Bókastaðir

Sæmundr inn Fróði átti Guðrúnu, dóttur Kolbeins Flosasonar; þeirra bǫrn vóru þau Eyjólfr prestr, ok Loptr prestr, ok Loðmundr, ok Þórey er átti Þorvarðr Óláfsson. Þeirra son var Óláfr prestr. Loptr Sæmundarson fór útan, ok fékk í Noregi Þóru; en þat reyndisk síðan at hon var dóttir Magnúss konungs berfœtts.

Jón var son þeirra, er mestr hǫfðingi ok vinsælastr hefir verit á Íslandi; hann átti Halldóru dóttur Skegg-Brands. Þeirra bǫrn vóru þau Sæmundr, ok Sólveig er átti Guðmundr gríss. Synir Ragneiðar ok Jóns vóru þeir Páll biskup ok Ormr Breiðbœlingr; Ragneiðr var Þórhalls-dóttir systir Þorláks biskups ins Helga.

Son Jóns Lopts sonar ok Æsu Þorgeirs dóttur var Þorsteinn; hans synir vóru þeir: Andreas ok Ámundi, Þorgeirr ok Gunnarr. Enn vóru synir Jóns Lopts sonar ok Helgu Þóris dóttur: Einarr; hann átti mǫrg bǫrn: Svart, Hrafn, Christrǫð. Enn vóru synir Jóns Lopts sonar ok Valgerðar Lopts-dóttur: Hallbjǫrn prestr, ok Sigurðr er átti Salgerði Erlinds-dóttur.

Loðmundr Sæmundarson átti Þórunni dóttur Þórarins Fornasonar; þeirra son Jón er átti Aldísi Halldórs dóttur; þeirra bǫrn Valgerðr ok Eyjólfr. Son Eyjólfs ok Valgerðar Gamladóttur var Guðlaugr. Enn vóru bǫrn Eyjólfs ok Hildar Skeggja dóttur, Skútu sonar: Jón, Loðmundr, Álfeiðr. Ragnhildr var dóttir Valgerðar ok Sæmundar Jónssonar, ok Solveig.

Þórðr, sonr Gils Snorra sonar, Jǫrundar sonar, var samtíða við Gizur biskup; móðir Gils var Ásný, dóttir Sturlu Þjóðreks sonar. Móðir Þórðar var Þórdís Guðlaugsdóttir. Móðir Þórdísar var Þórkatla, dóttir Halldórs Snorra sonar Goða. Þórðr Gilsson átti Vigdísi dóttur Svertings Grímssonar. Móðir Vigdísar var Þórdís, dóttir Guðmundar, Guðmundar sonar, Eyjólfs sonar ens halta. Sturla hét son þeirra Þórðar ok Vigdísar, en annarr Snorri; Þórdís dóttir ok Guðrún.

Sturlu fylgði fyrst Álǫf Viljálmsdóttir; þeirra bǫrn: Sveinn ok Þóríðr, Helga, ok Valgerðr, Sigríðr. Síðan fékk hann Ingibjargar dóttur Þorgeirs Hallasonar; Steinunn hét dóttir þeirra, er átti Jón Brandsson. Þeirra synir: Bergþórr ok Ívarr, Brandr, Ingimundr. En Þórdísi dóttur þeirra Sturlu ok Ingibjargar, hana átti Bárðr, son Snorra Bárðar sonar ins svarta; Pétr hét son þeirra, Sturla ok Snorri. Bjǫrn hét son Sturlu ok Guðfinnu.

Sturla átti síðarr Guðnýju, dóttur Bǫðvars Þórðarsonar. Móðir Bǫðvars var Valgerðr, dóttir Markúss Lǫgsǫgu-manns. Móðir Guðnýjar var Helga, dóttir Þórðar Magnússonar ór Reykjaholti. Bǫrn þeirra Sturlu ok Guðnýjar vóru þau: Þórðr, ok Sighvatr, Snorri, ok Helga er átti Sǫlmundr Austmaðr, ok Vigdís er Gellir Þorsteinsson átti.

Þórðr Sturluson átti fyrst Helgu, dóttur Ara ins Sterka; ekki áttu þau barna. Síðan átti hann Guðrúnu dóttur Bjarna Bjarnasonar; Bǫðvarr var son þeirra, en Halla dóttir er átti Thomas prestr Þórarinsson. Þórðr átti frillu er Þóra hét; þeirra bǫrn: Óláfr, Sturla, Guthormr, Þórðr, Valgerðr, ok Guðrún.

Sighvatr Sturluson átti Halldóru Tumadóttur; þeirra bǫrn: Tumi ok Sturla, Kolbeinn, Þórðr kakali, Markús, Þórðr krókr, Tumi; Steinvǫr er átti Hálfdan Sæmundarson; Valgerðr hét dóttir Sighvats, er átti Bárðr Hjǫrleifsson. Sigríðr hét enn dóttir Sighvats ok Helgu Bjarnadóttur; hana átti Styrmir Þórisson.

Snorri Sturluson átti Herdísi Bersadóttur; þeirra bǫrn: Jón murtr, ok Hallbera er Kolbeinn Arnórs son átti. Síðarr átti Snorri Hallveigu, dóttur Orms Jónssonar; ekki lifði barn þeirra. Snorri átti son er Órœkja hét; Þóríð Hallsdóttir var hans móðir. Ingibjǫrg var dóttir Snorra ok Guðrúnar Hreinsdóttur. Ingibjǫrg var gipt Gizuri Þorvaldssyni. Þórdís var dóttir Snorra, er Þorvaldr átti Vatnsfirðingr; Oddný hét hennar móðir.

Ásbjǫrn Arnórsson átti Ingunni dóttur Þorsteins Snorra sonar Goða; bǫrn þeirra vóru þau: Arnórr, Þorsteinn ok Bǫðvarr, Sigríð. Arnórr átti Guðrúnu, dóttur Daða Starkaðarsonar; þeirra son var Kolbeinn; hans son var Tumi, ok var hann eigi skilgetinn. Tumi átti fyrr Guðrúnu, dóttur Þóris Steinmóðssonar; Þóríðr hét dóttir þeirra, er átti Sigurðr Ormsson. Síðarr átti Tumi Þóríði Gitzurar-dóttur; þeirra bǫrn vóru þau: Kolbeinn ok Arnórr, Halldóra er átti Sighvatr Sturluson, ok Álfeiðr er átti Ingimundr Grímsson. Þorsteinn hét son Tuma laungetinn; hann var faðir Ívars munks ok Tuma, ok Guðrúnar er fylgði Sveinbirni Hrafnssyni, ok Steinunnar er Kráki fylgði, ok Sigríðar. Arndís hét dóttir Tuma laungetin, er átti Steingrímr Þorvaldsson.

Arnórr Tumason átti Aldísi Sigmundardóttur; þeirra bǫrn: Kolbeinn ungi, ok Sigríðr er átti Bǫðvarr at Stað, ok Herdís er átti Bǫðvarr í Bœ, ok Arnbjǫrg er átti Órœkja Snorrason. Dóttir Arnórs laungetin var Þjóðbjǫrg er Broddi átti Þorleifsson.

Arnórr, Ásbjarnar son, Arnórs sonar, átti Herdísi dóttur Þorkels Steinólfssonar; þeirra son Arnórr, er átti Guðrúnu, dóttur Brands biskups; þeirra son Kolbeinn kalda-ljós, ok Halldóra er átti Jón Sigmundarson; þeirra son Brandr biskup inn síðari. Kolbeinn kalda-ljós átti Margrétu, dóttur Sæmundar Jónssonar; þeirra bǫrn: Brandr, Páll, Valgerðr.

Sigmundr Þorgilsson átti Halldóru dóttur Skeggja Bjarnarsonar; Jón var son þeirra; hann átti Þórnýju, dóttur Gils Einarssonar; þeirra son var Ormr, er átti Helgu, dóttur Árna Grímssonar; þeirra son var Sigmundr, er átti Arnbjǫrgu, dóttur Odds Gizorarsonar; þeirra son Jón, er fyrr átti Þóru, dóttur Guðmundar gríss; þeirra bǫrn: Ormr Svínfellingr, ok Steinunn, ok Solveig. Jón átti síðarr Halldóru Arnórsdóttur; þeirra son var Brandr biskup.

Sonr Jóns laungetinn var Þórarinn, er átti Helgu, dóttur Digr-Helga; þeirra synir vóru þeir Þorvarðr ok Oddr. Sigurðr munkr var enn sonr Orms, bróðir Sigmundar; hann átti Þóríði Gitzurardóttur síðarr, en fyrr Sigríði Tumadóttur. Ormr Svínfellingr átti Álfheiði Njálsdóttur; þeirra bǫrn: Sæmundr, ok Guðmundr, Ormr, ok Þóra er Krákr átti Thomasson. Oddný var laungetin dóttir Orms, er Finnbjǫrn átti. Móðir Skarð-Snorra hét Guðrún; hennar móðir Halldóra, dóttir Jóns Sigmundar sonar, Þorgils sonar, Þorgeirs sonar, Þórðar sonar Freys-goða.

Bárðr inn svarti hét gǫfugr bóndi í Selárdal; hann var Atlason; Bárðr átti Birnu, dóttur Árons Snorrasonar; þeirra bǫrn: Sveinbjǫrn, Atli, Áron, Snorri, Ingólfr, Styrbjǫrn, Gunnarr, Hǫskollr, Rǫgnvaldr, Markús, Hallbera, Oddgerðr, Salgerðr, Úlfrún. Sveinbjǫrn átti Steinunni, dóttur Þórðar Oddleifs sonar; Hrafn var son þeirra, er átti Hallkǫtlu Einars dóttur. Sveinbjǫrn, ok Krákr, Einarr ok Grímr, Steinunn ok Herdís, Þórey, Þóríðr, ok Hallgerðr vóru bǫrn þeirra. Markús prestr inn sterki var [enn] sonr Sveinbjarnar. En dœtr hans vóru þær: Herdís er Hallr Gizurarson átti, ok Helga er Brandr átti, ok Guðrún er Sámr Símonarson átti, ok Birna, ok Halla.

Áron Bárðarson átti Sigríði Þorleiks dóttur, systur Þorleifs beiskalda ór Hítardal; þeirra bǫrn vóru: Hafþórr, Yngvildr, ok Ragneiðr er Ámundi átti; þeirra bǫrn: Þórðr, Tófa, Margrét, Hallbera, Birna. Ragneiði átti síðarr Þórarinn Þorkelsson; þeirra bǫrn: Krákr, Halldórr, Eyvindr, Thomas er átti Hǫllu dóttur Þórðar Sturlusonar; þeirra bǫrn: Krákr, Þórarinn, Auðunn, Snǫrtr, Guðrún, Ragneiðr, Guðfinna, Guðríðr, Hallbera. Guðfinna var dóttir Þórarins, er Skúli undir Hrauni átti.

Snorri Bárðarson átti Ceceliu Ásgeirs dóttur; þeirra son var Bárðr er átti Þórdísi Sturlu dóttur. Snorri átti síðarr Ceceliu Hafþóris dóttur; þeirra dœtr vóru þær: Þórlaug, [ok] Ursula er átti Sveinn Sturluson. Þessi vóru laungetin bǫrn Snorra Bárðarsonar: Eilífr, ok Tófa; hon var móðir Sæunnar, er Skarð-Snorri átti.

Þórðr í Vatnsfirði var son Þorvalds Kjartans sonar ok Þórdísar Hámundar dóttur. Móðir Þorvalds var Guðrún, dóttir Halldórs Snorra sonar Goða. Þórðr átti Sigríði, dóttur Hafliða Mássonar; Páll var son þeirra, ok Snorri, Teitr, ok Ívarr. Páll átti Guðrúnu, dóttur Brands biskups. Þessi vóru bǫrn Páls ok Hallveigar Ásmundar dóttur: Vigfúss ok Oddný; hana átti Kálfr Snorrason; þeirra bǫrn: Vigfúss, ok Snorri, Eyrný er fylgði Þórði Jǫrundarsyni á Hitarnesi. Þessi vóru bǫrn Oddnýjar ok Þorbjarnar Bergssonar: Snorri, Teitr, Valgerðr, Margrét er Ásgrímr átti Bergþórsson. Snorri var faðir Hafliða, er týndisk með Ásmundi kaztand-raza.

Snorri Þórðarson var faðir Þórðar, ok Þorvalds, ok Bárðar. Móðir Þorvalds var Jóreiðr Oddleifs dóttir, Þórðar sonar, Þorvalds sonar, Þórðar sonar, Þorkels sonar ins auðga ór Alviðru. Þorvaldr átti Kolfinnu, dóttur Einars Þorgilssonar; þeirra bǫrn: Einarr er druknaði á Breiðafirði, ok Jóreiðr er Halldórr Hafþórisson átti. Þórðr hét son Þorvalds ok Helgu Orms dóttur. Snorri hét enn son Þorvalds. Íllugi var son Þorvalds ok Þórdísar Ásgeirs dóttur. Ketill var son Þorvalds ok Lofneiðar. Páll var son Þorvalds ok Halldóru dóttur Sveins Helgasonar. Þorvaldr átti síðarr Þórdísi, dóttur Snorra Sturlusonar; þeirra bǫrn: Snorri, Einarr ok Kolfinna.

Þorsteinn, er kallaðr var Ranglátr, bjó á Grund í Eyjafirði; hann var Einars son, Ketils sonar, Þorvalds sonar króks, Þóris sonar af Espihóli, Hámundar sonar Heljar-skinns. Móðir Þorsteins var Steinunn, Bergs dóttir, Vigfúss sonar, Víga-Glúms sonar. Þessi eru bǫrn Þorsteins, ok Steinunnar, dóttur Bjarnar, Karlsefnis-sonar: Ketill, hann átti Álfeiði dóttur Þorleifs beiskalda, Þorleiks sonar ins auðga ór Hitardal; þessi eru bǫrn þeirra: Þorleikr, Árni, Herdís. Þessi laungetin: Jón, Herdís. Bǫrn Þorleiks Ketilssonar, ok Guðlaugar, Eyjólfs dóttur, Guðmundar sonar gazi-manns, Þorsteins sonar, Eyjólfs sonar ins Halta: Ketill prestr Lǫgsǫgumaðr, Steinunn, Ingunn. Þessar dœtr laungetnar: Þóra ok Þorbjǫrg.

Bjǫrn var son Þorsteins Rangláts, ok Óláfr, Einarr, Guðrún, ok Steinunn, Helga. Bǫrn Óláfs Þorsteinssonar: Einarr, Guðrún. Bǫrn Guðrúnar ok Eyjólfs Halls sonar: Jón í Mǫðrufelli. Bjǫrn Þorsteinsson átti Ingibjǫrgu, dóttur Þorleifs beiskalda; þeirra son, Sæbjǫrn. Dœtr Guðrúnar Þorsteinsdóttur, ok Jǫrundar Gunnarssonar: Halla, Kolfinna, Hallfríðr, Hallótta. Bǫrn Hǫllu: Flosi, Einarr, Guðrún. Bǫrn Kolfinnu: Jón, Kárr. Bǫrn Jóns: Þorsteinn í Hvammi, Guðrún, Einarr. Bǫrn Hallóttu: Styrmir, Steinunn, Þóríðr. Bǫrn Steinunnar Þorsteinsdóttur: Vilmundr, Þorsteinn, Hafliði. Bǫrn Helgu Þorsteinsdóttur, ok Ásgríms Þórðarsonar: Hafliði, Þóríðr, Halldóra.

Móðir Ketils prests Þorláks sonar var Guðlaug, Eyjólfs dóttir, Guðmundar sonar gazi-manns, Þorsteins sonar, Eyjólfs sonar ins halta, Guðmundar sonar ins ríka, Eyjólfs sonar, Einars sonar, Auðunnar sonar. Móðir Einars Eyjólfs sonar var Valgerðr; hennar móðir Vilborg Ósvalds dóttir; hennar móðir Úlfrún Játmundar dóttir Englakonungs. Móðir Guðlaugar var Sigríðr Halls dóttir, Hrafns sonar Lǫgsǫgu-manns, Úlfhéðins sonar Lǫgsǫgu-manns, Gunnars sonar Lǫgsǫgu-manns. En móðir Sigríðar var Valgerðr, Þorsteins dóttir, Ásbjarnar sonar, Arnórs sonar, Arngeirs sonar, Spak-Bǫðvars sonar, Ǫndótts sonar kráku.

Sturla son Þórðar Gilssonar bjó í Hvammi vel þrjá tigi vetra. Hann andaðisk þá er hann hafði átta vetr ins sjaunda tigar. Þá var lokit deilum þeirra Páls prests í Reykjaholti. Hafði Jón Loptsson sætta þá, ok boðit til fóstrs Snorra Sturlusyni; var hann þá fimm vetra er Sturla andaðisk, Sighvatr þrettán vetra, en Þórðr átján vetra; vóru þeir heima báðir.

Þá hǫfðu enn eigi lokizk mál þau er þeir Einarr Þorgilsson deilðu um fé Birnings Steinarssonar; var hann þá í Hvammi, en Guðbjǫrg ok Þorleikr son þeirra bjoggu at Heinabergi.

Eptir andlát Sturlu vanði Ari inn sterki ferðir sínar í Hvamm, ok gerðusk með þeim Guðnýju kærleikar miklir. Ari bjó at Stað á Snæfellsnesi; hann átti Kolfinnu dóttur Gizurar Hallssonar. Helga hét dóttir þeirra.

Einum vetri eptir andlát Sturlu andaðisk Tumi Kolbeinsson í Skagafirði, mikill hǫfðingi; hann átti þá Þóríði Gizurar dóttur.

Tveim vetrum eptir andlát Sturlu reið Einarr Þorgilsson út til Heinabergs með sjaunda mann, ok kallaði þar til fjár við Guðbjǫrgu; en hon synjaði þess þverlega. Eptir þat riðu þeir Einarr til fjárins, ok ætluðu at reka brott. Þá hljópu konur heiman ok sveinninn Þorleikr; hann var eigi alls tvítøgr, ok lítill vexti; annarr hét Snorri, fóstri þeirra; var hann yngri. Hljópu konur til fjóssins, ok vilja elta ór hǫndum þeim; en Guðbjǫrg ok sveinarnir snúa at Einari. Tók Guðbjǫrg tveim hǫndum í kápuna, ok hélt honum á baki; en sveinarnir hjoggu til hans báðir senn. Kom annat hǫggit á þunn-vangann fyrir ofan eyra; en annat á kinnina, ok var þat meira ásýndum. Eptir þat hljópu menn til; en sveinarnir í brott. Þar var unnit á konu þeirri er Valgerðr hét, dóttur Brands læknis.

Þeir Einarr fóru heim, en láta eptir féit. Þetta var um haustit nær Matheus-messu. Einarr lá í sárum, ok var Helgi prestr Skeljungsson at græða hann. Grøru fyrst sárin. En fyrir Jóla-fǫstu sló verkjum í, ok rifnuðu aptr sárin. Hann andaðisk tveim nóttum eptir Magnús-messu.

Þá var Ásbjǫrg Ketilsdóttir fyrir búi at Staðarhóli; ok var búit fengit í hendr Þorsteini Gyðusyni um vetrinn. Ok lǫgðusk þá Akreyjar í búit. Steinvǫr Ingjalds dóttir var þar fyrir búi.

Eptir áverkann við Einar fóru þeir Þorleikr ok Snorri út til Skarðs ok vóru þar um nóttina; var Þorleikr orðinn sárr nǫkkut. Um myrgininn eptir láta þeir brœðr, synir Snorra Húnboga-sonar Lǫgsǫgu-manns, Narfi ok Þorgils, fylgja þeim suðr yfir fjall í Hvamm. Þá var Ari þar; ok tóku þau Guðný við þeim. Vóru þeir stundum í Hvammi, en hríðum at Stað.

Eptir Einar Þorgilsson áttu at taka arf systr hans. Þá hafði Þorvaldr Gizurarson fengit Jóru, dóttur Klængs biskups ok Yngvildar Þorgils dóttur; þeim var meinuð samvista af kennimǫnnum. Fór Þorvaldr útan nǫkkuru síðarr, ok leyfði erkibiskup at þau skyldi ásamt vera tíu vetr þaðan frá. En at liðnum tíu vetrum skyldi þau skilja, hvárt sem þeim væri þat þá blítt eða strítt; en þau unnusk all-mikit. Ok þó játar hann þessu.

Yngvildr var með Þorvaldi þá er Einarr var veginn; ok sótti hon hann at eptir-máli. Þorvaldr fór á fund Jóns Loptssonar ok leitaði ráða ok liðveizlu undir hann.

Jón svarar svá: "Þat eitt var vinfengi okkat Einars, at mér er fyrir þá sǫk engi vandi á þessu máli. En þó þykki mér í óvænt efni komit, ef þat skal eigi rétta, er skil-litlir menn drepa niðr hǫfðingja; ok vil ek því heita þér, at vera at veitandi um þetta mál þá er til þings kemr."

Um várit þá riðu þeir Þorvaldr ok Magnús bróðir hans vestr í sveitir. Ok er þeir kómu í Breiðafjǫrð, kom norðan ór Miðfirði Kálfr Snorrason til móts við þá. Þeir fóru vestr í Saurbœ, ok bjoggu til vígs-málit. Þá fœrðu þeir Ásbjǫrgu nauðga brott af Staðarhóli. Þorgils Gunnsteinsson tók þá þar við staðnum ok ómǫgum.

Þeir Þorvaldr fóru þá í Hvamm, ok stefndu þar nǫkkurum mǫnnum um bjargir. Þar var Bǫðvarr fyrir, ok bauð þeim til dagverðar; þvíat þá var íllt til matar í héraði. Þat var it "Ílla vár" kallat. Þorvaldr þakkaði honum boðit; ok lézk vita bú-risnu hans; en kvazk þó eigi vilja þar mat hafa. Þeir Þorvaldr vóru átján saman, ok gengu allir suðr ok sunnan.

Þessi mál fóru til þings, ok var Ari [inn sterki] fyrir svǫrum; en þeir veittu honum, Þorleifr beiskaldi ok Bǫðvarr. Urðu þeir Þorleikr ok Snorri sekir; ok var gefit fé til farningar þeim. Þar var sætzk á ǫll mál þau er til vóru búin; ok gékk Þorleifr beiskaldi til handsala fyrir Ara, ok greiddi upp fé mikit.

Þat sumar brá Ari til útan-ferðar, ok seldi staðinn í hendr Þórði Sturlusyni, ok gipti honum Helgu dóttur sína. Tók Þórðr þá við búi ok manna-forráði. Guðný seldi bú í Hvammi til handa þeim manni er Oddr dignari hét. En þau Ari bæði réðusk til skips vestr í Vaðil, ok fóru þar útan. Þar fóru þeir ok útan Þorleikr ok Snorri. Ari andaðisk í Noregi; gékk hann til með mǫnnum at bera langskips-rá. En með því, at þeir vissu, at hann var sterkari en aðrir menn, þá hljópu þeir undan ránni; en Ari lét eigi niðr falla [at heldr]. Eptir þat tók hann sótt þá er hann andaðisk af.

Eptir þat fór Guðný til Íslands, ok tók við búi sínu í Hvammi. Þórðr Sturluson tók arf eptir Ara, ok þau Helga dóttir hans. Þórðr bar eigi auðnu til, at fella svá mikla ást við Helgu sem vera átti; ok kom því svá, at skilnaðr þeirra var gǫrr. En Þórðr tók þá til sín Hróðnýju Þórðar dóttur, er átti Bersi inn auðgi Vermundarson; ok hélzk þeirra vinátta lengi.

Þat var sex vetrum eptir andlát Einars Þorgilssonar, er Sighvatr Sturluson gerði bú á Staðarhóli ok Oddr dignari með honum. Sighvatr nam þar eigi ynði; fór hann út til Staðar, þvíat þá var svá ástúðlegt með þeim brœðrum, at nær þóttisk hvárrgi mega af ǫðrum sjá.

Þann vetr vágu þeir Þorgrímr Ingimundarson ok Bassi Óspaksson, Jón Bjarnason inn óða á Staðarhóli eptir messu í stofu inni. Þeir vóru systra-synir, Jón inn óði ok Bjǫrn Sturluson, ok vinir góðir. Þá sótti Bjǫrn Þórð bróður sinn at eptirmáli um víg Jóns.

Þeir fóru fjórir brœðr, synir Sturlu, ok nǫkkurir menn aðrir vestr til Saurbœjar. Þeir gistu í Hvammi at Guðnýjar, ok fóru þau ǫll samt til laugar í Sælingsdal. Þá bjó Hallr Arason á Hǫskulds-stǫðum; hann var þar kominn ok synir hans. Þeir fǫrunautar Þórðar hǫfðu þar tekit þjóf, ok ætluðu at festa upp; en Hallr ok synir hans skutu honum í brott. Við þat varð Þórðr svá reiðr, at hann bað ganga at þeim. Guðný móðir hans hélt honum ok fleiri konur. Þá eggjaði hann brœðr sína, Svein ok Sighvat. Þeir Hallr hlaupa á hey-des, ok vǫrðusk þaðan. Þar vá Ámundi Bergsson þann mann er Þórhallr hét. En er Þórðr vissi þat, þá bað hann þá Svein hætta atsókninni. Ok var svá gǫrt.

Fóru þeir þá vestr til Saurbœjar, ok sættusk á víg Jóns. Þórðr bœtti ok þat víg er Ámundi hafði vegit; ok settu því máli ǫllu.

Þórðr Sturluson fékk Guðrúnar, dóttur Bjarna Bjarnasonar, er átt hafði Þorvarðr inn auðgi; tók hann með henni fé mikit. Gerðisk Þórðr þá hǫfðingi. Sighvatr bróðir hans var með honum lengstum.

At Lundi í Reykjadal bjó þá sá maðr er Hámundr hét, Gilsson; hann átti Kolðernu Kleppsdóttur, systur Þorvalds prests. Þeir bjoggu báðir saman, ok var Hámundr þingmaðr Þórðar Sturlusonar. Þórðr rauðr hét maðr, hann bjó á Odds-stǫðum upp frá Lundi, gildr bóndi. Finnr hét son hans. Þeir vóru þingmenn Kolbeins Tumasonar, ok var Finnr lǫngum með honum. Þorsteinn brá-steinn bjó at Reykjum í Reykjadal; hans synir vóru þeir Guðmundr ok Steinn.

Þá Þórð rauð ok Hámund skilði á um viðar-rif á fjalli uppi, ok mart varð þeim til óþyktar. Þorgils Skeggjason var frændi Hámundar; hann bjó í Tungu; Þórdís hét dóttir hans; hana leiddi Guðmundr brá-steinn á gǫtu frá tíðum. Þorgils hljóp eptir þeim. Ok er hann bar at, stakk Guðmundr øxi á bak sér, svá at hann leit eigi til; kom í auga Þorgilsi, ok varð hann einsýnn. Þetta mál hlut-deilði Hámundr; ok varð á sætzk; en Guðmundr var í vingan við Þórð rauð; ok vóru þá dylgjur miklar millum þeirra allra.

Ǫndverðan vetr átti Guðmundr fǫr á Hvítár-vǫllu; hann bað Finn Þórðarson at fara með sér. Gunnarr Erlingsson fór inn þriði. Þeir gengu um garð at Lundi; þá kom inn sauða-maðr Hámundar, er Finnbogi hét; ok sagði, at þeir Guðmundr þrír gengu þar um garð. Þeir Hámundr hljópu eptir þeim, ok Hafgrímr Kolbeinsson, ok Þorgils. Þeir Guðmundr námu staðar er þeir sjá eptir-fǫrina. Þeir mœttusk fyrir útan garð; ok hlaupask þegar at. Hafgrímr hjó á ǫxl Finni mikit sár. Guðmundr lagði til Hafgríms í gegnum buklara-bólu ok hǫndina. Þá hljópu þeir Hámundr ok Þorgils báðir at Guðmundi. Hann lagði at móti í lær Hámundi, ok renndi í smá-þarmana; en hann hjó á hǫnd Guðmundi, ok í sundr tvá fingr við spjót-skaptinu. Grímr stóð hjá. Þá kom Þorvarðr ok heima-lið ok skilði þá. Þeir Grímr vóru fluttir til Skarðs; en Hámundr lá lengi í sárum.

Hann sendi mann til Staðar, at leita ráða við Þórð. Snorri sendi Sighvat bróður sinn ok Halldór son Odds Jóseps sonar suðr þangat; ok hǫfðu þeir um vetrinn mann-fleira en at vanða. Um várit var sætzk við Reykja-menn. En áverkar Finns ok Hámundar vóru búnir til Alþingis.

Hǫgni prestr inn auðgi bjó í Bœ; hann var tengðar-maðr Lundar-Reykjar-manna ok vin Þórðar Sturlusonar. Hǫgni bað Þórð til liðs við þá Hámund. Ok fyrir þá sǫk fjǫlmennti Þórðr til Alþingis.

En á þingi var sveitar-dráttr mikill. Veitti Kolbeinn Tumason Þórði rauð; en Þorvaldr Gizurarson veitti Kolbeini, ok allir Haukdœlir ok Svínfellingar, ok Guðmundr inn Dýri. En Oddaverjar veittu Sturlungum, ok Ǫnundr Þorkelsson, ok mágar Þórðar, Einarr brúðr ok Flosi ok Ǫgmundr sneis, Þórðr Bǫðvarsson, ok margir aðrir. Jón Lopts son var at búð, en Sæmundr fór með flokkinum.

At dómum varð þrǫng mikil. Þá slósk Þórðr rauðr á bak Þórði Sturlusyni, ok hjó meðal herða honum með breið-øxi, sem honum var hœgst; ok beit ekki, ok hafði hann hvárki brynju né treyju. En er Sighvatr bróðir hans sá hǫggit, hljóp hann fram at Þorvaldi Gizurarsyni, ok hjó til hans; en Halldórr, fylgðar-maðr hans, hljóp fyrir hann, ok hjó Sighvatr undan honum fótinn, ok var þat bana-sár. Eptir þat tókusk athlaupin. Þá særðu þeir Þórðr Sturluson ok Einarr brúðr Finn Þórðarson til ólífis. Fleiri menn urðu þar sárir, áðr meðal var gengit svá at þeir skilðusk.

Mágar Þórðar [Sturlusonar] særðu Þórð rauð; en Eyjólfr Oddsson vann á Beini ór Næfrholti. Urða-Steinn vann á Jóni lág ór flokki Sæmundar. Varð þá griðum á komit; en øngar urðu sættir á því þingi. En Páll biskup átti þar mestan hlut at skirra vandræðum þeirra.

Þessi misseri eptir vóru dylgjur miklar með mǫnnum ok ófriðr á landi. Um haustit var veginn Markús á Rauða-sandi; en um várit eptir var brenna Ǫnundar í Langa-hlíð. En sætzk var á brennu-málit um sumarit á þingi; ok gerði Jón Lopts son. Þá var ok sætzk á Rauðs-mál, ok hélt Þórðr bótum upp fyrir Sighvat bróður sinn. Vóru mælt gjǫld á Þingvelli, at miðju sumri. Fœrði af hendi gjǫldin Halldórr Oddsson, en við tók Leiðar-Ormr.