Bókastaðir

Þat er nú at segja þessu næst: — at Tumi Sighvatzson unði eigi í Flateyju; fór hann þá inn til Meðal-fellz-strandar at finna Snorra prest at Skarði Narfason. Hann var manna auðgastr í Vestfjörðum; hann var ok göfugr at ætt. Hann hafði verit alla æfi mesti ástvin Sighvatz ok Sturlu; hann átti annat bú at Hólum á Reykja-nesi. Vóru þar fyrir synir hans, Bárðr ok Sigmundr. Tumi beiddi Snorra at taka við búi at Hólum til Fardaga. Snorri lét þat uppi, ef hann fengi hónum handsala-menn þá er varða vildi, at hann tæki þar við jafn-miklu fé at vári. Tumi leitaði eigi eptir handsala-mönnum, en settisk í búit at Hólum. Drifu þá til hans menn, Björn Dufgusson ok Þorgeirr stafs-endi, Þorkell dráttarhamarr. Þenna vetr í móti Jólum tók at fættask með þeim Þórði Sighvatz-syni ok Ásbirni Guðmundar-syni; görðisk Ásbjörn þá svá stórr, at hann vildi nær jafnask við hann sjálfan. Bað Þórðr hann þá göra annat-hvárt, hafa sik brott eðr vera í hófi. Ásbjörn kvað hann eigi þurfa [at] reka sik í brott; en kvað þat vel fyrir því, at þær einar mundu verða fram-kvæmðir Þórðar þegar er hann færi í brott; sagði ok at sá mundi heita mestr maðr þeirra ávallt, er hann var með. Þórláks-messu-dag reið Ásbjörn í brott ok þeir þrír bræðr, Grímr, ok Þorkell hnjóð-hamarr. Riðu þeir þá suðr á Hóla. Tók Tumi þá við hónum; ok var hann þar í góðu yfirlæti um Jólin. Drifu þá at Tuma mjök margir menn aðrir. Litlu eptir Jólin reið Tumi heiman við áttjánda mann norðr í Hrútafjörð. Tók Ásbjörn þat upp fyrir hónum, at hann skyldi vinna nökkur stór-virki; ok kvað þá eigi mundu þykkja minna um hann vert en [um] Þórð bróður hans. Þessir vóru í förinni: fyrst Tumi, þá Ásbjörn, Grímr, ok Þorkell bræðr; Björn kægill, Bitru-Keli, Bárðr [Skarðz-prestr], Einarr Oddason, Húnbogi Svíns-bógr, Bergþórr Snorrason, Vestliði Bassason. Tóku þeir þá þat ráðs, at þeir skyldu ríða norðr á sveitir á hendr nökkurum þeim mönnum er í sökum væri við Sturlunga. En er þeir kómu í Hrútafjörð til Fögru-brekku, þá spurði Björn kægill Tuma hversu ferð sjá var ætluð. Tumi segir, at hann ætlaði at ríða norðr á sveitir at bóndum einhverjum. Birni kvazk þykkja lið lítið, en hesta-kostr eingi; "Þætti mér ráð, at þú værir eptir, en létir oss ríða þangat sem þér líkaði," kvað þar hóflegt til hætta. Tumi kvazk ríða vilja. En þó kom þar at um síðir, at hann varð eptir at Fjarðar-horni. En þeir Ásbjörn ok Björn riðu norðr til Miðfjarðar til Línakra-dals á þann bæ er í Múla heitir. Þar bjó sá maðr er Magni hét; hann var löngum heima-maðr með Kolbeini á Flugumýri; hafði hann þar verit um Jólin. En er hann fór heim, gaf Kolbeinn hónum einn inn bezta hest, grán at lit, ok skyldi hann halda njósnum til Þórðar þegar, ef hann hrærðisk nökkut ór Vestfjörðum. En er Magni varð varr við at ófriðar-menn vóru komnir á bæinn, leitaði hann út um laun-dyrr. En er hann var skamt kominn frá húsunum þá sá þeir Björn hann, ok hljópu eptir hónum. En er Magni sá, at hann mundi eigi undan komask, þá snörisk hann við; hjoggusk þeir Björn í móti; ok varð hvárrgi sárr. Björn hjó til hans í annat sinn, ok kom höggit fyrir ofan eyra á hálsinn, ok varð þat mikit sár ok banvænt. Eptir þat tók Björn í fætr hónum ok snöri hónum í lopt upp, ok lagði sverði til hans, ok varð þat lítið sár. Í því kom Ásbjörn at, ok spurði hví hann drepi hann eigi. Hann kvazk at hafa gört þat er hann mundi. Ásbjörn gékk þá at hónum ok hjó af hónum höfuðit. Kom síðan at Vigdís Markús dóttir kona Magna. Þerði Ásbjörn blóðit af sverðinu á klæðum hennar; en hón bað þeim margra forbæna, ok bað Guð hefna skjótt á þeim sína mótgörð. Eptir þat snöru þeir aptr; ok spurðu at njósnarmaðr Kolbeins var á Torfastöðum; sá hét Ásgeirr, ok var kallaðr Kollu-geirr. Riðu þeir þangat at, ok brutu upp úti-dura-hurð, ok hljóp Ásbjörn inn, ok bað kveykja ljós. Kollu-geirr hljóp upp, ok greip upp sínni hendi hvárt senn, hand-sax ok spjót, ok lagði hváru-tveggju senn til Ásbjarnar; kom annat lagit í bringuna, en annat í neðan-verða brynjuna. Ásbjörn mælti þá: "Taki þér djöful þenna, hann vill vinna á mér." Ásgeirr er tekinn, ok leiddr út. Ásbjörn hét þá á sína menn at nökkurr skyldi til verða at drepa hann; en eingi varð til. Ásbjörn snaraði þá buklara-fetil at hendi hónum. Bað hann þá einhvern mann at halda; en hann brá sverðinu, ok segir [at] hann skyldi láta höndina; ok hjó síðan; ok kom á handlegginn uppi við öxl; en sverðit renndi með beininu, ok skar ór allan vöðvann allt ofan í ölnboga-bót; var þat all-mikit sár. Ásbjörn vildi höggva annat, en Björn bað hann láta vera. Var Ásgeirr þá inn borinn, ok varð við sár sítt allhraustlega. Kom þar til svá mikil blóðrás, at eigi varð stöðvat. Lézk Ásgeirr áðr en þeir Ásbjörn riði í brott. Þessa nótt kom þeyr mikill, ok hljópu vötn fram, ok leysti árnar. Ok er þeir Ásbjörn riðu vestr Hrútafjarðar-háls, sá þeir troll eitt mikit, ok fór þat á svig við þá; varð þeim sumum ósvipt við, en Ásbjörn hrakði þá þar um. Ok er þeir riðu inn at Branda-gili, sá þeir eld mikinn brenna fyrir fjarðar-botninum. Ok varð þeim þar illa við. En er þeir Ásbjörn kómu til Starðar í Hrútafjörð, var flæðr sæfar; ok eigt reitt yfir vöðla. Var fjörðrinn eigi ruddr af ísum; en þeyr mikill hafði á verit. Vóru vötn í leysingu, ok ófærar árnar it næsta. Biðu þeir þar lengi um daginn fjörunnar. En er á tók at líða daginn, vildu þeir fyrir hvern mun yfir ána vestr; þvíat þeim þótti eigi örvænt at eptir þeim mundi riðit. Ríða þeir nú til vöðlanna, ok hverfa aptr; ríða nú upp með ánni, ok finna hvergi þar er þeim þætti yfir fært. Ásbjörn eggjaði at þeir skyldi á ríða, ok kallar þá raga, ok segir ekki áræði með þeim. Björn kvað ána ófæra þar er hón lá á bökkum uppi. En er þeim vóru minnztar vánir, hleypir Ásbjörn út á ána; en hestrinn misti þegar fóta, ok rak hvárn-tveggja í kaf. En er Ásbjörn kom upp, þá var hann af baki, ok hélt sér í stigreipit. En þeir er á landi vóru, réttu til hans spjót-sköptin; ok er hann vildi til taka, varð hónum lauss hestrinn. Þar druknaði Ásbjörn, ok fannsk eigi fyrr en um várit eptir. Eptir þat riðu þeir föru-nautar til vöðlanna, ok kómusk þar yfir um nóttina við íllan leik, ok fundu Tuma at Fjarðar-horni. Riðu þeir síðan til Dala, ok svá vestr til Hóla.

Þann sama vetr eptir Jól fór Þórðr norðr til Ísafjarðar; en hann sendi Hrafn Oddzson ok Svarthöfða suðr til Dala at segja vinum sínum, at hann ætlaði at ríða norðr í Skagafjörð. Í þenna tíma tók mjök at sækja at Kolbeini Arnórssyni þat it mikla mein sem hann fékk eptir Örlygs-staða-fund, er hann tók svá fast, at hann varð löngum banvænn af. En þann sama vetr stefndi Kolbeinn fjölmennan fund í Geldingaholti; kómu þar til allir inir stærstu bændr í Norðlendinga-fjórðungi. Bauð Kolbeinn þá bóndum tvá kosti. Talaði langt örendi, ok sagði deili á um vandræði þeirra Þórðar; taldi upp manna-lát þau er hvárr hefði fengit fyrir öðrum; kvazk þann kost vilja bjóða þeim annan, at fara útan ok gefa Þórði upp ríkin öll, ok bæta Þórði svá föður sínn ok bræðr; "Munu þér þá eiga verða yðart mál á hans miskunn. Varir mik, at yðr muni þat vel gefask; þvíat þá gafsk Þórðr mér bezt er ek hætta mínum hlut mest undir hann; vóru þér þá ok vinir, Skagfirðingar ok hann." Þeir kvóðusk þenna kost eigi vilja; kvóðu þar tvennt til vera þat er fyrir beit, "Annarr sá, at vér viljum öngum manni [öðrum] fylgja meðan þú lifir; en hinn annarr, at Þórði mun þykkja vér hafa gört miklar sakir við sik, svá at vér munum eigi bera mega þær refsingar er hann leggr á oss." Kolbeinn segir enn vera þann kost, at þeir héldi setum þat er eptir var vetrar, einni í Skagafirði, annarri í Vatzdal, þriðju í Víðidal; væri ok uppi almenningr þegar [er] sú njósn kæmi at Þórðr væri nökkur í nánd þeim. Þeir kvóðusk þenna kjósa, hvat sem þá kostaði, at þeir héldi sér saman. Þá mælti Kolbeinn til Þorsteins Hjálmssonar, at hann vildi senda hann á fund Þórðar at leita um grið framan til þings. Þorsteinn kvazk þá ferð eigi vildu undir höfuð leggjask, ef hann fengi til fleiri dugandi menn með hónum. Kolbeinn bað hann kjósa mann til fylgðar við sik. Þorsteinn kvazk kjósa Eyvind bratt stýrimann. Kolbeinn kvað svá vera skyldu. Gengu þeir þá á tal þrír samt. Bað Þorsteinn [Kolbein] at göra fyrir Guðs sakir at gefa hónum nokkut sættar-efni at flytja til Þórðar. Kolbeinn kvezk vilja, at hann flytti jafn-sætti. Þorsteinn kallaði, at Þórði mundi þat eitt jafn-sætti, at hann tæki eignir sínar allar. Kolbeinn kallaði [sk] allar at lögum fengit hafa, ok kvazk öngar láta mundu fyrir dóma fram. Eptir þat riðu þeir Þorsteinn; ok reið Kolbeinn á leið með þeim til Jökuls-ár. Þá spurði Þorsteinn Kolbein, ef Þórðr væri kominn á leið með flokkum ór Vestfjörðum, ef Kolbeinn vildi þá nökkut auka boð sín, ok yrði þeim flokki þá heldr hnekkt en áðr. Kolbeinn kvað Þorsteinn heyrt hafa tal þeirra bónda á fundinum ok sítt; "En hversu sem með oss fór, þá vil ek á þat hætta, at gefa upp Þórði frænda mínum allan Norðlendinga-fjórðung, ok ráðask frá með öllu; vil ek þá at allir menn hafi frið, lífs-grið ok lima." Þorsteinn bað hann segja þetta Eyvindi, er hann var undan fram riðinn. Kolbeinn kvað öngu þat skipta hvárt þetta vissu fleiri menn; "Austmenn eru opt skjót-orðir; þvíat ek vil boð þessi því at eins uppi láta, at þú sjáir, at vér höfum ófrið í annan stað." Riðu þeir Þorsteinn þar til er þeir kómu vestr í Dali; fengu þeir þá brátt njósn af at Þórðr var vestan kominn. Fundu þeir Þórð at Skarði. Ok gengu þeir Þórðr ok Þorsteinn á tal; bar Þorsteinn þá fram orðsending Kolbeins bæði um grið ok sættir. Þórðr kvazk eingi grið vilja; segir ok, at hann vildi í öngra manna dóm leggja eignir sínar eðr manna-forráð í Eyjafirði. Þeir Þorsteinn ok Eyvindr þóttusk þá skilja, at Þórðr mundi ætla at ríða norðr á sveitir, af viðr-búnaði þeirra; urðu þeir ok þess varir, at Sturla mundi þá í ferð vera með Þórði. Lét Þorsteinn þá uppi öll þau boð er Kolbeinn hafði fremst boðit. Eyvindr kvazk eigi kunna at segja þetta, ok kvazk eigi þessi boð heyrt hafa. Þorsteinn bauð eið sínn, ef Þórðr vildi þá heldr trúa. Þórðr görði þá ráð sítt, ok vinir hans; lögðu þá margir gótt til. Tók Þórðr þat upp, at hann seldi grið fram um Páska-viku, en játaði sættum. Þorsteinn skyldi ok þess vera skyldr, at senda Þórði mann norðr á Langa-föstu, ef Kolbeinn vildi þessi sættar-boð halda; ok svá þótt nökkut væri annat efni í. Þorsteinn reið nú norðr á mótz við Kolbein; en Þórðr fór vestr í Fjörðu. En er Þorsteinn kom norðr ok bar upp örendi sítt fyrir Kolbeini: lézk Kolbeinn þá þat aldri mælt hafa at gefa upp Þórði Norðlendinga-fjórðung. Þorsteinn segisk ekki annat flutt hafa, en þat sem Kolbeinn bauð hónum, hver raun sem til var gör við hann. Tók Kolbeinn þá grið af hónum fram um Páska-viku, en vildi eigi þá sætt er Þorsteinn hafði boðit [Þórði] af hans hendi. Reið Þorsteinn við þetta heim, ok líkaði stór-flla. Lézk aldri síðan skyldu fara með sættarboðum af Kolbeins hendi. Sendi hann þegar Þórði mann, ok segir hvar komit var. En er þetta fréttisk, mæltu menn misjafnt til Þorsteins.

Um várit í Páska-viku átti Kolbeinn fjölmennan fund. Kómu þar til Eyfirðingar. Segir Kolbeinn þá öllum mönnum, at þeir skyldi við því búask, at hann mundi ríða vestr á sveitir þegar eptir Páska-viku. Stefndi hann Eyfirðingum norðan á nefndan dag mótz við sik. Kom norðan Hallr Jónsson af Möðruvöllum, Þorvarðr Þórðarson ór Saurbæ, Þorvarðr Örnólfsson ór Mikla-garði, Guðmundr Gilsson undan Hvassa-felli. En er þeir kómu í Skagafjörð, þá var þar saman dregit lið mikit. Rézk þar til fylgðar með Kolbeini Brandr Kolbeinsson frá Stað, ok Broddi Þorleifsson, mágr Kolbeins. Riðu þeir þá með flokkinn vestr til Langa-dals; vóru þar allt þá menn upp teknir. Reið Kolbeinn þá vestr til Staðar í Hrútafjörð. Höfðu þeir þá á öðru hundraði manna. Skipti þá Kolbeinn liðinu í tvá staði; setti hann þá höfðingja fyrir aðra sveit, Brand Kolbeinsson ok Brodda. Riðu þeir til Laxárdals. Bað Kolbeinn þá muna Vatzdals-för. Var þá nefndr til Sturla Þórðarson, at þeir skyldi hann drepa, ef þeir næði hónum, ok Björn drumbr Dufgusson. Kolbeinn lýsti þá, at hann mundi ríða með sína sveit at Tuma Sighvatzsyni á Reykjahóla. Skyldu þeir finnask í Gilsfjarðar-botni þá er þeir riði norðr aptr. En er þeir riðu yfir vöðla á Hrútafirði, þá sá menn reið þeirra fyrir vestan fjörðinn; hljópu þá menn vestr til Dala, ok svá til Saurbæjar. Fór þá Sturla út í Eyjar. En Böðvarr frá Hváli, ok Þorgeirr stafs-endi, ok Hallr ór Tjaldanesi fóru vestr á Hóla, ok segja Tuma at ófriðar mundi ván vera. Tumi brá við skjótt, ok lét setja fram skip, ok fékk þar menn til gæzlu, at eigi skyldi uppi fjara. En Björn kægil sendi hann inn í Króksfjörð, ok Þorkel Árnason, ok Halldór barm; skyldu þeir halda þar hest-vörð. Þeir riðu á bæ þann er at Tindum heitir; þar bjó þá Þórðr Gilsson; þar máttu þeir sjá inn fyrir Króksfjarðarmúla. Héldu þeir þar vörð.

Nú er þar til at taka er fyrr var frá horfit, at Kolbeinn reið út með Hrútafirði. Ok er þeir kómu í Bæ til Torfa, þá hljóp Gils son hans út, ok vildi göra njósn nábúum sínum. Ok er Kolbeinsmenn sá þat, riðu þeir eptir hónum. Gegnir Íllugason kom fyrst at hónum, ok lagði þegar í gegnum hann. Þar lézt Gisl; þótti þat verk all-íllt, þvíat þeir feðgar vóru með öllu saklausir. Þeir Kolbeinn riðu þat kveld í Bitru, ok tóku þar alla bæi um nóttina. En um morginninn eptir riðu þeir til Kleifa; ok fengu þar sannar fréttir, at njósnir vóru allt gengnar fyrir þeim á Reykjahóla. Þá sögðu margir, at ekki mundi ríða þurfa lengra; ok báðu, at aptr væri horfit; kvóðu Tuma eigi mundu heima vera. Kolbeinn kvað ríða skyldu allt at einu; ok kvað Tuma heima munda ef hann væri feigr. Riðu þeir þá út með Gilsfirði. Þá bjó í Garpsdal Gunnsteinn Hallzson ok Vigfúss son hans. Þeir Kolbeinn létu þar alla hluti í friði, en hvergi annars-staðar; ok renndu menn grunum á fyrir hvat þetta var. Annan dag viku riðu þeir í Gilsfjarðar-múla; þar særðu þeir til ólífis Jón Hallzson. Þeir létu eptir sex tigi manna í Garpsdal. Þeir kómu á Gróstaði. Þá mælti kona sú, er Helga hét, einmæli við Kolbein; hón var Jóns dóttir. Eptir þat hrökði hann hestinn, ok kvað konuna vel segja. Þeir fundu fyrir Króksfjarðar-múla Halldór hornfisk ok Ingirfði konu hans, ok Óláf Brandzson. Gísli Barkarson reið fyrir; hann bað Halldóri griða, ok kvað hann frænda Vigfúss. Kolbeinn spyrr hann hvar njósnar-menn Tuma væri. Halldórr kvað þá vera at Tindum. "Ok munu feigir," segir hann. Þeir lustu Óláf með exi. Veðr var kaf-þykkt ok drífanda; ok mátti trautt sjá. At Tindum í Króksfirði vóru njósnar-menn Tuma á hest-verði, Björn kægill, Halldórr barmr ok Þorkell Árnason. Þeir svófu í skála, ok vóru vakðir er þeir Kolbeinn riðu í tún, ok hljópu út; komsk Björn inni á hest, ok reið út ok í fjall upp; reið í dý, ok lét þar hestinn, ok rann þeim hvarf. Halldórr komsk seint á bak, ok var veginn við húsin sjálf; en [Þorkell] Bitru-keli komsk upp í tindinn, ok varðisk þar drengilega. Þá kómu sumir á bak hónum í skarðit, ok vágu hann þar. Er skjótast af ferð þeirra at segja, at hvern karlmann börðu þeir til meiðinga, eðr særðu; en rændu fé öllu því er þeir kómu höndum á. Þenna dag var þoka svá mikil, at engir menn sá flokkinn fyrr en þeir kómu í tún. Varð þeim Birni þat ok, at þeir sá eigi fyrr en þeir vóru at þeim komnir. Björn hleypti upp í fjallit, ok komst svá undan fyrst ok ætlaði at komask fyrir þá fram í Króksfjörð, þvíat hann vissi hvar skip stóð, ok ætlaði hann þar til, ok bera svá njósn á Hóla, þvíat hestr hans var þrotinn. En er hann kom ofan í brekkuna milli Kambs ok Tinda þá var kominn fyrir hann ferðar-broddrinn. Komst hann þá skamt undan, þvíat hann var þá á fæti. Bersi Tumason kom fyrst at hónum. Björn beiddi sér griða. Bersi kvað hann grið skyldu af sér hafa; ok færði hann Kolbeini. Kolbeinn spyrr hví hann ynni eigi á hónum. Þá lögðu þeir til hans fimm senn; ok gengu þau lög öll á hol. Eptir þat bjó Óttarr biskups-frændi á hals Birni. Lét hann þar líf sitt; ok segja þeir svá, at hann dæi hlæjandi. Síðan riðu þeir til Kambs, ok þá Magnús grið af orðum Hallz af Möðru-völlum. Síðan riðu þeir fram í Króksfjörð til Bæjar. Þar bjó sá maðr er Steinn hét, ok var Arason. Ari hét son hans, ok var hann nær tvítögum manni. Þeir feðgar sátu í stofu, ok gékk Ari Steinsson út, er hann heyrði gnýinn ok talaði við Hall Jónsson. Þá hljóp at Þorvarðr matkrákr, ok hjó á höndina ok í sundr hand-legginn uppi í afl-vöðvanum. Ari gékk inn; ok ristu konur klæði af hónum. Steinn faðir hans sat öðrum-megin í bekk ok hafði lagit hendr á víxl á kné sér. Þá kom matkrákr í stofuna, ok hjó með sverði á báðar hendrnar, ok af aðra; en önnur loddi við; ok varð aldri nýt. Síðan riðu þeir á Gillastaði, ok þar bjó Halldórr Einarsson; hann hljóp til vápna er hann heyrði gnýinn af reiðinni, ok hljóp upp ok brá sverði. En þeir særðu hann til ólífis. Þaðan riðu þeir til Reykjahóla.

Á Hólum varð þat tíðenda, þá er þeir Þorgils kómu með njósnina, sendi Tumi þá Björn á njósn. Hann lét ok flota skipi miklu er þar var, ok ætlaði þar á at ganga ef tóm yrði til. Þar var kominn Böðvarr Oddason ok Þórálfr Kolbeinsson með hónum, ok vóru þeir þá farnir út á Miðja-nes. Sendi Tumi þá eptir þeim; ok fóru þeir þá aptr á Hóla. Þar var margt manna fyrir. Ok gengu þeir til matar um kveldit. Vóru menn á húsum uppi á verði, Árni Snorrason ok Þorsteinn djákni titlingr. En er þeir höfðu matask um hríð, þá kallaði Árni, at menn riði innan hjá Miðhúsum. Tumi kvað þá Björn mundu þar fara. Þá var kallat, at fleiri væri menninir. Tumi kvað þar mundu vera Króksfirðinga er hann hafði þangat stefnt. Þá var kallat at ófriðr væri. Ok sagt at sumir væri komnir til Kjarbóla-garðz, en sumir á Skeiðit. Þeir Tumi hljópu þá upp, ok út; sumir til skips, en sumir af vellinum. Sumir hljópu til kirkju; ok fara sundr-laust, nær sér hverr. Bárðr Snorrason komz skamt af vellinum; var hann veginn skamt frá stöðli. Steffan Bjarnarson vann á hónum. Skamt þaðan var tekinn Böðvarr frá Hváli, ok kom fyrst at hónum Þorsteinn göltr Íllugason; ok tók Böðvarr annarri hendi um háls hónum, en annarri milli fótanna; ok skaut hónum at höfði í keldu eina. Þá kom at Ásbjörn Íllugason ok lagði hann með spjóti til bana; ok fleiri unnu þeir á hónum. Þórálfr Kolbeinsson var særðr til ólífis skamt þaðan í frá, ok fékk hann komiz heim. Þorgeirr stafs-endir var þar fundinn ofan í mýrinni, ok kom Ögmundr Vandræða-mágr eptir hónum; ok hjó Þorgeirr á bæði lærin áðr hann komz af baki; ok varð hann ekki sárr. Síðan kómu fleiri at ok sóttu hann; en hann hjó sem hann horfði. Þeir unnu þó fleiri á hónum; en Ögmundr bar sér vígit. Grímr son Guðmundar Solomons sonar var særðr skamt frá Biskups-brunni; ok skreið hann í brunninn um nóttina, ok var heim færðr um morguninn; ok fékk alla þjónustu. Árni Snorrason komsk lengst í mýrarnar; ok var hann þar veginn; ok höfðu þeir heim höfuð hans með sér. Hjálmr af Víðivöllum ok Ásgeirr Ormsson tóku Tuma, ok var hann lítt sárr, ok fluttu hann heim. Var hann lagðr undir kirkju-garð. Þorkell dráttar-hamarr var þar fyrir, frændi hans; ok gáfu þeir hónum grið. Kolbeinn var í stofu þá er Tumi kom heim; gékk hann þá út til kirkju-garðzins. Tumi settisk upp, ok bað sér griða, ok bauð útan-ferð sína, ok þat er Kolbeinn vildi þiggja; en Kolbeinn þagði ok allir aðrir um hríð. Þá mælti einn maðr: "Ekki mun þurfa um sættir at leita." Kolbeinn gékk þá frá, ok kvaddi til Þórarinn grautnef at vega at hónum. Tumi kastaði sér niðr áðr hann var veginn. Kolbeinn var á Hólum um nóttina, ok fór þaðan til Kleifa.

Kolbeinn sendi Brand Kolbeinsson ok Brodda Þorleifsson mág sínn, ok Hafr Bjarnarson til Dala. Riðu þeir ofan Laxárdal; ok höfðu á öðru hundraði manna. Þeir kómu á Dönu-staði, ok var þar ekki manna heima. Brandr fór ok hans sveit fyrir norðan ána ofan. Ok vóru menn hvergi heima, þvíat njósn hafði komit sú er Þórðr viti hafði gört. En þeir Broddi ok Hafr riðu fyrir sunnan ána, ok kómu í Gröf ok hljópu þar inn. Þar bjó þá Jón son Páls Mássonar; hann hafði skeint sik [á ljá] ok lá í rekkju; ok særðu þeir hann til ólífis, ok dó hann af þeim sárum um sumarit. Þaðan riðu þeir á Leiðólfs-staði, þar bjó Hallr Hallz son Hallz sonar; hann hafði farit á fjall um nóttina, var hann þá kominn til matar. En er hann var mettr, bað móðir konu hans hann verða í bröttu; kvað þar fara óvina-fylgjur. Hann kvað sik syfja mjök. Ok er hann vildi upp standa, féll hann af út sofinn. Þá var mornat. Lítlu síðarr kómu þeir Broddi þar, ok brutu upp hurðina, ok hljópu inn. Hallr varð allvel við, ok varði sik drengilega. Hann hörvaði undan til fjóss, ok fékk lag í gegnum it efra holit. Síðan komsk hann út fjóss-dyrr, ok stefndi ofan til ár; hón var óreið. Þeir riðu þá eptir hónum, ok höfðu hesta góða. Tóku þeir hann niðr í mýrunum, ok særðu hann þá enn mörgum sárum til bana. Eptir þat riðu þeir á Höskullz-staði, ok hljópu þar inn. Gunnlaugr bóndi lá í útan-verðum skála ok huspreyja, en öðrum-megin gegnt lágu þeir Ari son hans, ok Þórðr son Lauga-Snorra. Þeir snöru at því rúminu, ok lögðu sverðum upp í rúmit, ok skeindisk Þórðr á fæti. Síðan tóku þeir þá, ok leiddu út at hárinu. Var Ari þá lostinn í andlitið með buklara, ok varð hann sárr af því; en þeir lögðu fetil á hönd Þórði, ok ætluðu af at höggva, áðr Þorbjörn Sælendingr ok Þorsteinn lýsu-knappr fengu grið til handa öllum þeim, því at þar vóru tengðir í millum. Síðan létu þeir Þórð ríða til vaðs með sér. Ok er þeir kómu í Hjarðarholt vóru þeir Brandr þar fyrir, ok vóru á svefni; höfðu þeir á öngum mönnum þá unnit. Björn var eigi heima, ok hvergi karlar á bæjum. Riðu þeir Brandr þá inn til Hvamms, ok sá þar mann undir hlíðinni upp frá Akri; var þat Þorleifr son Gils Þorleifssonar. Hann vildi hlaupa undan ok í fjallit, er hann sá þá. En þá kom á hann herfjöturr; ok kunni hann ekki at ganga nema í móti þeim, ok þó seint. En er þeir fundu hann, vágu þeir hann. Snöru þeir þá upp til Tungu, ok kómu þar mjök á óvart; ok komsk Helga húsfreyja, kona Sturlu, nauðulega í kirkju, með Snorra son sínn, er þá var fjogurra vikna. En þeir unnu á þeim manni er Valbjörn hét; særðu hann þrem sárum, ok ræntu þar til tuttugu hundraða með því er spillt var. Kerling ein var þar í Tungu með Jóreiði húsfreyju; hón kvað vísu þessa um þá flokksmenn: —

Síðan riðu þeir til Saurbæjar hvárir-tveggju; leituðu þeir Sturlu kirkju í Tungu ok svá á Staðarhóli er þeir kómu þar. Þaðan riðu þeir á Bjarnarstaði, ok eltu þar í fjall upp Þorfinn í Múla ok Þjóðulf Þorgeirsson. Þeir fundusk í Tjaldanesi, ok þeir er Svínadal höfðu riðit. Riðu þaðan inn til Kleifa, ok þar fundusk þeir Kolbeinn allir. Ok riðu þaðan norðr, ok þótti sjá verit hafa in mesta herferð.

En þeir menn er Tumi hafði á skipin sett, þá er þeir urðu varir við ófriðinn, sigldu þeir vestr til Flateyjar. Var þaðan gör Þórði njósn vestr í Arnarfjörð; var hónum svá sögn borin, at Tumi mundi vera í kirkju, en Kolbeinn sæti þar um. Þórðr bað sína menn þegar [her -] klæðask; ok gengu til skips; var þá ýtt skipinu; ok kafði þegar fyrir hvass-viðri; ok gengu menn heim aptr. Hét Þórðr þá á Krist, at veðrit skyldi lægja. Ok jafn-skjótt féll veðrit. Fór Þórðr þá inn til Otra-dals á skipi. Vóru þar þá komnir menn af Barða-strönd, ok sögðu hónum öll þau tíðendi sem görzt höfðu í ferð Kolbeins, ok svá þat með, at Þóríðr Ormsdóttir var komin í Flatey með son þeirra Tuma, er Sighvatr hét; ok vildi hón finna Þórð sem fyrst. Fór hann þá sem hvatast til mótz við hana. Kvómu þar þá ok menn Þórðar innan ór Króksfirði. Þeir höfðu höndlat mann er Loðinn hét, ok var Ingimundarson; hann hafði verit með Kolbeini í Hóla-ferð. Lét Þórðr leiða hann norðr á Ferju-vág; ok fékk til þann mann at vega hann er Þorkell hét, ok var bróðir þeirra Guðmundar-sona, Ásbjarnar ok Gríms. Þóríð spurði Þórð at um fé þat er Tumi hafði átt, hversu hann vildi því skipta. Þórðr lét sem lítið mundi til skiptis, þótt þeir hefði átt lönd nökkur saman í Dölum. "Þætti mér þat ráð," segir hann, "at þú hefðir fé þat allt sem vit eigum í þessum sveitum, en ek hitt sem fæst af félagi váru Kolbeins." Ok því játaði hón; ok þau handsöl áttusk þau við. Þótti Þóríði þetta vera gört af ástúð við sik. Vóru þar ok undir skild öll manna forráð, ef til þyrfti at taka, þau er Sighvatr hafði átt. Var Hrafn Oddzson váttr, ok Teitr Styrmisson, Kolbeinn grön, ok Nichulas Oddzson, ok margir aðrir. Fékk Þórðr af þessu gótt orð af alþýðu; þótti öllum mönnum hónum þetta vel fara. Eptir þetta fór Þórðr til Sauðafellz, ok var þar [vistum] in næstu misseri. Þórðr fór ór Flatey vestr í Fjörðu, en sendi til Borgarfjarðar Ingjald Geirmundarson at vitja heita þeirra er þeir Þorleifr ok Böðvarr höfðu hónum heitið um haustið á Ferju-bakka, at þeir skyldu veita hónum til laga á þingi. Ok er Ingjaldr fann þá Þorleif ok þá bræðr, gengu þeir ór skugga, at þeir mundu eigi til þings ríða með Þórði. Fór þeim svá sem mörgum, at "minna þykkir fyrir at heita en at efna." Ok er þeir gengu ór þessu máli, þá segir Sturla sem satt var, at þeir Þórðr hefði eigi afla til þingreiðar móti fjölmenni Kolbeins ok Sunnlendinga; en þó kvazk hann vilja veita Þórði slíkt allt er hann mætti. Eptir þat fór Ingjaldr vestr aptr, ok segir Þórði til svá búins. Þenna sama vetr sendi Kolbeinn Einar draga ok nökkura menn norðr á Langanes at drepa þá Blásius-sonu, Álmgeir ok... Þá görðisk svá, at Eyfirðingum, ok þeim er verit höfðu vinir Sighvatz, þótti þungt undir at búa þeim afar-kostum er menn urðu undir at liggja í mann-drápum ok ránum. Kom þá svá, at þeir görðu Þórði orð, at þeir mundu veita hónum, ef hann kæmi norðr þangat með nökkurn afla til mótz við þá.