Konúngr spyrr um morguninn, hvat þeir viti til dýrsins, hvort þat hafi nokkut þángat vitjat um nóttina;honum var sagt, at fé allt væri heilt í grindum ok ósakat.honum var sagt, at fè allt væri heilt í grindum ok ósakat.Konúngr bað menn forvitnast, hvort enginn sæi líkindi til, at þat hefði heim komit;varðmenn gjörðu svá, ok komu skjótt aptr, ok sögðu konúngi, at dýrit færi þar, ok heldr geist, at borginni.varðmenn gjörðu svâ, ok komu skjótt aptr, ok sögðu konúngi, at dýrit færi þar, ok heldr geist, at borginni.Konúngr bað hirðmenn vera hrausta, ok duga nú hvörn eptir því, sem hann hefði hug til, ok ráða af óvætt þenna;ok svá var gjört, sem konúngr bauð, at þeir bjuggu sik til þess.ok svâ var gjört, sem konúngr bauð, at þeir bjuggu sik til þess.Konúngr horfði á dýrit, ok mælti síðan: aunga sé ek för á dýrinu, en hverr vill nú taka kaup einn, ok gánga í móti því?Konúngr horfði á dýrit, ok mælti síðan: aunga sè ek för á dýrinu, en hverr vill nú taka kaup einn, ok gánga í móti því?Böðvar mælti: þat væri nærsta hraustsmanns forvitnisbót;Höttr félagi! rektu núaf þér illmælit þat, at menn láta, sem enginn krellr né dugr muni í þér vera;Höttr fèlagi! rektu núaf þèr illmælit þat, at menn láta, sem enginn krellr nè dugr muni í þèr vera;far nú ok drep þú dýrit! máttu sjá, at enginn er allfúss til þess annarra;já! sagði Höttr, ek mun til þessa ráðast.Konúngr mælti: ekki veit ek, hvaðan þessi hreysti er at þér kominn, Höttr! ok mikit hefir um þik skipast á skamri stundu.Konúngr mælti: ekki veit ek, hvaðan þessi hreysti er at þèr kominn, Höttr! ok mikit hefir um þik skipast á skamri stundu.Höttr mælti: gef mér til sverðit Gullinhjalta, er þú heldr á, ok skal ek þá fella dýrit, eða fá bana.Höttr mælti: gef mèr til sverðit Gullinhjalta, er þú heldr á, ok skal ek þá fella dýrit, eða fá bana.Hrólfr konúngr mælti: þetta sverð er ekki berandi nema þeim manni, sem bæði er góðr drengr ok hraustr;Höttr sagði: svá skaltu til ætla, at mér sé svá háttat;Höttr sagði: svâ skaltu til ætla, at mèr sè svâ háttat;konúngr mælti: hvat má vita, nema fleira hafi skipst um hagi þína, enn sjá þikir? en færstir menn þikjast þik kenna, at þú sért hinn sami maðr;konúngr mælti: hvat má vita, nema fleira hafi skipst um hagi þína, enn sjá þikir? en færstir menn þikjast þik kenna, at þú sèrt hinn sami maðr;nú tak við sverðinu, ok njót manna bezt, ef þetta er vel unnit!Síðan gengr Höttr at dýrinu alldjarfliga, ok höggr til þess, þá hann kemr í höggfæri, ok fellr dýrit niðr dauðt.Böðvar mælti: sjáið nú, herra! hvat hann hefir tilunnit;konúngr segir: víst hefir hann mikit skipazt, en ekki hefir Höttr einn dýrit drepit, heldr hefir þú þat gjört;Böðvar segir: vera má, at svá sé;Böðvar segir: vera má, at svâ sè;konúngr segir: vissa ek, þá þú komst hér, at fáir mundu þínir jafníngjar vera, en þat þiki mér þó þitt verk frækiligast, at þú hefir gjört hér annann kappa, þar Höttr er, ok óvænligr þótti til mikillar giptu;konúngr segir: vissa ek, þá þú komst hèr, at fáir mundu þínir jafníngjar vera, en þat þiki mèr þó þitt verk frækiligast, at þú hefir gjört hèr annann kappa, þar Höttr er, ok óvænligr þótti til mikillar giptu;ok nú vil ek hann heiti eigi Höttr lengr, ok skal hann heita Hjalti uppfrá þessu;skaltu heita eptir sverðinu Gullinhjalta;ok endar hér þenna þátt af Böðvari ok bræðrum hans.ok endar hèr þenna þátt af Böðvari ok bræðrum hans.
Hjalta þáttr.
Chapter 37
Nú líðr á vetrinn ok þartil, sem berserkja Hrólfs konúngs er heim von.Böðvar spyrr Hjalta um háttu berserkja;hann segir, at þat sé vandi þeirra, at gánga fyrir sérhvörn mann, er þeir koma heim til hirðarinnar, ok fyrst fyrir konúnginn, ok spyrja, ef hann teldist jafnsnjall þeim, en þá segir konúngrinn svá: vant er þat at segja, jafnhraustir menn sem þér eruð, þar sem þér hafið framit yðr í bardögum ok blóðsúthellíngum við ýmsar þjóðir svável í Suðrálfu heimsins, sem Norðrálfunni, ok svarar konúngr þessu þeim meirr af hugprýði, enn lítilmennsku, því hann þekkir sinni þeirra, (ok) þeir vinna konúnginum mikinn sigr ok mikit fé;hann segir, at þat sè vandi þeirra, at gánga fyrir sèrhvörn mann, er þeir koma heim til hirðarinnar, ok fyrst fyrir konúnginn, ok spyrja, ef hann teldist jafnsnjall þeim, en þá segir konúngrinn svâ: vant er þat at segja, jafnhraustir menn sem þèr eruð, þar sem þèr hafið framit yðr í bardögum ok blóðsúthellíngum við ýmsar þjóðir svâvel í Suðrálfu heimsins, sem Norðrálfunni, ok svarar konúngr þessu þeim meirr af hugprýði, enn lítilmennsku, því hann þekkir sinni þeirra, (ok) þeir vinna konúnginum mikinn sigr ok mikit fè;þá gánga þeir þaðan, ok spyrja ens sama hvern mann, sem í höllinni er, en enginn þikist jafnsnjallr þeim.Böðvar segir: þat er lítit drengjaval hér er með Hrólfi konúngi, at allir skuli bera bleyðiorð fyrir berserkjum.Böðvar segir: þat er lítit drengjaval hèr er með Hrólfi konúngi, at allir skuli bera bleyðiorð fyrir berserkjum.Nú hætta þeir þessu tali, ok hefir Böðvar nú verit eitt ár með Hrólfi konúngi, ok svá kemr nú annar jólaaptann, at eitt sinn, at Hrólfr konúngr sat undir borðum, at spruttu upp dyr hallarinnar, ok gengu þar inn 12 berserkir, allir gráir af járnum, svá sem á eina ísmöl sæi.Nú hætta þeir þessu tali, ok hefir Böðvar nú verit eitt ár með Hrólfi konúngi, ok svâ kemr nú annar jólaaptann, at eitt sinn, at Hrólfr konúngr sat undir borðum, at spruttu upp dyr hallarinnar, ok gengu þar inn 12 berserkir, allir gráir af járnum, svâ sem á eina ísmöl sæi.Böðvar spyrr Hjalta í hljóði, hvort hann þorir at reyna við einhvörn þeirra;já! sagði Hjalti, ekki við einn, heldr við alla, því ek kann ekki at hræðast, þótt ofrefli mitt sé mér á móti, ok ekki skal einn þeirra skelfa mik.já! sagði Hjalti, ekki við einn, heldr við alla, því ek kann ekki at hræðast, þótt ofrefli mitt sè mèr á móti, ok ekki skal einn þeirra skelfa mik.Nú gánga berserkir fyrst innar eptir höllinni, ok sjá þeir, at fjölgat hefir kappa Hrólfs konúngs, síðan þeir fóru heiman, ok hyggja vandliga at þeim komumönnum, ok lízt þeim hann ekki lítill fyrir sér annar þeirra, ok er sagt, at þeim hafi brugðit nokkut undarliga við, þeim, sem fyrir þeim gekk.Nú gánga berserkir fyrst innar eptir höllinni, ok sjá þeir, at fjölgat hefir kappa Hrólfs konúngs, síðan þeir fóru heiman, ok hyggja vandliga at þeim komumönnum, ok lízt þeim hann ekki lítill fyrir sèr annar þeirra, ok er sagt, at þeim hafi brugðit nokkut undarliga við, þeim, sem fyrir þeim gekk.Nú gánga þeir eptir vanda innar fyrir Hrólf konúng, ok spyrja hann sömu orða, sem þeir eru vanir;en konúngr svarar, sem honum þikir þar til horfa eptir vanda, ok gánga svá fyrir hvörn mann í höllinni, en seinast gánga þeir fyrir þá félaga, ok spyrr sá, sem fyrir þeim er, Böðvar, hvort hann teldist jafnsnjallr honum.en konúngr svarar, sem honum þikir þar til horfa eptir vanda, ok gánga svâ fyrir hvörn mann í höllinni, en seinast gánga þeir fyrir þá fèlaga, ok spyrr sá, sem fyrir þeim er, Böðvar, hvort hann teldist jafnsnjallr honum.Böðvar segir, at hann teldist ekki jafnsnjallr, heldr sniallari, hvat sem þeir reyndu, ok þyrfti hann ekki at jaga sik, sem aðra gyltu, sá full merarson, ok stökkr fram á berserkinn ok undir hann, þar hann var í öllum herklæðunum, ok rekr hann niðr bölvat fall, svá honum lá við beinbrot;Böðvar segir, at hann teldist ekki jafnsnjallr, heldr sniallari, hvat sem þeir reyndu, ok þyrfti hann ekki at jaga sik, sem aðra gyltu, sá full merarson, ok stökkr fram á berserkinn ok undir hann, þar hann var í öllum herklæðunum, ok rekr hann niðr bölvat fall, svâ honum lá við beinbrot;Hjalti í annann stað leikr slíkt hit sama.Þá varð mikit óhljóð í höllinni, ok þótti Hrólfi konúngi horfast til stórs voða, ef sínir menn dræpist niðr;hleypr hann úr hásætinu ok at Böðvari, ok biðr, at láta allt vera kyrt ok í góðan máta, en Böðvar segir, hann skuli lífit missa, nema hann telist sér minni maðr;hleypr hann úr hásætinu ok at Böðvari, ok biðr, at láta allt vera kyrt ok í góðan máta, en Böðvar segir, hann skuli lífit missa, nema hann telist sèr minni maðr;Hrólfr konúngr sagði, þat væri auðgjört, ok lét hann berserkinn svá upp standa;Hrólfr konúngr sagði, þat væri auðgjört, ok lèt hann berserkinn svâ upp standa;ok svá gjörði Hialti eptir konúngs skipan.ok svâ gjörði Hialti eptir konúngs skipan.Settust menn síðan hvörr í sitt sæti, en berserkir í sín með þúngri áhyggju;taldi Hrólfr konúngr fyrir þeim miklar fortölur, at þeir mætti nú sjá þat, at eigi væri neitt svá ágætt, sterkt eða stórt, at ekki mætti þvílíkt finna: fyrirbýð ek ykkr, at vekja nokkr vandræði í minni höllu, en ef þið bregðið út af þessu, þá skal þat gilda ykkar líf, en verið sem ólmastir, þá ek á við óvini mína at skipta, ok vinnið svá til heiðrs ok sæmdar;taldi Hrólfr konúngr fyrir þeim miklar fortölur, at þeir mætti nú sjá þat, at eigi væri neitt svâ ágætt, sterkt eða stórt, at ekki mætti þvílíkt finna: fyrirbýð ek ykkr, at vekja nokkr vandræði í minni höllu, en ef þið bregðið út af þessu, þá skal þat gilda ykkar líf, en verið sem ólmastir, þá ek á við óvini mína at skipta, ok vinnið svâ til heiðrs ok sæmdar;hefi ek nú þat kappaval, at ek þarf ekki uppá yðr at synjast.Allir gjörðu góðan róm á máli konúngs, ok sættust svá allir heilum sáttum, ok var svá skipat mönnum í höllinni, at Böðvar var mest metinn ok haldinn, ok sat hann upp á hægri hönd konúnginum ok honum nærst, þá Hialti enn hugprúði, ok gaf konúngr honum þat nafn;Allir gjörðu góðan róm á máli konúngs, ok sættust svâ allir heilum sáttum, ok var svâ skipat mönnum í höllinni, at Böðvar var mest metinn ok haldinn, ok sat hann upp á hægri hönd konúnginum ok honum nærst, þá Hialti enn hugprúði, ok gaf konúngr honum þat nafn;því mátti hann hugprúðr heita, at hann gekk hvern dag með hirðmönnum konúngs, sem hann léku svá út, sem fyrr var frá sagt, ok gjörði þeim ekkert grand, en var nú orðinn miklu meiri maðr, enn þeir, en konúngi þótti vorkunn, þótt hann hefði gjört þeim nokkra minning, eða drepit einhvern þeirra;því mátti hann hugprúðr heita, at hann gekk hvern dag með hirðmönnum konúngs, sem hann léku svâ út, sem fyrr var frá sagt, ok gjörði þeim ekkert grand, en var nú orðinn miklu meiri maðr, enn þeir, en konúngi þótti vorkunn, þótt hann hefði gjört þeim nokkra minning, eða drepit einhvern þeirra;en til vinstri handar konúngi sátu þeir bræðr þrír: Svipdagr, Hvítserkr ok Beigaðr, svá voru þeir orðnir mikilsháttar, ok þá 12 berserkir ok annat drengjaval svá, á báðar síður um allan kastalann, sem hér eru eigi nefndir.en til vinstri handar konúngi sátu þeir bræðr þrír: Svipdagr, Hvítserkr ok Beigaðr, svâ voru þeir orðnir mikilsháttar, ok þá 12 berserkir ok annat drengjaval svâ, á báðar síður um allan kastalann, sem hèr eru eigi nefndir.Lét konúngrinn þessa sína menn fremja allskyns leika ok listir, með allrahanda gamni ok skemtun, ok reyndist Böðvar allra mestr hans kappa, hvat sem reyna þurfti, ok Í svá miklar virðíngar komst hann hjá Hrólfi konúngi, at hann eignaðist hans einkadóttur, Drífu;Lèt konúngrinn þessa sína menn fremja allskyns leika ok listir, með allrahanda gamni ok skemtun, ok reyndist Böðvar allra mestr hans kappa, hvat sem reyna þurfti, ok Í svâ miklar virðíngar komst hann hjá Hrólfi konúngi, at hann eignaðist hans einkadóttur, Drífu;ok leið nú svá fram um stund, at þeir sitja at sínu ríki, ok eru allra manna frægastir.ok leið nú svâ fram um stund, at þeir sitja at sínu ríki, ok eru allra manna frægastir.
Af Aðels Uppsala konúngi, ok Svíþjóðar ferð Hrólfs konúngs ok kappa hans.
Chapter 38
Þat er nú sagt einhvern dag, at Hrólfr konúngr sat í sínum konúngliga sal, ok allir hans kappar ok stórmenni hjá honum, ok hann helt eina kostuliga veizlu.Þat er nú sagt einhvern dag, at Hrólfr konúngr sat í sínum konúngliga sal, ok allir hans kappar ok stórmenni hjá honum, ok hann hèlt eina kostuliga veizlu.Nú sér Hrólfr konúngr á báðar hendr, ok mælti: mikit ofrefli er hér saman komit í eina höll;Nú sèr Hrólfr konúngr á báðar hendr, ok mælti: mikit ofrefli er hèr saman komit í eina höll;þá spurði Hrólfr konúngr Böðvar, hvort hann vissi nokkurn konúng slíkan sem hann, ok stýri slíkum köppum.Böðvar segist eigi vita: en einn hlutr er sá, at mér þikir hnekkja yðar konúngligri tign;Böðvar segist eigi vita: en einn hlutr er sá, at mèr þikir hnekkja yðar konúngligri tign;Hrólfr konúngr spurði, hvörr hann sé.Hrólfr konúngr spurði, hvörr hann sè.Böðvar mælti: þat skortar yðr, herra! at þér heimtið ekki föðurarf yðar til Uppsala, er Aðels konúngr, mágr yðar, sitr yfir með röngu.Böðvar mælti: þat skortar yðr, herra! at þèr heimtið ekki föðurarf yðar til Uppsala, er Aðels konúngr, mágr yðar, sitr yfir með röngu.Hrólfr konúngr segir, at torsókt muni eptir því at leita, því Aðels er ekki maðr einfaldr, heldr fjölkunnugr, slægvitr, kyndugr, klókr, grimmúðigr ok enn versti við at eiga.Böðvar segir: þá sómir yðr, herra! at leita eptir yðrum hlut, ok finna Aðels konúng eitthvert sinn, ok vita, hvörnin hann svarar þessu máli.Hrólfr konúngr sagði: mikill málstaðr er þetta, sem þú vekr upp, því þar egum vér eptir föðurhefndum at leita, er Aðels konúngr enn ágjarni ok prettvísi er, ok skulum vér á hætta;Hrólfr konúngr sagði: mikill málstaðr er þetta, sem þú vekr upp, því þar egum vèr eptir föðurhefndum at leita, er Aðels konúngr enn ágjarni ok prettvísi er, ok skulum vèr á hætta;ekki mun ek þat lasta, segir Böðvar, at reyna um sinn, hvat þar er fyrir, er Aðels konúngr er.
Chapter 39
Hrólfr konúngr býst nú til ferðar sinnar með 100 manna, ok auk kappar hans 12, ok berserkir 12.Ekki er sagt frá ferðum þeirra, fyrr enn þeir koma til eins bónda;hann stóð úti, er þeir komu, ok bauð þeim öllum þar at vera.Konúngr sagði: þú ert hraustr maðr, eða hefir þú nokkr efni til þess, því vér erum eigi svá fáir saman, ok er þat ekki smábónda at taka við oss öllum;Konúngr sagði: þú ert hraustr maðr, eða hefir þú nokkr efni til þess, því vèr erum eigi svâ fáir saman, ok er þat ekki smábónda at taka við oss öllum;hann hló ok mælti: já, herra! sagði hann, sét hefi ek menn stundum ekki færri koma, þar sem ek hefi verit, ok ekki skal yðr skorta drykk, né svá annat, nætrlángt, eða þat, sem þér þurfið at hafa;hann hló ok mælti: já, herra! sagði hann, sèt hefi ek menn stundum ekki færri koma, þar sem ek hefi verit, ok ekki skal yðr skorta drykk, nè svâ annat, nætrlángt, eða þat, sem þèr þurfið at hafa;konúngr segir: þá munum vér á þetta hætta.konúngr segir: þá munum vèr á þetta hætta.Varð bóndi glaðr við þetta;eru nú teknir hestar þeirra, ok unninn þeim beinleiki.Hvert er nafn þitt, bóndi? sagði konúngr;Hrana kalla mik sumir menn, sagði hann.Þar er svá beint, at varla þikjast þeir hafa komit í beinnra stað, ok er bóndi allkátr, ok þess spyrja þeir hann einskis, at hann kynni eigi úr öllu at leysa, ok þikir honum hann vera enn óheimskasti;Þar er svâ beint, at varla þikjast þeir hafa komit í beinnra stað, ok er bóndi allkátr, ok þess spyrja þeir hann einskis, at hann kynni eigi úr öllu at leysa, ok þikir honum hann vera enn óheimskasti;tóku nú á sik svefn;ok er þeir vöknuðu, kól þá svá, at þeim hristust tennr í höfði, ok hrukku upp allir saman, ok báru á sik klæði ok allt þat, sem til fekst, nema kappar Hrólfs konúngs, þeir hlíttu þeim klæðum, sem áðr höfðu þeir;ok er þeir vöknuðu, kól þá svâ, at þeim hristust tennr í höfði, ok hrukku upp allir saman, ok báru á sik klæði ok allt þat, sem til fèkst, nema kappar Hrólfs konúngs, þeir hlíttu þeim klæðum, sem áðr höfðu þeir;alla kól þá um nóttina.Þá spurði bóndi: hvorsu hefir ykkr sofnazt?Böðvar svarar: vel, segir hann.Þá mælti bóndi við konúng: veit ek, at hirðmönnum þínum þikir heldr svalt hafa verit í skálanum í nótt, ok þat var svá, ok ekki mega þeir ætla sér at standast þær þrautir, er Aðels konúngr at Uppsölum mun reyna við yðr, er þeim þótti þetta svá erfiðt, ok sendtu heim, herra! hálft lið þitt, ef þú vilt halda lífinu, því ekki muntu með fjölmenni sigrazt á Aðels konúngi.Þá mælti bóndi við konúng: veit ek, at hirðmönnum þínum þikir heldr svalt hafa verit í skálanum í nótt, ok þat var svâ, ok ekki mega þeir ætla sèr at standast þær þrautir, er Aðels konúngr at Uppsölum mun reyna við yðr, er þeim þótti þetta svâ erfiðt, ok sendtu heim, herra! hálft lið þitt, ef þú vilt halda lífinu, því ekki muntu með fjölmenni sigrazt á Aðels konúngi.Mikill ertu fyrir þér, bóndi! sagði konúngr, ok þetta skal ráð hafa, sem þú leggr til.Mikill ertu fyrir þèr, bóndi! sagði konúngr, ok þetta skal ráð hafa, sem þú leggr til.Fara nú leið sína, þá þeir eru búnir, ok biðja bónda vel lifa, en konúngr sendir aptr helmíng liðs síns;ríða nú leið sína, ok þegar verðr annar bær fyrir þeim lítill;hér þikjast þeir kenna enn sama bónda, sem þeir höfðu áðr hjá gist;hèr þikjast þeir kenna enn sama bónda, sem þeir höfðu áðr hjá gist;þeim þikir nú undarliga við bregða;tekr bóndi enn vel við þeim, ok spyrr, því þeir komi svá opt.tekr bóndi enn vel við þeim, ok spyrr, því þeir komi svâ opt.Konúngr svarar: vér vitum varla, hvörjum brögðum vér erum beittir, ok máttu heita réttr bragðakarl.Konúngr svarar: vèr vitum varla, hvörjum brögðum vèr erum beittir, ok máttu heita rèttr bragðakarl.Bóndi segir: eigi skal enn illa við yðr taka.Þar eru þeir þá nótt aðra í góðum beina, ok tóku svefn á sik, ok vöknuðu við þat, at þorsti var svá mikill kominn á þá, at þeim þótti náliga óbæriligr, svá þeir gátu varla hrært túnguna í höfði sér;Þar eru þeir þá nótt aðra í góðum beina, ok tóku svefn á sik, ok vöknuðu við þat, at þorsti var svâ mikill kominn á þá, at þeim þótti náliga óbæriligr, svâ þeir gátu varla hrært túnguna í höfði sèr;þeir stóðu upp, ok fóru þángat til, sem skaptker eitt stóð með vín, ok drukku þar úr.Um morguninn mælti Hrani bóndi: enn er svá komit, herra! at þér hlýði mér, ók þikir mér lítil þol í þeim mönnum, sem drekka verða um nætr;Um morguninn mælti Hrani bóndi: enn er svâ komit, herra! at þèr hlýði mèr, ók þikir mèr lítil þol í þeim mönnum, sem drekka verða um nætr;meiri raun munu þér verða at þola, þá þér komið til Aðels konúngs.meiri raun munu þèr verða at þola, þá þèr komið til Aðels konúngs.Lusti þá á miklu illviðri, ok sitja þeir þar þann dag, ok kemr nóttin þriðja;en um kveldit var gjörðr eldr fyrir þeim, ok þótti þeim helzt heitt um hönd, sem við eldin sátu;flestir flúðu úr því rúmi, sem Hrani bóndi hafði skipat þeim, ok stukku allir frá eldinum út, utan Hrólfr konúngr ok kappar hans.Bóndi mælti: velja megi þér, herra! úr liðinu enn, ok er þat mitt ráð, at ekki fari nema þér, ok kappar yðar 12, ok er þá nokkr von, at þér komið aptr, en engin ellegar;Bóndi mælti: velja megi þèr, herra! úr liðinu enn, ok er þat mitt ráð, at ekki fari nema þèr, ok kappar yðar 12, ok er þá nokkr von, at þèr komið aptr, en engin ellegar;svá lízt mér á þik, bóndi! sagði Hrólfr konúngr, sem vér munum hafa ráð þín.svâ lízt mèr á þik, bóndi! sagði Hrólfr konúngr, sem vèr munum hafa ráð þín.Eru þeir þar 3 nætr;ríðr konúngr þaðan við enn tólfta mann, en sendi aptr allt sitt lið annat.Aðels konúngr hefir njósn af þessu, ok kallaði þat vel, at Hrólfr konúngr vildi hann heim sækja, því hann skal híngat víst erindi hafa, svá frásagnar skal þikja vert, áðr enn við skiljum.Aðels konúngr hefir njósn af þessu, ok kallaði þat vel, at Hrólfr konúngr vildi hann heim sækja, því hann skal híngat víst erindi hafa, svâ frásagnar skal þikja vert, áðr enn við skiljum.
Chapter 40
Eptir þetta ríðr Hrólfr konúngr ok kappar hans til hallar Aðels konúngs, ok flykkist allr borgarmúgr upp í hina hærstu turna borgarinnar, at sjá prýði Hrólfs konúngs ok kappa hans, því þeir voru búnir skartsamliga, ok þikir mörgum mikils um vert um svá kurteisa riddara;Eptir þetta ríðr Hrólfr konúngr ok kappar hans til hallar Aðels konúngs, ok flykkist allr borgarmúgr upp í hina hærstu turna borgarinnar, at sjá prýði Hrólfs konúngs ok kappa hans, því þeir voru búnir skartsamliga, ok þikir mörgum mikils um vert um svâ kurteisa riddara;þeir ríða fyrst seint ok ríkmannliga, en þá er þeir áttu skamt til hallarinnar, þá létu þeir hestana kenna spora, ok hleyptu þeim at höllinni, svá at allt stökk undan þeim, sem fyrir þeim varð.þeir ríða fyrst seint ok ríkmannliga, en þá er þeir áttu skamt til hallarinnar, þá lètu þeir hestana kenna spora, ok hleyptu þeim at höllinni, svâ at allt stökk undan þeim, sem fyrir þeim varð.Aðels konúngr lætr fagna þeim vel með allri blíðu, ok bauð, at láta taka hesta þeirra.
Böðvar mælti: hyggið svá til, sveinar! at hvorki bregði lagi sínu toppr né tagl í hestunum, ok gætið þeirra vel, ok geymið hugalt, at eigi saurgist þeir!Böðvar mælti: hyggið svâ til, sveinar! at hvorki bregði lagi sínu toppr nè tagl í hestunum, ok gætið þeirra vel, ok geymið hugalt, at eigi saurgist þeir!Þetta var þegar sagt Aðels konúngi, hvat vandliga þeir hefði fyrirmælt um hestageymsluna;hann sagði: harla mikit er um ofstopa þeirra ok dramb;hafið nú mitt ráð, gjörið sem ek býð: höggið úr rófurnar nær föllum við rass upp, ok skerið úr toppana, svá þar fylgi með ennileðrit, ok leikið þá út sem háðugligast í öllu þið getið, nema látið þá tóra at eins.hafið nú mitt ráð, gjörið sem ek býð: höggið úr rófurnar nær föllum við rass upp, ok skerið úr toppana, svâ þar fylgi með ennileðrit, ok leikið þá út sem háðugligast í öllu þið getið, nema látið þá tóra at eins.Þá er þeim fylgt at hallardyrum, en eigi kemr Aðels konúngr í augljós.Þá mælti Svipdagr: mér er kunnugt hér fyrir, ok mun ek gánga inn fyrstr, því mér er hinn mesti grunr á, hvörnin við oss mun tekit, eða fyrir mun búit;Þá mælti Svipdagr: mèr er kunnugt hèr fyrir, ok mun ek gánga inn fyrstr, því mèr er hinn mesti grunr á, hvörnin við oss mun tekit, eða fyrir mun búit;gjörum ekki orð á, hverr Hrólfr konúngr er, svá Aðels konúngr þekki hann ekki úr flokki vorum;gjörum ekki orð á, hverr Hrólfr konúngr er, svâ Aðels konúngr þekki hann ekki úr flokki vorum;gekk þá Svipdagr undan öllum, ok þeir bræðr hans eptir honum, Hvítserkr ok Beigaðr, ok þá Hrólfr konúngr ok Böðvar, ok svá hverr eptir öðrum, var þá ekki við sveina at metast, því horfnir voru þeir, sem þeim buðu til hallarinnar.gekk þá Svipdagr undan öllum, ok þeir bræðr hans eptir honum, Hvítserkr ok Beigaðr, ok þá Hrólfr konúngr ok Böðvar, ok svâ hverr eptir öðrum, var þá ekki við sveina at metast, því horfnir voru þeir, sem þeim buðu til hallarinnar.Þeir höfðu hauka sína sér á öxlum, ok þótti þat mikil prýði í þær mundir;Þeir höfðu hauka sína sèr á öxlum, ok þótti þat mikil prýði í þær mundir;en Hrólfr konúngr átti þann hauk, er Hábrók hét.en Hrólfr konúngr átti þann hauk, er Hábrók hèt.Svipdagr gengr nú undan, ok gætir vandliga at öllum hlutum;hann sér mikla umbreytíng á víða;hann sèr mikla umbreytíng á víða;komust þeir yfir svá marga ófæru, sem fyrir þá var sett, at eigi er hægt at greina, ok var þess erfiðar, sem innarr dró í höllina.komust þeir yfir svâ marga ófæru, sem fyrir þá var sett, at eigi er hægt at greina, ok var þess erfiðar, sem innarr dró í höllina.Ok nú komast þeir svá lángt í höllina allt þángat til þeir sjá, hvar Aðels konúngr rembist í hásætinu, ok þikir hvorutveggjum mikils umvert, at hvorir sjá aðra, þó sjá þeir, at ekki er auðvelt enn, at gánga fyrir Aðels konúng, en þó eru þeir komnir hvorr svá nær öðrum, at skiljast má tal þeirra.Ok nú komast þeir svâ lángt í höllina allt þángat til þeir sjá, hvar Aðels konúngr rembist í hásætinu, ok þikir hvorutveggjum mikils umvert, at hvorir sjá aðra, þó sjá þeir, at ekki er auðvelt enn, at gánga fyrir Aðels konúng, en þó eru þeir komnir hvorr svâ nær öðrum, at skiljast má tal þeirra.Þá tók Aðels konúngr til orða: ok þú ert nú kominn hér, Svipdagr, félagi! eða hvert mun erindit kappans? eða mun ekki vera sem mér sýnist:Þá tók Aðels konúngr til orða: ok þú ert nú kominn hèr, Svipdagr, fèlagi! eða hvert mun erindit kappans? eða mun ekki vera sem mèr sýnist:
Dalr er í hnakka, auga er úr höfði, ör er í enni, [högg eru á hendi tvö;
Ok svá er Beigaðr, bróðir hans, allr hnýttr.Ok svâ er Beigaðr, bróðir hans, allr hnýttr.Svipdagr mælti svá hátt, at allir máttu heyra: nú vil ek þau grið af þér þiggja, Aðels konúngr! eptir því, sem ek átti skilit af yðr, fyrir þá 12 menn, sem hér eru samankomnir.Svipdagr mælti svâ hátt, at allir máttu heyra: nú vil ek þau grið af þèr þiggja, Aðels konúngr! eptir því, sem ek átti skilit af yðr, fyrir þá 12 menn, sem hèr eru samankomnir.Aðels konúngr svarar: ek vil játa þessu, ok gángið inní höllina skjótt ok skörugliga með öruggu hjarta.Þat þikjast þeir skilja, at tálgrafir eru gjörðar um höllina fyrir innan þá, ok mun eigi frítt at reyna, hvörnin fyrir er búit, en svá mikil dimma var yfir Aðels konúngi, at þeir sáu óglögt í andlit honum;Þat þikjast þeir skilja, at tálgrafir eru gjörðar um höllina fyrir innan þá, ok mun eigi frítt at reyna, hvörnin fyrir er búit, en svâ mikil dimma var yfir Aðels konúngi, at þeir sáu óglögt í andlit honum;þat sjá þeir ok, at tjöldin, sem í kríngum höllina eru innan henni til prýðis, eru frambrotin, ok muni þar menn vera undir með vopnum;þetta var orða sannara, at þar þusti brynjaðr maðr undan hvörju skauti, þá þeir höfðu komist yfir grafirnar, ok gjörði Hrólfr konúngr ok kappar hans þar ena hörðustu hríð, ok klufu fólkit í tennr niðr;fór svá um stund, ok kennist ekki Hrólfr konúngr, hvar hann er, en fólkit fell niðr öndvörpum.fór svâ um stund, ok kennist ekki Hrólfr konúngr, hvar hann er, en fólkit fèll niðr öndvörpum.Aðels konúngr þrútnar nú í hásætinu, þá hann sér, at Hrólfs kappar brytja niðr sitt lið, sem aðra hunda, ok sér hann, at ekki mun duga svá leikit, stendr upp ok mælti: hvörju gegnir þetta hit mikla hark? ok eru þetta enu mestu mannfýlur, hvat þér takið til bragðs, at þér látizt leita á þvílíka afburðamenn, sem oss hafa heimsókt, ok hættið skjótt, ok setizt niðr, ok tökum á oss fagnað, Hrólfr mágr! allir samt.Aðels konúngr þrútnar nú í hásætinu, þá hann sèr, at Hrólfs kappar brytja niðr sitt lið, sem aðra hunda, ok sèr hann, at ekki mun duga svâ leikit, stendr upp ok mælti: hvörju gegnir þetta hit mikla hark? ok eru þetta enu mestu mannfýlur, hvat þèr takið til bragðs, at þèr látizt leita á þvílíka afburðamenn, sem oss hafa heimsókt, ok hættið skjótt, ok setizt niðr, ok tökum á oss fagnað, Hrólfr mágr! allir samt.Svipdagr mælti: lítt haldi þér enn griðin, Aðels konúngr! ok fremdarlauss ertu í þessu.Svipdagr mælti: lítt haldi þèr enn griðin, Aðels konúngr! ok fremdarlauss ertu í þessu.Setjast þeir síðan niðr eptir þat, Svipdagr inst, þá Hjalti hinn hugprúði, en Böðvar sitr saman ok konúngr, því þeir vildu eigi, at hann væri kendr.Aðels konúngr sagði: þat sé ek, at þið farið ekki at mannvirðíngu í ókunnu landi, eða því hefir Hrólfr mágr ekki fleira lið?Aðels konúngr sagði: þat sè ek, at þið farið ekki at mannvirðíngu í ókunnu landi, eða því hefir Hrólfr mágr ekki fleira lið?Svipdagr sagði: þat sé ek, at þú sparir ekki át sitja á svikráðum við Hrólf konúng ok menn hans, ok eru þar lítil undr, hvort hann ríðr híngat fámennr eða fjölmennr, ok skildu þeir svá tal sitt.Svipdagr sagði: þat sè ek, at þú sparir ekki át sitja á svikráðum við Hrólf konúng ok menn hans, ok eru þar lítil undr, hvort hann ríðr híngat fámennr eða fjölmennr, ok skildu þeir svâ tal sitt.