Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 161

Frá ferð Órækju er þat at segja: — at þeir koma til Laugarvatz um dagsetrs-skeið; þar bjó sá maðr er Sokki hét; hann taka þeir til sín, ok hafa af hónum sannar sögur. Segir hann þeim, at Gizurr er í Skálaholti; lézk eigi vita, hvé marg-mennr hann var, en sagði vera liðs-drátt um allt héraðð. Þeim Órækju þótti þetta ill frétt; en réðu þó þat af at halda fram sínni ferð. Ríða síðan austr um nóttina yfir Brúar-á at Reykja-vaði. Fóru síðan sem leið lá til Skálaholtz; koma þar í öndurða dagan. Stíga af baki norðr á Stöðlum. Búa sik þá sem hvatlegast til atgöngu. Ganga þeir nú heim með garðinum allir í einum dun, snúðigt ok þó hljóðlega. Ok er þeir koma heim at geila-garðz-hliðinu, verða þeir Gizurr-varir við þá, ok hlaupa út á kirkju-garðinn; slá upp herópi, ok berja á skjölduna. Órækju-menn, þeirr er síðarr fóru, hyggja nú, at þeir Gizurr hlaupi út á þá; bregða nú vápnum ok berjask sjálfir. Þar varð sárr mjök Kjartan Helgason; ok fleiri menn skeindusk þar. Ok allir hlaupa þeir vestr með garðinum; en þeir er vitrari vóru, sjá nú hvat títt var, ok hlaupa fyrir þá, ok fengu stöðvat þá. Gengu síðan inn á túnit, ok biðu þar til þess er ljóst var. Gizurar-menn vildu nú hlaupa út eptir þeim ok reka flóttann; en Gizurr bannaði þat, ok segir þetta prett einn. Einn Órækju-maðr hét Þorkell, Breiðlingr einn; hann hafði gengit undir kirkju-garðinn vestr þar sem Grímsnesingar vóru fyrir, ok spurði hljóðlega hvárt Órækja væri kominn í kirkju-garðinn. Þeir segja hann þar vera, ok buðu hónum þangat. Hann rétti hendr á móti þeim, ok bað þá draga sik upp. Drógu þeir hann upp, flettu ok bundu síðan; ok færðu upp undir kirkju; ok lá hann þar um daginn. Sigvarðr biskup görði nú til Órækju tvá presta, at spyrja hvárt nokkut skal tjá at leita um sættir eðr grið. Þeir vildu eigi grið selja; en vel líkaði þeim at biskup færi á milli ok leitaði um sættir. Bauð Órækja, at Gizurr biskupsson skyldi fara þangat í gisling, en Svarthöfði Dufgusson færi heim í kirkju-garðinn. Svarthöfði skynjar hvat liðs var fyrir, ok svá hvar hverjum var skipat fyrir til varnar. Biskup fór nú á milli, ok bauð Órækja í hans dóm öll málin óskoruð; en Gizurr bauð í dóm Hákonar konungs öll mál, ok útan-ferð sína þegar um sumarit. Ok gengu við þat aptr gíslarnir. Biskup kemr þá ok skjótt, ok segir vísa-ván atgöngu, ok biðr menn herða hugina, ok verjask drengilega; lofar ok öllum lærðum mönnum at berjask með Gizuri. Hann lézk ok vega skyldu þeim vápnum sem hann hafði til. Gékk hann þá í kirkju ok klerkar hans, ok skrýddusk. Sveitir Gizurar gengu nú þangat, hverir sem hann hefir skipat. Órækja skipar nú mönnum sínum til atsóknar; skal hann þar at ganga með sína sveit sem Gizurr var fyrir. Sturla með sína sveit skal þar at ganga sem þeir Ketill Þorvaldzson ok Óláfr tottr vóru fyrir. Svarthöfði ok bræðr hans gengu at söðla-búri þar er Grímsnesingar vóru fyrir. Þá er þeir Órækja vóru komnir austan á völlinn mjök at kirkju-garði, koma prestar á móti þeim, ok sögðu, at þá hefði Gizurr játað sættum þeim er Órækja bauð; sagði hann þá Sturlu hvar komit var. Sturla spurði hvern hann vill þá upp taka. Órækja segir: "Freista vilju vér þeirra um hríð." Eptir þat æpa þeir heróp; ok ganga at hverir þar er skipat var. Ok lýstr þar saman bardaga fyrst, er þeir sækja at Sturla ok Svarthöfði. Göra þeir harða grjót-hríð ór garðinum; koma þar ok hvárir-tveggju spjóta-lögum á aðra, ok verða hvárir-tveggju sárir. Skil-lítill strákr einn var í garðinum er Birgir hét; hann fór óvarlega út á garðinn; hann fékk lag af spjóti í vangann; lét hann þegar lífit. Björn Beinisson hét maðr; hann barðisk all-djarflega, ok hafði staur einn, ok barði spjótin af sköptum ok var hlífar-lauss. Lauk svá, at hann fékk mörg sár ok varð óvígr. Svarthöfði, ok þeir margir, sóttu at söðla-búr [inu] drengilega; vóru brotnar mjök af þeim hlífarnar. Órækja gékk sunnan á húsin með megin-liðit; sótti svá norðr eptir for-skálanum þeim er til kirkju liggr. Þeir Gizurr höfðu borit vatn á for-skálann, ok var hált á þekjunni. Flestir Órækju-menn höfðu skó-brodda, ok máttu þeir fáir jafn-fram ganga. Gengu þeir fyrstir, Sigmundr Gunnarsson ok Jón Ófeigsson, Játvarðr Guðlaugsson; þeir gengu vestan eptir for-skálanum. Gísli af Sandi gékk austan at for-skálanum; hann var í brynju, ok grám kufli, ok hafði gyrðan sik með álu. Önundr biskups-frændi lagði til hans með spjóti; varð Gísla hált, ok féll hann á þekjunni. Stóðu á hónum spjótin, ok tóku tæpt til hans. En hann komsk eigi upp áðr Teitr son hans tók til hans ok reisti hann upp. Þá kom Jón Ófeigsson at, ok sagði hann fara óvarlega, gamlan mann ok stirðan. Gísli svarar:

"Þar skulu vit enn hvergi koma, at ek ganga verr en þú." Gísli var lítt sárr. Sigvarðr biskup kom nú at, ok klerkar hans; hleypr hann þegur út yfir viðuna. Hann var skrýddr, ok hafði mítr á höfði ok bagal í hendi; bók ok kerti í annarri. Hefr hann nú upp bannsetning við Órækju ok hans menn alla. Slævar þetta þar heldr bardagann; er hvárir-tveggju vildu hlífask við, at göra biskupi mein eðr klerkum hans. Nú kallar Órækja á biskup; lézk eigi vilja sættum níta, ef þær eru boðnar er hónum líkar. Biskup biðr nú stöðvask bardagann; ok fóru menn um allan kirkju-garðinn, ok sögðu at Órækja vill eigi berjask láta. Kallar þá eingi meirr en Eirekr birkibeinn, ok hleypr fyrir framan kirkju-garðinn. Þá flýgr steinn ór kirkju-garðinum, ok kemr við eyra hónum, svá at þegar kastar fótunum fram yfir höfuðit; ok var lokit hans kalli at sinni.

Í þann tíma bar biskup at söðla-búrinu, ok hljóp þegar upp á mæninn, ok flaug grjót á hvára-tveggju hlið hónum ok yfir höfuðit, sem í drífu sæi. En er menn kenndu hann, vildu menn hónum fyrir öngan mun mein göra; ok stöðvaðisk þá bardaginn. Gengu þeir Sturla þá til Órækju; ok var talat um sættir. Ok var þat sætzk, sem Órækja bauð, at biskup einn skyldi göra um öll óskoruð mál. Þessi sætt játar Gizurr. Ganga nú hans menn frá víginu; en Órækju-menn ganga inn í kirkju-garðinn til móts við Gizur; ok takask þeir í hendr, ok handsalask við sættina, full grið ok föst hvárr öðrum fyrir alla sína menn. Eptir þat ganga í kirkju allir Órækju-menn, ok leysir biskup þá ór banni. Síðan var Gizuri færðr kross, er í var "lignum Domini," ok sór hann eið, at halda þessa sætt. Talask þeir nú við um hríð; ok falla allar ræður til hófs með þeim. Órækja beiddisk nú birgða af biskupi; þvíat lið hans var allt mat-laust. Biskup býðr þeim öllum í Miklaholt, at hafa þaðan slíkt er hann vildi. Oddr brattr hét maðr, er sárr var af Órækju svá at eigi var færr, annarr en Kjartan; ok sá biskup fyrir þeim. Hann skriptaði þeim öllum, at vatna fyrir báðar Þorláks-messur, ok gefa sex hundruð til staðarins. Eptir þetta stigu þeir Órækja á bak, ok riðu brott. En er Gísli af Sandi reið fram með kirkju-garðinum, spurði Gizurr hverr þar væri. Gísli nefndi sik. "Langt hafa slíkir til sótt," segir Gizurr. "Nauðsyn þótti á vera," kvað Gísli. "Far eigi optarr at mér," segir Gizurr, "þú munt eigi standa yfir höfuð-svörðum mínum."

"Meiri ván at satt sé," kvað Gísli. Óraekja ríðr nú í brott um ofan-verðan dal um kveldit; síðan til Borgarfjarðar; ok dvalðisk þar um hríð. Þá handsala þau Helga hónum í annat sinn arf Snorra, mjök með þeim skildögum sem Gizurr hafði haft. Þá gipti hann Margrétu Brandzdóttur Þórði Bjarnarsyni. Ferr hann eptir þat vestr í Fjörðu; ok setzk um kyrrt. Gizurr gaf þeim Guthormi ok Þorgilsi orlof. Ok fóru þeir heim til Staðar. Var nú tíðenda-laust um vetrinn.

Chapter 162

Um várit á Páskum finnask þeir Gizurr ok Ormr, bróðurson hans; kærir Ormr þá um vígs-mál Klængs [bróður síns]; ok vill þat eigi eiga undir biskupi, svá at þat væri sekða-laust; kallaðisk hann aðili máls, ok kvað Gizur eigi mega sættask á þat mál, ef hann tæki eigi af hónum málit. Gizurr kallaðisk ok eigi hafa sætzk á þat mál. Er nú þat til ráðs tekit, at þeir frændr, Gizurr ok Ormr, ríða báðir norðr til Skagafjarðar á fund Kolbeins unga, frænda síns. Þeir eru saman þrír tigir manna. Sigvarðr biskup reið ok þann tíma norðr, ok býðr sik til meðal-ferða, at eiga enn hlut at sættum með þeim Óraekju. En er þeir kómu norðr, ríða þeir á Flugu-mýri; ok tekr Kolbeinn allvel við þeim. En biskup ríðr til Hóla á fund Bótólfs biskups. Kolbeinn sendir menn vestr til Óraekju, at leita um sættir eðr fundi. Fara sendi-menn vestr, ok bera fram örendi, er þeir finna Óraekju. En Óraekja svarar svá, at hann vill bjóða Ormi jafn-saetti, at sínn mann taki hvárr til görðar um öll þeirra mál; en önga fundi lézk hann þá eiga vilja er Gizurr sé við; lézk hónum ekki trúa. Fara nú sendi-menn norðr, ok segja þessi svör Óraekju. Ormr vill eigi ok svá saettask, at Gizurr væri eigi við. Skorask með því sundr saettin. Reið biskup nú heim suðr; en þeir fraendr dveljask eptir á Flugu-mýri. Er þá talat, at Ormr kaupir at Kolbeini hundraði hundraða, at hann veitti hónum til saetta þeirra er hónum líkaði, bæði fé-gjöld ok mann-sekðir. Þetta greiddi Ormr fyrir Kolbein þá um sumarit, Hálfdani Sæmundar-syni; fyrir þat er Kolbeinn tók hann ok hrakði Ölygs-staða-sumar. Eptir þat ríða þeir heim suðr, Gizurr ok Ormr. Fám dögum síðarr ríðr Ormr til Borgarfjarðar með nökkura menn, at búa til vígs-málit Klængs á hendr Óraekju ok Sturlu, ok fleirum mönnum, er þar höfðu verit. Þessi mál býr hann til Alþingis. Ríða heim eptir þat. Nú líðr fram at þingi; draga þeir nú lið saman, Gizurr ok Ormr, ok Kolbeinn norðan. Órækja hefir njósn af þessu, ok dregr hann lið at sér; ok hefir fátt manna ór Vestfjörðum eptir því sem hann var vanr. Kolbeinn ríðr it vestra til Borgarfjarðar, ok kemr Föstudaginn í Reykjaholt með fjogur hundruð manna. Þeir Gizurr ok Ormr ríða til öndurðz þings með þat lið er þeir höfðu fengit. Koma Fimtadag á þing, ok skipa svá þingit at þar mætti löglegar sóknir fram hafa. Selr nú Ormr af höndum málin á hendr Órækju ok hans mönnum. Taka við Norðlendingar, menn Kolbeins. Höskollr Gunnarsson sótti Sturlu; Orms-menn sóttu Órækju. Eptir þetta ríða þeir Gizurr ok Ormr til Reykjaholtz, Föstudag, til mótz við Kolbein; hafa þeir tvau hundruð manna. Var Kolbeinn heima á bænum. En þeir reisa búðir í Nesjum niðri við ána. Kolbeinn sendir vestr í Dali til Órækju, Böðvar mág sínn ór Bæ, at bjóða hónum til fundar við sik ok at leita um sættir. Órækja var fúss at finna Kolbein, þvíat hann trúði hónum vel. En þó spurði hann Böðvar hvárt Kolbeinn mundi unna hónum jafn-sættis, sem hann beiddisk. Böðvarr svarar: "Ek var sendr eptir þér; ok vil ek eigi draga í sundr sættir yðrar. En eigi þarftú at ríða til Borgarfjarðar, ef þú vill eigi sættask, nema þú fáir jafn-sætti." En Órækja vildi eigi at síðr ríða, þótt Böðvarr mælti slíkt. Órækja bað þess Böðvar, at þeir Kolbeinn sendi eptir biskupi ok Brandi ábóta; ok vildi hann þá við hafa, ef fundirnir yrði. Var þat þegar gört er Böðvarr kom suðr. Ok koma þeir sunnan báðir, Sigvarðr biskup ok Brandr ábóti. Er nú fundr lagðr við Hvítár-brú, er þeir Órækja koma suðr. Kom Kolbeinn þar til mótz við Órækju, biskupar báðir ok Brandr ábóti; en Gizurr var at Hurðar-baki ok Ormr með sína flokka. Var þat fyrst ráðit, at gíslar vóru seldir. Fór Loptr biskupsson til Órækju, en Sturla til Kolbeins. Síðan gékk Órækja suðr yfir á til mótz við Kolbein, ok féllu allar ræður skipulega með þeim. Var Órækja samr í boðum sínum, at biskup skyldi göra. Ok görðisk ekki at þann dag. Reið Órækja í Síðumúla um kveldit, ok Loptr með hónum; en Kolbeinn í Reykjaholt, ok Sturla með hónum, ok tveir hans menn. En um morguninn eptir ríða þeir allir til Brúar. Náði Sturla þá eigi at ganga vestr yfir ána; ok vóru menn settir til at gæta hans. Gizurr ok Ormr riðu til Brúar. Ok bað Gizurr þann eigi þrífask, er eigi væri hjá öðrum mönnum. Biskupar fóru meðal ok ábóti; ok kom þá svá, at Órækja játar görð Sigvarðar biskups ok Kolbeins á öllum málum, ok skildi undan goðorð ok staðfestur, útan-ferðir ok héraðs-sekðir. Vildi hann at þeir biskuparnar, færi í milli með handsölum; ella fyndisk þeir á brúnni; en hón var mjó. Lézk Gizurr eigi vilja á hana ganga. Þeir biskuparnir báðu þá Órækju, at hann skyldi ganga yfir brúna, ok láta þat eigi fyrir sættum standa. Sturla sendi þau orð Órækju, at hann þóttisk þess víss orðinn, at hónum var ætlað norðr með Kolbeini mági sínum, ef hann gengi yfir ána; en kallaði sér heitið at fara vestr. Órækja vill nú hætta á, at ganga suðr yfir brú með ráði biskups. Þá tók Böðvarr til orða: "Nú er sem í Dölum sagða ek þér um ferðirnar; eigi þarftú nú at ganga yfir ána, ef þú ætlar at eigi skuli harðna sættin þín ór því sem þú játar nú." Órækja gékk eigi at síðr. Ok áðr Órækja gékk yfir brúna, töluðu þeir Kolbeinn ok Gizurr tveir lengi; ok eptir þat gengu þeir til flokka sínna. Órækja gékk yfir brúna með sveit manna. Svarthöfði gékk eigi lengra en at brúarsporði, ok latti Órækju at ganga. En er þeir kómu yfir ána ok víkja upp frá brúnni, hlaupa þeir Gizurr ok Ormr fyrir brúarsporðinn með allan sínn flokk; ok er engi kostr at fara yfir ána, vestr eðr suðr. Nú hleypr upp allr flokkr Kolbeins; ok þykkir þeim biskupunum nú undarlega við bregða. Sigvarðr biskup sendir nú Gizur biskupsson til nafna síns at vita hverju þetta gegnir. Gizurr svarar skjótt: lézk nú vilja ráða sínum skildögum; lézk vilja sættask við Órækju; ok með því einu efni, at hann görði um öll mál þeirra, ok til skildar útan-ferðir þeirra Órækju ok Sturlu, ok Dufgus-sona; ok skyldi þeir vera í valdi þeirra Kolbeins þar til er þeir færi. Segir Gizurr, at öngra skal annarra sætta kostr. Gengr biskupsson nú, ok segir Sigvarði biskupi í hávaða allt tal þeirra Gizurar. Þeir biskup ok Brandr bregðask mjök reiðir við þetta, ok kalla in mestu svik við sik gör, ok alla þá er hlut áttu at þessum málum. Þeir Órækja stóðu allir samt upp frá brúnni. Slógusk þá Gizurar-menn sumir á bak þeim, en sumir kringðu um þá. Bændr nökkurir ór flokki Kolbeins gengu þá fyrir Órækju, ok létusk skyldu berjask með hónum, ok kölluðu þetta in mestu svik. Var þar Guðmundr Gilsson, Þorgils Hóla-sveinn, Sökku-Guðmundr, Þorvaldr ór Viðvík, Kálfr Gilsson, ok fleiri aðrir. Þá tók Órækja til orða: "Eigi munda ek hafa gengit yfir brúna, ef ek vissa ván afar-kosta þessa; en at þessu efni verðr nú at taka ár sem gengr; skal nú játa þessum sættum öllum sem beitt er." Gengr nú Gizurr biskupsson til nafna síns; ok segir at Órækja játti þessi sætt er Gizurr bauð. Þá gengu til Gizurr ok Ormr, ok inntusk þeir þá til um sættirnar, hverr skildagi skyldi vera. Ok eptir þat tókusk þeir í hendr, Gizurr ok Ormr, Órækja ok Sturla, ok skyldi Kolbeinn ungi göra um öll mál; skilðar til útan-ferðir, ef Kolbeinn vill þær göra, goðorð ok staðfestur. Gékk Órækja skörulega at þessi sætt. Sigvarðr biskup ok Brandr ábóti ámæltu Gizuri mjök um þessar mála-lyktir, at hónum hefði illa farit. Gizurr svarar; lézk á öllu öðru meiri mein sjá en þessu. Órækju-menn gengu vestr yfir brú ok Sturla með þeim; þvíat hónum var heitið at fara vestr. En er hann kom yfir ána, var kallat, at Kolbeinn vildi finna Sturlu. Sneri hann þá aptr; en þeir Svarthöfði tóku þá til hans, ok vildu eigi at hann færi. En Sturla sleizt ór höndum þeim, ok kvað sér leyft vestr at fara. En er hann kom suðr yfir ána, var hónum eigi kostr aptr at fara. Riðu þeir þá allir í Reykjaholt. Var Órækja með Kolbeini; en Sturla var í nesjum niðri í tjaldi Arna óreiðu; en þeir Símon knútr ok Ketill Þorvaldzson geymðu hans; ok gengu eptir hónum hvert er hann fór. Leið svá fram Sunnudaginn; en Mánadaginn var Órækja fenginn í hendr Halli á Möðruvöllum, en Sturla Brandi Kolbeinssyni; ok riðu þeir með þeim til Skagafjarðar; en fóru síðan báðir á Flugu-mýri. Þá var þetta kveðit: —

Nú erum tveir (en trúra trautt vættir mik sætta)
(el ek með önn ok bölvi aldr) á Kolbeins valdi:
Muna eigut ér, at órum (eirlaust) saman fleiri
(ruðusk hjaldr-borin hildar hjól) í vetr á Jólum.

Þeir vóru þrjár nætr á Flugu-mýri áðr Kolbeinn reið með þá norðr til Eyjafjarðar. Ok er þeir riðu um Skjálgsdals-heiði, spurði Órækja Sturlu: "Skammr er nú hali okkarr í dag, frændi: eðr hvat ætlar þú Kolbein fyrir ætlask?" Sturla lézk eigi vita; ok kvað vísu þessa: —

Skammr er, eld-stökkvir, okkarr (af gékk sveit in teita)
skeiðs, á Skjálgsdals-heiði, skaut-borðz, hali orðinn:
Sékka-ek, lýs, nær lausum log-reifandar hreifa
(skal ek hvass á þrek) þessum (þat hlægir mik) bæjar.

Þeir riðu um kveldit í Miklagarð; en annat kveld á Grenjaðarstaði; it þriðja á Skinnastaði, ok koma þar at nóni. Var þá sendr þaðan Jón bóndi út á Melrakka-sléttu, at taka þeim Órækju þar far með Roðgeiri Álfssyni. Hann bjó þar útan skip þat er Rapta-buzza hét. Koma þeir Jón út at nátt-máli, en Roðgeirr hafði út siglt at nóni. En er Kolbeinn spyrr þat, ríðr hann aptr sömu leið; ok kemr til Gása; þar lágu tvau skip, ok tekr hann þar Órækju far. Reið Kolbeinn þá heim. Var þar kominn á Flugu-mýri Lambkárr ábóti. Hann átti heima á Staðarhóli at búi Sturlu. Hann segir þau orð vestan Páls prestz ok annarra mága Sturlu, at þeir mundu görask vinir Kolbeins, ef hann léti hann vestr fara til eigna sínna. En Kolbeinn tók eigi á því, svá búit.

At Óláfs-messu hafði Gizurr boð í Tungu, ok bauð þangat Kolbeini; skyldi hann þá lúka upp görðum þeim, er undir hann vóru lagðar við Brú. Órækja vill eigi fara; ok var hann með Brodda at Hofi meðan Sturla fór með Kolbeini. Ok er þeir koma suðr, var þar fögr veizla. En er málin skyldi tala, var Sturla til kallaðr at inna þetta mál. En hann lézk eigi mundu inna annat en víg Snorra; kvað þat saka-giptir þeirra til Gizurar ok Klængs. Þar var mart vitra manna, Teitr lögmaðr, bróðir Gizurar. Kolbeinn spurði fyrst Teit, hvárum hann bæri arf Snorra, Gizuri eðr Órækju. Þá skaut Árni óreiða því við: "Láttú nú sem þú dæmir um sál þína," sagði hann. Þá brostu sumir menn. Skipt var mönnum í sveitir til görða. En þat vissa ek eigi hvat hverir görðu. En sú var upp-saga Kolbeins, at hann dæmði Órækju arf Snorra; en Gizurr skyldi hafa af tvau hundruð hundraða fyrir handsöl sín; en fyrir víg Snorra lézk hann göra tvau hundruð hundraða. En fyrir þat er Gizurr hafði farit með þrjú hundrað manna vestr at Órækju um haustið, skyldi gjalda hundrað fyrir mann hvern. En þat er Órækja fór í Skálaholt með fimm hundruð manna, skyldi koma hundrað fyrir mann hvern. Ok var þat fimm hundruð hundraða. En þau tvau hundruð hundraða sem fóru at skakka skyldi koma fyrir víg Snorra Sturlusonar. En fjörráðum lézk hann saman vilja jafna með þeim Órækju ok Gizuri, "þótt mér þykki þeir eigi jafnir menn," segir hann; "þykkjumk ek þat eigi hér sýna. En fyrir víg Klængs göri ek tvau hundruð hundraða, sem gört var fyrir víg föður hans; ok útan-ferðir Órækju ok Sturlu ok Dufgus-sona, ok vera útan þrjá vetr. Þar skal gjaldask Reykjaholt hálft, Bessastaðir hálfir, goðorð þau er Snorri hefir átt." Þá var þetta kveðit: —

Skjótt mun ek skökkum sáttum, (skjald-linnz) svarat vinna
(él-sveigir dregr eigi orð-slæðr á þat) græði:
þeim komi várr eða verra (víss sköllr er á öllu
langa hríð með lýðum) land-rekstr at fjör-grandi.

Eptir þat talaði Kolbeinn til Gizurar, at hann skyldi taka við Sturlu, ok láta hann fara útan með sér. Gizurr vill víst eigi. Þá lézt Kolbeinn hann mundu lausan láta. Gizurr vill þat eigi; ok skilja þeir við þat með vináttu ok gjöfum. Fór Kolbeinn norðr, en Gizurr rézk til útan-ferðar. Þá er Kolbeinn kom heim, fór hann skjótt til Eyjafjarðar með Órækju, ok sat þar til þess er Órækja fór útan. En Sturla var eptir; þvíat þeir Kolbeinn höfðu þá gört orð vestr til mága Sturlu, at þeir kæmi norðr í móti hónum, ef þeir vildi leysa hann, sem Kolbeinn beiddi. Þá kómu ok menn vestan, at leita vináttu við Kolbein: Skeggi ór Alviðru ok Jórsala-Bjarni, mágr hans. Þá kom ok vestan Þórdís Snorra dóttir ok Einarr son hennar; ok vildu allir Kolbeins vinir vera. Eptir þat koma þeir vestan: Páll prestr, Gunnsteinn bróðir hans; synir þeirra, Vigfúss ok Sámr; Snorri undan Fjalli. Þar var ok Ketill Þorláksson, Lambkárr ábóti. Sturla sór nú [eið] Kolbeini til trúnaðar, ok þessir flestir, nema Ketill, hann var eigi beiddr. Þá var þat ráðit, at Kolbeinn sendi vestr í Fjörðu Einar lang, bróður Þorsteins í Hvammi, ok Einar draga.

Fleiri vóru þeir. Skyldu þeir sjá eiða at öllum búöndum á Vestfjörðum. Fóru þeir fyrst til Ásgríms á Kallaðarnes, ok þaðan til Ísafjarðar, ok svá um Fjörðu. Gísla fundu þeir á Barðaströnd; ok sóru flestir bændr þeim eiða. Fóru þeir við þat norðr. Sturla fór þá norðan. Ok er hann kom í Hrútafjörð á Borðeyri, vóru þar ný-komnir af hafi, Þorfinnr ok Arnbjörn, ok höfðu orðit aptr-reka. Þar var með þeim Svarthöfði, ok Hrafn mágr hans. Þeir skyldu þar útan hafa farit. Sturla kom heim nökkurum nóttum fyrir Márfu-messu [ina] síðari. Nökkuru síðarr kómu þeir norðan, Lambkárr ábóti ok Einarr skálphæna; skyldu þeir sjá eiða at Strendum ok Saurbæingum. Sturla fór með þeim út til Skarðz, at treysta vináttu Snorra prestz ok vina hans.

Chapter 163

Nú er þeir Sturla vóru at Skarði, var þar sögð skipkváma ór Eyjafirði; var þar kominn út Þórðr Sighvatzson, er kakali var kallaðr, ok Solveig; Jón son hennar, ok dætr þeirra Sturlu. Þórðr reið þegar frá skipi ok Snorri Þórálfsson með hónum. Hann var prestr at vígslu; ok var þá leikmaðr; því at hann hafði verit at vígi Knútz prestz í Óláfs-firði. Þeir riðu inn til Grundar. Þar bjó þá Styrmir, ok Sigríðr systir Þórðar. Þar fékk hann leiðtoga þann er Ámundi auga hét. Riðu þeir norðr um heiði, ok upp Bleiks-mýrar-dal; svá suðr um land; ok koma niðr at Keldum. Þórðr var þar skamma hríð. En þar kom til hans Nichulas Oddzson, Jón Tostason, Áron barka-bassi, Öxna-Börkr, Þorgeirr korna-sylgja. Þeir riðu þaðan vestr í sveitir; fyrst í Hvamm til Svertings. Fór hann með þeim fyrst á Staðarhól. Tók Sturla vel við þeim. Átti Svertingr allan hlut í, at draga saman vináttu með þeim frændum. Var þat ok auðvellt.