Þórðr Sturluson hafði keypt land í Hvammi at Sturlu Sighvatssyni; en hann hafði haft af Svertingi Þorleifssyni, ok goldit ekki fyrir, en þá skyldi Þórðr ganga í skuld við hann. En síðan seldi Þórðr landit Gunnsteini Hallssyni; en hann bjó tvá vetr ok gallt ekki fyrir; enda vildi Þórðr þá ekki annat enn taka við landinu; en þá var Gunnsteini ekki um þat. Þórðr fór þá til Hvamms um várit; en Gunnsteinn fór þá til Brunnár, ok bjó þar áðr hann keypti Garpsdal.
Þetta vár fundusk þeir Hallr ábóti ok Sturla Sighvatsson at Vǫrðufelli. Þá bað ábóti fyrir Hrafns-sonu, at Sturla skyldi taka við þeim, ok halda fyrir Þorvaldi; en hafa slíkt af eignum þeirra er honum líkaði. Sturla tók við þeim fyrir orð ábóta, at þeim kosti, at hann tók við goðorði þeirra sér til eignar; en skyldi veita þeim til sætta þeirra, er ábóta ok ǫðrum vitrum mǫnnum þœtti þeir mega við una.
Um várit, er Þórðr Sturluson kom búi sínu í Hvamm, lét Sturla efna til virkis í Dǫlum, sem enn sér stað; samnar hann þar til mǫnnum um Dali, ok hafði þar fyrir all-mikit verk ok kostnað. Þetta sumar reið hvárrgi þeirra frænda til þings; ok hafði Þórðr ok húsa-starf mikit í Hvammi. Fátt var með þeim frændum þá ok Sturlu, því at Sturlu þótti sem þeir Snorri mundu báðir at honum setjask; er þá hafði upp komizk goðorðs-tilkallit af Snorra.
Um sumarit fór Snorri at heimboði í Hvamm með þrjá tigi manna. En þann dag er hann ætlaði heim af heimboði, kom þar Ingimundr skíðungr ór Dǫlum handan, ok sá menn ekki ørendi hans. Var mǫnnum grunr á, hvárt Sturla mundi eigi vilja finna Snorra er hann fœri suðr. Því reið Þórðr með honum með aðra þrjá tigi manna upp undir Sópandaskarð. En Sturla sat heima, ok gerði øngan gyss á sér, ok hafði þó heldr fjǫlmennt.
Ríki Þorvalds Vatnsfirðings gerðisk svá mikit í þenna tíma, at hvárki Hrafns-synir né Jóns-synir máttu vera fyrir vestan Gilsfjǫrð fyrir honum. Vóru Hrafns-synir með Sturlu, sem áðr er ritat. Ingimundr Jónsson var ok þar með Sturlu; en Brandr í Miðfirði eða at Fjalls-enda; en stundum at Sauðafelli.
Ingimundr hafði beðit Jóreiðar Hallsdóttur. En hon vildi eigi giptask; því at hon vildi eigi ráða fé undan dóttur sinni. En vetr þann er Þórðr bjó fyrst í Hvammi, fór Sturla með Ingimundi, ok nam Jóreiði frá búinu yfir til Sauðafells. Leitaði Sturla þá eptir, ef hon vildi giptask Ingimundi. En með því, at ekki fékksk af henni við þat, ok hon vildi eigi mat eta, þá lét Sturla hana heim fara. En þetta líkaði stór-ílla vinum hennar ok frændum. Páll prestr bjó þá á Staðarhóli, bróðir hennar; hann var inn mesti vin Þórðar, ok sótti hann at þessu máli.
Um sumarit eptir fjǫlmenntu þeir allir til þings, Snorri ok Sturla, Þórðr, ok Bǫðvarr son hans, Þorvaldr Vatnsfirðingr, ok Sighvatr norðan. Komsk þá upp goðorðs-tilkallit af þeim brœðrum við Sturlu. Þá tók Snorri við Jóreiðar-málum. Þá lýsti Jón murtr hernaðar-sǫk á hendr Sturlu. Fleiri menn vóru þar fyrir málum hafðir. Horfðisk þá til innar mestu deilu með þeim.
Sturla lét þá leita eptir við Þorvald Vatnsfirðing, hvert lið hann vildi honum veita, eptir því sem þeir hǫfðu bundit í Dǫlum með sér. En Þorvaldr svarar svá Þorvaldi Gizurarsyni, er þetta mál flutti, at hann vildi veita Sturlu allt slíkt er hann hafði honum veitt, ef hann vildi leggja á Snorra dóm ǫll sín mál. "Mun ek nú eigi við Snorra skiljask, ef Sturla vill eigi unna honum sjálfdœmis." Þá fór Þorvaldr á fund Sturlu, ok sagði honum svǫr nafna síns.
Sturla mælti: "Eigi mun ek hafa ráð Þorvalds um þetta, at selja Snorra sjálfdœmi. Faðir minn skal [vera] fyrir þessu máli, ok sjá hlut mér til handa; þvíat hann lét goðorð þetta koma mér til handa; ok þykkjumk ek við hann eiga, ef ek missi nǫkkurs. En ek vil, at þú farir á fund Snorra, ok beiðir, at hann eigi hlut at við Þorvald, at vér semim mál hans ok Hrafns-sona, ok greiðum þeim ór várum málum, þvíat þau eru sár; ok mætti þeir sáttir verða."
Þá ferr Þorvaldr [Gizurarson] á fund Snorra, sem Sturla bað. En Snorri svarar svá: "Engi efni hefir Þorvaldr til þess, at bœta sakir þessar allar; verðr hann at verjask nú Hrafns-sonum eptir því sem auðit má verða." — Ok varð ekki af þessum sáttum.
En Sturla lét reka heim hesta sína, ok reið af þingi fyrir dóma, ok gisti í Reykjaholti. Fór síðan heim í Dali. En Sighvatr Sturluson handsalaði fyrir Jóreiðar-mál; en Magnús biskup gerði tuttugu hundruð. Eigi var samit um goðorðs-mál á því þingi með þeim frændum.
Í Hjarðar-holti bjó þá Dufgus Þorleifsson. Hann þótti þá mestr bóndi í Dǫlum; hann átti Hǫllu Bjarnardóttur. Synir þeirra vóru þeir Svarthǫfði, ok Bjǫrn drumbr, ok Kægil-Bjǫrn, Kolbeinn grǫn.
Í Skorra-vík bjó þá Þorgils Snorrason; honum kenndi barn skil-lítil kona, er Guðbjǫrg hét. Hann gékk eigi við; en hon sótti Dufgus at þessu máli. Þat þótti þeim Strendunum mjǫk hæðilegt, ok gerðu spott at.
En um sumarit fór Dufgus, ok með honum Bjarni Árnason fylgðar-maðr hans, ok nǫkkurir menn aðrir, í Skorra-vík, ok tóku Þorgils í hvílu, ok drógu hann út; ok hétu honum fóthǫggi, ef hann vildi eigi at Dufgus réði einn þeirra í milli. Þorgils vildi eigi kúgask; þar til er Þorkell fana-keli, Austmaðr, taldi um fyrir honum; bað hann leysa limu sína. Fór þat þá fram, at hann seldi sjálfdœmi; ok skilðu við þat.
Þá bjó í Ásgarði Þjóstarr Austmaðr. Hann hafði selt Bjarna Árnasyni varning til tveggja hundraða; ok var ekki fyrir goldit; ok svarar Bjarni ílla þá er hann heimti. Þeir vóru at boði í Hǫfn er Sveinn Snorrason kvángaðisk. Þá heimti Þjóstarr enn at Bjarna skuldina. En Bjarni svarar ílla; en Þjóstarr var vel stilltr, ok sagði slíkt smá ríða. Dufgus spurði hversu farit hefði. Bjarni svarar: "Lifa vildi Þjóstarr nú, er hann heimti vel ok stillilega."
Um vetrinn milli Jóla ok Fǫstu fóru þeir Dufgus ok Bjarni í eyjar út eptir skreið; ok gistu í Hǫfn er þeir fóru útan. Þá kom þar Þorgrímr bóndi Þórðarson af Ketils-stǫðum; ok sagði, at hann hefði komit á manna-spor er gengit hefði inn it efra. Hallbera húsfreyja sagði þat Dufgusi; ok kvað verit mundu hafa Þorgils. Dufgus kvað Þorgils vita, at Þórðr móður-bróðir hans var í Hvammi, en Sturla at Sauðafelli frændi hans; ok sagði honum slíkt ofráð.
Þorgils hafði farit útan, ok með honum þrír Erlings-synir: Guðmundr, ok Bjarni, ok Hallkell; Húnbogi Hauksson inn fimti. Þeir fóru inn í Ásgarð; ok rézk Þjóstarr með þeim til ferðar, at þeim kosti, at þeir festu honum at gera Dufgusi ekki mein; en búa við Bjarna sem þeim líkaði. Þeir fóru út, ok settusk í Víkings-gil út frá Skarfstǫðum.
Hallbera húsfreyja lét alla heima-menn sína fara með Dufgusi á leið. Vóru þar Þorgils ok Oddr, synir hennar; Þorkell ok Húnbogi, húskarlar; ok Ásbjǫrn inn blindi; ok konur.
Þat bar saman, er þeir Hafnar-menn hurfu aptr, ok þeir Þorgils hljópu upp fyrir þeim. Þá hljópu þeir Dufgus fyrir þeim undan, ok vildu til sauða-húsa; ok hljópu þá hvárir sem máttu, ok fundusk mjǫk jafn-snemma. Dufgus laust til Þjóstars á stálhúfu-barðit ok fyrir andlitit. Eptir þat hljóp Þjóstarr at Bjarna; ok haldask þeir á. En Dufgus hǫggr til Þorgils nǫkkur hǫgg; ok beit ekki á; þvíat hann var vafðr léreptum. Þá rennask þeir á, ok verðr þúfa fyrir fótum Þorgilsi, ok fellr hann, ok Dufgus á hann [ofan].
Ásbjǫrn blindi hélt Guðmundi Erlingssyni. Ǫllum var haldit fǫru-nautum Þorgils af þeim mǫnnum Hallberu; en Oddr, son hennar, var sendr í Hvamm at segja Þórði. Þorkell húskarl ór Hǫfn var lauss; honum bauð Dufgus fram-færslu ok syni hans til þess at hann fengi honum øxi sína; en hann vildi þat eigi. Þá bað hann Þorgísl Oddsson; ok vill hann eigi. Guðmundr Erlingsson fœrðisk þangat; enn blindi maðr hélt um hann miðjan, en hendr hans vóru lausar. Hann fékk brugðit sverði, ok hjó á fót Dufgusi tvau hǫgg; ok vóru þat mikil sár. Síðan fékk Ásbjǫrn hann brott dregit; en þeir Dufgus kómusk þá til øxarinnar; ok fékk Dufgus brotit skaptit við augat, ok snøri þá egginni upp.
Þá mœddi Dufgus bróðrás; ok komsk Þorgils upp, ok þægði honum á øxar-eggina; varð hann þá sárr á baki, ok var óvígr. Þá kastaði Þjóstarr á Þorgils: "Deyja vildi Bjarni nú, Þorgils!" Hann hljóp þá til, ok lagði spjóti milli herða honum, ok kom út um brjóstit. Fleiri hafði hann sár áðr hann féll. Þá kom at Þorsteinn Austfirðingr, heima-maðr Þjóstars, ok ætlaði at hǫggva til Dufguss; en Þjóstarr bannaði honum þat. Þá hjó hann í hǫfuð Bjarna; ok var þat hans bana-sár.
Eptir þat fóru þeir í brott ofan til sjóvar, ok svá inn it neðra. En Þórðr Sturluson, ok heima-menn hans, fóru it efra; ok urðu hvárigir varir við aðra. Þórðr kom á vettvang, ok lét bera Dufgus heim til sín, ok var þar græddr. Þeir Þjóstarr fóru í Ásgarð, ok átu þar mat. Síðan fóru þeir yfir til Dala átta saman. Óláfr Brynjólfsson ok Þorsteinn vóru til komnir.
Þeir kómu til Sauðafells þá er Sturla var mettr at náttverði, ok kǫlluðu út Torfa [prest] Guðmundarson ok sendu hann til Sturlu at biðja hann ásjá. En er Torfi sagði Sturlu áverkann á Dufgusi, var hann inn beiskasti; ok sagði þá djarfa, er þeir dirfðusk þangat at fara; ok bað þá verða í brottu aðra; en Þjóstar bað hann eptir vera, ef hann vildi. En Þjóstarr vildi þat eigi; ok fóru þeir allir suðr með fjalli, ok ætluðu austr á Síðu til Orms Svínfellings; hann var vin Þjóstars.
En Torfi prestr bað fyrir þeim við Sturlu; ok flutti þat, at þar mundi eptir fara hollusta Guðmundar undir Fjalli, mágs Þorgils ok annarra Strenda; kvað þá svá mundu skipta trúnaði með þeim Þórði frændum sem hann gæfisk nú Þorgilsi. Þá fór svá, at Sturla bað Torfa at ríða eptir þeim; ok kómu þeir aptr um nóttina.
Um morguninn fór Sturla með áttján menn inn í Ásgarð, ok morgininn eptir í Hvamm; kómu þar þá synir Dufguss ok margir Laxdœlir. Vóru þeir þá sáttir gǫrvir, at því, at þeir frændr Þórðr ok Sturla skyldi gera í milli þeirra; ok gerðu þeir sex tigi hundraða fyrir áverka [við] Dufgus á hendr Þorgilsi, en tuttugu hundruð fyrir víg Bjarna; ok skyldi Þjóstarr þat gjalda at helmingi. Þorgils skyldi ok vera héraðs-sekr af Strǫnd; ok var hann í Øxney in næstu misseri.
Eptir þat kaupir Dufgus Baugs-staði, ok rézk þangat. En Þorgils gaf þá øngan gaum at héraðs-sekðum. Þetta kvað Ámundi smiðr Árnason: —
Sítt réð selja sauð-auðigt land,
fjǫlsviðr Flosi fúss Dufgúsi:
Nú hefir keypta kvalráðr fala
geirs glym-stœrir glaðr Baugs-staði.
Þá er tíðendi þessi kómu í Reykjaholt, um áverka við Dufgus ok sættirnar, var þar kveðin vísa sjá: —
Éls varð mynd á málum, meir á hann skylt til þeira
stála-hjarls en Sturlu strá-reifandi skeifu:
Seggr var samr at þiggja sár-bœtr, en því mætir;
margr verðr hræddr um hodda hald, en tregr at gjalda.