Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 189

Eptir dráp Tuma gengu menn mjök undan Þórði í liðsemðinni; varð hann af þessu hugsjúkr, ok vissi ógörla hvat hann skyldi ráðs taka. Gaf hann nú upp bústað á Mýrum. Bauð Hrafn Þórði þá at taka við búi á Eyri. Ok þat þektisk Þórðr, ok þakkaði hónum með mörgum fögrum orðum, sem aðra vinsamlega bluti þá er Hrafn veitti hónum.

Nú tekr Þórðr þat til ráðs, at búa öll þau in stærstu skip í Vestfirðinga-fjórðungi; ok þar til fékk hann menn, svá at þau vóru öll alskipuð. Kom Teitr til mótz við hann ór Breiðafirði með eitt skip. Þar vóru með hónum Barðstrendingar ok heima-menn hans. Svarthöfði ok Hrafn stýrðu einu skipi. Arnfirðingar stýrðu tveim skipum. Bárðr af Söndum stýrði því skipi er Rauð-síðan hét; þat var mest af öllum skipum Þórðar; vóru þar á Dýrfirðingar. Helgi Halldórsson ok Ingjaldr Geirmundar son stýrðu teinæringi einum. Bjarni Brandzson, ok Páll gríss Kálfsson, stýrðu skipi því er Trékyllir er kallat; vóru þar með þeim Dýrfirðingar. Kolbeinn Dufgusson ok Hakon galinn stýrðu staðar-ferju ór Holti, vóru þar á Önundfirðingar. Annat skip var búit ór Önundarfirði, þat var teinæringr, því stýrði Sigurðr rábiti Eyvindarson. Ór Ísafirði vóru búin þrjú skip: — Nichulas Oddzson, ok Eyjólfr son Eyjólfs Kárssonar, ok Sigmundr Gunnarsson, stýrðu Ógnar-brandinum; þat var mikil skúta; þar vóru á Ísfirðingar; Bárðr Hjörleifsson stýrði teinæringi; öðrum teinæringi stýrði Sigurðr vegglágr, Norrænn maðr.

Ketill Guðmundarson ok Álmarr Þorkelsson stýrðu því skipi er þeir höfðu tekit á Ströndum, er Snækollr hét; þar var á Gesta-sveitin. Þórðr Sighvatzson stýrði skútu einni mikilli; þar vóru á heima-menn hans ok þat mann-val er hónum þótti knálegast. Á hvert skip setti hann nökkura heima-menn sína þá er hann trúði bezt, ok lét þá þar vera.

Chapter 190

Þá er þessi skip fimtán vóru búin, hélt Þórðr þeim norðr yfir Ísafjarðar-djúp, ok svá norðr til Horn-stranda. Þar kom til Þórðar Ari frændi hans Ingimundarson; hann var þá áttján vetra. Áðr Þórðr sigldi ór Vestfjörðum, sendi hann orð Sturlu Þórðarsyni, at hann skyldi vera fyrir-maðr til gæzlu sveitanna vestr þar ef nökkurr ófriðr væri görr af Norðlendingum. En er Þórðr var á Hornströndum, settusk fyrir hann veðr; en þar var eingi bygð í nánd; fengu menn þá öngar vistir; ok vóru þar fimm dægr. Þaðan tóku þeir Þórðr róðrar-leiði til Trékyllis-víkr allt fyrir Strandirnar, ok fórsk heldr erviðlega, þar til er þeir kómu í Trékyllis-vík tveim nóttum fyrir Jóns-messu-baptista — hón var þá á Frjádag. Vóru þá tekin strandhögg stór. Þórðr lagði Jóns-messu-kveld öllum skipum út undir Trékyllis-ey, ok átti þar stefnu við lið sitt; kom þá Ásgrímr Bergþórsson til Þórðar, ok segir hónum þá sögu, at Kolbeinn dragi lið saman fyrir norðan Flóa, ok hefði þangat mart skipa, ok ætlaði þeim at halda it ytra til mótz við Þórð, en sendi suman herinn vestr landveg fyrir. En þat kunni hann eigi at segja hváru liðinu Kolbeinn mundi fylgja. Þeim Þórði þótti sem þetta mundi vera kvittr nökkurr um liðs-dráttinn Kolbeins sá er ótrúlegr væri; ella mundi þat eigi vera meira lið, en it fyrra sunar fór norðan til Ísafjarðar. Fór þá Ásgrímr heim. Þórðr talaði langt örendi fyrir liðinu; minnti menn á harma sína, ok eggjaði í ákafa at menn skyldi vera sem hraustastir þótt í raun kæmi. Sagði hann mönnum deili á, at menn skyldi allir leggja til einnar hafnar. Vóru þegar uppgöngur ætlaðar, ok at fara með hernaði. Þóttisk hann ok eiga vánir liðs ef hann kæmi til Eyjafjarðar. Hann hafði þá eigi meira lið en níu tigi manna annars hundraðs. Báru menn þá grjót á skipin; ok bjoggusk til brott-lögu. Röru þeir þá inn fyrir Reykjanes. Austræn gola var innan á Flóa, svá at í-fellt var; ok sigldu þeir þá norðr á Flóa.

Chapter 191

Nú er at segja frá Kolbeini.

Þegar er várar, dró hann saman öll stór-skip í Norðlendinga-fjórðungi. Þessi skip öll lét hann verða saman dregin í Skagafjörð, ok bjósk hann í höfn þeirri er heitir í Selvík fyrir vestan Skaga. Sá atburðr var, þá er þeir bjoggusk Eyfirðingar undir Hrísey áðr þeir héldu skipunum norðr til Skagafjarðar, at þá er þeir gengu millum skipanna, steypðisk einn maðr á kaf, ok kom aldri upp síðan, — sá hét Jón; — ok þótti þetta ill furða. En er skip þessi öll vóru komin til Skaga ok búin, þá var ok komit lið allt norðan um Öxnadals-heiði þat sem ván var. Skipti Kolbeinn þá flokkunum í tvá staði; setti hann þá Brand Kolbeinsson höfðingja yfir annan flokkinn; skyldi hann fara með sínu liði landveg vestr til Fjarða, ok hafði hann tvau hundruð manna. En er hann kom vestr til Miðfjarðar, fékk hann þar sanna njósn um ferð Þórðar, at hann var kominn á Strandir, ok ætlaði at sigla norðr yfir Flóa. Hafði Brandr þá setur í Miðfirði, ok ætlaði at bíða þar þess er hann spyrði hvert Þórðr sneri. En er Sturla spurði, at Brandr var kominn í Miðfjörð með flokk, ok ætlaði vestr á sveitir, þá dró hann þegar lið saman. Kom þá til hans Þorgils Böðvarsson ok Vigfúss Gunnsteinsson. Riðu þeir þá norðr yfir Haukadals-skarð, ok höfðu nær tvau hundruð manna. Tóku þeir þá ái-fanga fyrir norðan Skarðit. Kómu þá aptr njósnarmenn þeirra Sturlu; ok segja, at Brandr var í Miðfirði ok fór heldr óvarlega. Eggjar Þorgils þá, at þeir skyldi ríða at þeim skörulega. En Vigfúss svarar svá, at hann vildi veita Sturlu til þess at verja héraðr með hónum, en fara kvezk hann mundu hvergi á sveitir annarra með ófriði. Töluðu þeir um þetta langa hríð, ok urðu eigi ásáttir. Þorgils segir, at hann vildi, at þeir riði norðr á þá Brand sem hvatast, ok vefðisk eigi lengi í þessu ráði. Sturla segir, at hann vildi gjarna at þeir héldi norðr á, ef engir vildi undan skerask fyrir-menninir. Segir þá mundu lítil verða efni þar til at-reiðar er eigi yrði allir á einu ráði er fyrir-menn skyldu heita. Gékk Vigfúss þá ór þessu máli, ok reið í brott með sína menn; dreifðisk þá allr samnaðrinn þeirra Sturlu. Þá reið Sturla vestr til Dala: en er þeir Brandr spurðu liðsamnað þeirra Sturlu, þá brugðu þeir öllum setunum ok riðu norðr til Skagafjarðar. Ok vildi hann fá lið meira.

Chapter 192

Þá er Kolbeinn var búinn til brott-lögu þá varð þat til tíðenda, at menn kómu til hans sunnan um land, ok segja hónum þau tíðendi, at Gizurr Þorvaldzson var út kominn suðr á Eyrum, ok stefndi fund við Kolbein. En Kolbeinn segir, at hann var þá búinn til ferðar þeirrar, er hann vildi fyrir öngan mun bregða. Þat var Jóns-messu-kveld at Kolbeinn sigldi út eptir Skagafirði; ok svá út fyrir Skaga, ok síðan vestr á Flóa. Hafði hann þá tuttugu skip, ok nær ellifu tigum ins fjórða hundraðs manna. Kolbeinn sjálfr stýrði því skipi er nær var haf-færanda, ok var þrennum bitum út-bitað. Þar var ok kastali á við siglu. Öðru skipi stýrði Ásbjörn Íllugason. Sökku-Guðmundr stýrði mikilli ferju. Ketill Gnúpsson ok þeir Gríms-eyingar höfðu enn mikit skip. Hjalti Helgason ór Leirhöfn stýrði mikilli ferju. Hrani Koðransson var enn skipstjórnar-maðr. Einarr dragi styrði enn einu skipi. Óttarr biskups-frændi hafði ferju. Víga-Bútr stýrði mikilli ferju. En þó vér telim eigi alla skipstjórnar-menn norðan, þá hafði Kolbeinn marga ina röskustu menn setta á hvert skip. Mátti svá at kveða, at öll skip Kolbeins væri at-skjölduð framan til siglu. Höfðu öngir menn séð á vóru landi þvílíkan herbúnað á skipum. Sigldi Kolbeinn svá útleið vestr á Flóa, ok ætlaði eigi fyrr við land at koma en fyrir vestan Horn.

Nú er frá því at segja, at Þórðr sigldi vestan á Flóa. Ok er þeir vóru komnir á miðjan fjörðinn, þá mælti maðr á skipi Ketils Guðmundarsonar er Þorgeirr hét, ok var kallaðr korna-sylgja. Hann leit til hafs út ok spurði hvárt selar lægi á ísinum. Ok er fleiri menn sjá þetta, segja þeir, at þar sigldu skip Kolbeins. Vóru þá lagin seglin. Tóku menn þá ráða-görðir; mæltu flestir, at þá skyldi þegar róa út at þeim; þvíat þá féll veðrit í logn; en sumum þótti þat ófært, fyrir þá sök, at allir sá at mikill mundi liðs-munr vera. Var þat þá ráð vitra manna, at heita nökkuru. Þá hét Þórðr á Guð Almáttkan, ok Heilaga Maríu móður Guðs, ok inn Helga Óláf konung, til árnaðar-orðz. Var því heitið, at allir menn, þeir er þar vóru með Þórði, skyldu vatna allar Föstu-nætr innan þeirra tólf mánaða, ok fasta Laugardaga alla til vetrar fram, ok láta kaupa tólf mánaða tíðir fyrir sál Haraldz konungs Sigurðarsonar. Þá var fest heitið með handtaki. Eptir þat bað Þórðr létta skipin ok búask til róðrar; var þá þegar skipat hversu skipin skyldi fram leggja.

Var þá tekinn róðr út eptir Flóa til mótz við þá Kolbein þegar er þeir vóru búnir. En er Kolbeins-menn sá at skip Þórðar réru innan á Flóann, þá felldu þeir seglin ok lögðu skipin saman í tengsl. Var þat nær Skaga en Horni. En þat var í þann tíma dægra, er sól var skamt farin um morguninn. Kolbeinn lagði skip sítt mjök í miðjan flotann. Skip Sökku-Guðmundar lá næst Skaga, en skip Ásbjarnar Íllugasonar lá í annan arminn næst Horni. Sneru þeir Kolbeinn fram-stöfnum á land inn. En er Þórðr kom í skotmál við Kolbein, bað hann þá leggja sín skip í tengsl, ok greiða atróðr. Var svá skipat, at Ógnar-brandrinn, er Nichulás Oddzson stýrði, var næstr Horni í móti skipi Ásbjarnar Íllugasonar; en þar næst lagði Þórðr sínu skipi; en þá var skip Helga Halldórs sonar; þá var skip Teitz Styrmissonar. En í annan arminn mótz við skip Sökku-Guðmundar, var skip Sanda-Bárðar. En þar í milli lögðu menn fram skipum sínum sem drengskap höfðu til. Eptir þetta gékk Þórðr í fram-stafn á skipi sínu. Ok er hljóð féksk, þá talaði hann, ok bauð Eyfirðingum ok öllum mönnum fyrir norðan Öxnadalsheiði grið. En er Kolbeins-menn heyrðu hversu horfði talit, þá þótti þeim eigi örvænt, at nökkut mundi digna hugir manna þeirra, er frændr sína höfðu látið á Örlygs-stöðum, ok þá vóru enn óbættir. Þá svarar einn af Kolbeins-mönnum; — bað óvininn þegja, ok kvað aldri sættask skyldu. "Muntú fara slíka för sem Tumi bróðir þínn för í vár á Hólum, ok því verri sem þú færir þik sjálfr til beina-lagsins." Eptir þat æpðu hvárir-tveggju heróp; ok tóksk þá bardaginn. Ok var fyrst vakinn af Kolbeins-mönnum með skotum ok grjót-kasti; ok var þat hörð hríð áðr skipin kómu saman, ok hvárir kómu stafn-ljám á skip annarra.

Chapter 193

Tóksk nú harðr bardagi, ok í fyrstu með grjóti ok skotum. Skutu menn Þórðar svá hart at þeir Kolbeinn fengu eigi annat gört en hlífa sér um hríð. Hallaðisk þá bardaginn á Norðlendinga. Kom þat mest til tveggja hvárt, at Kolbeins-menn höfðu grjót eigi meira en lítið á tveim skipum, en Þórðarmenn höfðu hlaðit hvert skip af grjóti; hinn annarr, at á skipum Kolbeins vóru fáir einir menn þeir er nökkut kunnu at göra á skipum þat er þeim væri gagn at; en á Þórðar-skipum var hverr maðr öðrum kænni. Nú má þat skilja, at með þvílíkum atburðum má sigrinn skipask með auðnu milli höfðingjanna. En eigi volli þat, at eigi hefði hvárir-tveggju mart it bezta mann-val. En áðr grjót-hríðinni var lokit þá hrukku Kolbeins-menn flestir allir á sínum skipum aptr um siglu. Eggjaði Þórðr þá sína menn, at þeir skyldi greiða uppgöngur. Eyjólfr Eyjólfsson, ok Nichulas Oddzson, ok Sigmundr Gunnarsson, gengu fyrstir manna upp á skip Kolbeins. En er Kolbeinn sá þat, þá herðu þeir at þeim, ok báru þá alla fyrir borð á spjótum; vóru þeir þá dregnir af sundi upp á skip sín. Eptir þat tekr bardaginn at festask; ok var þá mest barizk um stafna, er fættisk grjótið. Tóksk þá mannfall, ok halladisk þat mest í lið Kolbeins; gékk ok eingi jafndjarflega fram af Þórðar-mönnum sem hann sjálfr. Svá sem segir Ingjaldr Geirmundarson í atlögu-flokki þeim er hann orti um bardagann á Flóa. Nú er þetta því merkilegt, at Ingjaldr var þar í bardaganum, ok orti þetta kvæði þegar um vetrinn eptir: —

Þórðr óð í styr stríðum (strengs kom hagl á drengi)
(endr rufu ímun-vindar Yggjar-tjöld) fyrir skjöldu:
Gunn-mána vann grennir galdrs-Freyr Sigars-tjalda
(ormr rauzk í val vörmum) víg-skóð drifin blóði.
Rít varð rauð at mæta, roðin spjóti, val-grjóti;
gjóstr knúðisk mjök mistar; mein fékk herr af steinum:
Stærðisk hjaldr (en hurðir Hárs reiddusk; skip meiddusk;
búkr féll á val víka) vápna-dóms at rómu.

Þetta enn: —

Þórðr vann flest, þar er fyrða, flein-hregg, bitu eggjar;
framr gat sonr at semja Sighvatz dunur vigra:
Ógn-rökkum frá ek ekki all-snart í styr hjarta,
þar er hraut á sjá sveiti, sverð-álfi mjök skjálfa.

Taka nú skipin at leggja sem næst hvert öðru til högg-orrostunnar. Tóksk þeim Kolbeini ógreitt atlagan, svá at eigi komsk fram þat it mikla skipit er sjálfr hann var á, ok enn fleiri in stærstu skipin þeirra; ok varð þar á bugr nökkurr; ok halladisk í þessi svipan bardaginn í lið Kolbeins. Hann hafði sik lengst [um] lítt við orrostuna um daginn. Bar þat til þess, at hann þóttisk hafa liðs-kost gnógan; en sá annarr, at hann var heill lítt, ok þótti hónum sér varla hent at ganga í stór-erfiði. En allir menn vissu, at Kolbeinn var inn fræknasti maðr ok höfuð-kenpa til vápna sínna. Stóð hann við siglu á kastalanum, ok skipaði þaðan til atlögu. En er hann sá, at eigi var víst at svá búit hlýddi, þá hét hann á sína menn, ok biðr þá ganga af sínu skipi ok á þau er lá við at hroðin mundi verða. En Hjalta Helgason ór Leirhöfn bað hann leggja sítt skip á skut skipi Þórðar; ok enn hét hann á fleiri skipstjórnar-menn at leggja skyldu á skut Vestan-manna, ok göra hring at þeim; "Er þat eigi meðal-skömm, ef þeir skulu vinna yðr með inum smám ok inum fám skipum, er þeir hafa, við þann inn mikla skipa-afla er vér höfum at dregit." Leysa þeir nú skipin ór tengslum, ok fara svá at sem Kolbeinn hafði fyrir sagt.

En nú var áðr svá komit orrostunni, at þeir menn af liði Þórðar, sem fremstir vóru, höfðu þá greiddar uppgöngur; en sumir ætluðu þá at ganga upp á skip þeirra Kolbeins. Ok hér urðu nú margir hlutir jafn-snemma, þeir er mikillar frásagnar eru verðir; en nú verðr þó um eina hverja fyrst at tala. Verðr þessi hríð mjök skaðsöm í liði Kolbeins, áðr en it snarpasta mann-val Kolbeins kom þeim Þórði í opna skjöldu, er þeir höfðu eytt skip sín mjök, ok var allr þori manna kominn fram um siglur. Ok þá er kall kom á skip Þórðar, at tveggja-vega væri at þeim sótt; urðu þeir þá við hváru-tveggja at sjá. Gékk þá Þórðr aptr á skip sítt, ok svá görðu nú margir aðrir hans menn. En Þórðr hafði lítið deildar-lið. Eggjar hann þá at þeir ræki af sér þá fyrst inu óparflegu bak-jarla er þá vóru komnir þeim til óhaglegra fhöggva. Bað þá þegar, at þeir gengi upp á skip Hjalta; varð þar lítil viðtaka, áðr uppgöngur tókusk. Gékk sá maðr fyrst upp er Áron hét, ok var sonr Halldórs Ragneiðar sonar; þar næst Þórðr sjálfr. Lagði Þórðr til Hjalta í gegnum brynjuna ok sjálfan hann, ok nisti hann svá dauðan út við borðinu. Ruddu þeir þat skip svá vandlega, at nálega var hverr maðr drepinn, eðr fyrir borð rekinn; varð ok fám einum af sundi hólpit. En meðan Þórðr hafði þetta at starfa, þá höfðu Kolbeins-menn komit stafn-ljám á skip hans, ok dregit fram í milli skipa sínna. Féllu þeir þar, Ánn Áskelsson ok Snorri Loptz son ok Steinólfr Þorbjarnarson, í stafni á skipi Þórðar, ok vildi eingi þeirra flýja. Fjórði maðr féll þar, Clemet; ok særðu hann bæði Kolbeins-menn ok Þórðar-menn; en allir aðrir flýðu á þau skip er næst lágu. Tókusk þá hlaup mikil milli skipanna. En er Kolbeins-menn gengu upp a skip Þórðar, þá görðisk þeim ávinnt er næstir lágu. En í þenna tíma höfðu þeir Kolbeinn grön, ok Teitr Styrmisson, ok margir menn, greitt uppgöngur á skip Kolbeins. Ok er til kómu heima-menn Kolbeins, þeir er hann sendi til af sínu skipi, þá vóru þeir Teitr ok Kolbeinn bornir ofrliði, ok reknir fyrir borð, ok kómusk nauðulega aptr til sínna manna; ok var þá bardagi inn ákafasti. Kómu Kolbeins-menn stafn-ljám á skip Teitz ok drógu fram á millum sínna skipa. Ok í þeirra hríð vóru særðir, Teitr, ok Ásgrímr baulu-fótr, ok Álmarr. Flýði þá allr þori manna af því skipi á skip Kolbeins Dufgussonar. Teitr hljóp ok þar á. Varð þat svá hlaðit ok þröngt at inn féll um söxin ok há-reiðarnar. Hljóp þá megin-þorin á skip Sanda-Bárðar. Tók nú bardaginn at losna, ok hljópu menn nú títt í millum skipanna. En er Þórðr ætlaði aptr á sítt skip, þá sá hann at skipit var autt af hans mönnum, en hann hafði þá eigi liðs-kost til at sækja þat. Gékk hann þá á skip Svarthöfða, ok dvalðisk þar um hríð. En þá er hann sá, at þeir Nichulas Oddzson ok Eyjólfr, ok öll þeirra sveit, var hrokkin aptr um siglu á Ógnar-brandinum, ok þar var þá búit til uppgöngu, hljóp hann þá upp á skipit til þeirra, ok eggjar ákaflega, at þeir skyldi herða sik. Hleypr hann þá fyrstr alla manna fram í stafn, ok hefir skjöld yfir höfði sér en sverð í annarri hendi; fylgja þeir hónum þá alldjarflega. Ok verðr nú it snarpasta él, ok verða nú hvárir-tveggju sárir. Höfðu Kolbeins-menn áðr komit akkeri í stafn því skipinu. Gengu þeir Þórðr þá svá skörulega, at í þessu slagi kómu þeir af sér akkerinu. Ok þá kenna þeir Norðan-menninir Þórð; eggjar þá hverr annan at hann skyldi þá eigi undan komask, er hann var svá mjök kominn í greipr þeim. Þórðr svarar þá: "Rétt kenni þér," segir hann, "ok sækit nú at fast, þvíat sannlega skal yðr í dag reynask fyrir-maðrinn Vestfirðinga óragr! Segir mér ok svá hugr um, at aldri síðan munu þér fá jafnt-vænt efni við mik." Leggja þeir nú ok at frýju-laust Norðan-menninir; drífr nú ok þangat til af öðrum skipum fólk er fræknast var; ok lauk svá þeirri hríð at eingi varð ósárr þeirra manna er fram höfðu gengit með Þórði. Finna þeir eigi fyrr en aptr vóru í skipinu, en vaxa tók austrinn. Bað þá Sigmundr Gunnarsson at ausa skyldi: Eptir þessa sókn losnaði heldr bardaginn víðast á skipunum. Tóku nú teinæringarnir allir at höggva sik ór tengslum, nema þeir Helgi Halldórsson. Jón Álptmýringr flýði fyrstr allra manna, ok nökkuru síðarr Bárðr Hjörleifsson, þar næst Sigurðr vegglágr. Þá kallaði Svarthöfði á Sigurð, ok bað hann at leggja. Hann görði svá; gékk þá Svarthöfði þar á skip ok Hrafn snati, ok nökkurir menn aðrir. Svarthöfði bað Hrafn mág sínn fara með sér. Hrafn spurði hvat hann vissi til Þórðar. Hann lézk ekki til hans vita. Hrafn bað hann þá fara sem hónum líkaði, "En hér er nú Óttarr snoppu-langr, bróður-bani þínn." Svarthöfði segisk ekki þat hirða; segir, at unninn mundi sá sigr þá at sinni er auðit yrði. Hafði Svarthöfði þá fengit stór sár; en Hrafn vissi þat eigi. Réru þeir Svarthöfði þá frá, ok til landz. En er Teitr var af stokkinn skipi sínu, þá gengu Kolbeins-menn þar upp; var þá óðr vápna-burðr á skipi Kolbeins Dufgussonar, svá at menn þolðu eigi við. Fiýði svá vandlega af því skipi, at Kolbeinn stóð einn eptir; tóku þá menn hans ok drógu hann öfgan á milli skipanna til sín. Ok í þeirri rimmu fékk hann fjogur sár, þrjú í lærit, ok vóru tvau í gegnum lærit; en eitt neðan í ilna, ok skar út í klaufina við þumal-tána, ok var þat sár mikit. Þeir Ketill Guðmundarson, ok Almarr Þorkelsson lögðu all-djarflega fram. Þeir Bjarni Brandzson ok Páll gríss héldusk einir menn bezt við. En frálagan tóksk þeim giptusamlega. Sanda-Bárðr hafði skip borð-mest, ok lagði vel fram. Sóttu þangat flestir, sem helzt þótti hléit. Fundu þeir Bárðr ok hans félagar eigi fyrr en skipit var svá hlaðit, at við því var búit at sökkva mundi undir þeim. Var þá sú orrosta mest, er kastað var handsöxum ok bolöxum milli skipanna. Þá var ok skotið sel-skutlum ok hval-járnum, ok barizk öllu því er til féksk, bæði beiti-ásum ok ára-hlumum. Var þá bæði, at flestir menn vóru nökkut tann-sárir, tók þá ok flestum heldr at leiðask högg-orrostan. Leituðu heldr flestir menn at hafa hættu-minna, þess at þeir verði sik frýju. En á því skipi, er Þórðr er á staddr, þá stóðu menn þar einart í austri; ok var við sjálft, at eigi mundi varit verða; finna þeir nú at skipit var meitt neðan. Biðja þeir Nichulas ok Sigmundr at hafa skyldi í árarnar, ok leggja frá. En er Þórðr varð þess varr, þá bað hann þá eigi verða svá at undri at flýja þegar bardagann. Þeir segja, at sum vóru skipin flýin, en þetta var nálega meitt til ófærs, "En öll eru vár skip," segja þeir, "búin frá at leggja." En Þórðr trúði því eigi, fyrr en hann gékk sjálfr til at sjá austrinn. En þeir létu á meðan síga á hömlu skipit; ok því næst snúa þeir frá. Ok þegar er þat sá af öðrum skipunum, at hann lagði frá, þá hét hverr skipstjórnar-maðr á sína liðs-menn at leysa sik ór flotanum. Ok flýr nú hvert skip sem skjótast verðr búit. Hér um kvað Ingjaldr Geirmundarson:

Mundi sízt á sundi svip-knýjandi flýja
hildar-garðz frá hörðu hret-viðri geir-fletjar:
Ef hjaldr-reitar hóti hlunn-fáks sumir runnar
(gunn-látrs ruðu Gautar glæðr) fastara stæði.

Hér segir Ingjaldr, hversu mörg skip hruðusk af Kolbeini:

Hrauð þar er hermenn kníðu hlut-vandir dunur randa
(menn vissu þat) þrenna Þórðr hlaup-mari borða:
Lýð frá ek líf við dauða liðveljanda selja;
en þess er grið greinðusk galt Leir-hafnar-Hjalti.

Frá því segir Ingjaldr hverr liðs-munr var: —

Ims hafði lið ljóma leik-herðandi ferðar
(ruðusk méi í styr stála stinn) tveim hlutum minna:
því frá ek þundar skýja þing-eggjanda leggja
gunnar seims frá glaumi Göndlar-skíðs um síðir.

En er snúit var skipinu Þórðar, kallaði hann til Hrafns Oddzsonar ok biðr hann fá sér menn nökkura. Hrafn segir, at þeir þykkjask hvergi of margir. En þó hljóp Hrafn á skip til Þórðar, ok hljópu fjórir menn eptir hónum. Héldu þeir nú til landz, ok svá hverr sem búinn var. Var þá umræða mikil á skipi Þórðar, hversu langr bardaginn hefði verit. Kom þat ásamt með þeim, at þá mundi sól vera í miðju land-suðri; en þá var lágr veggr undir sólina er þeir fundusk. Var Þórðr all-hugsjúkr, þvíat þá var vant skipsins Sanda-Bárðar ok svá Trékyllis er stýrði Bjarni Brandzson; ok hugðu menn, at því mundi eigi Kolbeinn reka flóttann at þeir mundi hafa þessi skip í sínu valdi. Þeir Bárðr höfðu látið árarnar allar nema fjórar einar. Lagði þá Bjarni at þeim, ok tók af þeim nær þrjá tigi manna, en fékk þeim árar, svá at þeir urðu birgir. Réru þeir þá undan allir samt. Kolbeinsmenn réru eptir á tveim skipum lítlum, ok þorðu eigi á þá at ráða er þeir kómu eptir; ok snéru aptr til flotans. Lágu þeir Kolbeinn þar á hafinu ok biðu hafgolu, þvíat ferjurnar vóru þungar undir