Bókastaðir

Ir til Alþingis. Högni prestr inn auðgi bjó í Bæ; hann var tengðar-maðr Lundar-Reykjar-manna ok vin Þórðar Sturlusonar. Högni bað Þórð til liðs við þá Hámund. Ok fyrir þá sök fjölmennti Þórðr til Alþingis. En á þingi var sveitar-dráttr mikill. Veitti Kolbeinn Tumason Þórði rauð; en Þorvaldr Gizorarson veitti Kolbeini, ok allir Haukdælir ok Svínfellingar, ok Guðmundr inn Dýri. En Oddaverjar veittu Sturlungum, ok Önundr Þorkelsson, ok mágar Þórðar, Einarr brúðr ok Flosi ok Ögmundr sneis, Þórðr Böðvarsson, ok margir aðrir. Jón Loptz son var at búð, en Sæmundr fór með flokkinum. At dómum varð þröng mikil. Þá slósk Þórðr rauðr á bak Þórði Sturlusyni, ok hjó meðal herða hónum með breið-öxi, sem hónum var hægst; ok beit ekki, ok hafði hann hvárki brynju né treyju. En er Sighvatr bróðir hans sá höggit, hljóp hann fram at Þorvaldi Gizurarsyni, ok hjó til hans; en Halldórr, fylgðar-maðr hans, hljóp fyrir hann, ok hjó Sighvatr undan hónum fótinn, ok var þat bana-sár. Eptir þat tókusk athlaupin. Þá særðu þeir Þórðr Sturluson ok Einarr brúðr Finn Þórðarson til ólífis. Fleiri menn urðu þar sárir, áðr meðal var gengit svá at þeir skilðusk.

Mágar Þórðar [Sturlusonar] særðu Þórð rauð; en Eyjólfr Oddzson vann á Beini ór Næfrholti. Urða-Steinn vann á Jóni lág ór flokki Sæmundar. Varð þá griðum á komit; en öngar urðu sættir á því þingi. En Páll biskup átti þar mestan hlut at skirra vandræðum þeirra. Þessi misseri eptir vóru dylgjur miklar með mönnum ok ófriðr á landi. Um haustið var veginn Markús á Rauða-sandi; en um várit eptir var brenna Önundar í Langa-hlíð. En sætzk var á brennu-málit um sumarit á þingi; ok görði Jón Loptz son. Þá var ok sætzk á Rauðs-mál, ok hélt Þórðr bótum upp fyrir Sighvat bróður sinn. Vóru mælt gjöld á Þingvelli, at miðju sumri. Færði af hendi gjöldin Halldórr Oddzson, en við tók Leiðar-Ormr.

Þat vár it sama, er Önundar-brenna var, görði Sighvatr Sturluson bú í Hjarðarholti; fékk Magnús prestr Guðmundarson staðinn í hendr hónum. En hann hafði áðr handsalat Sturlu föður hans staðinn eptir sínn dag. Sighvatr hafði til bús-efna föður-arf sínn, fjóra tigi hundraða. Hann tók fyrst Galtardalstungu ok seldi hana, ok keypti Staðarhól hálfan. Síðan seldi hann Staðarhól til lausa-fjár, ok hafði þat fé á vöxtum áðr hann görði búit. Þorleifr skeifa ok Þórfðr systir hans réðusk til bús með hónum með fé sítt, ok vóru fyrir búinu. En um sumarit á þingi, þá er sætzk var á Rauðs-mál, hóf Sighvatr bónorð sítt, ok bað Halldóru Tuma dóttur; var þar fyrir svörum Sigurðr Ormsson ok Þórfðr Gizurar dóttir, móðir hennar. Halldóra var með þeim at Svínafelli. Kolbeinn Tumason, bróðir hennar, ok aðrir ágætir menn frændr hennar. Þorvaldr Gizurarson átti öngan hlut at, þvíat hann var eingi vin Sturlu-sona í þann tíma. Þórfðr Gizurar dóttir svarar svá, at hón unni Halldóru dóttur sínni því hæra en Álfeiði, at hón mundi hana þeim einum manni gefa, er þat þætti frændum jafnaðr; en Álfeiði lézk hón gefa mundu, ef eigi þætti ósæmilega fyrir henni sét. En öllum forsjá-mönnum Halldóru þótti þetta forlag sæmilegt; ok var Sighvati heitið konunni.

Sturlu-sonum þótti torvelt at sækja brullaup til Svínafellz; ok var þá við leitað, at koma niðr annars-staðar. Magnús prestr Gizurarson bjó í Tungu upp frá Skálaholti; hann bauð Sigurði mági sínum at hafa inni brúðlaupit. Ok sóttu þangat hvárir-tveggju til; kom þar saman allgótt mann-val. Fór Halldóra til bús með Sighvati í Hjarðarholt; ok vóru þeirra samfarar góðar. Taka þau um várit við búi sínu, ok réðu ein fyrir; varð þeim gótt til fjár ok manna-orðz. Þorgils prestr, son Snorra lög [sögu] mannz, fékk Þórði Sturlusyni Þórnesinga-goðorð hálft, en hálft hafði Ari átt. En Sighvatr tók þá erfða-goðorð þeirra er Sturla hafði átt. Sighvatr átti vináttu við Helgu Gyðu dóttur; hón bjó at Brjáns-læk. Helga hafði tekit arf eptir Þorstein Gyðuson; en Gellir, son Þorsteins, hafði Flatey af arfinum; ok bjó hann þar, ok átti Vigdísi Sturludóttur. Helga hafði búfé fátt, en lendur góðar. Sighvatr réð jafnan stór-fé til bús hennar; en tók slíkt í mót af löndum sem hann vildi; ok drósk með því móti stór-fé undir

Sighvat.

Maðr hét Ketill Eyjólfsson, en Ljótr hét sonr hans. Þeir bjoggu á Eyri í Kjós; var Ketill bróðir Kols ins auðga á Möðruvöllum. Markús Skeggjason bjó þar hjá þeim; hann var frændi Þórðar Böðvarssonar, kominn af ætt Markúss Lögsögu-mannz. Þá skildi á um búsifjar sínar; ok dreittu þeir feðgar Markús inni.

Eptir þat fór hann á fund Þórðar Böðvarssonar frænda síns. Ok er hann kom aptr, vá hann Ketil en særði Ljót. Markús var þingmaðr Sæmundar Jónssonar ok vin. Sighvatr Sturluson fór um várit suðr í Kjós með sjau menn. Sóttu frændr Ketils hann at málum; ok bjó hann mál þessi til Alþingis. Var um mál þessi all-tíðrætt; þvíat mönnum þótti þat in mesta nýjung, ef nökkurir menn vildi deila þingdeildum við Oddaverja í þann tíma. Kolbeinn Tumason ok Sigurðr Ormsson veittu Sighvati at málum þessum; ok höfðu þeir fjölmenni mikit. Þórðr Sturluson var í vináttu við Sæmund, ok hlítti mjök hans fortölum um þessi mál. Þótti Sæmundi ok lítil slægja til Markúss; ok urðu þær sættir á þinginu, at Markúss skyldi fara útan ok koma aldri út. Fékk Sighvatr af þessum málum mikla sæmð; ok vóru Kjósverjar jafnan vinir hans síðan.

Maðr hét Þórðr, ok var Kolla son, Dala-maðr, er vá Þórð Þórhallz son ok Helgu Erlendz dóttur, bróður Brandz Þórhallzsonar frá Fellz-enda, er þeir [fóru ór Snóksdal frá leik. Eptir þat hljóp Þórðr vestr í Fjörðu; ok tók við hónum Þorvaldr Vatzfirðingr; ok var hann með hónum at vígi Ljótz Sela-Eireks sonar. En um sumarit eptir reið Þorvaldr til þings, ok var í búð með Þorvaldi Gizurarsyni frænda sínum; ok var með hónum Þórðr Kollason; hann hafði gengit í búð Skarðverja, er Austmenn höfðu tjaldat. Hann sat á kistu. Þá kom í búðina Brandr Þórhallzson; ok hjó á háls Þórði, svá at nær tók af höfuðit; ok hefndi svá bróður síns. Eptir þat hljóp Brandr í búð Sighvatz Sturlusonar ok sagði hónum tíðendin. Sighvatr lét kalla á Pál þingmann sínn, bróður Þórðar; hann var aðili málsins; ok sætti Sighvatr þá Brand fyrr en Þorvaldr varð þess varr; ok þóttisk hann mjök óvirðr í þessi sætt. Ok var lengi fæð á með þeim Sighvati.

Þau Sighvatr ok Halldóra áttu son er Tumi hét. Hann var fæddr um sumarit, er þau höfðu vetr ásamt verit. En annan vetr eptr gékk Halldóra með barni; ok lauksk seint um hag hennar. Guðný Böðvarsdóttir bjó þá í Hvammi, ok leiddi mjök at fréttir um mátt Halldóru. Ok eina nótt dreymði hana, at maðr kæmi ór Hjarðarholti; ok þóttisk hón spyrja at mætti Halldóru.

Hann kvað hana hafa barn fætt; ok kvað vera svein-barn. Guðný spurði hvat hét. "Hann heitir Vígsterkr," segir hann. En um myrgininn eptir kom maðr ór Hjarðarholti; ok sagði at Halldóra var léttari orðin. Guðný spurði hvárt þat var sveinn eðr mær. Hann kvað vera svein, ok heita Sturlu.

Snorri Sturluson fæddisk upp í Odda með Jóni Loptz syni meðan hann lifði. Var Snorri þá nítján vetra er Jón andaðisk. Var hann þá með Sæmundi, fóstbróður sínum, þar til er þeir Þórðr Sturluson báðu til handa hónum Herdísar, dóttur Bersa ins auðga frá Borg á Mýrum. Hann átti átta hundruð hundraða. En Snorri var þá félauss; þvíat móðir hans hafði eytt fjórum tigum hundraða [þeim] er hann tók eptir föður sínn. Lagði Guðný þá Hvammsland til kvánar-mundar Snorra. Ok var brullaup þeirra í Hvammi. Var mælt at Snorri skyldi eiga bú við móður sína. En þau Herdís fóru um haustið suðr í Odda, ok vóru þar um vetrinn.