, ef Þorgils héti griðum þeim er í kirkju vóru. Þorgils hét Ingunni griðum ok ǫllum heima-mǫnnum, ok fé því sem í kirkju var komit. Þá var upp lokit kirkjunni; ok gengu þeir innan um kirkjuna, ok fannsk Ásgrímr eigi, sem ván var. Bjoggusk menn þá í brott at ríða.

Bauð Ingunn Þorgilsi mat at éta þar ok þeim mǫnnum með honum sem hann vildi; en hann vildi þat eigi. Riðu menn þá í brott.

Þeir Bergr, Finnbjǫrn, ok Ǫgmundr, hǫfðu riðit upp frá Marðar-gnúpi it efra um hálsa til Svínadals. Þat var sagt, at tveir heima-menn Eyjólfs hǫfðu verit í Gríms-tungum um nóttina. Þeir hǫfðu upp stokkit þegar þeir sá flokkinn; riðu þeir þá ofan eptir héraði. Þeir Finnbjǫrn ok Ǫgmundr gátu tekit þá á hálsum norðr við Svínadal; var þá unnit á ǫðrum þeirra; en annarr var barðr, svá at hvergi var þaðan færr. Þeir Finnbjǫrn kómu til móts við flokkinn hjá Blǫndu, ok segja frá sinni ferð; létu menn yfir því vel.

Nú gerðu þeir Þorgils ok Þorvarðr ok Sturla ráð sitt; var þá riðit í liðs-bón, ok vildu fáir menn upp ganga. Kom þá Finnr af Eyvindar-stǫðum ok þeir fjórir; eigi fengusk fleiri fyrir vestan Vatns-skarð. Vóru þá njósnir sendar allt norðr til Øxnadalsheiðar; en flokkrinn fluttisk fram um nóttina norðr yfir Vatns-skarð til Skagafjarðar ok norðr yfir Jǫkuls-á þar sem heitir á Langamýri. Stigu þeir þar af baki; var flokkrinn mjǫk syfjaðr.

Þá var þat ráð gǫrt, at Finnbjǫrn ok Ǫgmundr skyldi ríða upp til Hǫrgárdals-heiðar, ok gæta, at hvárki fœri menn norðr né norðan; skyldu þeir gegna um njósnir ok annask vegu alla. Þorvarðr skyldi kveðja upp menn um Sæmundar-hlíð ok Langa-holt; sendi hann ok menn upp í Tunguna. Þorgils lét samna liði um Blǫnduhlíð; en hann reið við tíunda mann út til Hofs at hitta Brodda mág sinn; hann setti Einar eptir, at gæta flokksins ok afla þeim vista. Sturla var ok eptir með sinn flokk.

Arnórr Einarsson hafði riðit norðr með Ásgrími, ok Sigurðr Eldjárnsson, Jón af Lýtings-stǫðum, ok með þeim nǫkkurir bœndr. En er Ásgrímr kom norðr, brugðu þeir Hrafn ok Eyjólfr þegar við at samna liði þar um hérað, ok allt sendu þeir norðr í Eyjafjǫrð. Gengu menn upp heldr treglega; en þó fengu þeir mikit lið ok allvel búit. Hǫfðu þeir á þriðja hundraði manna. En stórbœndr allir í Eyjafirði settusk heima. Héldu þeir Eyjólfr ok Hrafn flokkinum í Eyjafjǫrð; ok hǫfðu fréttir, en fengu øngar.