Þat er nú um sumarit, at Þorgils ríðr heiman í Langadal til Páls prestz, ok þeir níu saman. Fór Þorgils at sjá Ingibjörgu dóttur Páls; hón var þá ógefin, ok sýnisk hónum þat eigi upp at bera; þvíat hónum leizk konan ófríð. Þeir Páll töluðu mart; ok leitaði hann eptir ef hann fengi nökkut saman komit með þeim Þorgilsi ok Hrafni. Þorgils tók því líklega, ok kvazk fúss vera at semja við Sturlu ef hann mætti fullkomlega komask at vináttu hans. "Vil ek," segir Þorgils, "hafa fulla sæmð af Sturlu fyrir þá vanvirðing er hann hefir til mín gört." Páll segir þá Sturlu allt þetta, "Ok lízk mér Þorgils svá sáttfúss, at þat mundi auðsætt vera. Legg ek ok þat ráð á, at þú ríðir til mótz við Þorgils, þvíat ek veit at þú trúir hónum." Reið Þorgils þaðan til Helgafellz ok var þar um nótt. Var Guðmundr inn kátasti. Fór Guðmundr at leita um sættir með þeim Þorgilsi ok Hrafni. En hann kvazk eigi sætta mundu biðja Hrafn, en svara því sem hónum sýndisk ef boðnar væri. Bauzk Guðmundr til meðal-ferðar, ok leiddi þat fyrir augu Þorgilsi hversu lítla kosti hann hefði til at halda strið við stór-menni; "Hygg ek at Gizurr muni meiri vinr Hrafns en þínn, en ráðnar teingðir við Sturlu." Þorgils tók þessu seinlega, ok gazk eigi at þessu tali. Þorgils reið þá í Bjarnar-höfn, ok var þar um nótt. Þorgils leitaði eptir, ef þau Kolgrímr ok Þóríðr, dóttir hans, réðisk til Staðar til forvistar. Þau tóku því seinlega; en þó rézk þat af, at hón fór þegar suðr með þeim. Ok er hón kom til Staðar, tók hón þegar við búi; var hón hæfi-lát ok sínk, en þó sæmðar-maðr. En er Þorgils kom heim, sendi hann Þórð suðr í Borgarfjörð at helga Þverár-leið; vóru þeir sjau saman ok gistu í Stafaholti. Latti Óláfr þá at fara til leiðar; kvað Þorleif ok héraðs-menn vera illa til Þorgils. En Þórðr vildi göra sem fyrir hann var lagt. Riðu þeir um daginn til leiðar, ok vóru þar hesta-víg mörg ok allmikit fjölmenni. Gékk Þórðr í þing-brekku, ok mælti þar þeim málum öllum, sem hann skylda lög til fyrir Reykhyltinga-goðorð. Þorleifr ok Egill ok aðrir héraðs-menn segja Þorgils hafa hóflega mikit af héraði, þótt hann léti helga leið, eðr mæla slíkt er hann vildi. Þórðr kvað hann öngu at firr þótt hann léti þetta löglega göra. Riðu þeir síðan heim til Staðar; ok lét Þorgils vel yfir þeirra ferð.
Þat var einn dag, er Þorgils reið til Lýsuhváls-laugar at skemta sér, ok fylgðar-menn hans með hónum. Þar bjó Vestarr Torfason. Jóreiðr var kona hans; hón var væn. Þeir Þorgils stigu af baki við sundlaug. Jóreiðr var þar fyrir, ok þó klæði. Þorgils tók í hönd henni ok glenzaði við hana. Þetta sér Vestarr, ok hljóp heiman ok til vápna þeirra, ok tekr eitt sverð ok bregðr, ok hleypr upp at lauginni. Ok er fylgðar-menn sjá þat, hlaupa þeir upp. Ok taka Vestar, ok vilja hrekja hann, ok tóku af hónum sverðit. En er Þorgils sá þetta, hleypr hann til, ok biðr þá eigi hrekja hann; "Þvíat hann er maðr at vaskari, þótt hann vildi hefna svívirðu sínnar, er hann hugði hónum væri gör, þótt hér væri eigi þau efni í. En legg ekki hug á þat, Vestarr, at ek vilja nökkura þá hluti eiga við konu þína at hón sé þá verri kona en áðr; en fyrir raun þína vaska vil ek gefa þér öxi þessa." Ok skilðu þeir at því.
Lítlu síðarr reið Þórðr vestr á Staðarhól, ok töluðu þeir Sturla all-mart um skipti þeirra frændanna; ok fannsk Þórði, at Sturla væri sáttgjarnlegr; en talði þat upp í annan stað, at hann þóttisk vera mjök févani til stórra gjalda. Sturla spyrr hver sættar-efni hann gæfi þeim. Þórði kvazk þykkja tvennir kostir til: Bjóða Þorgilsi jafnaðar-dóm, ok mundi hann svara fégjöldum eptir því sem dómr félli á: "Sá annarr, at unna Þorgilsi sjálfdæmis, ok bjóða hónum frændsemi góða, ok skiljask aldri við hann, hvers sem hann þarf við, við hvern sem hann ætti." Lézk Þórðr vænta, at Þorgils mundi vægja hónum um fégjöld, ef hann tæki þetta upp með góðra manna fortölum. Mæltu þeir þá fund með þeim Þorgilsi ok Sturlu um haustið þá er þeim þætti tími til. Reið Þórðr heim til Staðar. Tók Þorgils hans örendum vel; en kvað raun mundu eptir fara um efndir þótt fagrt væri talat. Hrafn hafði riðit um sumarit vestr í Fjörðu, ok var þar til þess er hann var [boðinn] til veizlu á Flugumýri. Var hann leyndr þessum ráða-görðum.
Þorgils talði þat opt fyrir fylgðar-mönnum sínum, hvé illa hann undi við óvirðing þá er hann þóttisk fengit hafa í Borgarfirði. Kenndi hann sumum fjörráð en sumum svik ok illvilja, en ekki til umbóta nema gymbingar ok atmæli við sik; en þóttisk vanafli til at reisa ófrið í móti svá miklu fjölmenni sem héraðit bygði, en kvazk víst eigi una at svá búit stæði. Lítlu síðarr fundusk þeir Þorgils ok Einarr Halldórsson í Vatz-holti; réðu þeir þat þá at göra hleypi-flokk í Borgarfjörð í Reykjaholt, ok hafa sjálfdæmi af Agli, eðr göra hónum nökkura skömm, ok enn fleirum er hónum þætti maklegir til vera. Lét Þorgils nú kveðja menn til ferðar. Riðu þeir frá Stað Fimmta-daginn fyrir Michaelismessu at áliðnum degi hálfr fjórði tögr manna. Þeir riðu suðr at Straumfirði, ok svófu þar um nóttina; en þeir vöknuðu eigi við fjöru um nóttina. En um morguninn vissu þeir eigi hvárt sjór féll út eðr inn. Tóku þeir þá hesta sína, ok riðu fyrir ofan Straumfjörð. Þeir riðu Föstudag allan svá at þeir kómu hvergi til bæja fyrr en á Valbjarnar-völlum. Þar reið Þorgils at durum ok hitti Eilíf bónda er þar bjó. Hann spyrr tíðenda ór héraði; en Eilífr segir kyrt ok tíðenda-laust. Var hann áðr ný-kominn sunnan ór Bæ. Hann kvað Þorleif í Görðum heima, þá er hann vissi, ok Egil í Reykjaholti. Hann spyrr hvert Þorgils ætlaði. Þorgils kvað hann þat öngu skipta. Bergr bað Eilíf ríða á leið fyrir þeim suðr til Norðr-ár, en hann kvazk hvergi ríða mundu ónauðigr; þvíat hann lézk eigi vita hvert örendi þeirra var í hérat. Þá mælti Sigmundr Brandzson, at þeir þyrfti eigi at spara at hann riði nauðigr. Þorgils mælti: "Ekki hark skulu vér hónum göra. En þat skal kaup með oss, þú skalt fara hvergi, nema þú vilir, enda bera önga njósn fyrir oss öðrum mönnum." Eilífr kvað svá vera skyldu. Vísaði hann þeim leið. Tók þá at kenna annars litar. Þoka var all-mikil. Reið Bergr fyrir suðr um mýrarnar fyrir ofan Munaðar-nes. Ok þeir kómu til Norðr-ár, áðu þeir. Segir Þorgils þá mönnum sínum, at hann ætlar at ríða í Reykjaholt ok taka Egil höndum, ef svá vildi verða; en bannaði mönnum at bera vápn á hann. Þorsteinn Árnason hafði ráðisk í Reykjaholt til ræðis-manns um várit, ok var Þorgils hónum lítt þokkaðr, þvíat hónum þótti sem hann hefði vísat til hans í Stafaholti þeim Hrafni ok Sturlu. Riðu þeir þaðan, þegar þeir vóru búnir, yfir Hvítá á Ámótz-vaði. Þórðr Hitnesingr reið á Snældubeins-staði; en þeir Þorgils skyldi bíða hans við Ámótz-vað þar sem gatan liggr yfir um Reykjardals-á. Þeir Þórðr kómu á Snældubeins-staði, ok fengu þar kyndla stóra. Þaðan fóru þeir til Reykjardals-ár; var þar fyrir Bergr Ámundason ok þeir fimtán saman; vissu þeir eigi til Þorgils ok til þeirra Einars. Hafði Þorgils stigit af baki örna sínna en þeir Bergr höfðu fyrr riðit; ok fundusk eigi síðan.
Þá riðu þeir upp til Reykjaholtz ok á götuna fyrir ofan Grímsstaði, ok öttu þeir Bergr þá ráðum, hvárt þeir þeir skyldi ríða heim. Stigu af baki ok biðu Þorgils, ef hann bæri at. Tóku þá hundar at geyja í Reykjaholti. Réðu þeir nú þat af at ríða heim í Reykjaholt. Skiptu þeir þá mönnum í helminga; gengu þeir norðan ór kirkju-garði, Þórðr ok hans menn; en Bergr sunnan frá laugu at suðr-durum. En er þeir kómu at durum hvárum-tveggjum, vóru þær byrgðar rammlega. Þá taka þeir þat ráð, at þeir lypta Böðvari kanpa upp á virkis-vegginn, ok dró hann lokur frá hurðum. Gengu þá inn hvárir-tveggju ok mættusk í skála-durum. Þá sóttu þeir eld í elda-hús. Ok er eldr kom seint, gengu þeir Bergr ok Þórðr í skálann. Hljóp þá maðr í fang Þórði, ok tók hann þann ok spyrr hverr sá væri. "Egill er hér, mágr, ok vilda ek grið hafa!" Í þessu kómu ljós inn; gengu menn þá í skálann.
Tóku þá menn upp at setjask, ok mælti Bergr, at þeir skyldi liggja kyrrir ef þeir vildi eigi láta vinna á sér. Lögðusk menn þá niðr, ok töluðusk við. Gengu þeir þá um allan skálann, ok rann-sökuðu hvert rúm, ok fundu eigi Egil. Þá tók Bergr at rannsaka Lítlu-stofu ok lopt, ok varð þess var at Þorsteinn Árnason lá í loptinu. Þá spyrja þeir Þórð prest Bersason hvárt Egill væri heima. En hann spyrr, hví þeir færi þangat með svá mikinn storm. Þeir kváðu þar öngan görvan. Prestr segir Egil riðinn út á Akranes. Í þessu kómu þeir Þorgils ok Einarr, ok höfðu þeir farit villir mjök, ok vorðit því seinir. Þórðr prestr heilsaði Þorgilsi, ok beiddi heima-mönnum griða; ok varnaði Egils, ok kvað hann eigi heima vera. Þorgils kvazk öngum griðum heita. Þá segir Bergr hónum, at Þorsteinn Árnason lægi upp í lopti. Frétti Þorgils þá at Agli; ok er hann var fullnumi í því at Egill var eigi heima, þá gékk hann upp í loptið; bar á Þorstein fjörráð, at hann hefði vísat til hans í Stafaholti. En hann gékk eigi við, ok kvazk sjúkr vera. Þorgils bað taka hönd hans ok höggva af, ok kvaddi til Sigurð knapp-söðul. Þórðr bað hann eigi höggva; þótti vera níðings-verk at vinna á sjúkum manni. Urðu þeir mágar mjök sundr-orða. Kvaddi Bergr þá til Þorkel hvíta; en Þórðr gékk á brott ok út. Hjó Þorkell höndina mjök svá af Þorsteini.
Riðu þeir Þorgils á brott eptir þat ok norðr til Síðu-múla. Bergr varð þeim frá-skila, ok fór villr, ok nökkurir menn með hónum. Kom þá nökkuru síðarr í Síðu-múla. En er þeir Þorgils riðu neðan at garði í Síðu-múla, þá reið Þórðr at Þorgilsi ok mælti: "Ef þú ætlar at göra hervirki í Síðu-múla, þá vil ek frá ríða. En ef þú ætlar hér til sættar eðr samnings, þá vil ek allan hlut í eiga." Þorgils mælti: "Hér ætla ek eigi til annars en til sætta; ok skaltú hér miklu um ráða, ef þeir vilja þín orð nökkurs meta." Riðu þeir þá heim, ok reið Þórðr fyrir heim, ok með hónum Böðvarr kanpi. Stigu þeir af baki, ok drápu þegar á dyrr, ok gékk maðr til hurðar. Ok þegar upp var lokit hurðinni, ok hann sá mennina, sneri hann þegar inn aptr. Gékk Þórðr inn, ok spurði Þorkell prestr hverir menn væri komnir. En Þórðr segir til sín. "Hvat er komit fleira?" segir prestr. Þórðr mælti: "Þorgils Böðvarsson við nökkura menn; vilda ek at þú görðir hans ferð hingat sæmilega, ok unna hónum góðra sætta fyrir þat er hann telr á yðr." Þorkell prestr svarar skjótt: "Allz öngrar sættar mun ek hér af unna, þvíat ek em ekki sakaðr." "Þá skal þat vera þítt ráð," segir Þórðr, "ef vel er ráðit, ok þó á annan veg sé; en af sel ek þá vanda mér af höndum, hversu sem gefsk." Sneri hann þá út, en Þorgils inn ok Einarr, tveir einir; ok námu staðar á gólfinu. Þá var spurt hverir komnir væri. Einarr segir: "Þorgils Böðvarsson, ok nökkurir menn með hónum." Þá var hann enn spurðr, hvat hann vildi. Þorgils segir: "Ferr ek at leita vina mínna, þvíat ek þykkjumk þá lítt fundit hafa hér til suðr hingat." Þorgils mælti: "Er prestr heima eðr synir hans?" Þá var sagt at hann var heima; en eingi greiði var á görr um sonu hans. Þeir stóðu þar Þorgils ok Einarr um hríð á gólfinu, ok var þá hljótt. Þá mælti Þorgils: "Nú má vera, Einarr, at vit þurfim eigi at spyrja hvárt heima eru synir prestz." Einarr mælti: "Hversu þá?" Þorgils mælti: "Höggit er til okkar ofan ór setinu." Einarr segir: "Mun eigi þá ráð, at hrökkva við sem fyrst." Brugðu þeir þá sverðum, ok hjoggu á móti. Gnustu þá saman vápnin; ok gékk þat um hríð. Þá mælti Þorgils:
"Laust er mér orðit sverð mítt." Einarr mælti: "Þetta er ófimlegt, at vit berimsk hér í myrkri; göngum vit í brott, ok sé kveykt ljós, ok viti menn þá hvat við sik er." Kom Þórðr þá í móti þeim í durunum. Hann sá blóð á þeim er þeir gengu út, ok spurði ef þeir væri sárir. Einarr kvað þat eigi vera. Gengu þeir Þórðr ok Magnús gargan þá inn, ok enn fleiri menn, með brugðnum vápnum eptir endi-löngum skála, ok urðu við ekki varir. Spyrr Þórðr þá hvar þeir væri er berjask vildu. En öngu var svarat. Ok er hann kom at skála-durum, varð hann varr at maðr gékk at hónum, ok spurði hann hverr þar væri. En hann nefndisk Snorri; var hann slyppr ok berfættr. Lét Þórðr hann ganga út dyrrin. Hljóp hann þegar út, ok kastaði þeim manni er næstr hónum stóð. Hljóp hann út með vegginum. Þeim varð bilt.
Þorgils bað menn ríða eptir hónum; en þat varð eigi, ok setti hann þegar á brott. Nú var gengit með lögum um öll hús ok leitað manna. Fundu þeir Valgarð í skálanum undir tjaldi; tóku þeir hann ok leiddu út; var hónum þá heitið drápi. Eigi fannsk sverð Þorgils, ok enginn gékk við at upp hefði tekit. Þá gékk út Ingibjörg, kona Valgarðz, ok bauð fyrir hann allt þat er hón hafði til. Þorgils kvazk af öngum manni boð taka, nema af föður hans.
Gengu menn þá at Þorkatli presti, ok báðu hann bjóða þeim sæmðir fyrir fjörráð, ok fyrir ákvámur þær, er heima-menn hans höfðu veitt þeim Þorgilsi ok Einari meðan þeir vóru inni, þvíat hvárr-tveggi þeirra var skeindr á hendi er þeir kómu út. Þorkell kvezk önga bjóða; "Mun þeim annat meirr verða til fjár en þetta." "Þá skal hann drepa," segir Þorgils. Þá beiddi Valgarðr at skriptask við föður sínn; ok var þat þegar uppi látið. Þóttusk menn þat heyra, at hann bað föður sínn leysa sik, ok fékk þat eigi. Fékk Þorgils þá til Eyjólf smið, at vega at hónum. Eptir þat var Valgarðr drepinn. Síðan riðu þeir á brott ok út á Kolbeins-staði um kveldit, ok leysti Narfi prestr þá til samneytis, ok vóru þeir þar um nóttina. Þorgils reið um daginn eptir heim til Staðar, ok lagðisk mis-jafn orðrómr á um ferð hans.
Nú kom vestan af Staðarhóli Blöðru-Svartr, ok segir at Sturla vildi at þeir fyndisk áðr Sturla riði til boðs norðr á Flugumýri. Þorgils vildi at Sturla riði til mótz við hann yfir Rauðamels-heiði; ok skyldi þar hvárir-tveggju koma við fjóra menn leynilega at ákveðnum degi. Reið Þorgils þann dag heiman, ok fundusk þeir í Eldz-hólmum fyrir sunnan Hafsfjarðar-á. Töluðu þeir þá mart um Stafaholtz-ferð, ok áburði þá er þeir höfðu við Þorgils haft í Stafaholti. Bar hann þat af sér, at hann væri né eitt sakaðr við Sturlu. Hélt Sturla þá ekki á því. Bauð Þorgils mál þeirra undir dóm Páls prestz; en Sturla vildi þat eigi — "Vil ek at þú skipir sjálfr." Var nú sjá sætt þeirra, at Sturla seldi Þorgilsi sjálfdæmi. Sættisk hann fyrir sik ok fyrir þá menn sem með hónum höfðu verit í Stafaholti, ok kallar hann þat fjóra tigi manna. En er þeir vóru sáttir, lauk Þorgils þegar upp görðinni. Hann görði af Sturlu fimm hundraðyfir hvern mann, en tíu hundraðyfir Sturlu. Þeir töluðu mart um Síðumúla-reið, ok lét Sturla yfir henni illa. Sturla bað Þorgils vera varan um sik. En áðr þeir skildusk, minntusk þeir við. Þá tók Þorgils í hönd Sturlu ok mælti: "Nú hefir þú, frændi, selt mér sjálfdæmi, ok görtmér þat til sæmðar; hefi ek sagt á þik fé mikit, ok þó hvergi meira en mér þykkir vert; veit ek ok görla fé-skort þínn. Nú vil ek eigi, at okkr verði þat til deilu um féskuld þessa. Vil ek nú frændi, gefa þér upp alla görðina, svá at ek skal þat aldri heimta ok engir mínir erfingjar, hvárt sem með okkr ferr betr eðr verr." Sturla þakkaði hónum vel, svá mikla frændsemi sem hann hefði hónum sýnt. Bundu þeir þá þetta með fast-mælum, at hvárr skyldi veita öðrum slíkan styrk sem til væri færr. Skilðu þeir þá með enum mestum kærleikum. Reið Sturla þá vestr í Langadal, ok görði þat bragð á, at hann hefði fundit Pál prest. En Þorgils reið heim til Staðar.